21

¹ خداوند موسی یَ بفرماست«اَ اَحکامی ایسه کی وَأستی ایطاعت بوکونید؛ ² اگر کسی نِتَأنِه خو قرضَ ترَه فَأده و اَطو تی غُلام بیبِه، شیش سال وَأستی ترَه خدمت بوکونه و هفتمین سالِ رِه بی اَنکی چیزی پرداخت بوکونه، وَأستی آزادَ بِه و بیرون بیشِه. ³ اگر موقعی کی تی غلام بوبُست، مُجرد بو، وَأستی تنها بیشِه، ولی اگر زن دَأشته و خو زنَ خو مرَه بأورده بو، وَأستی اونِ زنم اونِ مرَه بیرون بیشِه. ⁴ ولی اگر مجرد بوبُسته بِه و اونِ ارباب اونَ زن بده بِه و اونِ زن، اونِ رِه پسرَأن و دخترَأنی بودونیا بأوردِه بِه، اونِ زن و زَأی اربابِ شینه، و وَأستی تنها جی اویَ بیشِه. ⁵ ولی اگر غلام بوگویه کی می ارباب و می زن و زَأیَ دوس دَأرم و نخَأیم کی آزادَ بوم و اَشَأنَ جی دس بدم، ⁶ اونموقع اونِ ارباب اونَ بأوره خدا حضورِ جَه در جایی کی عبادت کونید، بازن اونَ درِ جولو یا درِ چهارچوبِ ورجَه بدَأره و اونِ گوشَ درفشِ مرَه سوراخَ کونه، جی اون پس اون غلام تا آخرِ خو عُمر اون اربابِ شینه. ⁷ ولی اگر کسی خو دخترَ کُلفَتی رِه بوفروشه، اون دختر غلامانِ مَأنستَأن آزادَ نیبِه. ⁸ اگر هم کسی دختریَ بِهِنه تا اونِ مرَه ازدواج بوکونه، بازن اونِ جَه اونَ خوش نَأیِه، وَأستی اونَ اونِ پئرَ وَأگردَأنِه و خو پولَ فَأگیره، و نوَأستی اونَ ایتَه غیرِ اسرائیلی یَ بوفروشِه، چره کی اونَ خیانت بوکوده دَأره. ⁹ اگر هم ارباب بخَأیِه اونَ خو پسرِ رِه نامزد بوکونه، وَأستی دخترانِ آزادِ رسمِ مرَه اونِ مرَه رفتار بوکونه. ¹⁰ اگرم خودش اونِ مرَه ازدواج بوکود و بازن ایتَه زنِ دیگر بیگیفت، نوَأستی اونِ رخت و خوراک، و اونِ معاشرتِ جَه چیزی کمَه کونه. ¹¹ اگر اَ سه چیزَ انجام نده، اون زن تَأنِه بی اَنکی قیمتی پرداخت بوکونه، جی اونِ ورجَه بیشِه.

مُجازاتِ قوانین

¹² هر کسی اینفرَ بزنه و او شخصَ بوکوشه، وَأستی بیمیره. ¹³ ولی اگر قصد نَأشتِه کی بوکوشه و خدا بخأست کی اون شخص بیمیره، جایی یَ تعیین کونم تا اون فرار بوکونه اویَ و بست بینیشینه. ¹⁴ ولی اگر کسی شخصیَ عمداً و نیتِ قبلی اَمرَه بوکوشه، حتی اگر می قربانگاهَ پناه بوبوره وَأستی بیرون فَأکِشِه بیبِه و بیمیره. ¹⁵ کسی کی خو پئر و مارَ دس درازَ کونه و بزنه، وَأستی بیمیره. ¹⁶ هر کی کسیَ بودوزَأنه، چی اونَ غلامی رِه بوفروخته بِه چی خو ورجَه بدَأشته بِه، وَأستی بیمیره. ¹⁷ و هر کی خو پئر و مارَ لعنت بوکونه، وَأستی بیمیره. ¹⁸ اگر دو نفر دعوا بوکوند، و ایتَه، اوی تَه یَ سنگ یا موشتِ اَمرَه بزنه، جوری کی اون نیمیره ولی بستری بیبِه، ¹⁹ اگر بعداً ویریزه و عصا کمکِ اَمرَه راه بیشِه، اونی کی اونَ بزَه دَأره بی گوناه به حیساب اَیَه، ولی وَأستی اونِ بیکاری روزَأنِ تاوانَ بده و اونِ معالجه خرجم فَأده. ²⁰ اگر کسی خو غلام یا کنیزَ عصا اَمرَه جوری بزنه کی اون هو لحظه بیمیره، وَأستی مجازات بیبِه. ²¹ ولی اگر ایروز دوروز بعد بیمیره، دِ مُجازات نیبِه، چره کی اون غلام یا کنیز جزءِ اونِ دارایی بو. ²² اگر دعوا موقع ایتَه حامله زنَأیَ بزند، جوری کی اونِ زَأی سقط بیبِه ولی صدمۀ دیگری نیدینه، وَأستی غرامتی کی اون زنَأیِ مرد تعیین کونه یَ قاضی ورجَه فَأده. ²³ ولی اگر صدمۀ دیگری وارد بیبِه، اونموقع جان به عوضِ جان، ²⁴ چوم به عوضِ چوم، دندان به عوضِ دندان، دس به عوضِ دس، پا به عوضِ پا، ²⁵ داغ به عوضِ داغ، زخم به عوضِ زخم، و لطمه به عوضِ لطمه. ²⁶ و اگر کسی خو غلام یا کنیزَ جوری بزنه کی اونِ چوم کورَ بِه، وَأستی اونَ اونِ چومِ عوض آزادَ کونه. ²⁷ و اگر خو غلام یا کنیزِ دندانَ بیشکنه، وَأستی اونَ اونِ دندانِ عوض آزادَ کونه. ²⁸ و هر وخت ایتَه گاو، زن یا مردی یَ شاخ بزنه و او شخص بیمیره، او گاوَ سنگسار بوکونید و اونِ گوشتَ نوخورید، ولی گاو صاحاب بی گوناهه. ²⁹ ولی اگر او گاو قبلاً هم شاخ زَئِه و اونِ صاحابم دَأنسته ولی اونَ دنوَسته بو، هم گاو وَأستی سنگسار بیبِه و هم گاو صاحاب. ³⁰ ولی اگر مقتولِ خویشَأن دیه قبول بوکوند، گاو صاحاب تَأنِه دیه یَ فَأده و خو جانَ نجات بده. ³¹ اگر گاو ایتَه دختر زَأی یا پسر زَأیَ بوکوشه هم هَ قانون اِجرا بِهه. ³² اگر گاو غلام یا کنیزیَ بوکوشه، گاو صاحاب وَأستی سی مثقال نقره کنیز یا غلامِ صاحابَ فَأده و گاو هم وَأستی سنگسار بیبِه. ³³ اگر کسی چاهی سرَ بازَه کونه یا چاهی یَ بکنه و اونِ سرَ نوپوشَأنِه و ایتَه گاو یا خر اونِ دورون دکفه، ³⁴ چاه صاحاب وَأستی اونِ قیمتَ اونِ صاحابَ فَأده، و بِمرده حیوان چاه صاحابِ شینه. ³⁵ اگر اینفرِ گاو، همساده گاوَ بزنه و او گاو بیمیره، وَأستی زنده گاوَ بوفروشد و اونِ پولَ خوشَأنِ میَأن تقسیم بوکوند و بِمرده گاوم خوشَأنِ میَأن قسمت بوکوند. ³⁶ اما اگر معلوم بوبُست کی گاوی کی زنده بِمَأنسته قبلاً هم شاخ زَئِه و اونِ صاحابم دَأنسته ولی اونَ دنوَسته دَأره، وَأستی ایتَه زنده گاو بِمرده گاوِ جا فَأده، و اون بِمرده گاوَ خوره اوسَأنِه.