13

¹ هون روز عیسی خانه جَه بیرون بأمو و بوشو دریاکنارْ و اویَ بینیشت. ² جمعیتِ زیادی اونِ دور جمعَ بوسته بود، جوری کی اونْ مجبور بوبُست قایقَ سوارَ بِه و همۀ مردمْ ساحلِ رو ایسَه بود. ³ بعدْ خیلی چیزانَ مثالانِ اَمرَه اوشَأنَ بوگوفت، اون بوگوفت:«ایتَه کشاورز بوشو خو زمینِ دورون دانه بپاشانه. ⁴ هَطو کی دانه یانَ پاشانِن دوبو، ایبچه راه میَأن بکفتْ و پرنده یان بأمود و اوشَأنَ بوخوردد. ⁵ بعضی بکفتد سنگلاخِ دورونْ جایی کی خیلی خاک نَأشته، و چون زمین عُمق نَأشته خیلی زود سبزَ بوستد. ⁶ ولی وختی آفتاب اوشَأنِ رو بتاوستْ چون ریشۀ عمیق نَأشتدْ خوشکَ بوستد. ⁷ بعضی دانه یان هم بکفتد خیس و خارِ دورون، و خاران رُشد بوکودد و اوشَأنَ خفا کودد. ⁸ بعضی دانه یانم بکفتد خاکِ خوبِ دورون و بار بأوردد، بعضی صد، بعضی شصتْ و بعضی سی برابر. ⁹ هر کی گوشِ شنوا دَأره بیشتَأوه. ¹⁰ اونموقع اونِ شاگردان بأمود اونِ ورجَه و وَأورسد:«چی وَسی اَن مردمِ مرَه، مثالِ اَمرَه گب زنی؟» ¹¹ عیسی اوشَأنَ جواب بدَه:«شمرَه عَطا بوبُسته تا بتَأنید آسمانِ ملکوتِ اَسرارَ درک بوکونید، ولی اوشَأنَ عَطا نوبوسته. ¹² چون هر کی دَأره اونَ فَأدَه بِهه تا ویشتر بدَأره، ولی اونی کی نئره، اونچی کی دَأره هم اونِ جَه فَأگیفته بِه. ¹³ پس منْ اوشَأنِ اَمرَه مِثالِ اَمرَه گب زنم، چون اوشَأنْ فَأندِرد ولی نیدیند، گوش کوندْ ولی نیشتَأود و نفهمد. ¹⁴ اِشعیایِ نبی پیشگویی دربارۀ اَشَأنْ حقیقت پیدا کونه کی گویه؛ "خوشَأنِ گوشِ اَمرَه ایشتَأودْ ولی نفهمد، خوشَأنِ چومِ اَمرَه فَأندِردْ ولی نیدیند. ¹⁵ چونْ اَ قؤمِ دیل سختْ و اوشَأنِ گوش سنگینَ بوسته، خوشَأنِ چومَأنَ دَوَسته دَأردْ نوکونه خوشَأنِ چومِ اَمرَه بیدیند و خوشَأنِ گوشِ اَمرَه بیشتَأود، و خوشَأنِ دیلِ دورونْ بفهمدْ و وَأگردد و من اوشَأنَ شفا بدم." ¹⁶ ولی خوش به حال شومَأن کی شیمی چومْ دینه و شیمی گوش ایشتَأوه. ¹⁷ چون شمرَه گویم یقین بدَأنید خیلی از پیغمبران نأجَه دَأشتد اونچی کی شومَأن دینیدَ بیدیند ولی نیدِد، و اونچی کی شومَأن ایشتَأویدَ بیشتَأودْ ولی نیشتَأوستد. ¹⁸ پس کشاورزِ مثالِ معنی یَ شمرَه گویم تا بدَأنید؛ ¹⁹ وختی کسی ملکوتِ کلامَ ایشتَأوه ولی اونَ نفهمه، شیطان اَیه و اونچی کی اونِ دیلِ میَأن بکاشته بوبُسته یَ دوزَأنه، اَن هون بذری ایسه کی راه میَأن بکفت. ²⁰ و دانه ایی کی سنگلاخِ دورون بکفتْ کسی یَ مَأنه کی تا پیغامَ ایشتَأوه، فوری شادی اَمرَه اونَ قبول کونه. ²¹ ولی چون خودشِ دورون ریشه نَئرهْ فقط ایتَه مدت دَوام اَوره. پس وختی کلامِ وَسی اذیت و آزار بِه، درجا دیلسرد بِه و ایمانِ جَه وَأگرده. ²² و اون دانه ای کی خارانِ دورون فووَست، کسی یَ مَأنه کی کلامَ ایشتَأوه، ولی زندگی دیلواپسی و عشقِ به پول، کلامَ اونِ دورون خفا کونه و ثمر نَأوره. ²³ و اون دانه ای کی زمینِ خوبِ دورون بکاشته بوبُست، اونی ایسه کی کلامَ ایشتَأوه و اونَ فهمهْ و ثمر اَوره، بعضی صد، بعضی شصت و بعضی سی.»

هرزِ علفِ مثال

²⁴ پس عیسی مثالهایِ دیگری هم اوشَأنِ رِه باورد و بوگوفت:«آسمانِ ملکوتْ اَنَ مَأنه کی اینفر خو زمینِ دورون دانۀ خوب بکاشت، ²⁵ ایتَه شبْ وختی اون خوفته بو، دوشمن بأمو و اونِ گندمِ میَأن علفِ هَرزِ تخمَ بپاشانه و بوشو. ²⁶ وختی گندم رُشد بوکود و خوشه بأورد، هرزِ عَلف هم اوشَأنِ لابلا ظاهرَ بوست. ²⁷ اونِ کارگران بأمود و اونَ بوگوفتد؛ "ای آقا، مگر تی زمینِ دورون دانۀ خوب نکاشتی؟ پس اَن هرزِ علفأن کَ یَ جَه بأمود؟" ²⁸ صاحاب زمین جواب بدَه؛ "اَ کار دوشمنِ کاره." کارگران بوگوفتد؛ "خَأیی بیشیم اوشَأنَ جمعَ کونیم؟" ²⁹ اون بوگوفت؛ "نه، اگر بخَأئید هرزِ علفانَ جمعَ کونید، ممکنه اوشَأنِ اَمرَه گندمأنم ریشه جَه بیرون بأورید. ³⁰ وَألید تا دِرو موقعْ هر دو تَه با هم رُشد بوکوند، اونموقع کارگرانَ گویم کی اولْ هرزِه علفانَ جمعَ کوند و دسته بوکوند تا بوسوزَأند، و بعد گندمانم اَنبارِ دورون ذخیره بوکوند.»

خردلِ دانه مثال

³¹ عیسی ایتَه مثالِ دیگر اوشَأنِ رِه بزَه و بوگوفت:«آسمانِ ملکوت، ایتَه خردلِ دانه یَ مَأنه کی اینفر بیگیفت و خو زمینِ دورون بکاشت. ³² با اَنکی خردلِ دانه همۀ دانه یانِ جَه کوچی تره، ولی وختی رُشد کونه، همۀ باغِ بوته یانِ جَه پیله تر بِه و ایتَه درختِ قدر بِه، جوری کی پرنده یان اَید و اونِ شاخه یانِ رو لانه چَأکوند.»

خمیرمایه مثال

³³ و عیسی ایتَه مثالِ دیگر اوشَأنِ رِه بأورد و بوگوفت:«آسمانِ ملکوت خمیر مایه ایی یَ مَأنه کی زنی اونَ بیگیفت و سه کیسه آردِ اَمرَه مخلوط بوکود تا همۀ خمیر وَر بَأیه.» ³⁴ عیسی همۀ اَ مطالبَ مثالِ اَمرَه اون جمعیتِ رِه گوفته و بدونِ مثال چیزی اوشَأنَ نوگوفته. ³⁵ تا اَطو نبی پیشگویی انجام بیبه کی بوگوفته:«می دَهَنَ بازَ کونم و مثالانِ اَمرَه گب زنمْ، و چیزایی کی از بنایِ عالم مخفی بمَأنسته بویَ گویم.»

هرزِ علفِ مثالِ معنی

³⁶ بعدْ عیسی جمعیتَ مرخصَ کود و خودشم بوشو بخانه. شاگردَأن بأمود اونِ ورجَه و بوگوفتد:«مثالِ هرزِ علفِ معنی یَ اَمرَه بوگو.» ³⁷ عیسی اوشَأنَ بوگوفت:«اونی کی دانۀ خوب کاره انسانِ پسره، ³⁸ زمینِ کشاورزی، اَ جهانه، و دانۀ خوب، خدا ملکوته زَأکأند، و هرزِ علفِ دانه، شیطانِ پِیرواند. ³⁹ اون دشمنی کی دانه یانَ بکاشتْ شیطانه، و دِرو وختْ اَ دونیا عاقبته، و کارگرانمْ فرشته یاند. ⁴⁰ پس هوطویی کی اَ مثالِ میَأن کارگران علفانَ جمعَ کودد و آتشِ دورون بوسوجَأند، اَ دونیا آخر هم هَ اتفاق دکفه. ⁴¹ انسانِ پسر خو فرشته یانَ اوسَه کونه تا هر چیزی کی گوناهَ باعث بِه، و همۀ بدکارانَ، اونِ ملکوتِ جَه جمعَ کوند ⁴² و اوشَأنَ کورۀ آتشِ دورون تَأوَأدد، جایی کی گریه و فشارِ دندان نَهه. ⁴³ اون زمان، عادلانْ خوشأنِ پئرِ ملکوتِ دورون، آفتابِ مَأنستَأن تاوده. هر کی گوشِ شنوا دَأره بیشتَأوه.

گنجِ پنهان و مُرواریدِ گرانِ مثال

⁴⁴ آسمانِ ملکوت گنجی یَ مَأنه کی زمینِ دورون مخفی بوبُسته و اینفر اتفاقی اونَ پیدا کونه. اون دوباره اونَ هویَ جیگا دِهه و خوشحالی جَه شِه و همۀ خو اَموالَ فروشه و وَأگرده و اون زمینَ هینه. ⁴⁵ آسمانِ ملکوت تاجری مَأنه کی مُرواریدهای خوبِ دونبال گردسته، ⁴⁶ وختی ایتَه مُرواریدِ بااَرزش پیدا کود، بوشو و همۀ خو دارایی یَ بوفروخت و اونَ بِهه.

دامِ صیادی مثال

⁴⁷ و باز آسمانِ ملکوت دامِ صیادی یَ مَأنه کی اونَ تَأوَأدد دریا میَأنْ و انواعِ ماهیان دکفد اونِ دورون، ⁴⁸ وختی کی دامْ ماهی جَه پورَه بوست اونَ فَأکشد ساحلْ، خوبانَ تَأوَأدد زنبیلِ دورون و جمعَ کوند و بدَأنَ فیشَأند. ⁴⁹ اَن دونیا آخر هم هَطو بِه، فرشته یان بیرون اَیدْ و بدکارانَ دوروستکارانِ جَه سیوایَ کوند ⁵⁰ و اوشَأنَ آتشِ دورون تَأوَأدد، جایی کی گریه و فشارِ دندان نَهه.» ⁵¹ عیسی اوشَأنِ جَه وَأورسه:«آیا درک کونید چی گویم؟» اوشَأن بوگوفتد:«بله.» ⁵² عیسی اوشَأنَ بوگوفت:«پس هر کسی کی موسی شریعتَ خوب بدَأنه و دربارۀ آسمانِ ملکوت هم تعلیم بیگیره، صاحاب خانه ایی یَ مَأنه کی خو خزانه جَه، چیزایِ تازه و کهنه بیرون اَوره.»

ناصره مردمِ بی ایمانی

⁵³ وختی عیسی اَ مثالانَ بوگوفت و تومامَ کود، از اویَ بوشو، ⁵⁴ وختی وَأگردست خودش شهر، اوشَأنَ کنیسه دورون تعلیم بدَه، جوری کی همه تعجبِ اَمرَه وَأورسِئِد:«اَ مردْ اَجور حکمتَ، و اَ معجزاتِ انجام دَئَنِ قدرتَ از کَ یَ بدس بأورده؟ ⁵⁵ مگر اون نجّارِ پسر نییه؟ مگر اونِ مارِ نامْ مریم نییه؟ مگر اون یعقوب و یوسف و شمعون و یهودا برأر نییِه؟ ⁵⁶ مگر اونِ خَأخوران اَیَ اَمی ورجَه زندگی نوکوند؟ پس اون اَ چیزانَ کَ یَ جَه یاد بیگیفته؟» ⁵⁷ پس اوشَأنْ اونَ ردَ کودد. ولی عیسی اوشَأنَ بوگوفت:«ایتَه نبّی همه جا احترام دَأره بجُز خودشِ وطنِ دورون و خودشِ خانواده ورجَه.» ⁵⁸ عیسی اوشَأنِ بی ایمانی وَسی معجزاتِ زیادی اویَ انجام نده.