¹ پولس بوشو شهرِ دِربه و بعدِ اون بوشو شهرِ لِستره. در اویَ شاگردی زندگی کوده کی اونِ نام تیموتائوس بو و اونِ مار مسیحیه یهودی نژاد، و اونِ پئرَم یونانی بو. ² شهرِ لِستره و شهرِ قونیه ایمانداران تیموتائوسِ جَه تعریف کودد. ³ پولس میل دَأشته کی اونَ خو مرَه بوبوره سفر، هَنه وَسی او منطقه یهودیانِ احترام کودَأنِ رِه تیموتائوسَ ختنه بوکود، چون همه دَأنستد کی اونِ پِئر یونانیه. ⁴ اوشَأن راه دکفتد و شهر به شهر گردستد و قوانینی یَ کی رسولان و کلیسا رهبران اورشلیمِ دورون حُکم بوکوده بودَه، ایماندارانَ فَأرسَأنِئد تا رعایت بوکوند. ⁵ و اَطو کلیسایان ایمانِ میَأن رُشد کودد و هر روز اوشَأنِ تعداد ویشترَ بوسته. ⁶ وختی اوشَأن جی ایالتِ فریجیه و ایالتِ غلاطیه دوَأرستد و خَأستد بوشود آسیا، روح القدس اوشَأنَ منع بوکود و وَأنَأشت کی بوشود ایالتِ آسیا و کلامَ در اویَ بشارت بدد. ⁷ وختی بأمود ایالتِ میسیه مرزَ فَأرسد بخَأستد کی بوشود ایالتِ بیطینیه، ولی عیسی روح اوشَأنَ ایجازه ندَه. ⁸ پس ایالتِ میسیه جَه بوگوذشتد و بوشود تروآس. ⁹ هو شب پولس خوابِ جَه بیده کی ایتَه مردای کی مقدونیه شین بو اونِ روبرو به پا ایسَه و اونَ التماس کونه و گویه:«اَمی ورجَه بیا واَمرَه کُمک بوکون» ¹⁰ وختی پولس اَ رویایَ بیده، اَمَأن سریع راه دکفتیم کی بیشیم مقدونیه، (جی اَیَ به بعد نویسنده هم پولس مرَه همراه بِهه) چون اطمینان پیدا کودیم کی خدا اَمرَه دخَأده دَأره تا اوشَأنَ بشارت بدیم. ¹¹ پس بوشوئیم تروآس و کشتی یَ سوارَ بوستیم و مستقیم بوشوئیم جزیرۀ ساموتراکی، فردایی فَأرسِئیم نیاپولیسَ. ¹² و جی اویَ بوشوئیم فیلیپی کی ایتَه جی شهرایِ مستعمرۀ روم و اولی شهرِ ایالتِ مقدونیه بو. چن روزی هو شهرِ دورون بِئسَأئیم. ¹³ شنبه روزِ رِه جی شهر بیرون بوشوئیم و رودخانه کنار، جایی کی یهودیان دوعا کودَأنِ رِه اَموئد اویَ بینیشتیم، در اویَ زناکانی مرَه کی اویَ جمعَ بوسته بود گب بزَئیم. ¹⁴ اوشَأنِ میَأن زنی ایسَه بو کی «لیدیه» نام دَأشته و اَمی گبانَ گوش کوده، اون زنی خداپرست جی شهرِ طیاترا بو کی پارچه ارغوانی فروخته. خداوند اونِ دیلَ نرمَ کود تا پولسِ گبانَ بیشتَأوه و قبول بوکونه. ¹⁵ وختی اون و اونِ خانواده غُسلِ تعمید بیگیفتد، اَمی جَه خواهش بوکود و بوگوفت:«اگر یقین دَأرید کی من خداوندَ ایمان بأورده دَأرم، بأئید و می خانه جَه بِئسید» اَقدر اِصرار بوکود تا آخرسر قبول بوکودیم. ¹⁶ ایبار کی شوئون دیبیم دوعا محل، ایتَه کنیزَ بر بوخوردیم کی روحِ غیبگویی و فالگیری دَأشته و جی اَ راه پولِ زیادی خو اَربابانِ رِه جمعَ کوده. ¹⁷ اون پولس دونبال و اَمی دونبال راه دکفته و فریاد کوده:«اَ مردکان خدایِ مُتعالِ غلاماند و راهِ نجاتَ شمرَه اعلام کوند» ¹⁸ اون هر روز هَ کارَ کوده، تا آخر سرِه پولسِ صبر و حوصله تومامَ بوست و وَأگردست و اون روحَ بوگوفت:«به نامِ عیسی مسیح ترَه اَمر کونم جی اَ دختر بیرون بیَأ» هو لحظه روح، اون دخترِ جَه بیرون بأمو. ¹⁹ وختی اونِ اربابان بیدد کی اَ کارِ اَمرَه اوشَأنِ درآمد قطعَ بوسته، پولس و سیلاسَ بیگیفتد و فَأکش فَأکش بوبوردد بازارِ سر حاکمانِورجَه. ^{21 20} پس اوشَأنَ بأوردد مقاماتِ ورجَه و بوگوفتد:«اَ مردان یهودی ید و اَمی شهرَ به هم فوکوده دَأرد. رسم و رسومی یَ تبلیغ کوند کی اونِ قبول کودَأن و عمل کودَأن اَمَأن رومیانِ رِه جایز نییِه» ²² ایته جرگه مردمم اوشَأنِ مرَه همراه بوبُستد و فووستد پولس و سیلاسِ سر، و حاکمانم دستور بدد کی اوشَأنِ رختَأنَ بکند و چوبِ اَمرَه اوشَأنَ پَأیی بزند. ²³ وختی خیلی اوشَأنَ چوبِ اَمرَه بزد، اوشَأنَ تَأوَأدد زندان و زندانبانَ تأکید بوکودد کی خیلی اونِ حواس جمع بیبِه و اوشَأنَ بپایِه. ²⁴ وختی زندانبان بیده اَطو اونَ دستور بدَه دَأرد، اوشَأنَ بوبورد تَأوَأده قسمتِ بودورونیه زندان و اوشَأنِ دس و پایَم زنجیرِ اَمرَه دوَست. ²⁵ نیصفِ شب پولس و سیلاس دوعا کودد و سرود خَأدن اَمرَه خداوندَ ستایش کودد، و باقی زندانیانم گوش دَئَن دوبود ²⁶ کی ایمرتبه ایتَه پیلدانه زمین لرزه بأمو، جوری کی زندانِ ستونان تکان بوخورد و همۀ دَران بازَه بوست و زنجیران زندانیانِ دس پا جَه فووست. ²⁷ زندانبان خوابِ جَه ویریشت و وختی بیده زندانِ در بازه خو مرَه خیال بوکود زندانیان فرار بوکوده دَأرد، هَنه وَسی خو شمشیرَ بیرون بأورد تا خورَه بوکوشه. ²⁸ ولی پولس صدای بلندِ اَمرَه فریاد بوکود:«ترَه آسیب نزن، اَمَأن همه تَه اَیَ ایسَأئیم» ²⁹ زندانبان چراغ بخَأست، و سراسیمه بوشو زندانِ دورون، و هَطو کی جی ترس پرکسته خورَه تَأوَأدَه پولس و سیلاسِ پا جیر. ³⁰ بازن اوشَأنَ زندانِ جَه بیرون بأورد و بوگوفت:«ای آقایان، چی وَأستی بوکونم تا نجات پیدا کونم؟» ³¹ جواب بدَأد:«خداوند عیسی مسیحَ ایمان بأور کی تو و همۀ تی خانواده نجات پیدا کونید» ³² بازن خدا کلامَ اون و اونِ خانواده یَ برسَأنِد. ³³ و زندانبان هو نیصفه شبِ رِه اوشَأنَ جی زندان بیرون بأورد و بعدِ اینکی اوشَأنِ زخمَأنَ بوشوست، خودش و همۀ اونِ خانواده غُسلِ تعمید بیگیفتد. ³⁴ بازن پولس و سیلاسَ بوبورد خو خانه و اوشَأنِ رِه غذا بأورد. و اون و اونِ خانواده چون خدایَ ایمان بأورده بود خیلی خوشحال بود. ³⁵ وختی روزَ بوست، حاکمان چن تَه مأمور اوسه کودد زندانبانِ ورجَه و بوگوفتد:«اون دو نفرَ آزادَ کون بدَه بوشود» ³⁶ زندانبان اَ خبرَ پولسَ فَأرسَأنی و بوگوفت:«حاکمان دستور بدَه دَأرد شمرَه آزادَ کونم، پس بفرمائید بیرون، و بیشید به سلامت» ³⁷ ولی پولس جواب بدَه:«اَمَأن رومی ایسیم، اَمرَه بدون محاکمه مردمِ چومِ جولو بزَه دَأرد و بی آبرو بوکودد و تَأوَأدد زندان، هَسَه خَأید مخفیانه اَمرَه آزادَ کوند؟ هیچموقع، بلکی خودشان بَأیِد و اَمرَه جی اَیَ بیرون بأورد» ³⁸ مأموران اَ گبَ حاکمانَ بوگوفتد، و اوشَأن وختی بیشتَأوستد کی پولس و سیلاس رومید بترسد، ³⁹ و بأمود و اوشَأنِ جَه معذرت خواهی بوکودد و احترامِ اَمرَه اوشَأنَ زندانِ جَه بیرون بأوردد و خواهش بوکودد کی جی اون شهر بوشود. ⁴⁰ پولس و سیلاسم زندانِ جَه کی آزادَ بوستد بوشود لیدیه خانه و در اویَ ایماندارانِ اَمرَه دیدار بوکودد، و بعدِ اینکی اوشَأنَ تشویق و تقویت بوکودد جی او شهر بوشود.