¹ Hesu hẽno (12) mboireare, mẽẽshu reta mbaikatu, hareka ñonoshu mõhẽ verãre, mbai poshyre hãndi mynguera verã mbairasy. ² Hãrã mondoshu reta mbeu verã Ñanderu Tumpa irreino ryheva, hareka mynguera verã ñymbairasy vare. ³ Hesu heishu reta: Avy pyraha mãĩnũnga pehupi pevarã, yvyra pirãtaka, vosa, pãhã, hareka kyrypoti. Avy mõkue pyraha pymondeva, pẽnteĩpo. ⁴ Mãĩpi õ oope pỹvãhẽrã, pypyta haipe pehojy peve. ⁵ Hãmã ĩmẽ'ẽ potamba pymy vãhẽvarã, pẽhẽ voka tẽntaivi hareka pymy tymo shi pepy ryheva yvy timbo, heshahahe verãre hẽnduse mbava Ñanderu Tumpa ĩñẽẽ. ⁶ Haivi õhẽ retarã jyraha tẽntamire hupi, mbeu Ñẽẽ Haikaviva hareka pyrỹmynguera reta opa rupii. ⁷ Mburuvisha Herodes mbe uashu heta mbai Hesu japovarã, kuãã mbaivara vokava, hareka kuãã mbaivarapo japo, shara ĩmẽ'ẽ heiva Juan hykove jya manova pãũvi. ⁸ Ĩrũre heijy Elias ijeshaka jya; ỹngavare heijy pẽnteTumpa ĩñẽẽ mbeu'ia arykaiva hykove jya. ⁹ Tẽvã Herodes hei: “Shee teiva rãnga ñãka ajasyjaka shi, Juan. Mbavante akuarã kova, heta mbaima ãhẽndu shi”? Hãrã Herodes heka, mãrãrapo hesha Hesu. ¹⁰ Hesu mboireare oujymarã, mbeushu reta opa mbai japo vekua. Haivi Hesu rahashu reta hã ẽi õpe, tẽnta Betsaida hyvache. ¹¹ Kuaretare kuaamarã, oho haykue, hãrã Hesu mbyvyarã mbeushu reta Ñanderu Tumpa irreino ryheva, hareka mỹnguera ñymbairasyva. ¹² Ka arumarã, ñymboja Hesu ẽvape (12) mboirea retarã heishu: Mondo kova kuaretare tuputuu hareka toho tyheka hou verãre tẽntamire hãndi oore mbyrymba õĩpi, shara mba'ety mãĩnũnga koipi. ¹³ Tẽvã Hesu heishu reta: Pymyngaru pee. Haire hei: Mba'ẽã rãnga ĩmẽ rekoha, koñẽĩ (5) pãhã hareka mõkue pira. Shukui ohohã ovaha opaitea kuaretare pevãrãrã? ¹⁴ Shara (5000) kuimbaire haipe ẽẽ. Tẽvã Hesu heishu mboireare: Pymbeushu timambaty tyvapy reta, pẽntevape (50) kuimbaire ĩrũre (50) jy. ¹⁵ Kỹrã japo retarã, opa mbyvapy reta. ¹⁶ Hesu heky (5) ia pãhã hareka mõkue pira. Vate mãĩrã, jurure ĩãrẽ, pysẽãra mbyhasashu mboireare, mẽmẽẽ hupi verã kuaretare. ¹⁷ Opaiteva karu hareka hỹvãta. Haivi (12) kanata mynỹhẽjy reta pysẽve hemby vekua. ¹⁸ Pẽnte ara Hesu hã'ẽĩ jurure õpe, mboireare ẽ hãndi, hai pyrãndushu reta: Mbaivara kuaretare hei shy rehe. Mbavara she? ¹⁹ Haire heishu: Ĩmẽ'ẽ hei ndyreheva Juan Bautista; ỹnga hei jy Elia, hãmã ĩrũre heijy ndyreheTumpa ĩñẽẽ mbeu'ia arykaiva, kuerajy vekua. ²⁰ Haipe Hesu pyrãndu jyveshu reta: Pee jyveno, mãrãra peere jyve shyrehe, mbavara she? Pedro heishu: Nde hai KristoÑanderu Tumpa mbouva. ²¹ Hesu hei jyvyĩshu reta potamba kova mbavape mbeuvare. ²² Hãrã heishu reta: “Kuareta tay rãĩmi ou vekua ko yvy ĩãrẽ hetapo hasa asykui, hãrã mbijiche poshu karai kuakua vare, hareka pai ruvisha hãndi Moise mbypara vekua pyrỹmboi'iheare. Hãmã jukapo retakui, tẽvã mbahapy arapepo hykove jykui. ²³ Haivi hei opava retape: Ĩmẽ'ẽ pota ou shaykue vãrã, tiñimbysare ijuhuvi, tuhupi ju kurusu opa ara, hãrã tou shimĩ'ĩrũ. ²⁴ Tẽvã hykove potamba mẽẽva, manopo; ko shy reepe manova katy, o jepepo. ²⁵ Mbaivara mbijehupo kuimbai opa ña ãporã ko yvy ĩãrẽ õ, tẽvã hete hareka hykove manorã? ²⁶ Hãmã ĩmẽ'ẽ shy notiva hareka shiñẽẽ noti iarã, shee anotipo jyvekui, Kuareta tay rãĩmĩ ai vekua yvy ĩãrẽ. Aijyma mburuvisha rãĩmi, Sheru ẽvãivi hareka jokuereare heko kaviva hãndi. ²⁷ Ãñẽte vape hai pee, ĩmẽ'ẽ peeva pyny mbytepe, manoã pokui ndei teri hesha Ñanderu Tumpa Êvã. ²⁸ Hãmã (8) ara rupiima hasa hei kova mbairã, Hesu jupi yvyturusure jurure verã Ñanderu Tumpape, hãrã mĩ'ĩrũshu Pedro, Jacobo hareka Juan. ²⁹ Haipe jurure Ñanderu Tumpa perã hova oñekambiarã, mondeva tĩi hareka sankã hĩmbipe. ³⁰ 30 Haivi ijeshaka mõkue kuimbai ĩnjeta ñynoĩ Hesu hãndi, vokavare hai Elia hareka Moise; ³¹ 31 opa hĩmbipe juri retarã, haipe ĩnjeta ñynoi hãndi Hesu iko he verã Jerusalenpe. ³² Pedro hareka ñi'ĩrũre hypehyma tẽvãre, ocheã, hãrã hesha Hesu hete hĩmbiperã hareka mõkue kuimbai ẽẽ hãndiva. ³³ Haivi Elia hareka Moise ohojyma Hesu ẽvãĩvirã, Pedro heishu: “Pyrỹmboi'ia, Haikavi rãnga te õĩha kope!. Tijapoha mbahapy oo rãĩmi: Pẽntepo na ãporã, pẽntepo Moise ña ãporã hareka pẽntepo Elia ña ãporã kui." Tẽvã Pedro kuãã vokava hei õ. ³⁴ Hãmã kỹrã ĩnjeta teri õ, ou ĩãrẽ pẽnte ãvã pỹntu opa mõã; hãrã myngyje ãvã pỹntu py ñynoirã. ³⁵ Haivi ñyhẽndu Ñanderu Tumpa Ñẽẽ ãvã pỹntuivi, heiva: “Kova hai shy Ray ahaihuva, pyhẽndu kavishu." ³⁶ Haivi Ñanderu Tumpa opa ĩnjetarã hesha Hesu hã'ẽĩma ẽ; haire jasakaĩ, mba'ẽã hei reta mbavape voka heshavare. ³⁷ Hãmã ĩrũ ara jyape, vejy jyma yvyturusuivirã, kuareta hetava hỹvãĩtishu Hesu. ³⁸ Hãrã pẽnte kuimbai kuareta hetava mbyteivi hỹnatu ĩñẽẽ mbourã heishu: Pyrỹmboi'ia, airure nde ryhesha verã shy ray, pẽnte koñe areva; ³⁹ mbai poshy ĩmẽreshu ipope, hãrã mby sapuke, hynatu mbyryry hareka juru mbytyryju japo. Reko asyshu hareka poiã shi. ⁴⁰ Hãmã airurema tẽshu rymboivare mohẽ shi verã mbai poshy, tẽvã katũã mohẽ shi. ⁴¹ Hesu heishu mboireare: Pee arykaivare rãĩmi hykove mẽẽmbava Ñanderu Tumpape hareka pyndy rykove tãtava jyve!. Mbai peve rapo ãĩme'ãĩ pyny mbytepe? Mbai peve rapo apyrypareko? Eru kope ndy ray. ⁴² Hãmã kunumi ray veruamarã, mbai poshy ityshu yvyre hãrã opa mbyryry. Hesu ñygãtashu mbai poshyrã, mỹnguera kunumi ray, haivi mẽẽjyshu tuu. ⁴³ Hãmã kuaretare mby vyarã mbyry mãĩ, hesha Ñanderu Tumpa hai mbaikatuveva. Hãmã opavare hãĩrã hesha Hesu japovarã, Hesu heishu mboireare: ⁴⁴ “Pyhẽndu kavi kova hareka avy pyndysare hekui: “She, Kuareta tay rãĩmi ai vekua yvy ĩãrẽ, shy mẽ ẽha pokui kuaretare ipope." ⁴⁵ Tẽvã Hesu mboireare kũãã mbaivara hei ñynõĩshu reta, shara ñomĩha shi reta potã kuaarã, hãrã kyje pyrãndushu reta Hesu heiva rehe. ⁴⁶ Hãrã mboireare õñepyrõ ĩnjeta porãã ijupi reta, mbavara mbytepe mbai vasuvepo. ⁴⁷ Tẽvã Hesu opa kuaa pyape hei ñynoĩva. Haipe pysy pẽnte sanjaymirã jichepe ñono. ⁴⁸ Hãrã Hesu heishu reta: “Shy reepe myvãhẽva ko sanjaymi, shee shy myvãhẽ. Hãrã shee shymy vãhẽva, myvãhẽ jyve Sheru shymbouvape. Hãmã kuareta sanjaymi rãĩmi ikova pyny mbytepe, vokava hai mbai vasuve verã. ⁴⁹ Hãmã Juan Hesupe hei: Pyrỹmboi'ia, heshaha rãnga pẽnte kuimbai ndy reepe mohẽva mbai poshy. Hãrã ore he iashu: “Avy kỹrã japo”, shara hai ha'ẽã ñandy ryhevarã. ⁵⁰ Tẽvã Hesu hei ĩnjeta vape: Avy pijocha; shara kuareta pũãmba ñandy reheva ẽẽ ñanendie. ⁵¹ Vãhẽ serima ara hupia jyvẽrã vate arapy, Hesu kyjeã oho Jerusalenpe. ⁵² Hãmã mondo jokueva hynonderã, haire oho vãhẽ pẽnte tẽnta Samariape õ, myhẽvãshu verã pyta verãpe; ⁵³ tẽvã Samariape õre potãã mỹvãhẽshu, shara kuaa reta Hesu oho i Jerusalen kytyrã. ⁵⁴ Hãrã mboireare Jacobo hareka Juan hesha vokavarã, heishu reta Hesu: Iri ija, ripotara mbyvejyha vateivi tata, hareka opa tyhapy reta Elia japova vekua rãĩmi? ⁵⁵ Hesu ny mãĩ kavi herã, poshy ryheve hei: Pikũãra mãrãva espiritu ryhevara pee. ⁵⁶ She, Kuareta tay rãĩmi ai vekua yvy ĩãrẽ, aiã aivare he verã kuaretare, ai apyrỹmõndo jepe verãĩ rãnga. Haivi oho reta ỹnga tẽntape. ⁵⁷ Hãmã jyrahama retarã, pẽnte kuimbai heishu Hesu: Sheja, pota rãnga ãrĩ mi ĩrũve rehova retaipi. ⁵⁸ Hesu heishu: Avarare ĩmere ikua, hareka vyrare ĩmere haity; Kuareta tay rãĩmi ai vekua ko yvy ĩãre, mba'etyre ñãka ñono verãpe. ⁵⁹ Ĩrũpe katy Hesu hei: Shimi ĩrũ. Hai hei: Sheja, mã ẽĩ shyre taha rãni tañoty sheru manova hetekue. ⁶⁰ Hesu heishu: Mã ẽĩhe manovare tiñoty voka manova; nde katy ekua mbeu ñẽẽ Ñanderu Tumpa irreino ryheva. ⁶¹ Haipe ĩrũ heishu: Sheja, pota rãnga ãrĩmi ĩrũ, tẽvã mã ẽĩ shyre taha rãni tambeushu shyrẽntape õre. ⁶² Hesu heishu: Pẽnte kuimbai arao pysyva, haykueĩ mãĩ ia, ha'ẽã Ñanderu Tumpa rreino pevarã.