Psalms 72

สดุดี 072 คำอธิบายทั่วไป 

ประเภทของบทเพลงสดุดี

สดุดีบทที่ 72 เป็นเพลงสดุดีสำหรับกษัตริย์เมื่อเขาเริ่มเป็นกษัตริย์ ดาวิดเขียนไว้เพื่อเป็นการอวยพรแก่พระราชโอรสซาโลมอน (ดูที่: /WA-Catalog/en_tw?section=kt#bless)

แนวคิดเฉพาะในบทนี้
พระพรสำหรับกษัตริย์

ขอให้กษัตริย์ได้รับเกียรติทั่วแผ่นดินโลก ขอให้เขาทรงช่วยคนจน ขอให้มีความเจริญในขณะที่เขาเป็นกษัตริย์

จบพระธรรมหมวดที่สอง

สดุดีทั้งหมดถูกแบ่งออกเป็นหลาย "หมวดพระธรรม" นี่เป็นสดุดีบทสุดท้ายของพระธรรมหมวดที่สอง เชื่อว่าเป็นของซาโลมอนพระราชโอรสของดาวิด

Psalms 72:1

ข้อมูลทั่วไป

โดยปกติแล้ว บทกวีฮีบรูมักจะใช้คำคู่ขนานกันเสมอ ความหมายที่เป็นไปได้สำหรับหัวข้อ "สดุดีของซาโลมอน" คือ 1) ดาวิดเขียนสดุดีนี้เกี่ยวกับซาโลมอน ("พระราชโอรสของกษัตริย์") หรือ 2) ซาโลมอน (ผู้เป็นพระราชโอรสของดาวิดคือ "พระราชโอรสของกษัตริย์") อธิษฐานเกี่ยวกับตัวเอง หรือ 3) กษัตริย์อีกองค์หนึ่งเขียนเกี่ยวกับพระราชโอรสของพระองค์ด้วยรูปแบบของซาโลมอน คนสมัยนั้นมักกล่าวถึงตัวเองเหมือนกับว่าพวกเขาเป็นคนอื่น อย่างไรก็ตาม เป็นการดีที่สุดที่จะแปลสิ่งนี้เหมือนกับว่าผู้เขียนสดุดีกำลังกล่าวถึงคนอื่นไม่ใช่ตัวเอง (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#writing-poetry และ /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-parallelism และ  /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-123person)

ข้าแต่พระเจ้า ขอทรงประทานการพิพากษาอันชอบธรรมของพระองค์แก่พระราชา และความชอบธรรมของพระองค์แก่พระราชโอรสของพระราชา

ความหมายที่เป็นไปได้คือ 1) "ข้าแต่พระเจ้า ขอประทานความชอบธรรมของพระองค์แก่ข้าพระองค์ความชอบธรรมของพระองค์กับบุตรชายของข้าพระองค์" หรือ 2) "ข้าแต่พระเจ้า ขอทรงประทานการพิพากษาอันชอบธรรมของพระองค์แก่ข้าพระองค์ และความชอบธรรมของพระองค์แก่ข้าพระองค์ บุตรชายของกษัตริย์" คนสมัยนั้นมักกล่าวถึงตัวเองเหมือนกับว่าพวกเขาเป็นคนอื่น อย่างไรก็ตามมันเป็นการดีที่สุดที่จะแปลสิ่งนี้เหมือนกับว่าผู้เขียนสดุดีกำลังกล่าวถึงคนอื่นไม่ใช่ตัวเอง (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-123person)

ขอทรงประทานการพิพากษาอันชอบธรรมของพระองค์แก่พระราชา

"ขอทรงให้กษัตริย์สามารถตัดสินอย่างชอบธรรม"

ความชอบธรรมของพระองค์แก่พระราชโอรสของพระราชา

คำกริยาอาจมาจากวลีก่อนหน้า ในที่นี้คำว่า "ความชอบธรรม" อ้างถึงการพิพากษาที่ชอบธรรม คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "มอบความชอบธรรมให้กับพระราชโอรสของกษัตริย์" หรือ "ขอประทานความสามารถให้พระราชโอรสของกษัตริย์ปกครองด้วยความชอบธรรม" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-ellipsis)

Psalms 72:2

ขอให้ท่านพิพากษา

ถ้าดาวิดเขียนสิ่งนี้ เขาก็กำลังกล่าวถึงบุตรชายของเขา "พระราชโอรสของกษัตริย์" เขากล่าวถึงเวลาที่บุตรชายของเขาจะได้เป็นกษัตริย์แล้ว ถ้าซาโลมอนเป็นผู้เขียน และแม้ว่าเขาจะเขียนเกี่ยวกับตัวเอง แต่เป็นการดีที่สุดที่จะแปลเหมือนกับว่าเขากำลังเขียนเกี่ยวกับคนอื่น อย่างไรก็ตาม "ขอกษัตริย์ทรงพิพากษา" เป็นคำแปลที่ดีที่สุด

ประชาชนของพระองค์... คนยากจนของพระองค์

ผู้เขียนสดุดีกำลังทูลต่อพระเจ้า

คนยากจนของพระองค์

คำกริยาอาจมาจากวลีก่อนหน้า คำคุณศัพท์คำว่า "ยากจน" หมายถึงคนยากจน คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "พระองค์อาจตัดสินคนยากจนของพระองค์" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-ellipsis และ  /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-nominaladj)

Psalms 72:3

ให้บรรดาภูเขาสร้างสันติสุข...ขอให้เนินเขาทั้งหลายสร้างความชอบธรรม

ผู้เขียนสดุดีกล่าวถึงชาวอิสราเอลเหมือนกับพวกเขาเป็นภูเขาและเนินเขาที่พวกเขาอาศัยอยู่ เขาตรัสถึงภูเขาและเนินเขาเหมือนกับว่าพวกมันเป็นแผ่นดินทั้งหมดของอิสราเอล เหมือนกับแผ่นดินนั้นเป็นสวนที่ผลิตผล และกล่าวถึงสันติสุขและความชอบธรรมว่าเหมือนกับพวกมันเป็นผลไม้นั้น คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ขอให้ชาวแผ่นดินนี้อยู่ในสันติสุข...ขอให้พวกเขาทำทุกสิ่งด้วยความชอบธรรม" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy และ  /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-synecdoche และ

/WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

Psalms 72:4

ท่าน...ท่าน

คำเหล่านี้อ้างถึงบุคคลที่จะ "พิพากษา" (สดุดี 72:2)

ทุบผู้กดขี่ให้แตกเป็นชิ้นๆ

ผู้เขียนกล่าวถึงการที่กษัตริย์ปราบปรามหรือลงโทษผู้ที่กดขี่ผู้อื่นเหมือนกับว่าคนเหล่านั้นเป็นวัตถุที่กษัตริย์ทรงทุบให้แตกเป็นเสี่ยงๆ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ลงโทษคนที่กดขี่ผู้อื่น" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

Psalms 72:5

ตราบที่ดวงอาทิตย์ดำรงอยู่ และตราบเท่าที่ดวงจันทร์ดำรงอยู่

ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เป็นคำที่ใช้แทนสำหรับกลางวันและกลางคืน ทั้งสองคำเป็นคำที่มีความหมายแตกต่างกันสุดขั้วแต่นำมาใช้ด้วยกันเพื่อให้ความหมายว่าทุกเวลา คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ตลอดไปและไม่สิ้นสุด" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy และ

/WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-merism)

Psalms 72:6

ขอให้ท่านเสด็จลงมาเหมือนฝนที่ตกบนหญ้าซึ่งตัดแล้ว

การที่กษัตริย์จะสุขสบายดีและจะทำสิ่งที่ดีเพื่อประชาชนของเขานั้นเปรียบเหมือนกับฝนที่ทำให้หญ้าที่ตัดใหม่ชุ่มฉ่ำ (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-simile)

ขอให้ท่านเสด็จลงมา

"ข้าพเจ้าปรารถนาให้ท่านเสด็จมา"

เหมือนเม็ดฝนที่รดบนแผ่นดินโลก

"ขอท่านเสด็จลงมาเหมือนน้ำที่รดลงมา" การที่กษัตริย์จะสุขสบายดีและจะทำสิ่งที่ดีเพื่อประชาชนของเขานั้นเปรียบเหมือนกับฝนที่ทำให้พื้นดินชุ่มฉ่ำ (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-ellipsis และ

/WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-simile)

Psalms 72:7

ความชอบธรรม

คำคุณศัพท์ "ชอบธรรม" สามารถแปลเป็นวลีที่เป็นคำนาม คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ประชาชนที่ชอบธรรม" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-nominaladj)

ในสมัยของท่าน

ความหมายที่เป็นไปได้คือ 1) "ในขณะที่กษัตริย์ปกครอง" หรือ 2) "ตราบเท่าที่คนชอบธรรมยังมีชีวิตอยู่" หรือ "ตราบที่คนชอบธรรมยังมีชีวิตอยู่"

ขอให้มีสันติสุขอย่างมากมาย

ผู้เขียนสดุดีกล่าวเหมือนกับว่าสันติสุขเป็นวัตถุทางกายภาพอย่างเช่นอาหาร คำว่า "อย่างมากมาย" หมายถึงเมื่อมีบางสิ่งบางอย่างจำนวนมาก วลีนี้สามารถกล่าวใหม่เพื่อตัดคำนามที่เป็นนามธรรมคำว่า "ความอุดมสมบูรณ์" และ "สันติสุข" ออกไป คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ขอให้คนชอบธรรมดำรงชีวิตอย่างสันติ" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor และ  /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-abstractnouns)

จนกว่าไม่มีดวงจันทร์อีกต่อไป

"ตราบเท่าที่ดวงจันทร์ส่อง" หรือ "ตลอดไป" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

Psalms 72:8

ขอให้ท่านครอบครอง

"ขอให้กษัตริย์ทรงครอบครอง"

จากทะเลถึงทะเล และจากแม่น้ำนั้นจนถึงที่สุดปลายแผ่นดินโลก

ทั้งสองวลีนี้มีความหมายที่แตกต่างกันสุดขั้วและอ้างถึงทั่วแผ่นดินโลก (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-merism)

จากทะเลถึงทะเล

จากทะเลตายและทะเลแห่งคินเนเรททางทิศตะวันออกถึงทะเลเมดิเตอเรเนียนทางทิศตะวันตก

แม่น้ำนั้น

"แม่น้ำยูเฟรติส" ซึ่งชาวอิสราเอลจะเดินทางไปบนบกโดยไปทางทิศเหนือ

จนถึงที่สุดปลายแผ่นดินโลก

ไปได้ไกลเท่าที่คนสามารถเดินทางบนบกด้วยหลายเส้นทางที่มุ่งไปทางทิศใต้ คนอิสราเอลพูดถึงแผ่นดินโลกเหมือนกับว่ามันเป็นพื้นผิวเรียบที่มีสุดปลาย (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor และ /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

Psalms 72:9

เลียผงคลีดิน

นี่คือภาพเปรียบเทียบสำหรับความอัปยศอดสูอย่างสุดขั้ว คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ทำทุกอย่างที่พวกเขาทำได้เพื่อให้พระองค์ยอมให้พวกเขามีชีวิตอยู่" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)

Psalms 72:10

ทารชิช

นี่คือชื่อของสถานที่ (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-names)

เครื่องบรรณาการ

การจ่ายเงิน

ของกำนัลทั้งหลาย

"ให้ของขวัญ"

เสบา

นี่คือชื่อของประเทศหนึ่งซึ่งไม่ใช่ประเทศเดียวกันกับเชบา (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-names)

Psalms 72:11

น้อมกายลงคำนับท่าน

"คำนับต่อหน้าท่าน" หรือ "ยกย่องท่านในฐานะกษัตริย์ของพวกเขา"

ชนชาติทั้งสิ้น

ในที่นี้คำว่า "ชนชาติ" ใช้แทนผู้คนที่อาศัยอยู่ในชนชาติทั้งหลาย คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ผู้คนที่อาศัยอยู่ในทุกชาติ" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

Psalms 72:12

ผู้ที่ไม่มีคนช่วยเหลือ

"ไม่มีใครช่วยท่านอีกแล้ว"

Psalms 72:13

ท่านสงสารคนยากจนและคนขัดสน

"ท่านต้องการทำให้คนยากจนและคนขัดสนพ้นทุกข์"

คนยากจนและคนขัดสน

ในที่นี้คำคุณศัพท์คำว่า "ยากจน" และ "ขัดสน" มีความหมายพื้นฐานอย่างเดียวกันและเป็นการเน้นว่าพวกเขาไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "คนเหล่านั้นที่ยากจนและคนเหล่านั้นที่ขัดสน" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-doublet และ /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-nominaladj)

Psalms 72:14

ไถ่ชีวิตของพวกเขา

ในที่นี้ "ชีวิต" หมายถึงทั้งบุคคล คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ไถ่พวกเขา" หรือ "ทำให้พวกเขารอด" หรือ "ช่วยชีวิตพวกเขา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-synecdoche)

การบีบบังคับและความทารุณ

คำสองคำเหล่านี้มีความหมายโดยพื้นฐานอย่างเดียวกันและเน้นว่าผู้ขัดสนเดือดร้อนเพียงใด คำนามที่ป็นนามธรรมเหล่านี้สามารถระบุเป็นคำกริยา คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "คนเหล่านั้นที่กดขี่พวกเขาและทำร้ายพวกเขา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-doublet และ /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-abstractnouns)

โลหิตของพวกเขาก็มีค่าในสายตาของท่าน

ในที่นี้ "โลหิตของพวกเขา" เป็นคำที่ใช้แทนสำหรับความเป็นอยู่ที่ดีของพวกเขา สายพระเนตรของพระยาห์เวห์ใช้แทนการตัดสินหรือการประเมินของพระองค์ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ความเป็นอยู่ที่ดีของพวกเขาสำคัญมากสำหรับพระองค์" หรือ "พระองค์ทรงต้องการให้พวกเขามีชีวิตที่ดี" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

ในสายตาของท่าน

ดูที่เคยแปลวลีนี้ไว้ใน สดุดี 19:14

Psalms 72:15

ขอให้ท่านมีชีวิตยืนยาว

คำพูดนี้ใช้เพื่อถวายเกียรติกษัตริย์โดยแสดงความปรารถนาที่จะให้เขามีอายุยืนยาว คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ขอให้กษัตริย์ทรงมีพระชนมายุยืนยาว" หรือ "ข้าพระองค์หวังว่ากษัตริย์จะมีพระชนมายุยืนยาว"  (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

ขอให้ท่านได้รับทองแห่งเชบา

วลีนี้สามารถอยู่ในรูปประโยคที่มีประธานเป็นผู้กระทำ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "พวกเขาให้ทองคำแก่เชบา" หรือ "ขอให้พระองค์ทรงรับทองคำแห่งเชบา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

ตลอดวันยังค่ำ

สำนวนนี้หมายถึง "อย่างต่อเนื่อง" และไม่ได้อ้างถึงเพียงหนึ่งวัน คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "อย่างต่อเนื่อง" หรือ "ตลอดเวลา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

Psalms 72:16

ข้าวอุดมสมบูรณ์

"ความอุดมสมบูรณ์" คือเมื่อมีบางสิ่งบางอย่างมากมาย คำนามที่เป็นนามธรรมนี้สามารถระบุเป็นคำว่า "มาก" หรือ "มากมาย" คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ข้าวจำนวนมาก" หรือ "ข้าวมากมาย" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-abstractnouns)

พืชผลเหล่านั้น

พืชที่คนปลูกเพื่อเป็นอาหาร

พริ้วไหว

ใช้คำนี้สำหรับเมื่อต้นหญ้าที่เรียวยาวเคลื่อนที่ไปมาช้าๆ เมื่อมีลมพัดเบาๆ

เหมือนเลบานอน

"เหมือนต้นสีดาร์ในเลบานอน" ต้นไม้เหล่านี้มีความสวยงามและเป็นไม้เนื้อดีสำหรับการก่อสร้าง ความหมายของวลีนี้สามารถทำให้ชัดเจน  (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-simile และ /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)

ขอให้ประชาชนเจริญงอกงามขึ้นในเมืองทั้งหลายเหมือนหญ้าแห่งท้องทุ่ง

ความเจริญรุ่งเรืองของผู้คนในเมืองถูกกล่าวถึงเหมือนกับว่าพวกมันเป็นหญ้าที่เติบโตอย่างอุดมสมบูรณ์ในท้องทุ่ง (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-simile)

Psalms 72:17

ขอให้นามของท่านดำรงอยู่เป็นนิตย์

คำพูดนี้ใช้เพื่อถวายเกียรติพระเจ้าโดยแสดงความปรารถนาให้ผู้คนจดจำพระองค์ได้ตลอดเวลา คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ให้ผู้คนรู้เกี่ยวกับพระองค์อยู่เสมอ" หรือ "ขอให้ผู้คนไม่ลืมว่าพระองค์ทรงเป็นผู้ใด" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)

นามของท่าน

"นามของท่าน" ในที่นี้อ้างถึงชื่อเสียงของพระเจ้า คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "นามของกษัตริย์" หรือ "ชื่อเสียงของกษัตริย์" หรือ "การเป็นที่รู้จักของกษัตริย์" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

ยั่งยืนอย่างดวงอาทิตย์

คำกริยาอาจมาจากวลีก่อนหน้า คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ตราบเท่าที่ดวงอาทิตย์ยังคงอยู่" หรือ "ตราบเท่าที่ดวงอาทิตย์ส่องแสง" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-ellipsis)

ขอให้ประชาชนได้รับพรในท่าน

วลีนี้สามารถอยู่ในรูปประโยคที่มีประธานเป็นผู้กระทำ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ขอพระเจ้าทรงโปรดให้ท่านทรงทำสิ่งที่ดีเพื่อประชาชน" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

เรียกท่านว่าผู้ได้รับพระพร

"ยอมรับว่าพระเจ้าได้ทรงอวยพระพรพวกเขา"

Psalms 72:18

ข้อมูลทั่วไป

เนื้อหาในข้อเหล่านี้เป็นมากกว่าตอนจบบทเพลงสดุดีนี้ แต่เป็นข้อความปิดสำหรับหมวดพระธรรมที่ 2 ของสดุดีทั้งหมดซึ่งเริ่มต้นที่สดุดีบทที่ 42 และจบลงด้วยสดุดีบทที่ 72

ขอให้พระเจ้าพระยาห์เวห์ พระเจ้าของอิสราเอลได้รับการถวายสาธุการ

ประโยคนี้สามารถอยู่ในรูปประโยคที่มีประธานเป็นผู้กระทำ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ขอให้ผู้คนสรรเสริญพระยาห์เวห์พระเจ้า พระเจ้าแห่งอิสราเอล" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

Psalms 72:19

สาธุการแด่พระนามอันทรงสง่าราศีตลอดไปเป็นนิตย์

ประโยคนี้สามารถอยู่ในรูปประโยคที่มีประธานเป็นผู้กระทำ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ขอให้ทุกคนอวยพรพระนามอันทรงสง่าราศีของพระองค์ตลอดไป" หรือ ทำให้ "พระนาม" เป็นคำใช้แทนสำหรับพระยาห์เวห์พระองค์เอง "ขอให้ผู้คนรู้ว่าพระองค์ทรงเต็มไปด้วยสง่าราศีตลอดไป" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive และ /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)

สาธุการแด่พระนามอันทรงสง่าราศี

"สาธุการพระองค์ผู้ทรงสง่าราศี"

ขอให้แผ่นดินโลกทั้งสิ้นเต็มไปด้วยพระสิริของพระองค์

ประโยคนี้สามารถทำให้อยู่ในรูปประโยคที่มีประธานเป็นผู้กระทำ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ขอให้พระสิริของพระองค์เต็มทั้งแผ่นดินโลก" หรือ "ขอให้พระองค์เติมเต็มทั้งแผ่นดินโลกด้วยพระสิริของพระองค์" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)

อาเมนและอาเมน

คำว่า "อาเมน" ถูกกล่าวซ้ำเพื่อเน้นการยอมรับสิ่งที่พูด ดูที่เคยแปลไว้ใน สดุดี 41:13 คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ขอให้เป็นไปอย่างนั้น"

Psalms 72:20

คำอธิษฐานทั้งหลายของดาวิดผู้เป็นบุตรของเจสซีได้จบลงแล้ว

ประโยคนี้สามารถอยู่ในรูปประโยคที่มีประธานเป็นผู้กระทำ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ดาวิดบุตรชายของเจสซีได้เสร็จสิ้นคำอธิษฐานของพระองค์" หรือ "นี่เป็นคำอธิษฐานครั้งสุดท้ายของดาวิดบุตรของเจสซี" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)