อีกทางหนึ่งที่ความยุติธรรมจะยังคงอยู่ในอิสราเอลได้ก็โดยการหลีกเลี่ยงการฆ่าเพื่อเป็นการแก้แค้น ในบทนี้อธิบายถึงการสร้างเมืองพิเศษขึ้นมาเพื่อปกป้องคนเหล่านั้นที่หนีจากการฆ่าเพื่อเป็นการล้างแค้น (ดูที่: /WA-Catalog/en_tw?section=kt#justice และ/WA-Catalog/en_tw?section=other#avenge)
ในทางตะวันออกใกล้สมัยโบราณ การที่บุคคลหนึ่งจะถูกลงโทษเนื่องจากมีพยานหนึ่งคนนั้นเป็นเรื่องสามัญธรรมดา โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าหากบุคคลนั้นเป็นคนสำคัญ กฎหมายต่างๆ ในบทนี้มีไว้เพื่อปกป้องประชาชน โดยเฉพาะคนยากจนที่จำเป็นต้องมีพยานจำนวนมาก วิธีการนี้ย่อมก่อให้เกิดความยุติธรรม (ดูที่: /WA-Catalog/en_tw?section=kt#testimony)
บทนี้อธิบายถึงกฎหมายที่เป็นที่รู้จักกันดีซึ่งมักจะเรียกว่า "กฎหมายเกี่ยวกับการแก้แค้น" มีคำกล่าวไว้ว่า "ตาแทนตา ฟันแทนฟัน มือแทนมือ เท้าแทนเท้า" นี่ไม่ได้หมายถึงการที่บุคคลหนึ่งที่ทำให้อีกคนหนึ่งสูญเสียดวงตาแล้วต้องควักตาของเขาเองเพื่อเป็นการลงโทษ กฎหมายนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการปฎิบัติต่อทุกสิ่งอย่างเท่าเทียมกัน แต่เกี่ยวข้องกับการจำกัดในการลงโทษหรือการจำกัดความสามารถของบุคคลหนึ่งในการแก้แค้น (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
โมเสสยังคงกล่าวกับประชาชนอิสราเอล
การที่พระยาห์เวห์ทรงกำลังทำลายประชาชนที่อาศัยอยู่ในคานาอันนั้นถูกกล่าวเหมือนกับว่าพระองค์กำลังตัดพวกเขาออกไปเหมือนกับคนที่ตัดชิ้นส่วนของเสื้อผ้าหรือตัดกิ่งของต้นไม้ (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)
วลีนี้แทนถึงพวกประชาชนที่อาศัยอยู่ในคานาอัน (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)
"ชนชาติต่างๆ เหล่านั้นที่กำลังอาศัยอยู่ในดินแดนที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกท่านกำลังจะประทานให้แก่พวกท่าน"
"ยึดครองดินแดนจากชนชาติต่างๆ เหล่านั้น" หรือ "ครอบครองดินแดนหลังจากที่ชนชาติต่างๆ เหล่านั้นออกไป"
"เลือกเมือง 3 เมือง" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-numbers)
พวกเขาต้องสร้างถนนต่างๆ เพื่อจะทำให้ประชาชนเดินทางไปยังเมืองต่างๆ เหล่านี้ได้ง่ายขึ้น (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
มีความหมายเป็นนัยว่าเมืองหนึ่งในบรรดาเมืองต่างๆ เหล่านี้ที่พวกเขาเลือกต้องอยู่ในแต่ละส่วนของดินแดนนั้น (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
การที่พระยาห์เวห์ประทานดินแดนให้กับประชาชนอิสราเอลถูกกล่าวถึงเหมือนกับเป็นการที่ประชาชนกำลังได้รับดินแดนเป็นมรดก (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)
"ทั้งหมดนี้คือกฎหมาย" หรือ "ทั้งหมดนี้คือคำสั่ง"
คำว่า "บุคคล" นั้นสามารถเป็นที่เข้าใจได้ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "สำหรับบุคคลหนึ่งที่ฆ่าอีกคนหนึ่ง" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-ellipsis)
"และคนที่หนีไปยังเมืองหนึ่งในบรรดาเมืองเหล่านี้" หรือ "คนที่วิ่งหนีไปเมืองหนึ่งในบรรดาเมืองเหล่านี้"
คำว่า "เพื่อนบ้าน" ในที่นี้หมายถึงบุคคลทั่วไป คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "บุคคลใดก็ตามที่ฆ่าอีกคนหนึ่งโดยไม่ได้เจตนา"
"แต่ไม่ได้เกลียดเพื่อนบ้านของเขาก่อนที่จะฆ่าเพื่อนบ้านของเขาคนนั้น" นี่หมายความว่าไม่มีเหตุที่จะทำให้เขาฆ่าเพื่อนบ้านของเขาโดยเจตนา (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
ผู้เขียนยกเหตุการณ์สมมติเกี่ยวกับการที่บุคคลหนึ่งได้ฆ่าอีกคนหนึ่งโดยไม่เจตนา (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-hypo)
หัวขวานที่เป็นเหล็กหลุดออกมาจากด้ามไม้
นี่หมายถึงหัวขวานไปโดนเขาและทำให้เขาตาย
นี่มีความหมายเป็นนัยว่าครอบครัวของผู้ตายนั้นพยายามที่จะแก้แค้น ผู้ชายคนที่ทำให้เขาตายสามารถหนีไปยังเมืองใดเมืองหนึ่งของเมืองเหล่านี้ และประชาชนที่นั่นจะปกป้องเขา (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
โมเสสยังคงกล่าวกับประชาชนอิสราเอล
คำว่า "โลหิต" ในที่นี้แทนถึงบุคคลที่ถูกฆ่าตาย "คนอาฆาตโลหิต" คือญาติสนิทของคนนั้นที่ถูกฆ่าตาย คนที่เป็นญาติมีความรับผิดชอบในการลงโทษฆาตกร (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)
นี่คือสำนวนอย่างหนึ่ง คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "คนที่ฆ่าอีกคนอื่น" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)
ใครบางคนที่มีความโกรธอย่างมากถูกกล่าวว่าเป็นเหมือนกับบางสิ่งบางอย่างที่ร้อนและเดือดพล่าน คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "และโกรธอย่างมาก" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)
"และผู้อาฆาตโลหิตทำร้ายและฆ่าคนนั้นที่ได้ฆ่าอีกคนหนึ่ง"
"แม้ว่าชายคนนั้นไม่สมควรจะต้องตายเพราะเขาฆ่าคนอื่นตายโดยไม่เจตนาและคนนั้นไม่ได้เป็นศัตรูของเขา และเขาไม่ได้วางแผนเพื่อจะทำร้ายผู้ชายคนนั้น"
หน้านี้ตั้งใจเว้นว่างไว้
โมเสสยังคงกล่าวกับประชาชนอิสราเอล
"ประทานดินแดนให้แก่พวกท่านครอบครองมากขึ้น"
"ดังที่พระองค์ได้ทรงสัญญากับบรรดาบรรพบุรุษของพวกท่านว่าพระองค์จะทรงกระทำ"
"ถ้าพวกท่านเชื่อฟังพระบัญญัติทั้งหมดเหล่านี้"
วิธีที่พระเจ้าทรงต้องการให้บุคคลหนึ่งดำเนินชีวิตหรือประพฤตินั้นถูกกล่าวเหมือนกับเป็นหนทางหรือถนนของพระยาห์เวห์ บุคคลที่เชื่อฟังพระยาห์เวห์ถูกกล่าวเหมือนกับว่าเขากำลังเดินอยู่บนหนทางหรือบนถนนของพระยาห์เวห์ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "เชื่อฟังพระองค์เสมอ" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)
ความหมายที่สมบูรณ์ของประโยคนี้สามารถทำให้ชัดเจนได้ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "แล้วพวกท่านต้องเลือกเมืองอีกสามเมืองเพื่อให้บุคคลนั้นไปหลบซ่อนถ้าหากเขาได้ฆ่าใครบางคนโดยไม่เจตนา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-numbers และ /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
"เพิ่มจากสามเมืองที่พวกท่านได้สร้างไว้แล้วนั้น (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#translate-numbers)
ประโยคนี้สามารถทำให้อยู่ในรูปประโยคที่มีประธานเป็นผู้กระทำ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ทำสิ่งนี้เพื่อว่าสมาชิกของครอบครัวนั้นจะไม่ฆ่าบุคคลที่ไร้ความผิด" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)
คำว่า "โลหิต" ในที่นี้แทนถึงชีวิตของบุคคลนั้น การหลั่งโลหิตหมายถึงฆ่าบุคคลหนึ่ง ประโยคนี้สามารถทำให้อยู่ในรูปประโยคที่มีประธานเป็นผู้กระทำ (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy และ /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)
"ในดินแดนนั้น" หรือ "ในอาณาเขตนั้น"
ดินแดนที่พระยาห์เวห์กำลังประทานให้แก่ประชาชนอิสราเอลถูกกล่าวเหมืนกับว่าเป็นมรดก (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)
การที่ประชาชนอิสราเอลมีความผิดเนื่องจากการตายของบุคคลหนึ่งเพราะพวกเขาไม่ได้สร้างเมืองหนึ่งที่คนนั้นจะไปหลบซ่อนให้ปลอดภัยจาก "ผู้อาฆาตโลหิต" นั้นถูกกล่าวเหมือนกับว่าความผิดเนื่องจากการตายของคนนั้นตกอยู่เหนือพวกเขา (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)
คำว่า "โลหิต" ในที่นี้แทนถึงชีวิตหนึ่ง และ "ความผิดเนื่องจากโลหิต" หมายถึงความผิดที่ใครบางคนมีเพราะการฆ่าคนไร้ความผิด (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)
วลีนี้หมายความว่าถ้าหากมีสมาชิกของครอบครัวหนึ่งที่ฆ่าคนที่ไร้ความผิดแล้ว ประชาชนอิสราเอลทั้งหมดจะมีความผิดเพราะยอมปล่อยให้เรื่องนี้เกิดขึ้น
คำว่า "เพื่อนบ้าน" ในที่นี้หมายถึงบุคคลทั่วไป
ความหมายที่สมบูรณ์ของประโยคนี้สามารถทำให้ชัดเจนได้ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ซ่อนตัวและดักรอเพื่อฆ่าเขา" หรือ "วางแผนเพื่อฆ่าเขา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
นี่คือสำนวนอย่างหนึ่ง คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "โจมตีเขา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)
"ทำร้ายเขาเพื่อให้เขาตาย" หรือ "และฆ่าเขา"
"ต้องส่งใครบางคนไปจับตัวและนำเขากลับมายังเมืองที่เขาหนีไปนั้น"
นี่คือสำนวนอย่างหนึ่ง คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "มอบเขาให้กับ" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)
คำว่า "มือ" ในที่นี้แทนถึงสิทธิอำนาจของใครบางคน" คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ให้กับสิทธิอำนาจของญาติที่มีความรับผิดชอบต่อเขา" หรือ "แก่ญาติที่มีความรับผิดชอบ" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)
นี่คือญาติของบุคคลที่ถูกฆ่าตาย ญาติคนนี้มีความรับผิดชอบในการลงโทษฆาตกร
"ฆาตกรอาจตาย" หรือ "ญาติที่รับผิดชอบอาจประหารฆาตรกรนั้น"
"ดวงตาของพวกท่าน" ในที่นี้แทนถึงทั้งบุคคล คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "อย่าแสดงความเมตตาแก่เขา" หรือ "อย่ารู้สึกเห็นใจเขา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-synecdoche)
คำว่า "จงใจฆ่าคนตาย" ในที่นี้แทนถึงความผิดของคนที่ฆ่าคนที่ไร้ความผิด คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "พวกท่านต้องประหารฆาตกรคนนั้นเพื่อว่าประชาชนอิสราเอลจะไม่ต้องมีความผิดเนื่องจากการตายของคนที่ไร้ความผิด" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)
คำว่า "อิสราเอล" ในที่นี้หมายถึงประชาชนอิสราเอล (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy)
โมเสสยังคงกล่าวกับประชาชนอิสราเอล
ความหมายที่สมบูรณ์ของประโยคนี้สามารถทำให้ชัดเจนได้ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "พวกท่านต้องไม่ยึดดินแดนไปจากเพื่อนบ้านของพวกท่านโดยการย้ายหลักเขตของดินแดนของเขา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
"ที่พวกบรรพบุรุษของพวกท่านได้ตั้งเอาไว้"
โมเสสหมายถึงเมื่อประชาชนได้อาศัยอยู่ในดินแดนนั้นเป็นเวลานาน พวกเขาไม่สมควรย้ายหลักเขตที่บรรพบุรุษของพวกเขาตั้งไว้เมื่อพวกเขายึดดินแดนครั้งแรก
การที่พระยาห์เวห์ได้ประทานดินแดนให้กับประชาชนอิสราเอลถูกกล่าวเหมือนกับพวกเขากำลังได้รับดินแดนเป็นมรดก คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ในดินแดนที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกท่านกำลังประทานให้แก่พวกท่านครอบครองนั้น" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metaphor)
โมเสสยังคงกล่าวกับประชาชนอิสราเอล
"พยานคนเดียว" หรือ "พยานแต่ผู้เดียว"
คำว่า "ลุกขึ้น" หมายถึงยืนขึ้นในศาลและพูดฟ้องร้องใครบางคนต่อผู้พิพากษา คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "ต้องไม่พูดกับผู้พิพากษาเกี่ยวกับสิ่งเลวร้ายบางสิ่งที่ชายคนหนึ่งกระทำ" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)
"ในเวลาใดๆ ที่ชายคนหนึ่งได้ทำสิ่งเลวร้ายบางอย่าง"
คำว่า "ปาก" ในที่นี้แทนถึงสิ่งที่พยานทั้งหลายกล่าว นี่ให้ความหมายเป็นนัยว่าจะต้องมีพยานอย่างน้อยสองหรือสามคน คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "มีคำพยานอย่างน้อยจากสองหรือสามคน" หรือ "ขึ้นอยู่กับสิ่งที่คนสองหรือสามคนกล่าวว่าเกิดขึ้น" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-metonymy และ /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
ประโยคนี้สามารถทำให้อยู่ในรูปประโยคที่มีประธานเป็นผู้กระทำ คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "พวกท่านจะต้องยืนยันว่าผู้ชายคนนั้นมีความผิด" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-activepassive)
"เมื่อ" หรือ "ถ้า"
"พยานคนหนึ่งที่ตั้งใจทำอันตรายใครบางคน"
คำว่า "ลุกขึ้น" ในที่นี้หมายถึงยืนขึ้นในศาลและพูดฟ้องร้องใครบางคนต่อผู้พิพากษา คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "บอกผู้พิพากษาว่าผู้ชายคนนั้นทำบาปเพื่อจะทำให้ผู้ชายคนนั้นลำบาก" หรือ "บอกกับผู้พิพากษาว่าผู้ชายคนนั้นทำบาป เพื่อผู้พิพากษาจะลงโทษเขา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)
โมเสสยังคงกล่าวกับประชาชนอิสราเอล
"คนที่ไม่ลงรอยกันนั้น"
นี่หมายถึงทั้งสองบุคคลต้องไปที่สถานศักดิ์สิทธิ์ในการทรงสถิตของพระยาห์เวห์ ที่สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่พวกปุโรหิตและผู้พิพากษาที่มีสิทธิอำนาจในการตัดสินทางกฎหมายเพื่อพระยาห์เวห์ (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
วลี "ยืนอยู่ต่อพระพักตร์" เป็นสำนวนอย่างหนึ่ง ประโยคนี้หมายถึงไปหาใครบางคนที่มีสิทธิอำนาจและยอมให้เขาตัดสินใจทางกฎหมายเกี่ยวกับเรื่องหนึ่ง (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-idiom)
"ผู้พิพากษาทั้งหลายต้องทำงานอย่างหนักเพื่อตัดสินว่าอะไรได้เกิดขึ้น"
"แล้วพวกท่านต้องลงโทษพยานเท็จด้วยวิธีการอย่างเดียวกันอย่างที่เขาต้องการลงโทษผู้ชายคนอื่น"
คำคุณศัพท์เกี่ยวกับคำนามคำว่า "คนชั่ว" สามารถทำให้เป็นคำคุณศัพท์ทั่วไป คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "พวกท่านจะกำจัดการกระทำที่ชั่วออกไปจากท่ามกลางพวกท่าน" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-nominaladj)
"เมื่อพวกท่านลงโทษพยานเท็จ ประชาชนที่เหลืออยู่"
ความหมายที่สมบูรณ์ของประโยคนี้สามารถทำให้ชัดเจน คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "จะได้ยินเกี่ยวกับการลงโทษและเกรงกลัวที่จะถูกลงโทษ" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-explicit)
"ไม่ทำบางสิ่งที่ชั่วแบบนั้นเลย"
คำว่า "ดวงตา" ในที่นี้หมายถึงทั้งบุคคล คำแปลอีกอย่างหนึ่ง "พวกท่านต้องไม่สงสารพวกเขา" หรือ "พวกท่านต้องไม่แสดงความเมตตาต่อพวกเขา" (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-synecdoche)
วลีต่างๆ ในที่นี้สั้นกระชับเพราะความหมายเป็นที่เข้าใจได้ มีความหมายว่าประชาชนต้องลงโทษบุคคลหนึ่งด้วยวิธีการอย่างเดียวกันกับที่เขาได้ทำร้ายอีกคนหนึ่ง (ดูที่: /WA-Catalog/en_tm?section=translate#figs-ellipsis)