પાદનોંધ આના જેવો દેખાશે: * [1] પ્રાણી એ સામ્રાજ્યનું પ્રતીક છે. * [2] લોખંડના દાંત સામ્રાજ્યના શક્તિશાળી સૈન્ય માટે એક પ્રતીક છે. * [3] શિંગડા શક્તિશાળી રાજાઓનું પ્રતીક છે.

સાંકેતિક ભવિષ્યવાણી

વર્ણન

પ્રતીકાત્મક ભવિષ્યવાણી એ એક પ્રકારનો સંદેશ છે જે ઈશ્વર પ્રબોધકને આપે છે જેથી પ્રબોધક બીજાઓને જણાવશે. આ સંદેશા ભવિષ્યમાં ઈશ્વર શું કરશે તે દર્શાવવા માટે છબીઓ અને પ્રતીકોનો ઉપયોગ કરે છે.

આ ભવિષ્યવાણીઓ ધરાવતા મુખ્ય પુસ્તકો યશાયા, હઝકીએલ, દાનિયેલ, ઝખાર્યા અને પ્રકટીકરણ છે. પ્રતીકાત્મક ભવિષ્યવાણીના ટૂંકા ઉદાહરણો અન્ય પુસ્તકોમાં પણ જોવા મળે છે, જેમ કે માથ્થી ૨૪, માર્ક ૧૩, અને લુક ૨૧.

બાઈબલ જણાવે છે કે કેવી રીતે ઈશ્વરે દરેક સંદેશ આપ્યો અને સંદેશ શું હતો. ઈશ્વરે સંદેશો આપ્યા ત્યારે, તે ઘણી વખત ચમત્કારિક રીતે જેમ કે સ્વપ્ન અને દર્શનોમાં કર્યું. “સ્વપ્ન" અને "દર્શન" ના અનુવાદમાં મદદ કરવા માટે સ્વપ્ન અને દર્શન જુઓ. જ્યારે પ્રબોધકોએ આ સ્વપ્નો અને દર્શનો જોયા ત્યારે, તેઓ ઘણી વખત ઈશ્વર અને સ્વર્ગના પ્રતિકો અને છબીઓ જોતા હતા. આમાંની કેટલીક છબીઓ સિંહાસન, સુવર્ણ દીવીઓ, સફેદ વાળ અને શ્વેત વસ્ત્રોવાળા એક સામર્થ્યવાન વ્યક્તિ, અને અગ્નિના જેવી આંખોની અને કાંસાના જેવા પગ. આમાંની કેટલાક છબીઓ એક કરતાં વધુ પ્રબોધક દ્વારા જોવામાં આવ્યાં હતાં.

દુનિયાની ભવિષ્યવાણીઓમાં છબીઓ અને પ્રતિકો પણ છે. ઉદાહરણ તરીકે, કેટલીક ભવિષ્યવાણીમાં મજબૂત પ્રાણીઓ રાજ્યોને રજૂ કરે છે, શિંગડા રાજાઓ અથવા રાજ્યોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, એક ડ્રેગન અથવા સર્પ શેતાનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, સમુદ્ર રાષ્ટ્રોને રજૂ કરે છે, અને અઠવાડિયા સમયની લાંબા સમય સુધી પ્રસ્તુત કરે છે. આમાંની કેટલીક છબીઓ એક કરતાં વધુ પ્રબોધક દ્વારા પણ જોવામાં આવી હતી.

ભવિષ્યવાણીઓ આ દુનિયામાં દુષ્ટતા વિષે કહીએ છીએ, કેવી રીતે ઈશ્વર વિશ્વનું મૂલ્યાંકન કરશે અને પાપને સજા કરશે, અને કેવી રીતે ઈશ્વર તે બનાવેલ નવી દુનિયામાં તેમનું ન્યાયી રાજ્ય સ્થાપિત કરશે. તેઓ સ્વર્ગ અને નર્ક વિષે શું થશે તે વિષે પણ જણાવશે.

બાઈબલમાં મોટા ભાગની ભવિષ્યવાણી કવિતા તરીકે પ્રસ્તુત છે કેટલાક સંસ્કૃતિઓમાં લોકો ધારે છે કે જો કવિતામાં કંઈક કહેવામાં આવે છે, તો તે સાચું કે ખૂબ મહત્વનું નથી. જો કે, બાઈબલની ભવિષ્યવાણીઓ સાચી અને ખૂબ મહત્વની છે, પછી ભલે તેઓ કાવ્યાત્મક સ્વરૂપો અથવા બિન-કાવ્યાત્મક સ્વરૂપોમાં પ્રસ્તુત થાય.

ભૂતકાળમાં જે ઘટનાઓ બન્યાં તે માટે આ પુસ્તકોમાં કેટલીકવાર ભૂતકાળનો ઉપયોગ થાય છે. જો કે, કેટલીકવાર ભૂતકાળની ઘટનાઓનો ઉપયોગ ઘટનાઓ માટે થાય છે જે ભવિષ્યમાં થશે. આપણા માટે બે કારણો છે. જ્યારે પ્રબોધકોએ સ્વપ્ન કે દર્શનમાં જોયું તે વસ્તુઓ વિશે જણાવ્યું, તેઓ ભૂતકાળનો ઉપયોગ કરતા હતા કારણ કે તેમનું સ્વપ્ન ભૂતકાળમાં હતું ભાવિ ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરવા માટે ભૂતકાળના તર્કનો ઉપયોગ કરવાના અન્ય કારણ પર ભાર મૂકે છે કે તે ઘટનાઓ ચોક્કસપણે બનશે. આ ઘટનાઓ બનવા માટે એટલી નિશ્ચિત હતી, તે એવું હતું કે જો તેઓ પહેલાથી થયું હોત. આપણે ભૂતકાળના આ બીજા ઉપયોગને "ભાવિસૂચક ભૂતકાળ" કહીએ છીએ. જુઓ ભાવિસૂચક ભૂતકાળ.

પ્રબોધકોએ તેમને વિશે જણાવ્યું પછી આ બધી બાબતો બની, અને તેમાંના કેટલાક આ જગતના અંતમાં થશે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે તેના કારણો

• કેટલીક છબીઓ સમજવી કઠણ છે કારણ કે આપણે આગાઉ ક્યારેય તેના જેવી વસ્તુઓ જોઈ નથી.
• જે વસ્તુઓ અમે ક્યારેય ન જોઈ હોય અથવા જે આ જગતમાં અસ્તિત્વમાં નથી તેનું વર્ણન કરવું મુશ્કેલ છે.
• જો ઈશ્વર અથવા પ્રબોધકે ભૂતકાળનો ઉપયોગ કર્યો હોય, તો વાચકોને ખબર પડે કે તે તે વસ્તુ વિશે વાતો કરે છે કે જે તે પહેલાથી થયું છે અથવા પછીથી જે બનશે તે વિશે વાત કરી રહ્યા છે.

અનુવાદના સિદ્ધાંતો

• છબીઓનું લખાણમાં અનુવાદ કરો. તેમને અર્થઘટન કરવાનો અને તેમના અર્થનું અનુવાદ કરવાનો પ્રયાસ કરશો નહીં.
• જ્યારે બાઈબલમાં એક જ જગ્યાએ એક છબી દેખાય છે, અને એ જ રીતે તે બધી જગ્યાએ તે જ રીતે અનુવાદ કરવાનો પ્રયાસ કરો.
• જો તે કાવ્યાત્મક સ્વરૂપો અથવા બિન-કાવ્યાત્મક સ્વરૂપો તમારા વાચકોને સૂચિત કરશે કે ભવિષ્યવાણી સાચી નથી અથવા બિનમહત્વપૂર્ણ છે, તો તે સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરો જે તે વસ્તુઓને સૂચિત કરશે નહીં.
• કેટલીકવાર તે સમજવું મુશ્કેલ છે કે કયા ક્રમમાં વિવિધ ભવિષ્યવાણીઓમાં વર્ણવેલી ઘટનાઓ બને છે. તેઓ દરેક ભવિષ્યવાણીમાં દેખાય તે રીતે તેમને લખો
• વક્તાનો અર્થ વાચકો સમજી શકે તે રીતે તે કાળમાં અનુવાદ કરો. જો વાચકો ભાવિસૂચક ભૂતકાળને સમજી શકતા નથી, તો ભવિષ્યકાળનો ઉપયોગ કરવો તે સ્વીકાર્ય છે.
• પ્રબોધકોએ તેમના વિષે લખ્યા પછી કેટલીક ભવિષ્યવાણીઓ પૂર્ણ થઈ. તેમાંની કેટલીક હજુ સુધી પૂર્ણ થઈ નથી. આ ભવિષ્યવાણી પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી અથવા તેઓ કેવી રીતે પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી જ્યારે ભવિષ્યવાણી સ્પષ્ટતા નથી.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

નીચેના ફકરાઓ હઝકીયેલ, દાનિયેલ અને યોહાને જોયેલા સામર્થ્યવાન વ્યક્તિનું વર્ણન કરે છે. આ દર્શનોમાં આવેલી છબીઓમાં ઊન જેવા સફેદ વાળ, ઘણાં પાણી, સોનેરી પટ્ટો અને પગ અથવા પગ જેવા સુંદર કાંસાના જેવા પગનો સમાવેશ થાય છે. જોકે પ્રબોધકોએ વિવિધ વિગતો જોયા છે, તે જ રીતે તે જ રીતે સમાન વિગતોનું અનુવાદ કરવાનું સારું રહેશે. પ્રકટીકરણના ભાગમાં રેખાંકિત શબ્દસમૂહો પણ હઝકીયેલ, દાનિયલ ના ફકરાઓ થાય છે

તે દીવીઓની વચમાં મનુષ્યપુત્ર જેવા એકને મેં જોયા, તેમણે પગની પાની સુધી પહોંચે એવો ઝભ્ભો પહેરેલો હતો, તેમની છાતી પર સોનાનો પટો બાંધેલો હતો. તેમનું માથું અને વાળ ઊનના જેવાં સફેદ હતા - જેમ કે બરફ, અને તેમની આંખો અગ્નિની જ્વાળાની જેવી હતી. તેમના પગ કાંસાના જેવા હતા, જાણે કે ભઠ્ઠીમાં શુદ્ધ થયેલા કાંસાના જેવા, અને તેમનો અવાજ પુષ્કળ પ્રમાણમાં વહેતા પાણી જેવો હતો. તે તેમના જમણા હાથમાં સાત તારા હતા, અને તેના મુખમાંથી બહાર નીકળતી બેધારી તલવાર હતી. તેમનો ચહેરો પૂર્ણ તેજથી પ્રકાશતા સૂર્યના જેવો ચમકતો હતો. (પ્રકટીકરણ ૧:૧૩-૧૬ ULB)

જ્યારે મેં જોયું, રાજ્યાસનો તેમના સ્થાને ગોઠવવામાં આવ્યાં, અને એક વયોવૃદ્ધ પુરુષ બિરાજમાન થયા. તેમના વસ્ત્રો બરફના જેવા શ્વેત હતા, અને તેના માથાના વાળ શુદ્ધ ઊન જેવા હતા (દાનિયેલ ૭:૯ ULB)

જુઓ! ઇઝરાયલના ઈશ્વરનો મહિમા પૂર્વથી આવ્યો; તેમનો અવાજ ઘણા પાણીના અવાજ જેવો હતો, અને પૃથ્વી તેમના ગૌરવથી પ્રકાશિત થઈ રહી હતી! (હઝકિયેલ ૪૩:૨ ULB)

ભૂતકાળની ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરવા માટે નીચેનો ભાગ ભૂતકાળનો ઉપયોગ બતાવે છે. રેખાંકિત ક્રિયાપદો ભૂતકાળની ઘટનાઓનો સંદર્ભ આપે છે

યહૂદિયાના રાજાઓ ઉઝિયા, યોથામ, આહાઝ તથા હિઝકિયાની કારકિર્દીમાં આમોસના પુત્ર યશાયાને યહૂદિયા તથા યરુશાલેમ વિષે જે સંદર્શન થયું તે. હે આકાશો, સાંભળો; હે પૃથ્વી, કાન દે; કેમ કે યહોવાહ બોલ્યા છે: "મેં છોકરાંઓને પાળીને અને ઉછેરીને મોટા કર્યા છે, પરંતુ તેઓએ મારી વિરુદ્ધ બંડ કર્યું છે છે. (યશાયા ૧:૧-૨ ULB)

નીચેનો ભાગ ભવિષ્ય કાળને દર્શાવે છે અને ભૂતકાળના વિવિધ ઉપયોગોને બતાવે છે. રેખાંકિત ક્રિયાપદો ભાવિસૂચક ભૂતકાળના ઉદાહરણો છે, જ્યાં ભૂતકાળનો ઉપયોગ બતાવવા માટે થાય છે કે તે ઘટનાઓ ચોક્કસપણે થશે.

જે વેદનામાં હતી તે પોતાની નિરાશામાંથી બહાર આવશે. પહેલાના સમયમાં તેણે અપમાન સહન કર્યું ઝબુલોનની ભૂમિ અને નફતાલીની ભૂમિ પર, પરંતુ તે પછીથી તે ભવ્ય બનશે, સમુદ્ર તરફનો માર્ગ, યર્દનની પેઠે, રાષ્ટ્રોની ગાલીલ; અંધકારમાં ચાલનારા લોકોએ એક મહાન પ્રકાશ જોયો; જેઓ મૃત્યુના પડછાયાની ભૂમિમાં જીવતા હતા, તેમના પર અજવાળું પ્રકાશ્યું. (યશાયા ૯:૧-૨ ULB)

વાક્યનું માળખું

વર્ણન

અંગ્રેજીમાં સૌથી સરળ વાક્યનું માળખું વિષય અને ક્રિયા શબ્દનો સમાવેશ કરે છે:

• છોકરો દોડ્યો.

વિષય

વિષય તે કોણ અથવા તે વાક્ય જેના વિષે છે તે છે. આ ઉદાહરણોમાં, વિષયને રેખાંકિત કરેલ છે:

• છોકરો દોડી રહ્યો છે.
• તે દોડી રહ્યો છે.

વિષયો સામાન્ય રીતે નામ શબ્દસમૂહો અથવા સર્વનામો છે. (જુઓ શબ્દાલંકાર) ઉપરોક્ત ઉદાહરણોમાં, “છોકરો” તે નામ શબ્દસમૂહ છે જેમાં નામ તે “છોકરો” અને “તે” સર્વનામ છે.

જ્યારે વાક્ય આદેશ છે, ઘણી ભાષાઓમાં વિષય સર્વનામ નથી હોતા. લોકો સમજી લે છે કે વિષય તે “તમે” છો.

• દરવાજો બંધ કરો.

પૂર્વાધિકાર

પૂર્વાધિકાર તે વાક્યનો ભાગ છે કે જે વિષય વિષે કંઈક કહે છે. તે સામાન્ય રીતે ક્રિયાપદ ધરાવે છે. (જુઓ: ક્રિયાપદો) નીચેના વાક્યોમાં, “વ્યક્તિ” અને “તે” વિષયો છે. પૂર્વાધિકારને રેખાંકિત કરેલ છે અને ક્રિયાપદો ઘાટા અક્ષરોમાં છે.

• વ્યક્તિ બળવાન છે.
• તેણે કઠણ પરિશ્રમ કરી.
• તેણે બગીચો બનાવ્યો.

સંયોજિત વાક્યો

વાક્ય એકથી વધુ વાક્યથી બનેલું હોઈ શકે છે. નીચેની દરેક બે રેખાઓમાં એક વિષય અને એક પૂર્વાધિકાર હોય છે અને તે સંપૂર્ણ વાક્ય છે.

• તેણે સુરણ વાવ્યું.
• તેની પત્નીએ મકાઈ વાવી.

નીચેનું સંયોજિત વાક્ય ઉપરોક્ત બે વાક્યોનો સમાવેશ કરે છે. અંગ્રેજીમાં, સંયોજિત વાક્યો “અને,” “પરંતુ,” અથવા “અથવા” જેવા સંયોજનથી જોડાયેલ હોય છે.

• તેને સુરાન વાવ્યું અનેતેની પત્નીએ મકાઈ વાવી.

વાક્યાંશો

વાક્યોમાં વાક્યાંશો અને અન્ય શબ્દસમૂહો પણ હોય છે. વાક્યાંશો વાક્યો જેવા છે કારણ કે તેમાં વિષય અને પૂર્વાધિકાર હોય છે, પરંતુ તેઓ સામાન્ય રીતે પોતાના દ્વારા થતાં નથી. અહીં વાક્યાંશોના થોડા ઉદાહરણો છે. વિષયો ઘાટા અક્ષરોમાં અને પૂર્વાધિકારને રેખાંકિત કરેલ છે.

• જ્યારે મકાઈ તૈયાર થઈ
• પછી તેણીનીએ તોડી લીધી
• કારણ કે તેનો સ્વાદ ખૂબ સારો હતો

વાક્યોમાં ઘણી વાક્યાંશો હોઈ શકે છે, અને તેથી તે લાંબુ અને જટિલ બની શકે છે. પરંતુ દરેક વાક્યમાં ઓછામાં ઓછુ એક સ્વતંત્ર વાક્યાંશ હોવી જોઈએ, કે જે, તે વાક્યાંશ પોતાનામાં જ વાક્ય બની શકે. અન્ય વાક્યાંશો તે પોતાના દ્વારા જ વાક્યો નથી બની શકતા તેમને પરાધીન વાક્યાંશો કહેવાય છે. પરાધીન વાક્યાંશો તેમનો અર્થ પૂર્ણ કરવા માટે સ્વતંત્ર વાક્યાંશો પર આધાર રાખે છે. પરાધીન વાક્યાંશોને નીચેના વાક્યોમાં રેખાંકિત કરવામાં આવેલ છે.

• જ્યારે મકાઈ તૈયાર થઈ, ત્યારે તેણીનીએ તેને તોડી લીધી.
• તેણીનીએ તેને તોડી લીધા પછી, તેણીની તેને ઘરે લઈ ગઈ અને રાંધ્યું.
• પછી તેણીનીએ અને તેના પતિએ તે બધું ખાધું, કેમ કે તે ખૂબ જ સ્વાદિષ્ટ લાગ્યું.

નીચેના શબ્દસમૂહો દરેક સંપૂર્ણ વાક્ય હોઈ શકે છે. તેઓ ઉપરોક્ત વાક્યોમાંના સ્વતંત્ર વાક્યાંશો છે.

• તેણીનીએ તેને તોડી લીધી.
• તેણીની તેને ઘરે લઈ ગઈ અને રાંધ્યું.
• પછી તેણીનીએ અને તેના પતિએ તે બધું ખાધું.

સંબંધિત વાક્યાંશો

કેટલીક ભાષાઓમાં, વાક્યાંશોનો ઉપયોગ નામ સાથે થઈ શકે છે જે વાક્યનો ભાગ છે. આને સંબંધિત વાક્યાંશો કહેવામાં આવે છે.

નીચેના વાક્યોમાં, “મકાઈ કે જે તૈયાર હતી” તે સંપૂર્ણ વાક્ય પૂર્વાધિકારનો ભાગ છે. સંબંધિત વાક્યાંશ “તે તૈયાર હતી” નો ઉપયોગ “મકાઈ”ના નામ સાથે કરેલ છે જે તે બાતાવે છે કે કઈ મકાઈને તોડવામાં આવી હતી.

• તેની પત્નીએ મકાઈ તોડી લીધી કે જે તૈયાર હતી.

નીચેના વાક્યમાં “તેણીની માતા, કે જે ખૂબ જ નારાજ હતી” તે સંપૂર્ણ વાક્યના પુર્વાધિકારનો એક ભાગ છે. સંબંધિત વાક્યાંશ “કે જે ખૂબ નારાજ હતી”નો ઉપયોગ “માતા”ના નામ સાથે કરેલ છે જે તે બાતાવે છે કે મકાઈ ન મળવાના કારણે તેણીની કેવું અનુભવતી હતી.

• તેણીનીએ તેની માતાને કોઈ મકાઈ આપી નહિ, કે જે ખૂબ જ નારાજ હતી.

અનુવાદની સમસ્યાઓ

• ભાષાઓમાં વાક્યોના ભાગો માટે વિવિધ ક્રમ હોય છે. (જુઓ: //માહિતીનું માળખું ઉમેરો પાન//)
• કેટલીક ભાષાઓમાં સંબંધિત વાક્યાંશો નથી હોતા, અથવા તેઓ તેનો ઉપયોગ સીમિત રીતે કરે છે. (જુઓ માહિતી વિરુદ્ધ વિશિષ્ટતા અથવા યાદ અપાવવું)

માહિતી માળખું

વર્ણન

વિવિધ ભાષાઓ વાક્યના ભાગોને જુદી જુદી રીતે ગોઠવે છે. અંગ્રેજીમાં, વાક્યમાં સામાન્ય રીતે પ્રથમ કર્તા હોય છે, પછી ક્રિયાપદ, પછી કર્મ, પછી અન્ય ફેર ફાર કરેલાશબ્દ, જેમ કે: પીટરે ગઈકાલે તેના ઘરમાં રંગ કર્યો.

અન્ય ઘણી ભાષાઓ સામાન્ય રીતે આ વસ્તુઓને અલગ ક્રમમાં મૂકે છે જેમ કે: રંગવાનું કામ ગઈકાલે પીટરે તેના ઘરમાં કર્યું.

તમામ ભાષાઓમાં વાક્યના ભાગો માટે સામાન્ય ક્રમ હોવા છતાં, વક્તા અથવા લેખક કઈ માહિતીને સૌથી મહત્વપૂર્ણ માને છે તેના આધારે આ ક્રમ બદલાઈ શકે છે.

ધારો કે કોઈ વ્યક્તિ આ પ્રશ્નનો જવાબ આપી રહ્યું છે, "પીટરે ગઈકાલે શું રંગ્યું ?" પ્રશ્ન પૂછનાર વ્યક્તિ "તેનું ઘર" સિવાયના અમારા વાક્યમાંની બધી માહિતી પહેલેથી જ જાણે છે. તેથી, તે માહિતીનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની જાય છે, અને અંગ્રેજીમાં જવાબ આપનાર વ્યક્તિ કહી શકે છે કે "તેનું ઘર તે ​​છે જે પીટરે રંગ્યુ હતું (ગઈકાલે)."

આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ માહિતીને પ્રથમ મૂકે છે, જે અંગ્રેજી માટે સામાન્ય છે. ઘણી અન્ય ભાષાઓ સામાન્ય રીતે સૌથી મહત્વપૂર્ણ માહિતીને છેલ્લે મૂકે છે. લખાણના પ્રવાહમાં, સૌથી મહત્વની માહિતી સામાન્ય રીતે તે છે જેને લેખક વાચક માટે નવી માહિતી માને છે. કેટલીક ભાષાઓમાં નવી માહિતી પ્રથમ આવે છે, અને અન્યમાં તે છેલ્લે આવે છે.

કારણો આ અનુવાદનો મુદ્દો છે

• વિવિધ ભાષાઓ વાક્યના ભાગોને અલગ અલગ રીતે ગોઠવે છે. જો તમે (અનુવાદક) સ્ત્રોતમાંથી વાક્યના ભાગોના ક્રમની નકલ કરો છો, તો તે તમારી ભાષામાં અર્થપૂર્ણ નથી.
• વિવિધ ભાષાઓ વાક્યમાં જુદી જુદી જગ્યાએ મહત્વપૂર્ણ અથવા નવી માહિતી મૂકે છે. જો તમે મહત્વપૂર્ણ અથવા નવી માહિતીને તે જ સ્થાને રાખો છો જે તે સ્રોત ભાષામાં હતી, તો તે ગૂંચવણમાં મૂકે છે અથવા તમારી ભાષામાં ખોટો સંદેશ આપી શકે છે.

બાઈબલમાંથી ઉદાહરણો

તેઓ સંતુષ્ટ થયા ત્યાં સુધી બધાએ ખાધું (માર્ક 6:42 ULT)

આ વાક્યના ભાગો મૂળ ગ્રીક સ્ત્રોત ભાષામાં અલગ ક્રમમાં હતા. તેઓ આના જેવા હતા: અને તેઓએ બધું ખાધું અને તેઓ તૃપ્ત થયા.

અંગ્રેજીમાં, આનો અર્થ એ છે કે લોકોએ બધું ખાધું છે. પરંતુ પછીની કલમ કહે છે કે તેઓએ ખોરાકના બચેલા ટુકડાઓથી ભરેલી બાર ટોપલીઓ ઉપાડી. આટલું ગૂંચવણમાં ન આવે તે માટે, ULT ના અનુવાદકોએ વાક્યના ભાગોને અંગ્રેજી માટે યોગ્ય ક્રમમાં મૂક્યા છે.

અને દિવસ પૂરો થવા લાગ્યો, અને બાર જણા તેની પાસે આવ્યા અને કહ્યું, "ભીડને દૂર મોકલી દો, જેથી આસપાસના ગામડાઓમાં અને સ્થળોમાં જઈને તેઓને રહેવાની અને ખાવાની જગ્યા મળે, કારણ કે આપણે અહીં નિર્જન જગ્યાએ છીએ." (લુક ૯:૧૨ ULT)

આ કલમમાં, શિષ્યોએ ઈસુને જે કહ્યું તે મહત્વપૂર્ણ માહિતીને પ્રથમ મૂકે છે, કે તેણે ભીડને દૂર મોકલવી જોઈએ. મહત્વની માહિતીને છેલ્લે મૂકતી ભાષાઓમાં, લોકો સમજી શકશે કે તેઓએ જે કારણ આપ્યું છે, એક અલગ જગ્યાએ હોવાને કારણે, તેઓ ઈસુને આપેલા સંદેશનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. ત્યારે તેઓ વિચારી શકે છે કે શિષ્યો તે જગ્યાએ આત્માઓથી ડરતા હોય છે, અને લોકોને ખોરાક ખરીદવા મોકલવા એ તેમને આત્માઓથી બચાવવાનો એક માર્ગ છે. તે ખોટો સંદેશ છે.

જ્યારે બધા માણસો તમારા વિશે સારું બોલે છે ત્યારે તમને અફસોસ છે, કારણ કે તેઓના પિતૃઓએ ખોટા પ્રબોધકો સાથે એ જ રીતે વર્તન કર્યું હતું. (લુક ૬:૨૬ ULT)

આ કલમમાં, માહિતીનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ પ્રથમ છે, કે લોકો જે કરી રહ્યા છે તેના માટે "દુઃખ" આવી રહ્યું છે. તે ચેતવણીને સમર્થન આપતું કારણ છેલ્લું આવે છે. આ એવા લોકો માટે મૂંઝવણભર્યું હોઈ શકે છે જેઓ મહત્વની માહિતી છેલ્લી આવવાની અપેક્ષા રાખે છે.

અનુવાદ વ્યૂહરચના

(૧) તમારી ભાષા વાક્યના ભાગોને કેવી રીતે ગોઠવે છે તેનો અભ્યાસ કરો અને તમારા અનુવાદમાં તે ક્રમનો ઉપયોગ કરો.
(૨) તમારી ભાષા નવી અથવા મહત્વપૂર્ણ માહિતી ક્યાં મૂકે છે તેનો અભ્યાસ કરો અને માહિતીના ક્રમને ફરીથી ગોઠવો જેથી તે તમારી ભાષામાં જે રીતે કરવામાં આવે છે તેને અનુસરે.

અનુવાદ વ્યૂહરચના લાગુ

(૧) તમારી ભાષા વાક્યના ભાગોને કેવી રીતે ગોઠવે છે તેનો અભ્યાસ કરો અને તમારા અનુવાદમાં તે ક્રમનો ઉપયોગ કરો.

મૂળ ગ્રીક ક્રમમાં આ કલમ છે:

અને તે ત્યાંથી નીકળી ગયો અને તેના વતન આવ્યો, અને તેઓ તેના શિષ્યોની પાછળ ગયા. (માર્ક ૬:૧)

ULT એ આને અંગ્રેજી માટે સામાન્ય ક્રમમાં મૂક્યું છે:

હવે ઈસુ ત્યાંથી નીકળીને પોતાના વતન આવ્યા, અને તેમના શિષ્યો તેમની પાછળ ગયા. (માર્ક ૬:૧ ULT)

(૨) તમારી ભાષા નવી અથવા મહત્વપૂર્ણ માહિતી ક્યાં મૂકે છે તેનો અભ્યાસ કરો અને માહિતીના ક્રમને ફરીથી ગોઠવો જેથી તે તમારી ભાષામાં જે રીતે કરવામાં આવે છે તેને અનુસરે.

અને દિવસ પૂરો થવા લાગ્યો, અને બારે આવીને તેને કહ્યું કે, “ભીડને વિદાય આપો, જેથી આસપાસના ગામડાઓમાં અને સ્થળોમાં જઈને તેઓને રહેવાની અને ખાવાની જગ્યા મળે, કારણ કે આપણે અહીં નિર્જન મેદાનમાં છીએ."(લુક ૯:૧૨ ULT)

જો તમારી ભાષા મહત્વની માહિતીને છેલ્લે મૂકે છે, તો તમે કલમનો ક્રમ બદલી શકો છો.

હવે દિવસ પૂરો થવાનો હતો, અને બાર જણા તેની પાસે આવ્યા અને કહ્યું, “અમે અહીં નિર્જન જગ્યાએ છીએ, તેથી ટોળાને વિદાય આપો જેથી તેઓ આસપાસના ગામડાઓમાં અને સ્થળોમાં રહેવાની જગ્યા અને ખોરાક શોધી શકે."

તમારા માટે અફસોસ, જ્યારે બધા માણસો તમારા વિશે સારું બોલે છે, કારણ કે તેમના પૂર્વજો ખોટા પ્રબોધકો સાથે આ રીતે વર્ત્યા હતા. (લુક ૬:૨૬ ULT)

જો તમારી ભાષા મહત્વની માહિતીને છેલ્લે મૂકે છે, તો તમે કલમનો ક્રમ બદલી શકો છો.

જ્યારે બધા માણસો તમારા વિશે સારું બોલે છે, જે લોકોના પૂર્વજોએ ખોટા પ્રબોધકો સાથે વર્તે છે, ત્યારે તમને અફસોસ!

વાક્યોના પ્રકારો

સમજૂતી

વાક્ય એ શબ્દોનો સમૂહ છે જે સંપૂર્ણ વિચાર વ્યક્ત કરે છે. વાક્યના મૂળભૂત પ્રકારો જે મુખ્યત્વે જે તે કાર્યો માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે નીચે દર્શાવ્યા છે.

• વિધાનો — આનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે માહિતી આપવા માટે થાય છે. ‘આ હકીકત છે.’
• પ્રશ્નો — આનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે માહિતી માંગવા માટે થાય છે. 'તું તેને ઓળખે છે?'
• આદેશાત્મક વાક્યો — આનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ઈચ્છા અથવા જરૂરિયાત વ્યક્ત કરવા માટે થાય છે કે કોઈ વ્યક્તિ એ સંબંધી કંઈક કરે. 'એને ઉપાડો.'
• ઉદ્દગારો — આનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે પ્રબળ લાગણી વ્યક્ત કરવા માટે થાય છે. 'ઓહ, તે પીડાદાયક છે!'

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

• ચોક્કસ કાર્યોને વ્યક્ત કરવા માટે ભાષાઓમાં વાક્યના પ્રકારોનો ઉપયોગ કરવાની વિવિધ રીતો હોય છે.
• આ વાક્ય પ્રકારોને મોટાભાગની ભાષાઓ એક કરતાં વધુ કાર્યો માટે ઉપયોગ કરે છે.
• બાઇબલમાં દરેક વાક્ય ચોક્કસ પ્રકારનું વાક્ય છે અને તેનું ચોક્કસ કાર્ય છે, પરંતુ કેટલીક ભાષાઓમાં તે જ કાર્ય માટે તે પ્રકારના વાક્યનો ઉપયોગ થશે નહીં.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

નીચેના ઉદાહરણો આ પ્રકારો દર્શાવે છે જે તેમના મુખ્ય કાર્યો માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે.

વિધાનો

શરુઆતમાં ઈશ્વરે આકાશ અને પૃથ્વીની ઉત્પન્ન કર્યા. (ઉત્પત્તિ 1:1 ULT)

વિધાનોના અન્ય કાર્યો પણ હોઈ શકે છે. (જુઓ વિધાનો — અન્ય ઉપયોગો.)

પ્રશ્નો

માહિતી મેળવવા માટે નીચેના વક્તાઓએ પ્રશ્નોનો ઉપયોગ કર્યો, અને જે લોકો સાથે તેઓ વાત કરતા હતા તેઓએ તેમના પ્રશ્નોના ઉત્તરો આપ્યા.

ઈસુએ તેઓને કહ્યું, "હું તે કરી શકું છું એવો વિશ્વાસ તમને છે શું?" તેઓએ તેને કહ્યું, "હા, પ્રભુ." (માથ્થી 9:28b ULT)

તેણે ... કહ્યું, "સાહેબો, તારણ પામવા સારું મારે માટે શું કરવું જોઈએ?" તેઓએ કહ્યું, "પ્રભુ ઈસુપર એટલે તું અને તારા ઘરના તારણ પામશે." (પ્રેરિતોનાં કૃત્યો 16:29-31 ULT)

પ્રશ્નો અન્ય કાર્યો પણ કરી શકે છે. (જુઓ આલંકારિક પ્રશ્ન.)

આદેશાત્મક વાક્યો

આદેશાત્મક વાક્યો વિવિધ પ્રકારના હોય છે: આદેશો, સૂચનાઓ, સૂચનો, આમંત્રણો, વિનંતીઓ અને શુભેચ્છાઓ.

વક્તા તેની સત્તાનો ઉપયોગ કરે છે અને આદેશ સાથે કોઈને કંઈક કરવાનું કહે છે.

બાલક ઊઠ, ને સાંભળ. સિપ્પોરના દિકરા, મારી વાત સાંભળ. (સંખ્યા 23:18b ULT)

વક્તા કોઈને કંઈક કેવી રીતે કરવું તે સૂચના સાથે કહે છે.

… પરંતુ જો તું જીવનમાં પ્રવેશવા માંગે છે તો, આજ્ઞાઓ પાળ. ... જો તું સંપૂર્ણ બનવા માંગે છે, તો જા, તારી પાસે જે છે તે વેચી દે, અને દરિદ્રીઓને આપી દે, અને સ્વર્ગમાં તને દ્રવ્ય મળશે... (માથ્થી 19:17b, 21b ULT)

વક્તા કોઈને એવું કંઈક કરવા કે ન કરવા સૂચન કરે છે જે તેને લાગે છે કે તે વ્યક્તિને મદદ કરી શકે છે. નીચેના ઉદાહરણમાં, બંને અંધ પુરુષો જો એકબીજાને દોરી જવાનો પ્રયાસ ન કરે માટે તેઓ તે શ્રેષ્ઠ છે.

શું આંધળો આંધળાને દોરી શકે? શું બન્ને ખાડામાં પડશે નહીં? (લુક 6:39b UST)

બોલનારાઓ જૂથનો ભાગ બનવાનો ઇરાદો ધરાવી શકે છે જે કે સૂચના મુજબ કરે છે. ઉત્પત્તિ 11 માં, લોકો કહેતા હતા કે તે બધા માટે સાથે મળીને ઇંટો બનાવવાનું સારું રહેશે.

તેઓએ એકબીજાને કહ્યું, "ચાલો, આપણે ઈંટો બનાવીએ અને તેને સારી રીતે પકવીએ." (ઉત્પત્તિ 11:3a ULT)

બોલનારાઓ આમંત્રણ સાથે, નમ્રતા અથવા મિત્રતાનો ઉપયોગ કરીને સૂચન કરે છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ ઇચ્છા હોય તો કંઈક કરે. આ સામાન્ય રીતે આ બાબત એવી છે જે બોલનાર વિચારે છે કે સાંભળનારને આનંદ થશે.

અમારી સાથે આવ અને અમે તારું ભલું કરીશું. (ગણના10:29b)

બોલનાર વિનંતી કરતાં નમ્રતા સાથે કહે છે કે કોઈ વ્યક્તિ કંઈક કરે એવી તેની ઈચ્છા છે. આમાં 'કૃપા કરીને' શબ્દનો સમાવેશ થઈ શકે છે તે સ્પષ્ટ કરવા માટે કે તે વિનંતી છે અને આદેશ નથી. આ સામાન્ય રીતે એવી વસ્તુ છે જેનાથી બોલનારને ફાયદો થશે.

અમારી રોજની રોટલી આજે અમને આપો. (માથ્થી 6:11 ULT)

હું તને વિનંતી કરું છું કે મને માફ કર. (લુક 14:18 ULT)

જે ક્રિયા થવી જોઈએ તેને જે તે વ્યક્તિ ઈચ્છાના રૂપમાં રજૂ કરે છે. અંગ્રેજીમાં તેઓ ઘણીવાર "may" અથવા "let" શબ્દથી શરૂ થાય છે.

ઉત્પત્તિ 28 માં, ઇસહાકે યાકુબને કહ્યું કે તે ઇચ્છે છે કે ઈશ્વર તેના માટે શું કરે.

તને સર્વશક્તિમાન ઈશ્વર આશીર્વાદ આપો, તને ફળદાયી બનાવો અને તને વધારો. (ઉત્પત્તિ 28:3a ULT)

ઉત્પત્તિ 9 માં, નુહે કહ્યું કે કનાન માટે તેની ઈચ્છા શું છે.

કનાન શાપિત હો. તેના ભાઈઓના નોકરોનો સેવક તે બને. (ઉત્પત્તિ 9:25b ULT)

ઉત્પત્તિ 21 માં, હાગારે તેના પુત્રને મૃત્યુ પામતો ન જોવાની પોતાની તીવ્ર ઇચ્છા વ્યક્ત કરી, અને પછી તેણી તેને મૃત્યુ પામતો ન જોઈ શકે તે માટે તે દૂર ચાલી ગઈ.

છોકરાનું મરણ હું ન જોવું. (ઉત્પત્તિ 21:16b ULT)

આદેશાત્મક વાક્યોના અન્ય કાર્યો પણ હોઈ શકે છે. (જુઓ આદેશાત્મક વાક્યો — અન્ય ઉપયોગો.)

ઉદ્દગારો

ઉદ્ગારો પ્રબળ લાગણી વ્યક્ત કરે છે. ULT અને UST માં, તેઓ સામાન્ય રીતે અંતમાં ઉદ્ગારવાચક ચિહ્ન (!) ધરાવે છે.

ઓ પ્રભુ અમને બચાવ; અમે મરવાની અણી પર છીએ! (માથ્થી 8:25b ULT)

(ઉદગારો બતાવવા માટેની અન્ય રીતો અને તેનો અનુવાદ કરવાની રીતો માટે જુઓ ઉદ્દગારો (../figs-exclamations/01.md))

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

(1) વાક્યનું ચોક્કસ કાર્ય છે તે દર્શાવવા માટે તમારી ભાષાની રીતોનો ઉપયોગ કરો.
(2) જ્યારે બાઇબલમાં કોઈ વાક્યનો પ્રકાર હોય કે જેનો ઉપયોગ તમારી ભાષામાં વાક્યના કાર્ય માટે થતો નથી, તો અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના માટે નીચેના પૃષ્ઠો જુઓ.

• વિધાનો — અન્ય ઉપયોગો
• આલંકારિક પ્રશ્ન
• આદેશાત્મક વાક્યો — અન્ય ઉપયોગો
• ઉદ્દગારો (../figs-exclamations/01.md)

વિધાનો - અન્ય ઉપયોગો

સમજૂતી

સામાન્ય રીતે વિધાનોનો ઉપયોગ માહિતી આપવા માટે થાય છે. બાઇબલમાં ઘણીવાર તેનો ઉપયોગ અન્ય કાર્યો માટે પણ થાય છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

જે રીતે બાઇબલમાં અમુક કાર્યો માટે વિધાનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે તે રીતે કેટલીક ભાષાઓમાં તેનો ઉપયોગ થતો નથી

બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

વિધાનોનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે માહિતી આપવા માટે થાય છે. યોહાન 1:6-8માંના તમામ વાક્યો નીચે આપેલા વિધાનો છે, અને તેમનું કાર્ય માહિતી આપવાનું છે.

ઈશ્વરે મોકલેલો એક માણસ આવ્યો. તેનું નામ  યોહાન હતું. તે સાક્ષીને માટે આવ્યો કે અજવાળા વિષે તે સાક્ષી આપે, એ માટે કે સર્વ તેના દ્વારા વિશ્વાસ કરે. યોહાન તો તે અજવાળું ન હતો, પણ તે અજવાળા વિષે સાક્ષી આપવાને તે આવ્યો હતો. (યોહાન 1:6-8 ULT)

કોઈને ચોક્કસ કાર્ય કરવાનું જણાવવા માટે વિધાનનો ઉપયોગ આદેશ તરીકે પણ થઈ શકે છે. નીચે દર્શાવેલ ઉદાહરણોમાં, મુખ્ય યાજકે લોકોને શું કરવું તે જણાવવા માટે "કરશે" ક્રિયાપદ સાથે વિધાનોનો ઉપયોગ કર્યો.

તેણે તેઓને આજ્ઞા આપી અને કહ્યું, “તમારે જે કામ કરવાનું છે તે આ છે. તમારામાંના ત્રીજા ભાગના જે સાબ્બાથવારે આવે છે તેઓ રાજાનાં ઘરની દેખરેખ રાખશે, અને ત્રીજા ભાગના સુર દરવાજા પાસે રહેશે, અને ત્રીજો ભાગ ચોકીદાર ગૃહની પાછળના દરવાજે રહેશે.” (2 રાજાઓ 11:5 ULT)

વિધાનનો ઉપયોગ સૂચનો આપવા માટે પણ થઈ શકે છે. નીચેના વિધાનમાં વક્તા યૂસફને ભવિષ્યમાં તે શું કરશે તે વિશે માત્ર કહી રહ્યો ન હતો; તે યૂસફને કહેતો હતો કે તેને શું કરવાની જરૂર છે.

તેણી એક પુત્રને જન્મ આપશે, અને તું તેનું નામ ઈસુ પાડશે, કારણ કે તે તેના લોકોને તેમના પાપોથી બચાવશે. (માથ્થી 1:21 ULT)

વિધાનનો ઉપયોગ વિનંતી કરવા માટે પણ થઈ શકે છે. રક્તપિત્તથી પીડિત માણસ ઈસુ શું કરી શકે છે ફક્ત એ જ કહેતો ન હતો. તે ઈસુને તેને સાજો કરવા પણ કહેતો હતો.

જુઓ, એક રક્તપિત્ત થયેલ માણસ તેમની પાસે આવ્યો અને તેમની આગળ નમી જઈને કહ્યું, "પ્રભુ, જો તમે ઈચ્છો, તો તમે મને શુદ્ધ કરી શકો છો." (માથ્થી 8:2 ULT)

વિધાનનો ઉપયોગ કોઈ બાબત પ્રદર્શીત કરવા માટે પણ થઈ શકે છે. આદમને કારણે ભૂમિ શાપિત થઇ છે એમ કહીને ઈશ્વર ખરેખર તેને શાપિત કરે છે.

… તારે કારણે જમીન શાપિત છે; (ઉત્પત્તિ 3:17b ULT)

એક માણસને તેના પાપો માફ કરવામાં આવ્યા છે, એમ કહીને તે માણસના પાપોને ઈસુએ માફ કર્યા.

ત્યારે ઈસુએ તેઓનો વિશ્વાસ જોઈને પક્ષાઘાતીને કહ્યું, "દીકરા, તારા પાપો માફ થયા." (માર્ક 2:5 ULT)

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

(1) જો વિધાનનું કાર્ય આપની ભાષામાં યોગ્ય રીતે સમજી શકાતું નથી, તો વાક્ય પ્રકારનો ઉપયોગ કરો કે જે તે કાર્યને વ્યક્ત કરે.
(2) જો વિધાનનું કાર્ય આપની ભાષામાં યોગ્ય રીતે સમજી શકાતું નથી, તો એક વાક્યનો પ્રકાર ઉમેરો જે તે કાર્યને વ્યક્ત કરશે.
(3) જો વિધાનનું કાર્ય આપની ભાષામાં યોગ્ય રીતે સમજી શકાતું નથી, તો એક ક્રિયાપદ સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરો જે તે કાર્યને વ્યક્ત કરશે.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણોનું લાગુકરણ

(1) જો વિધાનનું કાર્ય આપની ભાષામાં યોગ્ય રીતે સમજી શકાતું નથી, તો એવા વાક્ય પ્રકારનો ઉપયોગ કરો જે તે કાર્યને વ્યક્ત કરે.

તેણી એક પુત્રને જન્મ આપશે, અને તું તેનું નામ ઈસુ પાડશે, કારણ કે તે તેના લોકોને તેમના પાપોથી બચાવશે. (માથ્થી 1:21 ULT)

"તું તેનું નામ ઈસુ પાડશે " આ વાક્ય એક સૂચના છે. સામાન્ય સૂચના માટે વપરાતા વાક્ય પ્રકારનો ઉપયોગ કરીને તેનું ભાષાંતર કરી શકાય છે.

તેણી એક પુત્રને જન્મ આપશે. તેને ઈસુ નામ રાખવું, કારણ કે તે તેના લોકોને તેમના પાપોથી બચાવશે.

(2) જો વિધાનનું કાર્ય આપની ભાષામાં યોગ્ય રીતે સમજી શકાતું નથી, તો એક એવું વાક્ય પ્રકાર ઉમેરો જે તે કાર્યને વ્યક્ત કરે.

પ્રભુ, કૃપા કરીને મને સાજો કરો, કારણ કે હું જાણું છું કે જો તમે ઈચ્છો તો મને સાજો કરી શકો છો. (માથ્થી 8:2 ULT)

"હું જાણું છું કે તમે કરી શકો છો" વિધાનનું કાર્ય વિનંતી કરવાનું છે. ઉપરાંત, આ વાક્યમાં વિનંતી ઉમેરી શકાય છે.

પ્રભુ, હું જાણું છું કે તમે મને સાજો કરી શકો છો. જો તમે ઈચ્છો છો, તો કૃપા કરીને એમ કરો**.**

પ્રભુ, જો તમારી ઈચ્છા હોય તો, તો કૃપા કરીને મને સાજો કરો. હું જાણું છું કે તમે આમ કરી શકો છો.

(3) જો વિધાનનું કાર્ય તમારી ભાષામાં યોગ્ય રીતે સમજી શકાતું નથી, તો ક્રિયાપદ સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરો જે તે કાર્યને વ્યક્ત કરે.

તેણી એક પુત્રને જન્મ આપશે, અને તું તેનું નામ ઈસુ પાડશે, કારણ કે તે તેના લોકોને તેમના પાપોથી બચાવશે. (માથ્થી 1:21 ULT)

તેણી એક પુત્રને જન્મ આપશે, અને તારે તેનું નામ ઈસુ રાખવું, કારણ કે તે તેના લોકોને તેમના પાપોથી બચાવશે.

દીકરા, તારા પાપ માફ થયા છે. (માર્ક 2:5 ULT)

દીકરા, હું તમારા પાપોને માફ કરું છું.

દીકરા, ઈશ્વરે તારા પાપો માફ કર્યા છે.

આદેશાત્મક વાક્યો - અન્ય ઉપયોગો

સમજૂતિ

આદેશાત્મક વાક્યોનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે કોઈ વ્યક્તિ કંઈક કરે તેવી ઈચ્છા અથવા જરૂરિયાત વ્યક્ત કરવા માટે થાય છે. બાઇબલમાં, કેટલીકવાર આદેશાત્મક વાક્યોના અન્ય ઉપયોગો છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

બાઇબલમાં ઉપયોગમાં લેવાતા આદેશાત્મક વાક્યો ની જેમ કેટલીક ભાષાઓ કેટલાક કાર્યો માટે આદેશાત્મક વાક્યનો ઉપયોગ કરતી નથી.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

વક્તાઓ ઘણીવાર તેમના શ્રોતાઓને કંઈક કરવા અથવા કહેવા માટે આદેશાત્મક વાક્યોનો ઉપયોગ કરે છે. ઉત્પત્તિ 26 માં, ઈશ્વરે ઈસ્હાક સાથે વાત કરી અને તેને મિસરમાં ન જતાં, જ્યાં ઈશ્વર તેને રહેવા માટે કહે ત્યાં રહેવાનું કહ્યું.

હવે યહોવાએ તેને દર્શન આપીને કહ્યું, “*મિસરમાં જશો નહિ; હું તમને જે દેશમાં વિષે કહું ત્યાં રહેજે." (ઉત્પત્તિ 26:2 ULT)

બાઇબલમાં કેટલીકવાર આદેશાત્મક વાક્યોના અન્ય ઉપયોગો હોય છે.

કાર્ય કરવા માટે પ્રેરતા આદેશો

ઈશ્વર ઘટનાઓ બને તે માટે આદેશ આપી શકે છે. ઈસુએ માણસને સાજો કરવાની આજ્ઞા આપીને સાજો કર્યો. આજ્ઞાનું પાલન કરવા તે માણસે કઈ પણ કરવાનું ન હતું, પણ ઈસુએ તેને આજ્ઞા આપીને સજાપણું આપ્યું. (આ સંદર્ભમાં, "શુદ્ધ થા" આદેશનો અર્થ થાય છે " સાજો થા" કે જેથી આસપાસના અન્ય લોકોને ખબર પડે કે તે માણસને ફરીથી સ્પર્શ કરવો સલામત છે.)

“હું ઈચ્છું છું. શુદ્ધ થા.” તરત જ તે તેના રક્તપિત્તમાંથી શુદ્ધ થઈ ગયો. (મેથ્યુ 8:3b ULT)

ઉત્પત્તિ 1 માં, ઈશ્વરે આજ્ઞા કરી કે અજવાળું થાવ, અને તેણે તેને આજ્ઞા આપીને, તે અસ્તિત્વમાં આવ્યું. અમુક ભાષાઓ, જેમ કે બાઇબલની હિબ્રુ માં આદેશાત્મક વિધાનો ત્રીજા પુરુષમાં છે. અંગ્રેજી ભાષામાં એવું બનતું નથી, અને તેથી જેમ કે ULT માં બને છે એમ ત્રીજા-પુરુષના આદેશને સામાન્ય, બીજા-પુરુષના આદેશમાં ફેરવવો જોઈએ:

ઈશ્વરે કહ્યું, "અજવાળું થાવ," અને અજવાળું થયું. (ઉત્પત્તિ 1:3 ULT)

જે ભાષાઓમાં ત્રીજા પુરુષના આદેશો હોય છે તે મૂળ હીબ્રુને અનુસરી શકે છે, જેનું અંગ્રેજીમાં ભાષાંતર થાય છે જેમ કે "અજવાળું થાવ."

આદેશાત્મક વિધાનો -આશીર્વાદના સ્વરૂપમાં

બાઇબલમાં, ઈશ્વર આદેશાત્મક વિધાનોનો ઉપયોગ કરીને લોકોને આશીર્વાદ આપે છે. જે સૂચવે છે કે તેમની ઇચ્છા લોકો માટે શું છે.

ઈશ્વરે તેઓને આશીર્વાદ આપ્યો અને કહ્યું, “સફળ થાઓ, અને વધો.પૃથ્વીને ભરપૂર કરો, અને તેને વશ કરો. સમુદ્રની માછલીઓ પર, આકાશના પંખીઓ પર અને પૃથ્વી પર ફરતા દરેક જીવો પર અમલ ચલાવો." (ઉત્પત્તિ 1:28 ULT)

આદેશાત્મક વિધાનો -શરતોના સ્વરૂપમાં

આદેશાત્મક વિધાનોનો ઉપયોગ શરત કે જે મુજબ કાર્ય કરવાનું છે તે જણાવવા માટે પણ થઈ શકે છે. નીતિવચનો મુખ્યત્વે જીવન અને ઘણી વાર બનતી બાબતો અંગે જણાવે છે. નીચે દર્શાવેલ નીતિવચનો 4:6 નો હેતુ મુખ્યત્વે આદેશ આપવાનો નથી, પરંતુ જો લોકોને શાણપણ પસંદ હોય તો તેઓ શું થવાની અપેક્ષા રાખી શકે તે શીખવવાનો છે.

ડહાપણનો ત્યાગ કરીશ નહીં અને તે તારું રક્ષણ કરશે; તેને પ્રેમ કર અને તે તને સંભાળી રાખશે. (નીતિવચનો 4:6 ULT)

નીતિવચનો 22:6 નો હેતુ એ શીખવવાનો છે કે જો લોકો તેમના બાળકોને ક્યા માર્ગે ચાલવું જોઈએ તે શીખવે તો તેઓ ચોક્કસ બાબત થવાની અપેક્ષા રાખી શકે છે.

ક્યાં માર્ગે તેણે ચાલવું જોઈએ, તે બાળકને શીખવો અને જ્યારે તે વૃધ્ધ થશે ત્યારે તેમાંથી તે ખસશે નહિ. (નીતિવચનો 22:6 ULT)

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

(1) જો લોકો બાઇબલમાંના એક કાર્ય માટે આદેશાત્મક વિધાનોનો ઉપયોગ ન કરે, તો તેના બદલે નિવેદનનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયત્ન કરો.
(2) વાક્યનો ઉપયોગ કોઈ ઘટના બને તે માટે થઈ રહ્યો છે એ બાબત જો લોકો સમજી શકતા નથી, તો જે થયું તે જે કહેવામાં આવ્યું હતું તેનું પરિણામ હતું તે દર્શાવવા માટે "તેથી" જેવો એક જોડતો શબ્દ ઉમેરો.
(3) જો લોકો આદેશનો ઉપયોગ શરત તરીકે ન કરે, તો તેને "જો" અને "તો" શબ્દો સાથે નિવેદન તરીકે અનુવાદિત કરો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) જો લોકો બાઇબલમાંના એક કાર્ય માટે આદેશાત્મક વિધાનોનો ઉપયોગ ન કરે, તો તેના બદલે નિવેદનનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયત્ન કરો.

શુધ્ધ થા. (માથ્થી 8:3b ULT)

"તમે હવે શુધ્ધ છો." "હવે હું તમને શુધ્ધ કરું છું."

ઈશ્વરે કહ્યું, અજવાળું થાવ, અને અજવાળું થયું. (ઉત્પત્તિ 1:3 ULT)

ઈશ્વરે કહ્યું, "ત્યાં હવે અજવાળું છે" અને ત્યાં અજવાળું હતું.

ઈશ્વરે તેઓને આશીર્વાદ આપ્યો અને કહ્યું, “સફળ થાઓ, અને વધો.પૃથ્વીને ભરપૂર કરો, અને તેને વશ કરો. સમુદ્રની માછલીઓ પર, આકાશના પંખીઓ પર અને પૃથ્વી પર ફરતા દરેક જીવો પર અમલ ચલાવો." (ઉત્પત્તિ 1:28 ULT)

ઈશ્વરે તેઓને આશીર્વાદ આપ્યો અને તેઓને કહ્યું, “મારી ઈચ્છા તમારા માટે છે કે તમે સફળ થાઓ, અને વધો. પૃથ્વીને ભરપૂર કરો, અને તેને વશ કરો.હું ઇચ્છું છું કે તમે સમુદ્રની માછલીઓ પર, આકાશના પક્ષીઓ પર અને પૃથ્વી પર ફરતા દરેક જીવો પર અમલ ચલાવો."

(2) વાક્યનો ઉપયોગ કોઈ ઘટના બને તે માટે થઈ રહ્યો છે એ બાબત જો લોકો સમજી શકતા નથી, તો જે થયું તે જે કહેવામાં આવ્યું હતું તેનું પરિણામ હતું તે દર્શાવવા માટે "તેથી" જેવો એક જોડતો શબ્દ ઉમેરો.

ઈશ્વરે કહ્યું, અજવાળું થાવ, અને અજવાળું થયું. (ઉત્પત્તિ 1:3 ULT)

ઈશ્વરે કહ્યું, ‘અજવાળું થાવ’, તેથી અજવાળું થયું. ઈશ્વરે કહ્યું, ‘અજવાળું થાવ’, જેના પરિણામે અજવાળું થયું.

(3) જો લોકો આદેશનો ઉપયોગ શરત તરીકે ન કરે, તો તેને "જો" અને "તો" શબ્દો સાથે નિવેદન તરીકે અનુવાદિત કરો.

ક્યા માર્ગે તેણે ચાલવું જોઈએ, તે બાળકને શીખવો, અને જ્યારે તે વૃધ્ધ થશે ત્યારે તેમાંથી તે ખસશે નહિ. (નીતિવચનો 22:6 ULT)

અનુવાદ કરવામાં આવ્યું:

“જો તમે બાળકને શીખવશો કે ક્યા માર્ગે તેણે ચાલવું જોઈએ, તો જ્યારે તે વૃધ્ધ થશે ત્યારે તેમાંથી તે ખસશે નહિ.

ઉદ્ગાર સંબોધનો

વર્ણન

ઉદ્ગારો એક પ્રકારનાં શબ્દો અથવા વાક્યો છે જેઓ આશ્ચર્ય, આનંદ, ડર, કે ગુસ્સો જેવી મજબૂત લાગણીઓને દર્શાવે છે. ULT અને UST માં તેઓનાં અંત ભાગમાં ઉદ્ગાર ચિહ્ન (!) નજરે પડતું હોય છે. તે ચિહ્ન દર્શાવે છે કે તે ઉદ્ગાર છે. લોકોએ જે કહ્યું હોય તેની પરિસ્થિતિ અને તેનો ભાવાર્થ તેઓ કઈ લાગણીઓ અભિવ્યક્ત કરી રહ્યા હતા તે સમજવામાં સહાયક થાય છે. માથ્થી ૮ માંથી નીચે આપવામાં આવેલ દાખલામાં, બોલનારાઓ અતિશય ડરેલા હતા. માથ્થી ૯ માંથી આપવામાં આવેલ દાખલામાં બોલનારાઓ અતિશય નવાઈ પામ્યા હતા, કેમ કે એવી ઘટના થઇ હતી કે જેને તેઓએ પહેલાં કદી જોઈ નહોતી.

પ્રભુ, અમને બચાવ; અમે નાશ પામીએ છીએ ! (માથ્થી ૮:૨૫બ ULT)

અને ભૂત કાઢવામાં આવ્યું ત્યારે તે મૂંગો બોલ્યો, ને લોકોએ અચરત થઈને કહ્યું કે, “ઇઝરાયેલમાં આવું કદી જોવામાં આવ્યું નથી !” (માથ્થી ૯:૩૩ ULT)

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

કોઈ એક વાક્ય મજબૂત ભાવનાને અભિવ્યક્ત કરી રહ્યું છે તે દર્શાવવા ભાષાઓ વિવિધ રીતોનો ઉપયોગ કરે છે.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

કેટલાંક ઉદ્ગારોમાં એવો શબ્દ હોય છે જે લાગણીને દર્શાવે છે. નીચે દર્શાવેલ વાક્યોમાં “આહા” અને “આહ” છે. અહીં “આહા” શબ્દ વકતાની અચરતીને અભિવ્યક્ત કરે છે.

આહા, ઈશ્વરની બુધ્ધિની તથા જ્ઞાનની સંપત્તિ કેવી અગાધ છે ! (રોમન ૧૧:૩૩ ULT)

નીચેનાં વાક્યમાં “અફસોસ” શબ્દ ગીદિયોનને કેવો ડર લાગ્યો હતો તે દર્શાવે છે.

ગિદિયોને જોયું કે તે તો યહોવાનો દૂત હતો; ત્યારે ગિદિયોને કહ્યું, “હે મારા પ્રભુ યહોવા, મને અફસોસ ! કેમ કે મેં યહોવાના દૂતને મોઢામોઢ દીઠો છે.” (ન્યાયાધીશો ૬:૨૨ ULT)

કેટલાંક ઉદ્ગારો પ્રશ્નવાચક શબ્દ જેમ કે “કેવા” કે “કેમ” થી શરૂ થાય છે, ભલે પછી તેઓ પ્રશ્નો ના હોય તોપણ. નીચેનું વાક્ય દર્શાવે છે કે ઈશ્વરના ઠરાવો કેવા ગૂઢ છે તેને જોઇને વકતા અચરત પામ્યો છે.

તેના ઠરાવો કેવા ગૂઢ, ને તેના માર્ગો કેવા અગમ્ય છે ! (રોમન ૧૧:૩૩ ULT)

બાઈબલમાં કેટલાંક ઉદ્ગારોમાં મુખ્ય ક્રિયાપદ હોતું નથી. નીચે આપવામાં આવેલ ઉદ્ગાર દર્શાવે છે કે વકતા જેની સાથે વાતચીત કરી રહ્યો છે તેનાથી કંટાળેલો છે.

તું નકામો વ્યક્તિ છે ! (માથ્થી ૫:૨૨બ ULT)

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

(૧) જો તમારી ભાષામાં કોઈ એક ક્રિયાપદની જરૂર પડે તો એકનો ઉમેરો કરો. અમુકવાર ક્રિયાપદ “છે” અથવા “છો” સુયોગ્ય હોય છે.
(૨) તમારી ભાષામાં એક મજબૂત લાગણીને દર્શાવે એવા ઉદ્ગારના શબ્દનો ઉપયોગ કરો.
(૩) લાગણીને દર્શાવનાર કોઈ એક વાક્યની સાથે ઉદ્ગારના શબ્દનો અનુવાદ કરો.
(૪) એક મજબૂત લાગણીને છતું કરનાર વાક્યનાં એક ભાગ પર ભાર મૂકનાર એક શબ્દનો ઉપયોગ કરો.
(૫) લક્ષ્યાંકિત ભાષામાં જો મજબૂત લાગણી સ્પષ્ટ નથી તો, વ્યક્તિને કેવું લાગ્યું તે વિષે જણાવો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાનાં લાગુકરણના દાખલાઓ

(૧) જો તમારી ભાષામાં કોઈ એક ક્રિયાપદની જરૂર પડે તો એકનો ઉમેરો કરો. અમુકવાર ક્રિયાપદ “છે” અથવા “છો” સુયોગ્ય હોય છે.

તું નકામો વ્યક્તિ છે ! (માથ્થી ૫:૨૨બ ULT)

“તું કેવો નકામો વ્યક્તિ છે !”

આહા, ઈશ્વરની બુધ્ધિની તથા જ્ઞાનની સંપત્તિ કેવી અગાધ છે ! (રોમન ૧૧:૩૩ ULT)

“આહા, ઈશ્વરની બુધ્ધિની તથા જ્ઞાનની સંપત્તિ કેવી અગાધ છે !”

(૨) તમારી ભાષામાં એક મજબૂત લાગણીને દર્શાવે એવા ઉદ્ગારના શબ્દનો ઉપયોગ કરો. નીચેના પ્રથમ સૂચિત અનુવાદમાં, “વાહ” શબ્દ દર્શાવે છે કે તેઓ અચરત પામ્યા હતા. બીજા સૂચિત અનુવાદમાં, “અરે નહિ” અભિવ્યક્તિ દર્શાવે છે કે કંઇક ભયાનક અથવા ભયાસ્પદ ઘટના થઇ છે.

તેઓ બેહદ અચંબો પામ્યા, ને બોલ્યા, “તેણે બધું સારું જ કર્યું છે. તે બહેરાંઓને પણ સાંભળતા કરે છે, ને મૂંગાઓને બોલતાં કરે છે.” (માર્ક ૭:૩૭ ULT)

“તેઓ બેહદ અચંબો પામ્યા, ને બોલ્યા, ‘વાહ! તેણે બધું સારું જ કર્યું છે. તે બહેરાંઓને પણ સાંભળતા કરે છે, ને મૂંગાઓને બોલતાં કરે છે.’”

“હે મારા પ્રભુ યહોવા, મને અફસોસ ! કેમ કે મેં યહોવાના દૂતને મોઢામોઢ દીઠો છે.” (ન્યાયાધીશો ૬:૨૨બ ULT)

“અરે નહિ, પ્રભુ યહોવા ! મેં યહોવાના દૂતને મોઢામોઢ જોયો છે !”

(૩) લાગણીને દર્શાવનાર કોઈ એક વાક્યની સાથે ઉદ્ગારના શબ્દનો અનુવાદ કરો.

“હે મારા પ્રભુ યહોવા, મને અફસોસ ! કેમ કે મેં યહોવાના દૂતને મોઢામોઢ દીઠો છે.” (ન્યાયાધીશો ૬:૨૨ ULT)

“પ્રભુ યહોવા, મારું શું થશે ? કેમ કે મેં યહોવાના દૂતને મોઢામોઢ દીઠો છે !” “સહાય કરો, પ્રભુ યહોવા ! ? કેમ કે મેં યહોવાના દૂતને મોઢામોઢ દીઠો છે !”

(૪) એક મજબૂત લાગણીને છતું કરનાર વાક્યનાં એક ભાગ પર ભાર મૂકનાર એક શબ્દનો ઉપયોગ કરો.

તેના ઠરાવો કેવા ગૂઢ, ને તેના માર્ગો કેવા અગમ્ય છે ! (રોમન ૧૧:૩૩બ ULT)

“તેના ઠરાવો અતિ ગૂઢ, ને તેના માર્ગો સંશોધનને પેલે પાર છે !”

(૫) લક્ષ્યાંકિત ભાષામાં જો મજબૂત લાગણી સ્પષ્ટ નથી તો, વ્યક્તિને કેવું લાગ્યું તે વિષે જણાવો.

ગિદિયોને જોયું કે તે તો યહોવાનો દૂત હતો; ત્યારે ગિદિયોને કહ્યું, “હે મારા પ્રભુ યહોવા, મને અફસોસ ! કેમ કે મેં યહોવાના દૂતને મોઢામોઢ દીઠો છે.” (ન્યાયાધીશો ૬:૨૨ ULT)

જ્યારે ગિદિયોનને સમજણ પડી કે આ યહોવાનો દૂત હતો. તે ઘણો ગભરાઈ ગયો અને કહ્યું, “અફસોસ, પ્રભુ યહોવા ! મેં યહોવાના દૂતને મોઢામોઢ દીઠો છે !”

સંયોજક શબ્દો અને શબ્દસમૂહો

વર્ણન

મનુષ્ય હોઈને, આપણે આપણા વિચારોને શબ્દસમૂહો અને વાક્યોમાં લખીએ છીએ. આપણે સામાન્યત: વિચારોની શ્રેણીઓને રજુ કરવા ઈચ્છીએ છીએ જે વિવિધ રીતે એકબીજાની સાથે જોડાયેલા હોય છે. સંયોજક શબ્દો અને શબ્દસમૂહો આ વિચારો એકબીજાની સાથે કઈ રીતે જોડાયેલા છે તેને દર્શાવે છે. દાખલા તરીકે, સંયોજક શબ્દોને ઘાટા અક્ષરોમાં ઉપયોગ કરીને નિમ્નલિખિત વિચારો કઈ રીતે એકબીજા સાથે સંકળાયેલા છે તેને અમે દર્શાવી શકીએ છીએ:

• વરસાદ વરસતો હતો, તેથી મેં મારી છત્રી ખોલી.
• વરસાદ વરસતો હતો, પણ મારી પાસે છત્રી નહોતી. તેથી હું ભીનો થઇ ગયો.

સંયોજક શબ્દો કે શબ્દસમૂહો વાક્યની અંદર રહેલા શબ્દસમૂહો કે ઉપવાક્યોને જોડી શકે છે. તેઓ વાક્યોને એકબીજાની સાથે જોડી શકે છે. તેઓ સમગ્ર પાઠનાં હિસ્સાઓને એકબીજાની સાથે જોડી શકે છે કે જેથી સંયોજક શબ્દ પછી આવનાર પાઠના હિસ્સાની સાથે પહેલા આવનાર પાઠનાં હિસ્સાની સાથે સંકળાયેલ છે તેને દર્શાવી શકાય. ઘણીવાર, સંયોજક શબ્દો જે સમગ્ર હિસ્સાને એકબીજાની સાથે જોડે છે તેઓ કાં તો સંયોજકો હોય છે અથવા તો ક્રિયાવિશેષણો હોય છે.

વરસાદ વરસતો હતો, પણ મારી પાસે છત્રી નહોતી તેને લીધે હું ભીનો થઈ ગયો.

હવેમારે કપડાં બદલવું જ પડશે. ત્યારબાદ હું એક કપ ગરમ ચા પીશ અને તાપણા પાસે બેસીને પોતાને ગરમ કરીશ.

ઉપરોક્ત દાખલામાં, હવેશબ્દ પાઠનાં બે ટૂંકા હિસ્સાને જોડે છે, જે તેઓની વચ્ચેનાં સંબંધને દર્શાવે છે. બોલનાર વ્યક્તિએ તેના કપડા બદલવા પડશે, ગરમ ચા પીવું પડશે, અને પોતાને ગરમ કરવું પડશે કેમ કે અગાઉ કોઈક ઘટના થઇ હતી (એટલે કે, તે વરસાદમાં ભીનો થઇ ગયો હતો).

અમુકવાર લોકો સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ ના પણ કરે એવું થઇ શકે કેમ કે વિચારો વચ્ચેના સંબંધને સમજાવવા માટે વાંચકોને સંદર્ભ સહાય કરે એવી અપેક્ષા તેઓ રાખતા હોય છે.સંયોજકોનો અમુક ભાષાઓ જેટલો ઉપયોગ કરતી હોય છે એટલો ઉપયોગ બાકીની ભાષાઓ કરતી નથી. તેઓ કદાચ કહે:

• વરસાદ વરસતો હતો. મારી પાસે છત્રી નહોતી. હું ભીનો થઇ ગયો.

લક્ષ્યાંકિત ભાષામાં સૌથી વધારે સ્વાભાવિક અને સ્પષ્ટ હોય એવી પધ્ધતિનો તમારે (અનુવાદકે) ઉપયોગ કરવાની જરૂરત પડશે. તોપણ, સાધારણ રીતે, શક્ય હોય ત્યાં સુધી સંયોજક શબ્દોનો ઉપયોગ બાઈબલનાં વિચારોને સૌથી વધારે સ્પષ્ટતાથી સમજવામાં વાંચકને સહાયતા આપે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા થઇ શકે તેનું કારણ

• બાઈબલનાં ફકરાઓ વચ્ચેના, વાક્યો વચ્ચેના, અને વાક્યોના ભાગોની વચ્ચેના સંબંધને તમારે સમજવાની જરૂરત છે, અને તેઓ જે વિચારોને જોડી રહ્યા છે તેઓ વચ્ચેના સંબંધને સમજવા માટે સંયોજક શબ્દો અને શબ્દસમૂહો કઈ રીતે સહાયક થશે તે પણ તમારે સમજવાની જરૂરત પડશે.
• કઈ રીતે વિચારો એકબીજા સાથે સંકળાયેલા છે તેઓને દર્શાવવા માટે દરેક ભાષાની તેની પોતપોતાની રીતો હોય છે.
• તમારી ભાષામાં સ્વાભાવિક હોય એ મુજબ વિચારો વચ્ચેનાં સંબંધને સમજવા માટે વાંચકને કઈ સહાય કરવું તે તમારે જાણવાની જરૂરત છે.

અનુવાદનાં સિધ્ધાંતો

• તમારે એવી રીતે અનુવાદ કરવાની જરૂરત છે કે જેથી વિચારો વચ્ચેના સંબંધને મૂળ વાંચકો જે રીતે સમજ્યા હોય એ જ રીતે વાંચકો સમજી શકે.
• વિચારો વચ્ચેના સંબંધને વાંચકો સમજવા સમર્થ થાય તેનાથી વિશેષ મહત્વની બાબત સંયોજક શબ્દ વપરાયો છે કે નહિ તે નથી.

વિવિધ પ્રકારનાં સંયોજકો

વિચારો કે ઘટનાઓ વચ્ચેના વિવિધ પ્રકારનાં સંયોજકોનું લીસ્ટ નીચે આપવામાં આવેલ છે. આ વિવિધ પ્રકારનાં સંયોજકોને વિવિધ સંયોજક શબ્દોનાં ઉપયોગથી દર્શાવી શકાય છે. જ્યારે આપણે કશુંક લખીએ કે અનુવાદ કરીએ ત્યારે યથાયોગ્ય સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ કરવું ઘણું મહત્વનું છે કે જેથી આ સંયોજકો વાંચક માટે સ્પષ્ટ રહે. જો તમારે વધારે માહિતીની જરૂરત પડતી હોય તો, દરેક પ્રકારના સંયોજક માટેની વ્યાખ્યાઓ અને દાખલાઓ ધરાવનાર એક પેજમાં જવા માટે કલર કરેલ, હાઇપરલિંકવાળા શબ્દ પર ક્લિક કરો.

• [ક્રમિક ઉપવાક્ય] (../grammar-connect-time-sequential/01.md) – બે ઘટનાઓ વચ્ચે એક સમયદર્શક સંબંધ જેમાં એક ઘટના પછી બીજી ઘટના થાય છે.
• [સમકાલીન ઉપવાક્ય] (../grammar-connect-time-simultaneous/01.md) – એક જ સમયે થયેલ બે કે તેથી વધુ ઘટનાઓ વચ્ચેનો એક સમયદર્શક સંબંધ.
• [પૃષ્ઠભૂમિગત ઉપવાક્ય] (../grammar-connect-time-background/01.md) - એક સમયદર્શક સંબંધ જેમાં પ્રથમ ઉપવાક્ય એક લાંબી ઘટના જે બીજી ઘટના બનવાની શરૂઆત થાય છે એવે સમયે જ થઇ રહી હોય છે તેનું વર્ણન કરે છે; જેનું વર્ણન બીજા ઉપવાક્યમાં કરવામાં આવ્યું હોય છે.
• [અપવાદરૂપ સંબંધ] (../grammar-connect-exceptions/01.md) – એક ઉપવાક્ય એક જૂથના લોકો કે વસ્તુઓનું વર્ણન કરે છે, અને બીજું ઉપવાક્ય જૂથમાંથી એક અથવા વધારે વસ્તુઓ કે લોકોની બાદબાકી કરે છે.
• [આનુમાનિક સ્થિતિ] (../grammar-connect-condition-hypothetical/01.md) – બીજી ઘટના ત્યારે જ થશે જ્યારે પ્રથમ ઘટના થશે. અમુકવાર જે ઘટના બને છે તે અન્ય લોકોનાં કાર્યો પર આધારિત હોય છે.
• [વાસ્તવિક સ્થિતિ] (../grammar-connect-condition-fact/01.md) – એક સંયોજક જે આનુમાનિક લાગે છે પરંતુ તે અગાઉથી જ સચોટ કે સત્ય હોય છે, કે જેથી તે પરિસ્થિતિ થવાની પૂરી ખાતરી આપવામાં આવે છે.
• [હકીકતથી વિપરીત સ્થિતિ] (../grammar-connect-condition-contrary/01.md) – એક સંયોજક જે આનુમાનિક લાગે છે પરંતુ તે અગાઉથી જ ચોક્કસ છે કે તે સાચી નથી. અહીં પણ જુઓ: [આનુમાનિક કથનો] (../figs-hypo/01.md).
• [લક્ષ્ય સંબંધ] (../grammar-connect-logic-goal/01.md) – એક તાર્કિક સંબંધ જેમાં પ્રથમ ઘટનાનો હેતુ કે લક્ષ્ય બીજી ઘટના હોય છે.
• [કારણ અને પરિણામ સંબંધ] (../grammar-connect-logic-result/01.md) – એક તાર્કિક સંબંધ જેમાં એક ઘટના બીજી ઘટનાનું કારણ હોય છે, પરિણામ.
• [વિપરીત સંબંધ] (../grammar-connect-logic-contrast/01.md) – એક બાબતને બીજી બાબતથી અલગ રીતે કે વિરોધમાં વર્ણન કરવામાં આવે છે.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

મેં માંસ અને રક્તની તરત સલાહ લીધી નહિ. જેઓ મારી અગાઉ પ્રેરિતો હતા તેઓની પાસે હું યરૂશાલેમ ગયો નહિ. તેને બદલે, હું અરબસ્તાનમાં ગયો અને ત્યાંથી ફરીથી દમસ્ક પાછો આવ્યો. ત્યાર બાદત્રણ વરસ પછી, કેફાની મુલાકાત કરવાને હું યરૂશાલેમ ગયો, અને હું તેની સાથે ૧૫ દિવસ રહ્યો. (ગલાતી ૧:૧૬બ-૧૮ ULT)

“તેને બદલે” શબ્દ અગાઉ જે કહેવામાં આવ્યું હતું તેની સાથે કોઈક તફાવતનો પરિચય કરાવે છે. અહીં પાઉલે જે નહોતું કર્યું અને તેણે જે કર્યું તેની વચ્ચેનો છે. “ત્યાર બાદ” શબ્દ ઘટનાઓની શ્રેણીનો પરિચય કરાવે છે. દમસ્કમાં પાછા આવ્યા પછી પાઉલે જે કામ કર્યું તેનો પરિચય તે કરાવે છે.

તેથી, આ સૌથી નાની આજ્ઞાઓમાંની એક જો કોઈ તોડશે, ને માણસોને એવું કરતાં શીખવશે, તો તે આકાશના રાજયમાં સૌથી નાનો કહેવાશે; પણ જે કોઈ તે પાળશે ને શીખવશે તે આકાશના રાજયમાં મોટો કહેવાશે. (માથ્થી ૫:૧૯ ULT)

“તેથી” શબ્દ આ વિભાગને તેની અગાઉના વિભાગ સાથે જોડે છે જે સૂચવે છે કે અગાઉ જે વિભાગ આવ્યો તે આ વિભાગ આવવાનું કારણ છે. “તેથી” શબ્દ સામાન્ય રીતે એક વાક્યથી વધારે મોટા વિભાગોને જોડે છે. “અને” શબ્દ એને એજ વાક્યમાં માત્ર બે ક્રિયાઓને જોડે છે, એટલે કે આજ્ઞાઓને તોડવી અને બીજાઓને શીખવવાની ક્રિયાઓને. આ કલમમાં ઈશ્વરના રાજયમાં એક જૂથના લોકો જે કહેવાશે તેની સાથે બીજા જૂથના લોકો શું કહેવાશે તે વચ્ચે તફાવતનું સર્જન કરવામાં આવ્યું છે.

અમારી સેવાનો દોષ કાઢવામાં ન આવે, માટે અમે કોઈ પણ બાબતમાં કોઈને ઠોકર ખાવાનું કારણ આપતા નથી. તેને બદલે સર્વ વાતે અમે ઈશ્વરના સેવકોને શોભે એવી રીતે વર્તીએ છીએ. (૨ કરિંથી ૬:૩-૪ ULT)

અહીં “માટે” શબ્દ જે પહેલા આવ્યું તેના માટેના કારણને જોડાણ કરે છે; પાઉલ ઠોકર ખાવાનું કારણ કોઈની આગળ મૂકતો નથી તેનું કારણ એ છે કે તેની સેવાનો દોષ કાઢવામાં આવે તેવી તેની ઈચ્છા નથી. તેને બદલે શબ્દ પાઉલ જે કરે છે(તે ઈશ્વરનો સેવક છે તે કાર્યો વડે સાબિત કરે છે) તેની સાથે તે જે નથી કરતો (ઠોકરનું કારણ મૂકતો નથી) તેનો તફાવત રજુ કરે છે.

અનુવાદની સામાન્ય વ્યૂહરચનાઓ

ચોક્કસ વ્યૂહરચનાઓ માટે દરેક પ્રકારના સંયોજક શબ્દ માટે ઉપર જુઓ

ULT માં દર્શાવ્યા મુજબ વિચારો વચ્ચેના સંબંધની રીત તમારા ભાષામાં સ્વાભાવિક લાગતી હોય અને યથાયોગ્ય ભાવાર્થ પણ આપતી હોય તો, તેનો ઉપયોગ કરવાની ઈચ્છા રાખો. જો તેમ નથી, તો અહીં કેટલાંક વિકલ્પો આપ્યા છે.

(૧) સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ કરો (ULT ભલે કોઈનો પણ ઉપયોગ ન કરે તેમ છતાં).
(૨) લોકોને સંયોજકનો ઉપયોગ કરવું જરા વિચિત્ર લાગતું હોય અને તેના ઉપયોગ વિના પણ જો લોકો વિચારો વચ્ચેનાં સાચા સંબંધને સમજી શકતા હોય તો સંયોજકનો ઉપયોગ ના કરો.
(૩) કોઈ અલગ સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનાં લાગુકરણનાં દાખલાઓ

(૧) સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ કરો (ULT ભલે કોઈનો પણ ઉપયોગ ન કરે તેમ છતાં).

ઈસુએ તેઓને કહ્યું, “મારી પાછળ આવો, અને હું તમને માણસોને પકડનારા કરીશ.” અને તરત તેઓ પોતાની જાળો મૂકીને તેની સાથે ગયા. (માર્ક ૧:૧૭-૧૮ ULT)

તેઓ ઈસુની પાછળ ગયા કેમ કે તેમ કરવા ઈસુએ તેઓને કહ્યું. અમુક અનુવાદકો તેને એક ઉપવાક્ય વડે ચિન્હિત કરવાની ઈચ્છા રાખે જેમ કે “તેથી” સંયોજક.

ઈસુએ તેઓને કહ્યું, “મારી પાછળ આવો, અને હું તમને માણસોને પકડનારા કરીશ.” તેથીતરત તેઓ પોતાની જાળો મૂકીને તેની સાથે ગયા.

(૨) લોકોને સંયોજકનો ઉપયોગ કરવું જરા વિચિત્ર લાગતું હોય અને તેના ઉપયોગ વિના પણ જો લોકો વિચારો વચ્ચેનાં સાચા સંબંધને સમજી શકતા હોય તો સંયોજકનો ઉપયોગ ના કરો.

તેથી, આ સૌથી નાની આજ્ઞાઓમાંની એક જો કોઈ તોડશે, ને માણસોને એવું કરતાં શીખવશે, તો તે આકાશના રાજયમાં સૌથી નાનો કહેવાશે; પણ જે કોઈ તે પાળશે ને શીખવશે તે આકાશના રાજયમાં મોટો કહેવાશે. (માથ્થી ૫:૧૯ ULT)

અમુક ભાષાઓ અહીં સંયોજકનાં શબ્દોનો ઉપયોગ ન કરવાની પસંદગી કરી શકે કેમ કે તેઓ વિના પણ ભાવાર્થ તો સ્પષ્ટ દેખાય છે અને તેઓનો ઉપયોગ કરવું અસ્વાભાવિક લાગશે. તેઓ કદાચ આ રીતે અનુવાદ કરી શકે:

તેથી, આ સૌથી નાની આજ્ઞાઓમાંની એક જો કોઈ તોડશે, માણસોને એવું કરતાં શીખવશે, તે આકાશના રાજયમાં સૌથી નાનો કહેવાશે. જે કોઈ તે પાળશે ને શીખવશે, તે આકાશના રાજયમાં મોટો કહેવાશે.

મેં માંસ અને રક્તની તરત સલાહ લીધી નહિ. જેઓ મારી અગાઉ પ્રેરિતો હતા તેઓની પાસે હું યરૂશાલેમ ગયો નહિ. તેને બદલે, હું અરબસ્તાનમાં ગયો અને ત્યાંથી ફરીથી દમસ્ક પાછો આવ્યો. ત્યાર બાદત્રણ વરસ પછી, કેફાની મુલાકાત કરવાને હું યરૂશાલેમ ગયો, અને હું તેની સાથે ૧૫ દિવસ રહ્યો. (ગલાતી ૧:૧૬બ-૧૮ ULT)

અમુક ભાષાઓમાં “તેને બદલે” કે “ત્યાર બાદ” જેવા શબ્દો વાપરવાની જરૂરત પડશે નહિ:

મેં માંસ અને રક્તની તરત સલાહ લીધી નહિ, ને જેઓ મારી અગાઉ પ્રેરિતો હતા તેઓની પાસે પણ હું યરૂશાલેમ ગયો નહિ. હું અરબસ્તાનમાં ગયો અને ત્યાંથી ફરીથી દમસ્ક પાછો આવ્યો. ત્યાર બાદત્રણ વરસ પછી, કેફાની મુલાકાત કરવાને હું યરૂશાલેમ ગયો, અને હું તેની સાથે ૧૫ દિવસ રહ્યો.

(૩) કોઈ અલગ સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ કરો.

તેથી, આ સૌથી નાની આજ્ઞાઓમાંની એક જો કોઈ તોડશે, ને માણસોને એવું કરતાં શીખવશે, તો તે આકાશના રાજયમાં સૌથી નાનો કહેવાશે; પણ જે કોઈ તે પાળશે ને શીખવશે તે આકાશના રાજયમાં મોટો કહેવાશે. (માથ્થી ૫:૧૯ ULT)

“તેથી” જેવા શબ્દને બદલે, કોઈ ભાષામાં અહીં જે વિભાગની શરૂઆત થઇ તે તેના પહેલાનાં વિભાગને કારણે છે તેને સૂચવવા માટે કોઈ એક શબ્દસમૂહની જરૂરત પડી શકે. અને એ પણ કે અહીં લોકોના બે જૂથ વચ્ચે તફાવત હોવાને લીધે “પણ” શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. પરંતુ અમુક ભાષાઓમાં, “પણ” શબ્દ એવું દર્શાવશે કે તેના પછી જે આવ્યું તે તેના પહેલા જે આવ્યું તેને લીધે નવાઈ પમાડે છે. તેથી “અને” શબ્દ તે ભાષાઓમાં વધારે સ્પષ્ટતા આપશે. તેઓ કદાચ આવી રીતે અનુવાદ કરી શકે:

તે કારણને લીધેઆ સૌથી નાની આજ્ઞાઓમાંની એક જો કોઈ તોડશે, ને માણસોને એવું કરતાં શીખવશે, તો તે આકાશના રાજયમાં સૌથી નાનો કહેવાશે. અને જે કોઈ તે પાળશે ને શીખવશે તે આકાશના રાજયમાં મોટો કહેવાશે.

સંયોજક - ક્રમિક સમયનો સંબંધ

સમયના સંબંધો

કેટલાક સંયોજક બે શબ્દસમૂહો, કલમો, વાક્યો અથવા ટેક્સ્ટના ભાગો વચ્ચે સમય સંબંધ સ્થાપિત કરે છે.

અનુક્રમિક કલમ

સમજૂતી

અનુક્રમિક કલમ એ સમય અનુબંધ છે જે બે ઘટનાઓને જોડે છે જેમાં એક બને છે અને પછી બીજી બને છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

ભાષાઓ જુદી જુદી રીતે ઘટનાઓનો ક્રમ સૂચવે છે; કેટલાક ક્રમનો ઉપયોગ કરે છે, કેટલાક સંયોજક શબ્દોનો ઉપયોગ કરે છે, કેટલાક સાપેક્ષ કાળનો પણ ઉપયોગ કરે છે (સંબંધિત કાળ એ એક કાળ છે જે સંદર્ભમાં સંદર્ભ બિંદુના સંબંધમાં સમયનો ઉલ્લેખ કરે છે.) સંયોજક શબ્દો કે જે ક્રમ સૂચવી શકે તેવા શબ્દો છે જેમ કે "પછી," “પછી,” “પછી,” “પછી,” “પહેલાં,” “પહેલાં,” અને “ક્યારે.” અનુવાદકોએ ચોક્કસ હોવું જરૂરી છે કે તેઓ ઘટનાઓના ક્રમને તેમની ભાષામાં કુદરતી હોય તે રીતે સંચાર કરે છે. આ માટે મૂળ ભાષાઓ કરતાં અલગ રીતે કલમોને ક્રમબધ્ધ કરવાની જરૂર પડી શકે છે.

OBS અને બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

જ્યારે યૂસફ તેના ભાઈઓ પાસે આવ્યો, ત્યારે તેઓએ તેનું અપહરણ કર્યું અને તેને કેટલાક ગુલામોના વેપારીઓને વેચી દીધો. (OBS સ્ટોરી 8 ફ્રેમ 2)

પહેલા જોસેફ તેના ભાઈઓ પાસે આવ્યો, અને પછી તેઓએ તેનું અપહરણ કરીને તેને વેચી દીધો. સંયોજક શબ્દ "જ્યારે" ને કારણે આપણે આ જાણીએ છીએ. અનુવાદકે આ ક્રમને સ્પષ્ટ અને યોગ્ય રીતે સંચાર કરવાની શ્રેષ્ઠ રીત નક્કી કરવાની જરૂર છે.

તે મારા મોંમાં મધ જેવું મીઠું લાગ્યું, પરંતુ મેં ખાધા પછી, મારું પેટ કડવું થઈ ગયું. (પ્રકટીકરણ 10:10b ULT)

પ્રથમ કલમની ઘટના પહેલા બને છે, અને છેલ્લા કલમની ઘટના પછીથી થાય છે. અમે આને સંયોજક શબ્દ "પછી" ને કારણે જાણીએ છીએ. અનુવાદકે આ ક્રમને સ્પષ્ટ અને યોગ્ય રીતે સંચાર કરવાની શ્રેષ્ઠ રીત નક્કી કરવાની જરૂર છે.

કારણ કે બાળક બુરાઈનો ઇનકાર કરવાનું અને સારું પસંદ કરવાનું જાણે છે, તે પહેલાં જેના બે રાજાઓ થી તમે ડરતા હોવ તે ભૂમિ ઉજ્જડ થઈ જશે (યશાયા 7:16 ULT)

પ્રથમ કલમની ઘટના બીજા કલમની ઘટના પછી થાય છે. પ્રથમ તેઓ જે ભૂમિનો ડર રાખે છે તે ઉજ્જડ હશે, અને પછી બાળક દુષ્ટતાને નકારવાનું અને સારું પસંદ કરવાનું જાણશે. સંયોજક શબ્દ "પહેલા"ને કારણે આપણે આ જાણીએ છીએ. જો કે, આ ક્રમમાં કલમો જણાવવાથી તમારી ભાષામાં ઘટનાઓના ખોટા ક્રમનો સંચાર થઈ શકે છે. અનુવાદકે ક્રમમાં ફેરફાર કરવો પડે છે જેથી કલમો જે ક્રમમાં થાય છે તે પ્રમાણે આવે. અથવા મૂળ ભાષાના લખાણનો ક્રમ રાખવા અને ક્રમના ક્રમને ચિહ્નિત કરવાનું શક્ય છે જેથી તે વાચકોને સ્પષ્ટ થાય. તમારે (અનુવાદકે) આ ક્રમને સ્પષ્ટ અને યોગ્ય રીતે સંચાર કરવાની શ્રેષ્ઠ રીત નક્કી કરવાની જરૂર છે.

પછી તે દિવસોમાં મરિયમ ઉભી થઈ અને ઝડપથી પહાડી પ્રદેશમાં, યહૂદિયાના એક શહેરમાં ગઈ, અને તેણે ઝખાર્યાના ઘરે ગઈ અને એલિઝાબેથને શુભેચ્છા પાઠવી. (લુક 1:39-40 ULT)

અહીં સામાન્ય સંયોજક “અને” ચાર ઘટનાઓ ને જોડે છે. આ ક્રમિક ઘટનાઓ છે - દરેક તેની પહેલાની ઘટના પછી થાય છે. આપણે આ જાણીએ છીએ કારણ કે આ ઘટનાઓ બનવાની તે એકમાત્ર રીત છે. તેથી અંગ્રેજીમાં, સામાન્ય સંયોજક “અને” આવી ઘટનાઓ માટે ક્રમ સ્પષ્ટ કરવા માટે પૂરતું છે. તમારે નક્કી કરવાની જરૂર પડશે કે શું આ પણ આ ક્રમને તમારી ભાષામાં સ્પષ્ટ અને યોગ્ય રીતે સંચાર કરે છે.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

જો તમારી ભાષામાં ઘટનાઓનો ક્રમ સ્પષ્ટ છે, તો પછી ક્રમનો તે પ્રમાણે અનુવાદ કરો.

(1) જો સંયોજક શબ્દ સ્પષ્ટ ન હોય, તો એવા સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ કરો જે ક્રમને વધુ સ્પષ્ટ રીતે સંચાર કરે.
(2) જો કલમો એવા ક્રમમાં હોય કે જે અનુક્રમને અસ્પષ્ટ બનાવે, તો કલમોને વધુ સ્પષ્ટ હોય તેવા ક્રમમાં મૂકો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) જો સંયોજક શબ્દ સ્પષ્ટ ન હોય, તો એવા સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ કરો જે ક્રમને વધુ સ્પષ્ટ રીતે સંચાર કરે.

પછી તે દિવસોમાં મરિયમ ઉભી થઈ અને ઝડપથી પહાડી પ્રદેશમાં, યહૂદિયાના એક શહેરમાં ગઈ, અને તે ઝખાર્યાના ઘરે ગઈ અને એલિઝાબેથને શુભેચ્છા પાઠવી. (લુક 1:39-40 ULT)

પછી મેરી તે દિવસોમાં ઊભી થઈ. પછી તે ઝડપથી પહાડી પ્રદેશમાં, યહૂદિયાના એક શહેરમાં ગઈ. પછી તેણી તે ઝખાર્યાના ઘરે ગઈ, અને પછી તેણીએ એલિઝાબેથને શુભેચ્છા પાઠવી.

કારણ કે બાળક બુરાઈનો ઇનકાર કરવાનું અને સારું પસંદ કરવાનું જાણે છે, તે પહેલાં જેના બે રાજાઓ થી તમે ડરતા હોવ તે ભૂમિ ઉજ્જડ થઈ જશે (યશાયા 7:16 ULT)

કારણ કે સમય આવશે જ્યારે બાળક ખરાબને નકારવાનું અને સારું પસંદ કરવાનું જાણે છે, પરંતુ તે સમય પહેલાં જ, તમે જેના બે રાજાઓથી ડરો છો તે ભૂમિ ઉજ્જડ થઈ જશે.

(2) જો કલમો એવા ક્રમમાં હોય કે જે અનુક્રમને અસ્પષ્ટ બનાવે, તો કલમોને વધુ સ્પષ્ટ હોય તેવા ક્રમમાં મૂકો.

કારણ કે તમે જેના બે રાજાઓથી ડરતા હોવ તે ભૂમિ બાળક ખરાબને નકારવાનું અને સારું પસંદ કરવાનું જાણે એ પહેલાં ઉજ્જડ થઈ જશે.

ઘટનાઓના ક્રમ વિશે વધુ જાણવા માટે, ઘટનાઓના ક્રમ જુઓ.

સમકાલીન સંબંધ

સમય સંબંધો

કેટલાંક સંયોજકો બે શબ્દસમૂહો, ઉપવાક્યો, વાક્યો કે પાઠના હિસ્સો વચ્ચે સમય સંબંધોને સ્થાપિત કરે છે.

સમકાલીન ઉપવાક્ય

વર્ણન

સમકાલીન ઉપવાક્ય એક સમય સંબંધ ધરાવે છે જે એક સાથે થયેલ બે કે તેથી વધુ ઘટનાઓને જોડે છે.

આ અનુવાદની એક સમસ્યા થઇ શકે તેનું કારણ

જે ઘટનાઓ એક જ સમયે બની હોય તેઓને સૂચવવા માટે ભાષાઓ ઘણી રીતોનો ઉપયોગ કરે છે. કોઈ બાબત ઘટનાઓને એક સાથે થવા માટેનું કારણ થાય છે કે નહિ તે પર આધાર રાખીને આ રીતોમાં તફાવત આવી શકે. સમકાલીન ઘટનાઓને સૂચવનાર સંયોજક શબ્દો “જયારે”, “જાણે કે,” અને “દરમિયાન” જેવા શબ્દો છે. અમુકવાર બાઈબલ ઘટનાઓ વચ્ચેના સંબંધને રજુ કરતું નથી પરંતુ કેવળ જણાવી દે છે કે તેઓ એક જ સમયે થયેલ ઘટનાઓ છે. ક્યારે સમય સંબંધ સૂચવવામાં આવ્યો છે અને ક્યારે તે સૂચવવામાં આવ્યો નથી તે તમારે (અનુવાદકે) જાણવું મહત્વનું છે કે જેથી તમે તેને સ્પષ્ટતાથી રજુ કરી શકો. સમકાલીન ઉપવાક્ય જણાવે છે કે ઘટનાઓ સમાંતર સમયે થઇ હતી પરંતુ તે એવું સૂચવતું નથી કે એક ઘટનાને લીધે બીજી ઘટના થઇ છે. તે તો કારણ અને પરિણામ સંબંધ કહેવાશે.

OBS અને બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

યૂસફે તેના ધણીની સેવા સારી રીતે કરી, અને ઈશ્વરે યૂસફ્ને આશીર્વાદ આપ્યો. (OBS વાર્તા ૮ ફ્રેમ ૪)

જયારે યૂસફ એક સરકારી ધનાઢય અધિકારીનો ગુલામ હતો તેવે સમયે બે ઘટનાઓ થઇ હતી: યૂસફે સારી રીતે સેવા કરી, અને ઈશ્વરે યૂસફ્ને આશીર્વાદ આપ્યો. બે ઘટનાઓ વચ્ચે કારણ અને પરિણામ (કારણ અને અસર) નાં સંબંધને કે પહેલા એક ઘટના થઇ અને ત્યારબાદ બીજી ઘટના થઇ એવું કશું દર્શાવવામાં આવ્યું નથી.

પણ સત્યમાં હું તમને કહું છું કે એલિયાનાં દિવસો દરમિયાન ઇઝરાયેલમાં ઘણી વિધવાઓ હતી. (લૂક ૪:૨૫બ ULT)

સંયોજક શબ્દ “દરમિયાન” આપણને જણાવે છે કે એક જ સમયે બે ઘટનાઓ થઇ હતી, પરંતુ એક ઘટના બીજીનું કારણભૂત નહોતી.

અને લોકો ઝખાર્યાને માટે રાહ જોતા હતા, અને મંદિરમાં તેને વાર લાગી, તેને લીધે તેઓ અચંબો પામતા હતા. (લૂક ૧:૨૧ ULT)

લોકો એક જ સમયે રાહ જોતા હતા અને અચંબો પણ પામતા હતા. સાદું સંયોજક “અને” તેને દર્શાવે છે.

તે જતો હતો ત્યારે તેઓ આકાશ તરફ એકી નજરે જોઈ રહેતા હતા, એવામાં ઊજળા વસ્ત્ર પહરેલા બે પુરૂષ તેઓની પાસે ઊભા રહેલા હતા. (પ્રેરિતોના કૃત્યો ૧:૧૦ ULT)

ત્રણ ઘટનાઓ એક સાથે બની – શિષ્યો જોઈ રહ્યા હતા, ઇસુ ઉપર જઈ રહ્યા હતા, અને બે પુરુષો ઊભા રહેલા હતા. સંયોજક શબ્દો “ત્યારે” અને “એવામાં” આ બાબતને દર્શાવે છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

સ્રોતભાષામાં ચિન્હિત કરવામાં આવેલ સમકાલીન ઉપવાક્યોની રીત તમારી ભાષામાં પણ જો સ્પષ્ટ હોય તો પછી તે રીતે જ સમકાલીન ઉપવાક્યોનો અનુવાદ કરો.

(૧) સમકાલીન ઉપવાક્યો એક જ સમયે થઇ રહ્યા છે એવું જો સંયોજક શબ્દો સ્પષ્ટતાથી જણાવતા નથી તો આ બાબતને વધારે સ્પષ્ટતાથી દર્શાવી શકે એવા કોઈ એક સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ કરો.
(૨) કયું ઉપવાક્ય સમકાલીન ઉપવાક્ય સાથે જોડાયેલું છે તે જો સ્પષ્ટ ના હોય તો, અને જો તે એક જ સમયે થઇ રહ્યા હોય તો સર્વ ઉપવાક્યોને સંયોજક શબ્દ વડે ચિન્હિત કરો.
(૩) જો તમારી ભાષા સંયોજક શબ્દોનો ઉપયોગ કરવાને બદલે જુદી રીતે ઘટનાઓને સમાંતરે ગોઠવે છે તો તેને તે રીતે જ ઉપયોગ કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનાં લાગુકરણનાં દાખલાઓ

નીચે, ઉપરોક્ત લીસ્ટમાં આપવામાં આવેલ અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ મુજબ બાઈબલની દરેક કલમોને જુદી જુદી ત્રણ રીતોએ રજુ કરવામાં આવશે. દરેક પુનઃકથન જે અનુવાદ વ્યૂહરચનાનો ઉપયોગ કરે છે તેનો એક સરખો જ નંબર રાખવામાં આવશે.

અને લોકો ઝખાર્યાને માટે રાહ જોતા હતા, અને મંદિરમાં તેને વાર લાગી, તેને લીધે તેઓ અચંબો પામતા હતા. (લૂક ૧:૨૧ ULT)

(૧) હવે જયારે લોકો ઝખાર્યાને માટે રાહ જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે મંદિરમાં તેને વાર લાગી, તેને લીધે તેઓ અચંબો પામતા હતા.

(૨) હવે જયારે લોકો ઝખાર્યાને માટે રાહ જોતા હતા, ત્યારે મંદિરમાં તેને વાર લાગી તેને લીધે તેઓ પણ અચંબો પામતા હતા.

(૩) હવે મંદિરમાં તેને વાર લાગી તેને લીધે અચંબો પામીને લોકો ઝખાર્યાની રાહ જોઈ રહ્યા હતા.

તે જતો હતો ત્યારે તેઓ આકાશ તરફ એકી નજરે જોઈ રહેતા હતા, એવામાં ઊજળા વસ્ત્ર પહરેલા બે પુરૂષ તેઓની પાસે ઊભા રહેલા હતા. (પ્રેરિતોના કૃત્યો ૧:૧૦ ULT)

(૧) અને તે જતો હતો તે દરમિયાન તેઓ આકાશ તરફ એકી નજરે જોઈ રહેતા હતા, ત્યારે ઊજળા વસ્ત્ર પહરેલા બે પુરૂષ તેઓની પાસે ઊભા રહેલા હતા.

(૨) અને જ્યારે તે જતો હતો ત્યારે તેઓ આકાશ તરફ એકી નજરે જોઈ રહેતા હતા, એ જ સમયે ઊજળા વસ્ત્ર પહરેલા બે પુરૂષ તેઓની પાસે ઊભા રહેલા હતા.

(૩) તેઓ આકાશ તરફ એકી નજરે જોઈ રહેતા હતા; તે આકાશમાં જઈ રહ્યો હતો ત્યારે ઊજળા વસ્ત્ર પહરેલા બે પુરૂષ તેઓની પાસે ઊભા રહેલા હતા તેઓએ જોયા.

પૃષ્ઠભૂમિ અંગેની માહિતી સાંકળવી

સમયનો સંબંધ

કેટલાક સંયોજકો બે શબ્દસમૂહો, કલમો, વાક્યો અથવા લખાણ ના ભાગો વચ્ચે સમય સંબંધ સ્થાપિત કરે છે.

પૃષ્ઠભૂમિ માટેની કલમ

સમજૂતી

પૃષ્ઠભૂમિ માટેની કલમ જે ઘટના ચાલી રહી છે તેનું વર્ણન કરે છે. પછી, તે જ વાક્યમાં, અન્ય કલમ તે સમય દરમિયાન બનવાની શરૂ થતી ઘટના સૂચવે છે. આ ઘટનાઓ પણ એકસાથે બનતી ઘટનાઓ છે, પરંતુ તેમાં પૃષ્ઠભૂમિ ઘટના અને મુખ્ય ઘટનાનો વધુ સંબંધ છે કારણ કે જે ઘટના પહેલાથી બની રહી છે તે બીજી ઘટનાની પૃષ્ઠભૂમિ તરીકે કામ કરે છે, જે કેન્દ્રસ્થાને છે. પૃષ્ઠભૂમિ ઘટના ફક્ત મુખ્ય ઘટના અથવા ઘટનાઓ માટે સમયનું માળખું અથવા અન્ય સંદર્ભ પ્રદાન કરે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

ભાષાઓ જુદી જુદી રીતે સમયના પરિવર્તનને સૂચવે છે. તમારે (અનુવાદક) એ સમજવાની જરૂર છે કે તમારી પોતાની ભાષામાં સ્પષ્ટ રીતે વાતચીત કરવા માટે સમયના આ ફેરફારો મૂળ ભાષાઓમાં કેવી રીતે સૂચવવામાં આવે છે. પૃષ્ઠભૂમિ કલમો ઘણીવાર એવા સમયને સૂચવે છે કે જે ઘટનાના લાંબા સમય પહેલા શરૂ થાય છે જે કેન્દ્રસ્થાને છે. અનુવાદકોએ એ સમજવાની જરૂર છે કે સ્રોત ભાષા અને લક્ષ્ય ભાષા બંને પૃષ્ઠભૂમિની ઘટનાઓને કેવી રીતે સંચાર કરે છે. “હવે,” “ક્યારે,” “જ્યારે,” અને “દરમિયાન.”કેટલાક જેવા શબ્દો જે પૃષ્ઠભૂમિની ઘટનાઓને સૂચવે છે. તે શબ્દો એક સાથે ઘટનાઓ પણ સૂચવી શકે છે. તફાવત જણાવવા માટે, તમારી જાતને પૂછો કે શું બધી ઘટનાઓ સમાન મહત્વની છે અને લગભગ એક જ સમયે શરૂ થઈ છે કે કેમ. જો એમ હોય, તો તે કદાચ એક સાથે બની રહેલી ઘટનાઓ છે. પરંતુ જો કોઈ ઘટના(ઓ) ચાલુ હોય અને બીજી ઘટના(ઓ) હમણાં જ શરૂ થઈ હોય, તો ચાલુ ઘટના(ઓ) કદાચ અન્ય ઘટના(ઓ)ની પૃષ્ઠભૂમિ છે. કેટલાક સામાન્ય શબ્દસમૂહો જે પૃષ્ઠભૂમિની ઘટનાઓને સૂચવે છે તે "તે દિવસોમાં" અને "તે સમયે" છે.

OBS અને બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

જ્યારે સુલેમાન વૃદ્ધ થયો, ત્યારે તેમણે તેમના દેવોની પણ પૂજા કરી હતી. (OBS સ્ટોરી 18 ફ્રેમ 3)

સુલેમાન જ્યારે વૃદ્ધ થયો ત્યારે વિદેશી દેવોની પૂજા કરવાનું શરૂ કર્યું. વૃદ્ધ થવું એ પૃષ્ઠભૂમિની ઘટના છે. અન્ય દેવતાઓની પૂજા કરવી એ મુખ્ય ઘટના છે.

અને તેના માતાપિતા દર વર્ષે પાસ્ખાપર્વ માટે યરૂશાલેમ જતા હતા. અને જ્યારે તે 12 વર્ષનો હતો, ત્યારે તેઓ તહેવારના ની રીત મુજબ ગયા. (લુક 2:41-42 ULT)

યરૂશાલેમ જવાની પ્રથમ ઘટના - બની રહી છે અને લાંબા સમય પહેલા શરૂ થઇ હતી. "દર વર્ષે" શબ્દોને કારણે આપણે આ જાણીએ છીએ. યરૂશાલેમ જવું એ પૃષ્ઠભૂમિની ઘટના છે. પછી એક ઘટના શરૂ થાય છે જે "જ્યારે તે બાર વર્ષનો હતો" તે સમય દરમિયાન શરૂ થઇ હતી. તેથી મુખ્ય ઘટના એ ચોક્કસ સમય છે જ્યારે ઈસુ અને તેમના પરિવારે પાસ્ખાપર્વના તહેવાર માટે યરૂશાલેમ માં પ્રવાસ કર્યો જ્યારે તે બાર વર્ષના હતા.

અને એવું બન્યું કે, જ્યારે તેઓ ત્યાં હતા, તેણીને જન્મ આપવાના દિવસો પૂરા થયા. (લુક 2:6 ULT)

બેથલહેમમાં હોવું એ પૃષ્ઠભૂમિની ઘટના છે. બાળકનો જન્મ એ મુખ્ય ઘટના છે.

અને તિબેરિયસ કૈસરના શાસનના પંદરમા વર્ષમાં—જ્યારે પોન્ત્યુસ પિલાત યહૂદિયાનો ગવર્નર હતો, અને હેરોદ ગાલીલનો રાજા હતો, અને તેનો ભાઈ ફિલિપ યટુરિયા તથા ત્રાખોનીતિયાં દેશનો રાજા હતો, અને લૂસનીયસ એબિલેનીનો રાજા હતો., અને અન્નાસ અને કાયાફાસના પ્રમુખ યાજકપદ દરમિયાન—અરણ્યમાં ઝખાર્યાના પુત્ર યોહાન પાસે ઈશ્વર નું વચન આવ્યું. (લુક 3:1-2 ULT)

આ ઉદાહરણ પાંચ પૃષ્ઠભૂમિ કલમો (અલ્પવિરામ દ્વારા ચિહ્નિત) થી શરૂ થાય છે, જે "જ્યારે" અને "દરમિયાન" શબ્દો દ્વારા પૃષ્ઠભૂમિ તરીકે સંકેત આપે છે. પછી મુખ્ય ઘટના બને છે: " ઈશ્વર નું વચન યોહાન પાસે આવ્યું."

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

જો પૃષ્ઠભૂમિ કલમો જે રીતે ચિહ્નિત કરવામાં આવી છે તે તમારી ભાષામાં પણ સ્પષ્ટ છે, તો પછી પૃષ્ઠભૂમિ કલમો જેમ છે તેમ અનુવાદ કરો.

(1) જો સંયોજક શબ્દ એ સ્પષ્ટ કરતું નથી હવે પછી પૃષ્ઠભૂમિ કલમ આવે છે, તો સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ કરો જે આને વધુ સ્પષ્ટ રીતે સંચાર કરે છે.
(2) જો તમારી ભાષા પૃષ્ઠભૂમિ કલમોને સંયોજક શબ્દોના ઉપયોગ કરતાં અલગ રીતે ચિહ્નિત કરે છે (જેમ કે વિવિધ ક્રિયાપદ સ્વરૂપોનો ઉપયોગ કરીને), તો તે રીતે ઉપયોગ કરો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

અને તિબેરિયસ કૈસરના શાસનના પંદરમા વર્ષમાં—જ્યારે પોન્ત્યુસ પિલાત યહૂદિયાનો ગવર્નર હતો, અને હેરોદ ગાલીલનો રાજા હતો, અને તેનો ભાઈ ફિલિપ યટુરિયા તથા ત્રાખોનીતિયાં દેશનો રાજા હતો, અને લૂસનીયસ એબિલેનીનો રાજા હતો., અને અન્નાસ અને કાયાફાસના પ્રમુખ યાજકપદ દરમિયાન—અરણ્યમાં ઝખાર્યાના પુત્ર યોહાન પાસે ઈશ્વર નું વચન આવ્યું. (લુક 3:1-2 ULT)

(1) જો સંયોજક શબ્દ એ સ્પષ્ટ કરતું નથી હવે પછી પૃષ્ઠભૂમિ કલમ આવે છે, તો સંયોજક શબ્દનો ઉપયોગ કરો જે આને વધુ સ્પષ્ટ રીતે સંચાર કરે છે.

તે સમય દરમિયાન બન્યું કે પોન્ત્યુસ પિલાત યહૂદિયાનો ગવર્નર હતો, અને તે સમય દરમિયાન કે હેરોદ ગાલીલનો રાજા હતો, અને તે સમય દરમિયાન કે તેનો ભાઈ ફિલિપ યટુરિયા તથા ત્રાખોનીતિયાં દેશનો રાજા હતો, અને તે સમય દરમિયાન જ્યારે લૂસનીયસ એબિલેનીનો રાજા હતો અને તે સમય દરમિયાન પણ જ્યારે અન્નાસ અને કૈફાસ પ્રમુખ યાજકો હતા-કે અરણ્યમાં ઝખાર્યાના પુત્ર યોહાન પાસે ઈશ્વર નું વચન આવ્યું.

(2) જો તમારી ભાષા પૃષ્ઠભૂમિ કલમોને સંયોજક શબ્દોના ઉપયોગ કરતાં અલગ રીતે ચિહ્નિત કરે છે (જેમ કે વિવિધ ક્રિયાપદ સ્વરૂપોનો ઉપયોગ કરીને), તો તે રીતે ઉપયોગ કરો.

પોન્ત્યુસ પિલાત યહૂદિયા પર શાસન કરી રહ્યો હતો, અને હેરોદ ગાલીલ પર શાસન કરી રહ્યો હતો, અને તેનો ભાઈ ફિલિપ યટુરિયા તથા ત્રાખોનીતિયાં પ્રદેશ પર શાસન કરી રહ્યો હતો, અને લિસાનિયાસ એબિલેન પર શાસન કરી રહ્યો હતો. , અને અન્ના અને કાયાફા મુખ્ય યાજકો હતા—ઈશ્વરનો શબ્દ અરણ્યમાં ઝખાર્યાના પુત્ર યોહાન પાસે આવ્યું.

સમય સંબંધ જોડતા શબ્દોમાં તફાવતનું ઉદાહરણ:

ઉપરના ઉદાહરણમાં, પ્રથમ બે લીટીઓ એવી સ્થિતિ વિશે વાત કરે છે જે લાંબા સમયથી ચાલી રહી હતી. આ સામાન્ય, લાંબા ગાળાની પૃષ્ઠભૂમિ છે. "તે દિવસોમાં" વાક્યથી આપણે આ જાણીએ છીએ. મુખ્ય ઘટના ("તે સમયે,") ની રજૂઆત પછી, એક સાથે પૃષ્ઠભૂમિની ઘણી રેખાઓ છે. પ્રથમ "ક્યારે" દ્વારા રજૂ કરવામાં આવે છે અને પછી ત્રણ વધુ રેખાઓ અનુસરે છે, જેમાં છેલ્લું "અને" દ્વારા જોડાયેલું છે. "જ્યાં" દ્વારા રજૂ કરાયેલ પૃષ્ઠભૂમિ કલમ તેની પહેલાંની પૃષ્ઠભૂમિ કલમ વિશે થોડી વધુ સમજાવે છે. પછી મુખ્ય ઘટના બને છે, ત્યારબાદ વધુ ઘટનાઓ બને છે. અનુવાદકોએ આ સંબંધોને તેમની ભાષામાં બતાવવાની શ્રેષ્ઠ રીત વિશે વિચારવાની જરૂર પડશે.

જોડાણ - ધ્યેય (હેતુ) સબંધ

તાર્કિક સબંધો

કેટલાક સંયોજકો બે શબ્દસમૂહો, કલમો, વાક્યો અથવા લખાણના ભાગો વચ્ચે તાર્કિક સબંધોની સ્થાપના કરે છે.

ધ્યેય (અથવા હેતુ) સંબંધ

વર્ણન

એક ધ્યેય (અથવા હેતુ) સંબંધ એ એક તાર્કિક સબંધ છે જેમાં બીજી ઘટના એ પ્રથમ ઘટનાનો હેતુ અથવા ધ્યેય હોય છે. કશુક, ધ્યેય અથવા હેતુ સંબંધ હોય તે માટે બીજી ઘટના થશે તેવા હેતુસર કોઈક પ્રથમ ઘટના કરે, તે જરૂરી છે.

આ પ્રશ્ન/મુદ્દો ભાષાંતરનો છે, તેનું કારણ

શાસ્ત્ર (બાઈબલ)માં હેતુ અથવા ધ્યેયને પ્રથમ કે દ્રિતીય દર્શાવવામાં આવ્યો હોય. પરંતુ કેટલીક ભાષાઓમાં, તાર્કિક સબંધની સમજ માટે, હેતુ અથવા ધ્યેય એક જ સ્થિતિમાં દ્રષ્ટિમાન થવા જોઈએ (કાં તો પ્રથમ અથવા દ્રિતીય). તમારે (ભાષાંતરકારે) તે બે ભાગો વચ્ચેના સંબંધને સમજવા જોઈએ અને પછી તમારી ભાષામાં ચોક્કસ રીતે/સાચી રીતે જણાવવા જોઈએ. આ માટે બંને ઘટનાઓના ક્રમ બદલવાની જરૂર પડે. ચોક્કસ શબ્દો દ્વારા એ પણ દર્શાવવાની જરૂર પડે કે એક તે બીજાનો ધ્યેય અથવા હેતુ છે.  અંગ્રેજીમાં સામાન્ય રીતે ધ્યેય સંબંધ દર્શાવવા માટે "ના/તે અનુસાર," "તે ક્રમ અનુસાર/મુજબ" અથવા "જેથી" નો ઉપયોગ થાય છે. તે અગત્યનું છે કે જે શબ્દો, ધ્યેય સંબંધને ચિહ્નિત કરે છે તે શબ્દોને ભાષાંતરકાર ઓળખે અને તે સબંધને કુદરતી રીતે ભાષાંતર કરે.

ઓ.બી.એસ. અને બાઈબલમાંથી ઉદાહરણો

તેણી ગુસ્સે થઇ અને તેણીએ યુસુફ પર જુઠો આરોપ મૂક્યો કે જેથી તેની ધરપકડ થાય અને તેને કેદખાનામાં મોકલવામાં આવે. (વાર્તા ૮ બાંધો ૫ ઓ.બી.એસ.)

સ્ત્રીના જૂઠા આરોપનો હેતુ અથવા ધ્યેય યુસુફની ધરપકડ કરાવી તેને જેલમાં મોકલવાનો હતો.

તે દરમ્યાન તેનો પુત્ર, ગિદિયોન, મિદ્યાનીઓની નજરથી છુપાવવા માટે, કોલુમાં ઘઉં ઝૂડતો હતો. (ન્યાયાધીશો ૬:૧૧બ યુ.એલ.ટી.)

અહીં પૂર્વનિર્ધારિત શબ્દસમૂહની શરૂઆત "છુપાવવા માટે"થી શરુ થાય છે.

હવે જો હું તમારી નજરમાં કૃપા પામ્યો હોઉં તો, મને તમારા માર્ગો જણાવો જેથી હું તમને વધુ ઓળખી શકું અને સતત તમારી નજરમાં કૃપા પામી રહું. યાદ રાખજો કે આ પ્રજા તમારા લોક છે. (નિર્ગમન ૩૩:૧૩ યુ.એલ.ટી.)

મૂસા ઈશ્વરની ઓળખ પામતો રહે અને સતત ઈશ્વરની પસંદગી પામતો રહે તે ધ્યેય અથવા હેતુ માટે મૂસા ઈચ્છે છે કે ઈશ્વર તેને તેમના માર્ગો જણાવે.

અને એ ખાતરી રાખો કે તમે તમારા પૂળાઓમાંથી થોડા કણસલાં ખેંચી કાઢીને બહાર રહેવા દો કે તે તેને વીણી લે , અને તેને તે માટે ઠપકો આપશો નહીં! (રૂથ ૨:૧૬ યુ.એલ.ટી.)

તેના માણસો તેમના પૂળાઓમાંથી થોડા કણસલા ખેંચી કાઢીને બહાર રહેવા દે, તેવી સૂચના તેઓને આપવા પાછળ બોઆઝનો ધ્યેય અથવા હેતુ એ હતો કે, તેથી રૂથ તેનો સંગ્રહ કરી શકે/(વીણી શકે).

ઘેટાંપાળકોએ એકબીજાને કહ્યું કે, "આવો આપણે જરૂરથી બેથલેહેમ જઈએ અને આ જે ઘટના બની છે તેને જોઈએ, જેને ઈશ્વરે આપણી  સમક્ષ પ્રગટ કરી છે." (લૂક ૨:૧૫ યુ.એલ.ટી.)

બેથલેહેમ જવાનો હેતુ એ હતો કે જે ઘટના બની છે તેને જોઈ શકાય. અહીં  હેતુને ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યો નથી અને તેથી તે વિષે ગેરસમજ થઇ શકે છે.

“… જો તારે અનંતજીવન પામવું હોય તો, આજ્ઞાઓ પાળ." (માથ્થી ૧૯:૧૭બ યુ.એલ.ટી.)

આજ્ઞાઓ પાળવાનો હેતું અનંત જીવન પામવા માટેનો છે.

તેનાથી જમણે કે ડાબે ફરતો મા જેથી જે સર્વ માર્ગે તું ચાલે છે તેમાં તું બુદ્ધિમાન બને. (યહોશુઆ ૧:૭સી યુ.એલ.ટી.)

મૂસાએ ઈઝરાયેલીઓને જે આજ્ઞાઓ આપી તેનાથી ફરી ના જવાનું કહેવાની સૂચનાઓનો હેતુ એ હતો કે તેઓ બુધ્ધિમાન ઠરે.

પરંતુ દ્રાક્ષવાડીના મજૂરોએ દિકરાને જોયો ત્યારે તેઓએ માહોમાંહ કહ્યું કે, 'આ વારસદાર છે. ચાલો તેને મારી નાખીએ અ ને તેનો વારસો પડાવી લઈએ.' તેથી તેઓએ તેને પકડી, મારી નાખીને દ્રાક્ષાવાડીની બહાર ફેંકી દીધો. (માથ્થી ૨૧:૩૮-૩૯ યુ.એલ.ટી.)

દ્રાક્ષવાડીના વારસને મારી નાખવા પાછળ દ્રાક્ષાવાડીના મજૂરોનો હેતુ એ હતો કે તેઓ વારસો મેળવી શકે. તેઓએ બંને ઘટનાઓને એક યોજના તરીકે રજૂ કરી, અને તે ઘટનાઓને "અને" દ્વારા જોડી. ત્યારપછી "તેથી" શબ્દ પ્રથમ ઘટના વિષે રજૂઆત કરે છે, પરંતુ બીજી ઘટના (ધ્યેય અથવા હેતુ)ની રજૂઆત કરતો નથી.

ભાષાંતરની વ્યૂહરચનાઓ

જો ધ્યેય અથવા હેતુના સબંધની રજૂઆત જેમ લખાણમાં છે તે જ રીતે તમારી ભાષામાં છે તો તેનો ઉપયોગ તે જ રીતે કરો.

(૧) જો ધ્યેય વાક્યનું બંધારણ અસ્પષ્ટ હોય તો જે વાક્યનું બંધારણ વધુ સ્પસ્ટ છે તેના દ્વારા તે વાક્યને બદલો.

(૨) જો વાક્યનો ક્રમ વાંચક માટે, ધ્યેય વાક્યને અસ્પષ્ટ અથવા ગુંચવણભર્યું બનાવે છે તો વાકયનો ક્રમ બદલો.

ભાષાંતર વ્યૂહરચનાઓના અમલીકરણના ઉદાહરણો

(૧) જો ધ્યેય વાક્યનું બંધારણ અસ્પષ્ટ હોય તો જે વાક્યનું બંધારણ વધુ સ્પસ્ટ છે તેના દ્વારા તે વાક્યને બદલો.

"અને એ ખાતરી રાખો કે તમે તમારા પૂળાઓમાંથી થોડા કણસલાં ખેંચી કાઢીને બહાર રહેવા દો કે તે તેને વીણી લે , અને તેને તે માટે ઠપકો આપશો નહીં!" (રૂથ ૨:૧૬ યુ.એલ.ટી.)

"અને એ ખાતરી રાખો કે તમે તમારા પૂળાઓમાંથી થોડા કણસલાં ખેંચી કાઢીને બહાર રહેવા દો, જેથી તે તેને વીણી લે , અને તેને તે માટે ઠપકો આપશો નહીં!"

ઘેટાંપાળકોએ એકબીજાને કહ્યું કે, "આવો આપણે જરૂરથી બેથલેહેમ જઈએ અને આ જે ઘટના બની છે તેને જોઈએ, જેને ઈશ્વરે આપણી  સમક્ષ પ્રગટ કરી છે." (લૂક ૨:૧૫ યુ.એલ.ટી.)

ઘેટાંપાળકોએ એકબીજાને કહ્યું કે, "આવો આપણે જરૂરથી બેથલેહેમ જઈએ જેથી આ જે ઘટના બની છે તેને આપણે જોઈ શકીએ, જેને ઈશ્વરે આપણી  સમક્ષ પ્રગટ કરી છે."

(૨) જો વાક્યનો ક્રમ વાંચક માટે, ધ્યેય વાક્યને અસ્પષ્ટ અથવા ગુંચવણભર્યું બનાવે છે તો વાકયનો ક્રમ બદલો.

“… જો તારે અનંતજીવન પામવું હોય તો, આજ્ઞાઓ પાળ." (માથ્થી ૧૯:૧૭બ યુ.એલ.ટી.)

“… આજ્ઞાઓ પાળ જો તારે અનંતજીવન પામવું હોય તો." અથવા: "આજ્ઞાઓ પાળ કે જેથી તું અનંતજીવનમાં પ્રવેશ પામી શકે."

પરંતુ દ્રાક્ષવાડીના મજૂરોએ દિકરાને જોયો ત્યારે તેઓએ માહોમાંહ કહ્યું કે, 'આ વારસદાર છે. ચાલો તેને મારી નાખીએ અ ને તેનો વારસો પડાવી લઈએ.' તેથી તેઓએ તેને પકડી, મારી નાખીને દ્રાક્ષાવાડીની બહાર ફેંકી દીધો. (માથ્થી ૨૧:૩૮-૩૯ યુ.એલ.ટી.)

(૧) અને (૨)

પરંતુ દ્રાક્ષવાડીના મજૂરોએ દિકરાને જોયો ત્યારે તેઓએ માહોમાંહ કહ્યું કે, 'આ વારસદાર છે. ચાલો તેને મારી નાખીએ અ ને તેનો વારસો પડાવી લઈએ.' તેથી તેઓએ તેને પકડી, મારી નાખીને દ્રાક્ષાવાડીની બહાર ફેંકી દીધો. (માથ્થી ૨૧:૩૮-૩૯ યુ.એલ.ટી.)

પરંતુ દ્રાક્ષવાડીના મજૂરોએ દિકરાને જોયો ત્યારે તેઓએ માહોમાંહ કહ્યું કે, 'આ વારસદાર છે. ચાલો તેને મારી નાખીએ જેથી આપણે તેના વારસા પર કબ્જો જમાવી શકીએ.' તેથી તેઓએ તેને પકડી, મારી નાખીને દ્રાક્ષાવાડીની બહાર ફેંકી દીધો જેથી તેઓ તેના વારસા પર કબ્જો જમાવી શશકે.

જોડાણ - કારણ-અને-પરિણામ સબંધ

તાર્કિક સંબંધ

બે શબ્દસમૂહો, કલમો, વાક્યો અને લખાણના ભાગો વચ્ચે, કેટલાક સંયોજકો તાર્કિક સંબંધ સ્થાપિત કરે છે.

કારણ-અને-પરિણામ સંબંધો

વર્ણન

કારણ-અને-પરિણામ સબંધ એક તાર્કિક સંબંધ છે જેમાં એક ઘટના કારણ છે અથવા બીજી ઘટના માટે જવાબદાર છે. પછી, બીજી ઘટના, પ્રથમ ઘટનાનું પરિણામ છે.

આ એક ભાષાંતર મુદ્દો/પ્રશ્ન છે તેનું કારણ

એક કારણ-અને-પરિણામ સંબંધ આગળ જોઈ શકે છે -- "મેં વાય કૃત્ય કર્યું કારણ કે હું ઈચ્છતો હતો કે એક્સ ઘટના અસ્તિત્વમાં આવે." પરંતુ સામાન્ય રીતે તે પાછળ જોવાની ક્રિયા છે -- "એક્સ ઘટના અસ્તિત્વમાં આવી અને તેથી મેં વાય કૃત્ય કર્યું." વધુમાં, એ કારણનું વિધાન દર્શાવવું શક્ય છે કાંતો પરિણામના પહેલાં અથવા પછી. ઘણી ભાષાઓમાં કારણ અને પરિણામ માટે પસંદગી મુજબનો ક્રમ હોય છે, અને જો વાક્યને તેનાથી વિરોધાભાસ ક્રમમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા હોય તો વાચક માટે ગૂંચવણરૂપ બનશે. અંગ્રેજીમાં કારણ-અને-પરિણામ સૂચવવા માટેના સામાન્ય શબ્દો "કારણ કે," "તેથી," "તેથી કરીને," અને "તેના માટે," છે. આમાંના કેટલાક શબ્દોનો ઉપયોગ ધ્યેય સંબંધને સૂચિત કરવા માટે પણ કરી શકાય છે, તેથી ભાષાંતરકારે ધ્યેય સંબંધ અને કારણ-અને-પરિણામ સંબંધ વચ્ચેના તફાવત વિષે માહિતગાર હોવું જરુરી છે. ભાષાંતરકાર ,માટે એ સમજવું જરૂરી છે કે કેવી રીતે આ બે ઘટનાઓ એકબીજા સાથે સંબંધિત છે અને ત્યાર પછી તેને તેની ભાષામાં તેની સ્પસ્ટ રજૂઆત કરવી જોઈએ.

જો કારણ અને પરિણામ અલગ અલગ કલમો વચ્ચે દર્શાવવામાં આવ્યા હોય, તો હજી પણ તેમને એક અલગ ક્રમમાં મૂકવા શક્ય છે. જો તમે કલમોના ક્રમને બદલો છો તો પુનઃગોઠવેલ કલમોના નમ્બર્સને એકસાથે સમૂહ કલમોની શરૂઆતમાં લખો, આ પ્રમાણે: ૧-૨. આને કલમોનો પુલ કહેવાય છે.

ઓ.બી.એસ. અને બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

યહૂદીઓ આશ્ચર્યચકિત થઇ ગયા હતા, કારણ કે શાઉલે વિશ્વાસીઓને મારી નાંખવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, અને હવે તેણે ઈસુમાં વિશ્વાસ કર્યો હતો! (વાર્તા ૪૬ બાંધો ૬ ઓ.બી.એસ.)

કારણ, પાઉલમાંના બદલાવને દર્શાવે છે -- કે જે લોકો ઈસુમાં વિશ્વાસ કરતા હતા તેઓને મારી નાખવાનો પ્રયત્ન તેણે કર્યો હતો, અને હવે તેણે સ્વયં ઈસુમાં વિશ્વાસ કર્યો હતો. પરિણામ એ છે કે યહૂદીઓ આશ્ચર્યચકિત થઇ ગયા હતા. "કારણ કે" બે વિચારોને જોડે છે અને જે પાછળથી આવે છે તે કારણ છે તેમ દર્શાવે છે.

જુઓ, સમુન્દ્રમાં મોટું તોફાન ઉદભવ્યું, જેથી કરીને હોડી મોજાંઓથી ઢંકાઈ ગઈ. (માથ્થી ૮:૨૪અ યુ.એલ.ટી.)

મોટું તોફાન તે કારણ છે, અને હોડી મોજાંઓથી ઢંકાઈ ગઈ તે પરિણામ છે. આ બંને ઘટનાઓ "જેથી કરીને" દ્વારા જોડાયેલ છે. નોંધ કરો કે "જેથી કરીને" શબ્દો મહંદઅંશે ધ્યેય સંબંધને દર્શાવે છે, પરંતુ અહીં સંબંધ તે કારણ-અને-પરિણામ છે. આ એટલા માટે કે સમુદ્ર વિચારી શકતો નથી અને તેથી તેનો કોઈ ધ્યેય હોઈ શકતો નથી.

ઈશ્વરે સાતમા દિવસને આશીર્વાદિત કર્યો અને પવિત્ર કર્યો, કારણ કે સર્જનના બધા કાર્યો જે તેમણે કર્યા હતાં તેમાંથી તેમણે આરામ લીધો. (ઉત્પત્તિ ૨:૩ યુ.એલ.ટી.)

સાતમા દિવસને ઈશ્વરે આશીર્વાદિત કર્યો અને પવિત્ર કર્યો, તે પરિણામ છે. કારણ એ છે કે તેમણે તેમના કાર્યમાંથી સાતમા દિવસે આરામ લીધો.

“રાંકને ધન્ય છે, કેમ કે ઈશ્વરનું રાજ્ય એવાંઓનું છે." (લૂક ૬:૨૦બ યુ.એલ.ટી.)

પરિણામ એ છે કે રાંક આશીર્વાદિત છે. અને તેનું કારણ એ છે કે ઈશ્વરનું રાજ્ય તેઓનું છે.

તેમના સ્થાને તેમણે તેઓને ઉભા કર્યા જેઓની સુન્નત યહોશુઆએ કરી હતી, કેમ કે માર્ગમાં તેઓની સુન્નત કરાઈ ના હોવાથી તેઓ બેસુન્ન્તી હતા. (યહોશુઆ ૫:૭ યુ.એલ.ટી.)

પરિણામ એ છે કે છોકરાઓ અને પુરુષો જેઓ અરણ્યમાં જન્મ્યા હતા તેઓની સુન્નત યહોશુઆએ કરી. કારણ એ છે કે પ્રવાસ દરમ્યાન તેઓની સુન્નત થઇ શકી હતી નહીં.

ભાષાંતર વ્યૂહરચનાઓ

જો તમારી ભાષા કારણ-અને-પરિણામ સંબંધનો ઉપયોગ જેમ લખાણની ભાષા કરે છે તે જ રીતે કરે છે તો તે જે રીતે છે તે જ રીતે તેનો ઉપયોગ કરો.

(૧) જો કલમોનો ક્રમ વાંચક માટે ગુંચવણભર્યો છે તો તે ક્રમને બદલી નાખો.

(૨) જો કલમો વચ્ચેનો સંબંધ અસ્પષ્ટ છે તો વધુ સ્પસ્ટ જોડાણવાળા શબ્દનો ઉપયોગ કરો.

(૩) કલમ કે જેમાં જોડાણવાળો શબ્દ હોય નહિ અને તે કલમમાં  જોડાણવાળો શબ્દ મૂકવું વધુ સ્પસ્ટતા દર્શાવતું હોય તો એ પ્રમાણે કરો.

ભાષાંતર વ્યૂહરચના અમલીકરણના ઉદાહરણો

ઈશ્વરે સાતમા દિવસને આશીર્વાદિત કર્યો અને પવિત્ર કર્યો, કારણ કે સર્જનના બધા કાર્યો જે તેમણે કર્યા હતાં તેમાંથી તેમણે આરામ લીધો. (ઉત્પત્તિ ૨:૩ યુ.એલ.ટી.)

(૧) સાતમા દિવસે ઈશ્વરે સર્જનના તેમના સર્વ કાર્યોથી આરામ લીધો. તેથી કરીને તેમણે સાતમાં દિવસને આશીર્વાદિત કર્યો અને પવિત્ર કર્યો.

“જેઓ રાંક છે તેઓને ધન્ય છે, કેમ કે ઈશ્વરનું રાજ્ય એવાંઓનું છે." (લૂક ૬:૨૦ યુ.એલ.ટી.)

(૧) તમે જેઓ રાંક છો, સ્વર્ગનું રાજ્ય તમારું છે. તેથી રાંક આશીર્વાદિત છે.

(૨) રાંકને ધન્ય છે કારણ કે આકાશનું રાજ્ય તમારું છે.

(૩) એ કારણથી રાંકને ધન્ય છે કારણ કે ઈશ્વરનું રાજ્ય તેઓનું છે.

જુઓ, સમુન્દ્રમાં મોટું તોફાન ઉદભવ્યું, જેથી કરીને હોડી મોજાંઓથી ઢંકાઈ ગઈ. (માથ્થી ૮:૨૪અ યુ.એલ.ટી.)

(૧) જુઓ, હોડી મોજાંઓથી ઢંકાઈ ગઈ કારણ કે સમુન્દ્રમાં એક મોટું તોફાન ઉદભવ્યું હતું.

(૨) જુઓ, સમુન્દ્રમાં એક મોટું તોફાન ઉદભવ્યું, અને પરિણામસ્વરૂપે હોડી મોજાંઓથી ઢંકાઈ ગઈ.

(૩) જુઓ, કારણ કે એક મોટું તોફાન સમૂદ્રમાં ઉદભવ્યું તેથી, હોડી મોજાંઓથી ઢંકાઈ ગઈ.

કેમ કે ઘોંઘાટને લીધે તે કશું ચોક્કસ શોધી શકવાને સમર્થ ના હોવાથી તેણે તેને કિલ્લામાં લઇ આવવાનો હુકમ કર્યો. (પ્રે.કૃ. ૨૧:૩૪બ યુ.એલ.ટી.)

(૧) કપ્તાને હુકમ કર્યો કે પાઉલને કિલ્લામાં લઇ આવવામાં આવે, કારણ કે ઘોંઘાટને લીધે તે કશું કળી શકતો નહોતો.

(૨) કારણ કે, ઘોંઘાટને લીધે કપ્તાન કશું કળી શકતો હતો નહિ તેથી તેણે પાઉલને કિલ્લામાં લઇ આવવાનો હુકમ કર્યો.

(3) ઘોંઘાટને લીધે કપ્તાન કશું કળી શકતો હતો નહિ, તેથી તેણે પાઉલને કિલ્લામાં લઇ આવવાનો હુકમ કર્યો.

જોડાણ-વિરોધાભાસ સબંધ

તાર્કિક સબંધો

કેટલાક સંયોજકો બે શબ્દસમૂહો, કલમો, વાક્યો અથવા લખાણના ભાગો વચ્ચે તાર્કિક સબંધોની સ્થાપના કરે છે.

વિરોધાભાસી સબંધ

વર્ણન

એક વિરોધાભાસી સંબંધ એ એક તાર્કિક સબંધ છે જેમાં એક ઘટના અથવા બાબત એકબીજાના વિરોધાભાસમાં અથવા આમનેસામને હોય છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે તેનું કારણ

શાસ્ત્રમાં, ઘણી ઘટનાઓમાં સામેલ લોકોએ જે ઈચ્છા અથવા અપેક્ષા રાખી હતી તે મુજબ થયું નહીં. કેટલીકવાર લોકોએ, સારું અથવા નરસું, એમ અનઅપેક્ષિત વર્તન કર્યું. મહદઅંશે તે ઈશ્વર હતા જે કાર્ય કરી રહ્યા હતા, ઘટનાઓને બદલી રહ્યા હતા. આ ઘટનાઓ મહદઅંશે મધ્યવર્તી/મહત્વશીલ હતી. એ અગત્યનું છે કે ભાષાંતરકાર આ વિરોધાભાસોને સમજે અને જણાવે. અંગ્રેજીમાં, વિરોધાભાસી સબંધો મહદઅંશે "પણ," "જોકે," "છતાં પણ," "છતાં/તેમ છતાં/યદ્યપી," "તોપણ/હજુ પણ/વળી,' અથવા "તથાપિ/તેમ છતાં" દ્વારા રજૂઆત પામે છે.

ઓ.બી.એસ. અને બાઈબલમાંથી ઉદાહરણો

મને ગુલામ તરીકે જ્યારે તમે વેચ્યો ત્યારે તમે ભૂંડું કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ ઈશ્વરે એ ભૂંડાનો ઉપયોગ સારું કરવા કર્યો! (વાર્તા ૮ બાંધો ૧૨ ઓ.બી.એસ.)

યુસુફને વેચી દેવાની યુસુફના ભાઈઓની દુષ્ટ યોજનાનો વિરોધ ઘણાં લોકોને બચાવવા માટેના ઈશ્વરીય આયોજન દ્વારા થાય છે. "પરંતુ" શબ્દ વિરોધાભાસને ચિહ્નિત કરે છે.

કેમ કે મોટું કોણ છે, એક કે જે મેજ પર બેસે છે અથવા એક કે જે સેવા કરે છે? જે મેજ પર બેસે છે તે નહીં શું? તોપણ હું તમારામાં સેવા કરનારના જેવો છું. (લૂક ૨૨:૨૭ યુ.એલ.ટી.)

માનવીય આગેવાનોના અભિમાની વર્તનને વિરોધાભાસી રીતે, ઈસુ નમ્ર રીતે વર્તન કરી દર્શાવે છે. આ વિરોધાભાસ "તોપણ" શબ્દ દ્વારા ચિહ્નિત કરાયેલ છે.

ડુંગરાળ પ્રદેશ તમારો થશે. જો કે તે જંગલ છે, તું તેને સાફ કરી દઈશ અને દૂર સરહદો સુધી તે તારા થશે, કેમ કે તું કનાનીઓને હાંકી કાઢીશ, તેઓની પાસે લોખંડના રથો હોવા છતાં અને તેઓ મજબૂત હોવા છતાં પણ. (યહોશુઆ ૧૭:૧૮ યુ.એલ.ટી.) એ અનઅપેક્ષિત હતું કે ઇઝરાયેલીઓ કે જેઓ ઈજીપ્તમાં ગુલામ હતા તેઓ વચનના પ્રદેશને જીતી લે અને તેના પર અધિકાર જમાવે.

[દાઉદ] ઈશ્વરની નજરમાં કૃપા પામ્યો, અને તેણે યાકૂબના ઈશ્વર માટે વસવાટનું ઘર (મંદિર) બાંધવાની રજા માંગી. જો કે સુલેમાને ઈશ્વર માટે ઘર (મંદિર) બાંધ્યું. પરંતુ પરમ પવિત્ર મનુષ્ય હાથોએ બાંધેલા ઘરો (મંદિરો)માં વસવાટ કરતા નથી. (પ્રે. કૃ. ૭:૪૬-૪૮અ યુ.એલ.ટી.)

અહીં બે વિરોધાભાસોને "જો કે" અને "પરંતુ" દ્વ્રારા ચિહ્નિત કરાયા છે. પ્રથમ વિરોધાભાસ દર્શાવે છે કે જો કે દાઉદે ઈશ્વરનું ઘર (મંદિર) બાંધવા માટે રજા માંગી, એ સુલેમાન હતો જેણે ઈશ્વરનું મંદિર બાંધ્યું. ત્યાર પછી ત્યાં બીજો વિરોધાભાસ છે કે સુલેમાને ઈશ્વર માટે ઘર બાંધ્યું પરંતુ ઈશ્વર માનવ હાથોએ બાંધેલા ઘરોમાં વાસ કરતા નથી.

ભાષાંતર વ્યૂહરચનાઓ

જો તમારી ભાષા, વિરોધાભાસ સબંધો જેમ લખાણમાં છે તે રીતે જ ઉપયોગમાં લે છે તો તે વિરોધાભાસ સબંધોના લખાણોનો ઉપયોગ તે જ રીતે કરો.

(૧) જો કલમો વચ્ચે વિરોધાભાસ સંબંધ સ્પસ્ટ નથી, તો તેને જોડાણરૂપ શબ્દ અથવા શબ્દસમૂહ જે વધુ ચોક્કસ અથવા વધુ સ્પસ્ટ છે તેનો ઉપયોગ કરો.

(૨) બીજા ગૌણ વાક્યને ચિહ્નિત કરતા વિરોધાભાસી સંબંધ, જો તમારી ભાષામાં વધુ સ્પસ્ટ છે તો એક જોડાણરૂપ/સબંધિત શબ્દનો ઉપયોગ બીજા ગૌણ વાક્ય પર કરો.

(૩) જો તમારી ભાષામાં વિરોધાભાસી સબંધ અલગ રીતે દર્શાવાયો છે તો તેનો ઉપયોગ અલગ રીતે કરો.

અમલમાં મૂકાયેલ ભાષાંતર વ્યૂહરચનાના ઉદાહરણો

(૧) જો કલમો વચ્ચે વિરોધાભાસ સંબંધ સ્પસ્ટ નથી, તો તેને જોડાણરૂપ શબ્દ અથવા શબ્દસમૂહ જે વધુ ચોક્કસ અથવા વધુ સ્પસ્ટ છે તેનો ઉપયોગ કરો.

કેમ કે મોટું કોણ છે, એક કે જે મેજ પર બેસે છે અથવા એક કે જે સેવા કરે છે? જે મેજ પર બેસે છે તે નહીં શું? તોપણ હું તમારામાં સેવા કરનારના જેવો છું. (લૂક ૨૨:૨૭ યુ.એલ.ટી.)

કેમ કે મોટું કોણ છે, એક કે જે મેજ પર બેસે છે અથવા એક કે જે સેવા કરે છે? જે મેજ પર બેસે છે તે નહીં શું? તે માણસથી વિપરીત, હું તમારામાં સેવા કરનારના જેવો છું.

(૨) બીજા ગૌણ વાક્યને ચિહ્નિત કરતા વિરોધાભાસી સંબંધ, જો તમારી ભાષામાં વધુ સ્પસ્ટ છે તો એક જોડાણરૂપ/સબંધિત શબ્દનો ઉપયોગ બીજા ગૌણ વાક્ય પર કરો.

ડુંગરાળ પ્રદેશ તમારો થશે. જો કે તે જંગલ છે, તું તેને સાફ કરી દઈશ અને દૂર સરહદો સુધી તે તારા થશે, કેમ કે તું કનાનીઓને હાંકી કાઢીશ, તેઓની પાસે લોખંડના રથો હોવા છતાં અને તેઓ મજબૂત હોવા છતાં પણ. (યહોશુઆ ૧૭:૧૮ યુ.એલ.ટી.)

ડુંગરાળ પ્રદેશ પણ તમારા થશે. એ જંગલ છે, પણ તમે એને કાપીને જગ્યા લેશો અને એના એક છેડેથી બીજા છેડા સુધી એ પ્રદેશ તમાંરો થશે. તેઓ પાસે લોખંડના રથો છે, અને તેઓ બહુ શક્તિશાળી છે તોપણ તમે કનાનીઓને હાંકી કાઢશો.

(3) જો તમારી ભાષામાં વિરોધાભાસી સબંધ અલગ રીતે દર્શાવાયો છે તો તેનો ઉપયોગ અલગ રીતે કરો.

[દાઉદ] ઈશ્વરની નજરમાં કૃપા પામ્યો, અને તેણે યાકૂબના ઈશ્વર માટે વસવાટનું ઘર (મંદિર) બાંધવાની રજા માંગી. જો કે સુલેમાને ઈશ્વર માટે ઘર (મંદિર) બાંધ્યું. પરંતુ પરમ પવિત્ર મનુષ્ય હાથોએ બાંધેલા ઘરો (મંદિરો)માં વસવાટ કરતા નથી. (પ્રે. કૃ. ૭:૪૬-૪૮અ યુ.એલ.ટી.)

[દાઉદ] ઈશ્વરની નજરમાં કૃપા પામ્યો, અને તેણે યાકૂબના ઈશ્વર માટે વસવાટનું ઘર (મંદિર) બાંધવાની રજા માંગી. પરંતુ એ સુલેમાન હતો, દાઉદનહીં જેણે ઈશ્વરના માટે ઘર બાંધ્યું;. જોકે સુલેમાને ઈશ્વર માટે ઘર (મંદિર) બાંધ્યું. પણ પરમ પવિત્ર મનુષ્ય હાથોએ બાંધેલા ઘરો (મંદિરો)માં વસવાટ કરતા નથી.

વાસ્તવિક સ્થિતિઓને – જોડવા

સ્થિતિજન્ય સંબંધો

સ્થિતિજન્ય સંયોજકો એ સૂચવવા માટે બે ઉપવાક્યોને જોડે છે કે જો તેઓમાંનુ એક થશે તો બીજું પણ થશે. અંગ્રેજીમાં સ્થિતિ મુજબના ઉપવાક્યોને જોડવાની સૌથી સામાન્ય રીત, “જો...તો” શબ્દો છે. તોપણ, અમુકવાર “તો પછી” શબ્દને મૂકવામાં આવતો નથી.

વાસ્તવિક સ્થિતિઓ

વર્ણન

વાસ્તવિક સ્થિતિ એક એવી સ્થિતિ છે જે અનુમાનિક લાગે છે પરંતુ વકતાનાં મનમાં તે અગાઉથી જ સચોટ અથવા સત્ય તરીકે સ્થાપિત હોય છે. અંગ્રેજીમાં, આ વાસ્તવિક સ્થિતિ છે અને તે અનુમાનિક સ્થિતિ નથી તે સૂચવવા વાસ્તવિક સ્થિતિ ધરાવનાર વાક્ય “તેમ છતાં,” “એમ હોવાથી” કે “આ કારણ હોવાને લીધે” જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

કેટલીક ભાષાઓ અમુક બાબત જો ચોક્કસ કે સત્ય હોય તો તેને એક સ્થિતિ તરીકે રજુ કરતી નથી. આ ભાષાઓમાંના અનુવાદકો કદાચ મૂળ ભાષાઓ વિષે ગેરસમજમાં આવી શકે અને કદાચ વિચારે કે સ્થિતિ અચોક્કસ છે. તેને લીધે તેઓના અનુવાદોમાં ક્ષતિ રહેવાની સંભાવનાઓ વધી જશે. અનુવાદકો ભલે સમજતા હોય કે કે સ્થિતિ ચોક્કસ કે સત્ય છે તોપણ વાંચકો કદાચ તેના વિષે ગેરસમજ રાખે એવું થઇ શકે. આ પ્રકારની ઘટનામાં, સ્થિતિજન્ય વાક્યને બદલે વાસ્તવિક વાક્ય તરીકે અનુવાદ કરવું સૌથી સારી બાબત ગણાશે.

OBS અને બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

“જો યહોવા ઈશ્વર છે, તો તેમની આરાધના કરો !” (વાર્તા ૧૯ ફ્રેમ ૬ OBS)

અને એલિયાએ સર્વ લોકની નજીક આવીને કહ્યું, “તમે ક્યાં સુધી બે મતની વચ્ચે ઢચુપચુ રહેશો ? જો યહોવા ઈશ્વર હોય, તો તેને અનુસરો; પણ જો બઆલ ઈશ્વર હોય, તો તેને અનુસરો.” છતાં લોકો તેના ઉત્તરમાં એક પણ શબ્દ બોલ્યા નહિ. (૧ રાજા ૧૮: ૨૧ ULT)

આ વાક્યમાં અનુમાનિક સ્થિતિ જેવી જ રચના આવેલી છે. “જો યહોવા ઈશ્વર છે.” શરત છે. જો તે સાચું છે, તો ઇઝરાયેલનાં લોકોએ યહોવાની આરાધના કરવી જોઈએ. પરંતુ યહોવા ઈશ્વર છે કે નહિ તેની શંકા ઉત્પન્ન કરનાર સવાલ એલિયા પૂછતો નથી. યહોવા ઈશ્વર છે તે વિષયે તે એટલો ચોક્કસ છે કે શાસ્ત્રભાગનાં આગલા ભાગમાં તે તેના બલિદાન પર ચારે તરફથી પાણી રેડે છે. તેને દ્રઢ વિશ્વાસ છે કે ઈશ્વર વાસ્તવિક છે અને કે જો અર્પણ સંપૂર્ણ રીતે ભીનું હોય તોપણ તે તેને બાળી કાઢશે. અનેકવાર, પ્રબોધકોએ ઉપદેશ આપ્યો હતો કે યહોવા ઈશ્વર છે, તેથી લોકોએ તેમની આરાધના કરવી જોઈએ. તે ઈશ્વર હોવા છતાં, લોકો યહોવાની આરાધના કરતા નહોતા. એક વાસ્તવિક સ્થિતિનાં રૂપમાં કથન કે સૂચનને મૂકીને એલિયા ઇઝરાયેલનાં લોકોને તેઓએ જે કરવું જોઈએ તે સમજાવવાનાં પ્રયાસમાં છે.

“હે મારા નામનો તિરસ્કાર કરનાર યાજકો, સૈન્યોનો ઈશ્વર યહોવા તમને પૂછે છે કે, પુત્ર પોતાના પિતાને, ને ચાકર પોતાના ધણીને માન આપે છે; ત્યારે જો હું પિતા હોઉં, તો મારું સન્માન ક્યાં છે ? અને જો હું ધણી હોઉં, તો મારો ડર ક્યાં છે ?” (માલાખી ૧:૬ ULT)

યહોવાએ કહ્યું છે કે ઇઝરાયેલ માટે તે એક પિતા અને એક ધણી છે, તેથી આ કથનની શરૂઆત “જો” થી થાય છે તેને લીધે આ કથન અનુમાનિક સ્થિતિ જેવી લાગે છે ખરી તોપણ તે અનુમાનિક સ્થિતિ નથી. આ કલમની શરૂઆત એક કહેવતની સાથે થાય છે કે પુત્ર તેના પિતાને માન આપે છે. સર્વ જાણે છે કે તે સાચી વાત છે. પરંતુ ઇઝરાયેલનાં લોકો યહોવાને માન આપતા નથી. આ કલમમાંની બીજી કહેવત કહે છે કે ચાકર પોતાના ધણીને માન આપે છે. સર્વ જાણે છે કે તે સાચી વાત છે. પરંતુ ઇઝરાયેલનાં લોકો યહોવાને માન આપતા નથી, તેથી એવું લાગે છે કે તે તેઓનો ધણી નથી. પરંતુ યહોવા તો ધણી છે. યહોવા અનુમાનિક સ્થિતિનો ઉપયોગ ઇઝરાયેલનાં લોકો ખોટા છે તે દર્શાવવા માટે કરે છે. સ્થિતિનો બીજો ભાગ સ્વાભાવિકપણે પ્રગટ થવો જોઈએ પરંતુ સ્થિતિજન્ય કથન સાચું હોવા છતાં, તે થઇ રહ્યું નથી.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

એક અનુમાનિક સ્થિતિનાં રૂપનો ઉપયોગ જો મૂંઝવણ ઊભી કરનાર અથવા વાક્યના પ્રથમ ભાગમાં વક્તા જે કહે છે તેના પર તે શંકા કરી રહ્યો છે એવું જો વાંચકોને અનુભતી કરાવતું હોય, તો તેના બદલે એક કથનનો જ ઉપયોગ કરો. ભાવાર્થને વધારે સ્પષ્ટ કરવા માટે “એમ હોવાથી” કે “તમે જાણો છો કે...” કે “તે હકીકત છે કે...” જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ સહાયક થઇ શકે છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના લાગુકરણનાં દાખલાઓ

“જો યહોવા ઈશ્વર છે, તો તેમની આરાધના કરો !” (વાર્તા ૧૯ ફ્રેમ ૬ OBS)

“તે હકીકત છે કે યહોવા ઈશ્વર છે, તેથી તેમની આરાધના કરો !”

“હે મારા નામનો તિરસ્કાર કરનાર યાજકો, સૈન્યોનો ઈશ્વર યહોવા તમને પૂછે છે કે, પુત્ર પોતાના પિતાને, ને ચાકર પોતાના ધણીને માન આપે છે; ત્યારે જો હું પિતા હોઉં, તો મારું સન્માન ક્યાં છે ? અને જો હું ધણી હોઉં, તો મારો ડર ક્યાં છે ?” (માલાખી ૧:૬ ULT)

“પુત્ર પોતાના પિતાને, ને ચાકર પોતાના ધણીને માન આપે છે. એમ જ જો હું પિતા છું તો મારું માન ક્યાં છે ? એમ જ જો હું ધણી છું તો મારું માન ક્યાં છે ?”

હકીકતથી વિપરીત સ્થિતિને – જોડવા

સ્થિતિજન્ય સંબંધો

સ્થિતિજન્ય સંયોજકો એ સૂચવવા માટે બે ઉપવાક્યોને જોડે છે કે જો તેઓમાંનુ એક થશે તો બીજું પણ થશે. અંગ્રેજીમાં સ્થિતિ મુજબના ઉપવાક્યોને જોડવાની સૌથી સામાન્ય રીત, “જો...તો” શબ્દો છે. તોપણ, અમુકવાર “તો પછી” શબ્દને મૂકવામાં આવતો નથી.

હકીકતથી વિપરીત સ્થિતિઓ

વર્ણન

હકીકતથી વિપરીત સ્થિતિ એક એવી સ્થિતિ છે જે અનુમાનિક લાગે છે, પણ વકતા અગાઉથી જ સચોટતાથી જાણતો હોય છે કે તે સત્ય નથી.

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

સામાન્યતઃ હકીકતથી વિપરીત સ્થિતિને સૂચવનાર કોઈ વિશેષ શબ્દો હોતા નથી. લેખક અનુમાન લગાવે છે કે વાંચક જાણે છે કે તે કોઈ સત્ય સ્થિતિ નથી. તે કારણને લીધે તે વાત સાચી નથી તે જાણવા માટે સૂચક માહિતીનાં જ્ઞાનની અમુકવાર જરૂરત પડે છે. સંવાદ કરવા માટે અનુવાદકો માટે જો આ પ્રકારની સ્થિતિ કઠણ હોય તો, તેઓએ [અત્યુક્તિભર્યા સવાલો] (../figs-rquestion/01.md) કે [સૂચક માહિતી] (../figs-explicit/01.md) માટે જે વ્યૂહરચનાઓનો ઉપયોગ કર્યો હોય તેઓનો ઉપયોગ કરવાની ઈચ્છા તેઓ રાખી શકે છે.

OBS અને બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

પણ જો બઆલ ઈશ્વર હોય તો તેની આરાધના કરો ! (વાર્તા ૧૯ ફ્રેમ ૬ OBS)

અને એલિયાએ સર્વ લોકની નજીક આવીને કહ્યું, “તમે ક્યાં સુધી બે મતની વચ્ચે ઢચુપચુ રહેશો ? જો યહોવા ઈશ્વર હોય, તો તેને અનુસરો; પણ જો બઆલ ઈશ્વર હોય, તો તેને અનુસરો.” છતાં લોકો તેના ઉત્તરમાં એક પણ શબ્દ બોલ્યા નહિ. (૧ રાજા ૧૮: ૨૧ ULT)

બઆલ ઈશ્વર નથી. એલિયા એવો પણ ઈશારો કરતો નથી કે બઆલ કદાચ ઈશ્વર હોય શકે, અને લોકો બઆલનું અનુસરણ કરે એવી ઈચ્છા પણ તે રાખતો નથી. પરંતુ તેઓને દર્શાવવા માટે એલિયાએ એક શરતી વાક્યનો ઉપયોગ કર્યો કે તેઓ જે કરી રહ્યા હતા તે ખોટું હતું. ઉપરોક્ત દાખલામાં, આપણે બે શરતોને જોઈએ છીએ જેમાં એકસરખી રચના છે. પ્રથમ રચના, “જો યહોવા ઈશ્વર છે,” વાસ્તવિક સ્થિતિ છે કેમ કે એલિયા સચોટપણે જાણે છે કે તે સત્ય છે. બીજી રચના, “જો બઆલ ઈશ્વર છે,” વાસ્તવિકતાથી વિપરીત સ્થિતિ છે કેમ કે એલિયા જાણે છે કે તે વાત સાચી નથી. તમારી ભાષામાં આ બંને બાબતોને લોકો એક સમાન રીતે રજુ કરશે કે તેઓ બીજી કોઈ રીતોથી રજુ કરશે તે જાણવાની તમારે જરૂરત પડશે.

પણ તેની સ્ત્રીએ તેને કહ્યું, “જો યહોવા આપણને મારી નાખવા ચાહતો હોત તો આપણા હાથથી દહાનાર્પણ તથા ખાધ્યાર્પણ ન લેત, ને આપણને આ બધું ન દેખાડત, તેમ જ આ વખતે આના જેવી વાતો આપણને ન કહેત.” (ન્યાયાધીશો ૧૩:૨૩ ULT)

મનોઆહની પત્ની માને છે કે તેણીનાં શરતી વાક્યનો બીજો ભાગ સાચો નથી, તેથી પ્રથમ ભાગ પણ સાચો નથી. ઈશ્વરે તેઓના દહાનાર્પણને માન્ય કર્યા; તેથી તે આપણને મારી નાખવાની ઈચ્છા રાખતો નથી.

“જયારે અમે માંસની હાંલ્લીઓ પાસે બેસતા હતા, ને ધરાતાં સુધી રોટલી ખાતાં હતા, ત્યારે મિસર દેશમાં અમે યહોવાને હાથે મૂઆ હોત તો કેવું સારું !” (નિર્ગમન ૧૬: ૩બ ULT)

સાચી વાત છે કે અહીં બોલનાર લોકો મિસર દેશમાં મરણ પામ્યા નહોતા, અને તેથી એક મનોકામના રજુ કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવેલ આ હકીકતથી વિપરીત બાબત છે.

“ઓ ખોરાઝીન, તને હાય ! હાય ! ઓ બેથસૈદા, તને હાય ! હાય ! કેમ કે જે પરાક્રમી કામો તમારામાં થયાં, તે જો તૂર તથા સિદોનમાં થયા હોત, તો તેઓએ ટાટ તથા રાખમાં બેસીને ક્યારનો પસ્તાવો કર્યો હોત.” (માથ્થી ૧૧:૨૧ ULT)

અંગ્રેજી વાંચક જાણે છે કે પ્રથમ ભાગમાં ઉપયોગ કરવામાં આવેલ ભૂતકાળનાં ક્રિયાપદોને લીધે(તેઓ એવી બાબતો છે જે હવે કદી થનાર નથી) આ છેલ્લાં બે દાખલાઓ હકીકતથી વિપરીત સ્થિતિઓ છે. છેલ્લા દાખલામાં બીજો ભાગ “કર્યો હોત” શબ્દો વાપરે છે. આ શબ્દો પણ સૂચવે છે કે તે એવી બાબત છે જે થઇ નહોતી.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

જો હકીકતથી વિપરીત સ્થિતિઓ તમારી ભાષામાં સ્પષ્ટ હોય તો તેઓ જેમ છે તેમ તેઓનો ઉપયોગ કરો.

(૧) જો સ્થિતિ વાંચકને એવો વિચાર કરવા દોરી જાય છે કે વક્તા જે ખોટું છે તેવી કોઈ બાબતમાં વિશ્વાસ કરે છે તો સ્થિતિને એવી રીતે રજુ કરો કે એવું લાગે કે જાણે અન્ય લોકો તેમાં વિશ્વાસ કરે છે.
(૨) જો સ્થિતિ વાંચકને એવો વિચાર કરવા દોરી જાય છે કે વકતા સૂચવે છે કે પ્રથમ ભાગ સાચો છે, તો તેને એવા વાક્યમાં રૂપાંતરિત કરીને રજુ કરો કે તે સાચું નથી.
(૩) જો સ્થિતિ કોઈ એવી બાબતને પ્રગટ કરે છે જે થઇ નહોતી પણ વકતા તે થવાની ઈચ્છા રાખતો હતો, તો તેને એક મનોકામના તરીકે ફરીથી રજુ કરો.
(૪) જો સ્થિતિ કોઈ એવી બાબતને પ્રગટ કરે છે જે થઇ નહોતી તો તેને એક નકારાત્મક વાક્ય તરીકે ફરીથી રજુ કરો.
(૫) કેટલીકવાર વાસ્તવિક અને હકીકતથી વિપરીત સ્થિતિઓનો ઉપયોગ વર્તણૂકમાં બદલાણ લાવવા માટે તાર્કિક દલીલો રજુ કરવા માટે કરવામાં આવે છે. તેનો સૌથી સારી રીતે અનુવાદ કરવામાં અનુવાદકો સંઘર્ષ કરી રહ્યા હોય તો તેઓના ભાષા સમુદાયમાં આ કામ કઈ કરવામાં આવે છે તેની ચર્ચા કરવું સહાયક થઇ શકે છે. તેઓની વર્તણૂકમાં બદલાણ લાવવા માટે લોકોમાં ખાતરી કરાવવા જો કોઈ વ્યક્તિ પ્રયત્ન કરી રહી હોય તો તે કામ તેઓ કઈ રીતે કરે છે ? આ સ્થિતિઓનો અનુવાદ કરતી વખતે આ જ પ્રકારની વ્યૂહરચનાઓનો ઉપયોગ કરવું સંભવિત થઇ શકે છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનાં લાગુકરણનાં દાખલાઓ

(૧) જો સ્થિતિ વાંચકને એવો વિચાર કરવા દોરી જાય છે કે વક્તા જે ખોટું છે તેવી કોઈ બાબતમાં વિશ્વાસ કરે છે તો સ્થિતિને એવી રીતે રજુ કરો કે એવું લાગે કે જાણે અન્ય લોકો તેમાં વિશ્વાસ કરે છે.

પણ જો બઆલ ઈશ્વર હોય તો તેની આરાધના કરો ! (વાર્તા ૧૯ ફ્રેમ ૬ OBS)

જો તમે વિશ્વાસ કરતા હોય કે બઆલ ઈશ્વર છે, તો પછી તેની આરાધના કરો !

(૨) જો સ્થિતિ વાંચકને એવો વિચાર કરવા દોરી જાય છે કે વકતા સૂચવે છે કે પ્રથમ ભાગ સાચો છે, તો તેને એવા વાક્યમાં રૂપાંતરિત કરીને રજુ કરો કે તે સાચું નથી.

જો બઆલ ઈશ્વર નથી, તો પછી તમારે તેની આરાધના કરવી ના જોઈએ !

પણ તેની સ્ત્રીએ તેને કહ્યું, “જો યહોવા આપણને મારી નાખવા ચાહતો હોત તો આપણા હાથથી દહાનાર્પણ તથા ખાધ્યાર્પણ ન લેત, ને આપણને આ બધું ન દેખાડત, તેમ જ આ વખતે આના જેવી વાતો આપણને ન કહેત.” (ન્યાયાધીશો ૧૩:૨૩ ULT)

“યહોવા આપણને મારી નાખવાની ઈચ્છા રાખતા નથી, જો એમ હોત તો તેને આપણે જે દહાનાર્પણ અને ખાધ્યાર્પણ આપ્યા છે તેનો તેમણે સ્વીકાર ના કર્યો હોત.”

(૩) જો સ્થિતિ કોઈ એવી બાબતને પ્રગટ કરે છે જે થઇ નહોતી પણ વકતા તે થવાની ઈચ્છા રાખતો હતો, તો તેને એક મનોકામના તરીકે ફરીથી રજુ કરો.

“જયારે અમે માંસની હાંલ્લીઓ પાસે બેસતા હતા, ને ધરાતાં સુધી રોટલી ખાતાં હતા, ત્યારે મિસર દેશમાં અમે યહોવાને હાથે મૂઆ હોત તો કેવું સારું !” (નિર્ગમન ૧૬: ૩બ ULT)

“મિસર દેશમાં યહોવાના હાથે આપણે મરી ગયા હોત તો કેવું સારું એવી હું ઈચ્છા રાખું છું...”

(૪) જો સ્થિતિ કોઈ એવી બાબતને પ્રગટ કરે છે જે થઇ નહોતી તો તેને એક નકારાત્મક વાક્ય તરીકે ફરીથી રજુ કરો.

“ઓ ખોરાઝીન, તને હાય ! હાય ! ઓ બેથસૈદા, તને હાય ! હાય ! કેમ કે જે પરાક્રમી કામો તમારામાં થયાં, તે જો તૂર તથા સિદોનમાં થયા હોત, તો તેઓએ ટાટ તથા રાખમાં બેસીને ક્યારનો પસ્તાવો કર્યો હોત.” (માથ્થી ૧૧:૨૧ ULT)

“ઓ ખોરાઝીન, તને હાય ! હાય ! ઓ બેથસૈદા, તને હાય ! હાય ! કેમ કે જે પરાક્રમી કામો તમારામાં થયાં તે તૂર તથા સિદોનમાં થયા નહોતા. પણ જો તે કામો ત્યાં કરવામાં આવ્યા હોત તો તેઓએ ટાટ તથા રાખમાં બેસીને ક્યારનો પસ્તાવો કર્યો હોત.”

(૫) કેટલીકવાર વાસ્તવિક અને હકીકતથી વિપરીત સ્થિતિઓનો ઉપયોગ વર્તણૂકમાં બદલાણ લાવવા માટે તાર્કિક દલીલો રજુ કરવા માટે કરવામાં આવે છે. તેનો સૌથી સારી રીતે અનુવાદ કરવામાં અનુવાદકો સંઘર્ષ કરી રહ્યા હોય તો તેઓના ભાષા સમુદાયમાં આ કામ કઈ કરવામાં આવે છે તેની ચર્ચા કરવું સહાયક થઇ શકે છે. તેઓની વર્તણૂકમાં બદલાણ લાવવા માટે લોકોમાં ખાતરી કરાવવા જો કોઈ વ્યક્તિ પ્રયત્ન કરી રહી હોય તો તે કામ તેઓ કઈ રીતે કરે છે ? આ સ્થિતિઓનો અનુવાદ કરતી વખતે આ જ પ્રકારની વ્યૂહરચનાઓનો ઉપયોગ કરવું સંભવિત થઇ શકે છે.

પણ જો બઆલ ઈશ્વર હોય તો તેની આરાધના કરો ! (વાર્તા ૧૯ ફ્રેમ ૬ OBS)

શું બઆલ એવો છે જે એકમાત્ર સાચો ઈશ્વર છે ? શું તમારે તેની આરાધના કરવી જોઈએ ?

“ઓ ખોરાઝીન, તને હાય ! હાય ! ઓ બેથસૈદા, તને હાય ! હાય ! કેમ કે જે પરાક્રમી કામો તમારામાં થયાં, તે જો તૂર તથા સિદોનમાં થયા હોત, તો તેઓએ ટાટ તથા રાખમાં બેસીને ક્યારનો પસ્તાવો કર્યો હોત.” (માથ્થી ૧૧:૨૧ ULT)

“ઓ ખોરાઝીન, તને હાય ! હાય ! ઓ બેથસૈદા, તને હાય ! હાય ! તું માને છે કે તું તૂર અને સિદોન કરતા ઉત્તમ છે, પરંતુ તું નથી ! જે પરાક્રમી કામો તેં જોયા છે તે જો તેઓએ જોયા હોત તો તેઓએ ટાટ તથા રાખમાં બેસીને ક્યારનો પસ્તાવો કર્યો હોત ! તારે તેઓના જેવું થવું જોઈએ!”

આનુમાનિક સ્થિતિઓને – જોડવી

સ્થિતિજન્ય સંબંધો

સ્થિતિજન્ય સંયોજકો એ સૂચવવા માટે બે ઉપવાક્યોને જોડે છે કે જો તેઓમાંનુ એક થશે તો બીજું પણ થશે. અંગ્રેજીમાં સ્થિતિ મુજબના ઉપવાક્યોને જોડવાની સૌથી સામાન્ય રીત, “જો...તો” શબ્દો છે. તોપણ, અમુકવાર “તો પછી” શબ્દને મૂકવામાં આવતો નથી.

આનુમાનિક સ્થિતિ

વર્ણન

આનુમાનિક સ્થિતિ એક એવી સ્થિતિ છે કે જેમાં બીજી ઘટના (“તો પછી” ઉપવાક્ય) ત્યારે જ બનશે અથવા કોઈ રીતે પૂરી થશે જ્યારે પ્રથમ ઘટના (“જો” ઉપવાક્ય) પહેલા પૂરી થશે. અમુકવાર જે ઘટના બને છે તે અન્ય લોકોનાં કાર્યો પર આધારિત હોય છે.

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

કોઈ એક કથન એક આનુમાનિક સ્થિતિ છે કે નહિ તે અનુવાદકો સમજે તે મહત્વનું છે કે જેથી તેઓ તેને યથાયોગ્ય રીતે અનુવાદ કરી શકે. દાખલા તરીકે, ઈશ્વરે ઇઝરાયેલને આપેલ પ્રતિજ્ઞાઓમાં કેટલીક શરતી પ્રતિજ્ઞાઓ હતી, જે ઇઝરાયેલ ઈશ્વરની આજ્ઞાઓનું પાલન કરે કે ના કરે તેના પર આધારિત હતી. પરંતુ ઇઝરાયેલ માટે ઈશ્વરની ઘણી પ્રતિજ્ઞાઓ શરતી નહોતી; ઇઝરાયેલનાં લોકો આજ્ઞાકારી રહે કે ના રહે તોપણ ઈશ્વર તેઓને પૂરી કરશે. આ બે પ્રકારની પ્રતિજ્ઞાઓ વચ્ચેના અંતરને તમે (અનુવાદક) જાણો અને તમારી પોતાની ભાષામાં તેને સચોટપણે રજુ કરો તે મહત્વનું છે. એ પણ કે, જે પ્રમાણે તે ઘટનાઓ થશે તેના ક્રમ કરતા અલગથી જ કેટલીકવાર શરતોનો ક્રમ મૂકવામાં આવ્યો હોય છે. જો લક્ષ્યાંકિત ભાષા ઉપવાક્યોને અલગ ક્રમમાં ગોઠવે છે તો તમારે તેને બંધબેસતું કરવું પડશે.

OBS અને બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

ઈશ્વરે લોકોને આશીર્વાદ આપવાની અને તેઓની સુરક્ષા કરવાની પ્રતિજ્ઞા આપી, જો તેઓ આ નિયમોનું પાલન કરશે તો. પરંતુ જો તેઓ તેઓનું પાલન કરશે નહિ તો તે તેઓને શિક્ષા કરશે (વાર્તા ૧૩ ફ્રેમ ૭ OBS)

આ ફ્રેમમાં બે આનુમાનિક સ્થિતિઓ સમાયેલી છે. આ બંને શરતોમાં, પ્રથમ ઘટના (“જો” વાળું ઉપવાક્ય) “તો પછી” ઉપવાક્યનાં બાદમાં રજુ કરવામાં આવ્યું છે. જો આ અસ્વાભાવિક હોય કે મૂંઝવણ ઊભી કરનાર હોય તો ઉપવાક્યોને સ્વાભાવિક ક્રમમાં ફરીથી લખી શકાય. પ્રથમ આનુમાનિક શરત છે: જો ઇઝરાયેલનાં લોકો ઈશ્વરની આજ્ઞાનું પાલન કરશે તો ઈશ્વર તેઓને આશીર્વાદ આપશે અને તેઓને સુરક્ષિત રાખશે. બીજી આનુમાનિક શરત છે: જો ઇઝરાયેલનાં લોકો ઈશ્વરની આજ્ઞાનું પાલન કરશે નહિ, તો ઈશ્વર તેઓને શિક્ષા કરશે.

જો તું સારું કરે, તો તું માન્ય નહિ થશે શું ?(ઉત્પત્તિ ૪:૭અ ULT)

જો કાઈન જે સારું છે તે કરશે, તો તે માન્ય થશે. માન્ય થવા માટે કાઈન પાસે એકમાત્ર ઉપાય જે સારું છે તે કરવામાં છે.

...જો એ મત અથવા એ કામ માણસોનું હશે તો તે ઉથલી પડશે; પણ જો ઈશ્વરનું હશે તો તમારાથી તે ઊથલાવી નંખાશે નહિ. (પ્રેરિતોના કૃત્યો ૫:૩૮બ-૩૯અ ULT)

અહીં બે આનુમાનિક શરતો છે: (૧) જો એ વાત સાચી હોય કે આ યોજના માણસોની છે તો તેને ઊથલાવી નંખાશે; (૨) જો એ વાત સાચી હોય કે આ યોજના ઈશ્વરની છે તો તેને ઊથલાવી નંખાશે નહિ.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

(૧) ઉપવાક્યોનો ક્રમ જો આનુમાનિક સ્થિતિને મૂંઝવણમાં મૂકે છે તો પછી ઉપવાક્યોના ક્રમને બદલી કાઢો.
(૨) જો બીજી ઘટના ક્યાં છે તે વિષે સ્પષ્ટતા નથી તો તે ભાગને “ત્યારબાદ” જેવા શબ્દ વડે ચિન્હિત કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનાં લાગુકરણનાં દાખલાઓ

(૧) ઉપવાક્યોનો ક્રમ જો આનુમાનિક સ્થિતિને મૂંઝવણમાં મૂકે છે તો પછી ઉપવાક્યોના ક્રમને બદલી કાઢો.

ઈશ્વરે લોકોને આશીર્વાદ આપવાની અને તેઓની સુરક્ષા કરવાની પ્રતિજ્ઞા આપી, જો તેઓ આ નિયમોનું પાલન કરશે તો. પરંતુ જો તેઓ તેઓનું પાલન કરશે નહિ તો તે તેઓને શિક્ષા કરશે (વાર્તા ૧૩ ફ્રેમ ૭ OBS)

જો લોકો આ નિયમોનું પાલન કરશે તો ઈશ્વરે પ્રતિજ્ઞા કરી હતી કે તે તેઓને આશીર્વાદ આપશે અને તેઓની સુરક્ષા કરશે. પણ જો તેઓ આ નિયમોનું પાલન કરશે નહિ, તો ઈશ્વરે કહ્યું હતું કે તે તેઓને શિક્ષા કરશે.

(૨) જો બીજી ઘટના ક્યાં છે તે વિષે સ્પષ્ટતા નથી તો તે ભાગને “ત્યારબાદ” જેવા શબ્દ વડે ચિન્હિત કરો.

ઈશ્વરે લોકોને આશીર્વાદ આપવાની અને તેઓની સુરક્ષા કરવાની પ્રતિજ્ઞા આપી, જો તેઓ આ નિયમોનું પાલન કરશે તો. પરંતુ જો તેઓ તેઓનું પાલન કરશે નહિ તો તે તેઓને શિક્ષા કરશે (વાર્તા ૧૩ ફ્રેમ ૭ OBS)

જો લોકો આ નિયમોનું પાલન કરશે તો પછી ઈશ્વરે પ્રતિજ્ઞા કરી હતી કે તે તેઓને આશીર્વાદ આપશે અને તેઓની સુરક્ષા કરશે. પણ જો તેઓ આ નિયમોનું પાલન કરશે નહિ, તો પછી ઈશ્વરે કહ્યું હતું કે તે તેઓને શિક્ષા કરશે.

...જો એ મત અથવા એ કામ માણસોનું હશે તો તે ઉથલી પડશે; પણ જો ઈશ્વરનું હશે તો તમારાથી તે ઊથલાવી નંખાશે નહિ. (પ્રેરિતોના કૃત્યો ૫:૩૮બ-૩૯અ ULT)

...જો એ મત અથવા એ કામ માણસોનું હશે તો પછી તે ઉથલી પડશે; પણ જો ઈશ્વરનું હશે તો પછી તમારાથી તે ઊથલાવી નંખાશે નહિ.

અપવાદરૂપ ઉપવાક્યો – જોડવા

અપવાદરૂપ સંબંધ

વર્ણન

અપવાદરૂપ સંબંધનાં સંયોજકો જૂથમાંથી એક અથવા વધારે વસ્તુઓ અથવા લોકોની બાદબાકી કરે છે.

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

અપવાદરૂપ સંબંધોને અંગ્રેજી ભાષા પહેલાં જૂથમાં ઉલ્લેખ કરે છે (ભાગ ૧) અને પછી “ના સિવાય,” “પરંતુ નથી,” “નાં સિવાય”, “તદુપરાંત,” “ત્યાં સુધી,” “તો છતાં...નથી”, અને “માત્ર” જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને તે જૂથમાં શું નથી તે જણાવે છે.(ભાગ ૨). અમુક ભાષાઓ જૂથમાંથી એક અથવા વધારે વસ્તુઓ કે લોકોની બાદબાકી કરવામાં આવી હોય એવું સૂચવવા કોઈ રીતનો ઉપયોગ કરતી નથી. તેને બદલે, આ કામ કરવા માટે તેઓની પાસે અન્ય રીતો હોય છે. કેટલીક ભાષાઓમાં આ પ્રકારની વાક્યરચના કોઈ મતલબ વગરની લાગે છે કેમ કે ભાગ ૧ માંના વાક્યની સાથે ભાગ ૨ ની બાદબાકી અપવાદરૂપ લાગે છે. અનુવાદકોએ જૂથમાં કોણ (અથવા શું) છે અને કોની (અથવા શેની) બાદબાકી કરવામાં આવી છે તે સમજવાની જરૂરત પડે છે કે જેથી આ બાબતની છણાવટ તેઓની ભાષામાં સચોટપણે કરી શકાય.

OBS અને બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

ઈશ્વરે આદમને કહ્યું કે તે ભલું અને ભૂંડું જાણવાના વૃક્ષનાં ફળ સિવાય વાડીના કોઈપણ વૃક્ષ પરનું ફળ ખાય શકે. (OBS વાર્તા ૧ ફ્રેમ ૧૧)

પણ જો તે છોડાવવાની તારી મરજી ન હોય તો મને તેમ કહે કે, મને સૂઝ પડે; કેમ કે તેને છોડાવવાને તારા વગર બીજો કોઈ નથી; અને તારા પછી હું છું. (રૂથ ૪:૪બ ULT)

દાઉદે તેઓને પ્રાતઃકાળથી તે બીજા દિવસની સાંજ સુધી માર્યા; અને જે ચારસો જુવાનો ઊંટો પર બેસીને નાસી ગયા તે સિવાય તેઓમાંનો એકે બચ્યો નહિ. (૧ શમુએલ ૩૦:૧૭ ULT)

અને તે પુરુષ બોલ્યો, “અરુણોદય થાય છે, માટે મને જવા દે.” યાકૂબે કહ્યું, “જ્યાં સુધી તું મને આશીર્વાદ ન આપે ત્યાં સુધી હું તને જવા દેવાનો નથી.” (ઉત્પત્તિ ૩૨:૨૬ ULT)

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

સ્રોતભાષામાં ચિન્હિત કરવામાં આવેલ અપવાદરૂપ ઉપવાક્યોની રીત તમારી ભાષામાં પણ જો સ્પષ્ટ હોય તો પછી તે રીતે જ અપવાદરૂપ ઉપવાક્યોનો અનુવાદ કરો.

(૧) મહદઅંશે, ભાગ ૨ ની બાદબાકી ભાગ ૧ માં જે બાબતનો નકાર કરવામાં આવ્યો હોય તેની સાથે વિવાદાસ્પદ હોય છે. આવા પ્રસંગે, અનુવાદક નકારાત્મક બાબતને કાઢી નાખીને “માત્ર” જેવા શબ્દનો ઉપયોગ કરીને વિવાદાસ્પદ વિના તે જ વિચારની નવી શબ્દરચના કરી શકે.
(૨) ઉપવાક્યોનાં ક્રમને બદલી કાઢો કે જેથી બાદબાકી સૌથી પહેલા લખવામાં આવે, અને ત્યારબાદ મોટું જૂથ બીજા ક્રમે ગોઠવી શકાય.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના લાગુકરણનાં દાખલાઓ

(૧) મહદઅંશે, ભાગ ૨ ની બાદબાકી ભાગ ૧ માં જે બાબતનો નકાર કરવામાં આવ્યો હોય તેની સાથે વિવાદાસ્પદ હોય છે. આવા પ્રસંગે, અનુવાદક નકારાત્મક બાબતને કાઢી નાખીને “માત્ર” જેવા શબ્દનો ઉપયોગ કરીને વિવાદાસ્પદ વિના તે જ વિચારની નવી શબ્દરચના કરી શકે.

દાઉદે તેઓને પ્રાતઃકાળથી તે બીજા દિવસની સાંજ સુધી માર્યા. અને જે ચારસો જુવાનો ઊંટો પર બેસીને નાસી ગયા તે સિવાયતેઓમાંનો એકે બચ્યો નહિ. (૧ શમુએલ ૩૦:૧૭ ULT)

*ભાગ ૧: (એકે બચ્યો નહિ) *ભાગ ૨: (ચારસો જુવાનો સિવાય)

દાઉદે તેઓને પ્રાતઃકાળથી તે બીજા દિવસની સાંજ સુધી માર્યા. માત્ર ચારસો જુવાનો બચ્યા; તેઓ ઊંટો પર બેસીને નાસી છૂટયા.

પણ જો તે છોડાવવાની તારી મરજી ન હોય તો મને તેમ કહે કે, મને સૂઝ પડે; કેમ કે તેને છોડાવવાને તારા વગર બીજો કોઈ નથી; અને તારા પછી હું છું. (રૂથ ૪:૪બ ULT)

પણ જો તે છોડાવવાની તારી મરજી ન હોય તો મને તેમ કહે કે, મને સૂઝ પડે; કેમ કે તેને છોડાવવાને તું પ્રથમ હરોળમાં આવે છે [ માત્ર તું જ તેને છોડાવી શકે] અને તારા પછી હું છું.

અને તે પુરુષ બોલ્યો, “અરુણોદય થાય છે, માટે મને જવા દે.” યાકૂબે કહ્યું, “જ્યાં સુધી તું મને આશીર્વાદ ન આપે ત્યાં સુધી હું તને જવા દેવાનો નથી.” (ઉત્પત્તિ ૩૨:૨૬ ULT)

અને તે પુરુષ બોલ્યો, “અરુણોદય થાય છે, માટે મને જવા દે.” યાકૂબે કહ્યું, હું તને જવા દઈશ પણ (ઉત્પત્તિ ૩૨:૨૬ ULT)

(૨) ઉપવાક્યોનાં ક્રમને બદલી કાઢો કે જેથી બાદબાકી સૌથી પહેલા લખવામાં આવે, અને ત્યારબાદ મોટું જૂથ બીજા ક્રમે ગોઠવી શકાય.

ઈશ્વરે આદમને કહ્યું કે તે ભલું અને ભૂંડું જાણવાના વૃક્ષનાં ફળ સિવાય વાડીના કોઈપણ વૃક્ષ પરનું ફળ ખાય શકે. (OBS વાર્તા ૧ ફ્રેમ ૧૧)

ઈશ્વરે આદમને કહ્યું કે તે ભલું અને ભૂંડું જાણવાના વૃક્ષનાં ફળને ખાય શકશે નહિ, પણ વાડીના અન્ય કોઈપણ વૃક્ષ પરનું ફળ તે ખાય શકે.

વ્યાકરણના વિષયો

વ્યાકરણમાં મુખત્વે બે ભાગ છે: શબ્દો અને બંધારણ. બંધારણમાં સમાવેશ થાય છે કે આપણે શબ્દોને સાથે મૂકીને કેવી રીતે શબ્દ સમૂહ, કલમો અને વાક્યો બનાવીએ છીએ.

વાણીનો ભાગ - ભાષાના દરેક શબ્દોને એક શ્રેણીમાં મુકવામાં આવે છે જેણે વાણીનો ભાગ કહે છે. (જુઓ વાણીનો ભાગ).

વાક્યો જ્યારે આપણે બોલીએ, આપણે આપણા વિચારોને વાક્યોમાં ગોઠવીએ છીએ. એક વાક્યમાં સામાન્ય રીતે ઘટના અથવા સ્થિતિ અથવા હોવાની સ્થિતિનો સંપૂર્ણ વિચાર હોય છે. (જુઓ વાક્ય બંધારણ)

• વાક્યો નિવેદનો, પ્રશ્નો, આજ્ઞાઓ અથવા ઉદ્દગાર હોઈ શકે છે. (જુઓ ઉદ્દગારો)
• વાક્યોમાં એક કરતાં વધારે કલમ હોઈ શકે છે. (જુઓ વાક્ય બંધારણ)

કેટલીક ભાષાઓમાં બંને સક્રિય અને નિષ્ક્રિય વાક્યો હોઈ છે. (જુઓ સક્રિય અથવા નિષ્ક્રિય)

સંપત્તિ - આ બતાવે છે કે બે નામો વચ્ચે સંબંધ છે. અંગ્રેજીમાં તે “ના” થી ચિહ્નિત થયેલ છે જેમ કે “ઈશ્વરના પ્રેમ” અથવા “s/ના” જેમ કે “ઈશ્વરનો પ્રેમ,” અથવા સર્વનામ તરીકે જેમ કે “તેમનો પ્રેમ.” (જુઓ સંપત્તિ)

અવતરણ - એક અવતરણ એ કોઈ અહેવાલ છે જે બીજા કોઈએ કહ્યું છે.

• અવતરણના સામાન્ય રીતે બે ભાગ હોય છે. વ્યક્તિએ કંઈક કહ્યું છે તે વિષેની માહિતી અને તે વ્યક્તિએ શું કહ્યું છે. (જુઓ અવતરણ અને વાક્ય ગાળો)
• અવતરણ પ્રત્યક્ષ અથવા પરોક્ષ વાક્યો હોઈ શકે છે. (જુઓ પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ અવતરણો)
• વાક્યોની અંદર વાક્યો હોઈ શકે છે. (જુઓ વાક્યોની અંદર વાક્યો)
• વાક્યોની ચિહ્નિત એટલા માટે કરવામાં આવે છે કે જેથી વાચકો સમજી શકે કે કોણે શું કહ્યું છે. (જુઓ [વાક્ય ચિહ્ન])

અમૂર્ત નામો

વર્ણન

અમૂર્ત નામો તે એવા નામો છે જે વલણ, ગુણો, ઘટનાઓ, પરિસ્થિતિઓ, અથવા તો આ વિચારોમાંના સંબંધોનો ઉલ્લેખ કરે છે. આ એવી બાબતો છે જેણે શારીરિક રીતે જોઈ શકતા નથી અથવા તેને સ્પર્શી શકતા નથી, જેમ કે સુખ, વજન, એકતા, મિત્રતા, સ્વાસ્થ્ય અને કારણ. આ એક અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે કેટલીક ભાષાઓમાં અમૂર્ત નામો સાથે ચોક્કસ વિચાર વ્યક્ત કરી શકાય છે, જ્યારે અન્યને તેને વ્યક્ત કરવાની અલગ રીતની જરૂર છે.

યાદ રાખો કે નામો તે વ્યક્તિ, સ્થળ, વસ્તુ, અથવા વિચારનો ઉલ્લેખ કરે છે. અમૂર્ત નામો તે વિચારોનો ઉલ્લેખ કરે છે. તેમાં વલણ, ગુણો, ઘટનાઓ, પરિસ્થિતિઓ અથવા આ વિચારો વચ્ચેના સંબંધોનો ઉલ્લેખ હોઈ શકે છે. આ એવી બાબતો છે જેને શારીરિક રીતે જોઈ શકતા નથી અથવા તેને સ્પર્શી શકતા નથી, જેમ કે આનંદ, શાંતિ, રચના, ભલાઈ, સંતોષ, ન્યાય, સત્ય, સ્વતંત્રતા, વેર, ધીમાપણું, લંબાઈ, અને વજન તથા ઘણું બધું.

કેટલીક ભાષાઓ જેવી કે પવિત્ર શાસ્ત્રીય ગ્રીક ભાષામાં અને અંગ્રેજીમાં અમૂર્ત નામોનો ઉપયોગ ખૂબ જ થાય છે. તે એક માર્ગ રજૂ કરે છે જે દ્વારા કાર્યો અને લાક્ષણિકતાઓને નામ આપી શકાય. નામો દ્વારા, લોકો જે આ ભાષાઓ બોલે છે તેઓ ખ્યાલો વિષે વાત કરે શકે છે જાણે કે તે એક વસ્તુ હોય. ઉદાહરણ તરીકે, જે ભાષાઓમાં અમૂર્ત નામોનો ઉપયોગ થાય છે, લોકો કહી શકે કે, “હું પાપની માફીમાં વિશ્વાસ કરું છું.” પરંતુ કેટલીક ભાષાઓ વધારે પ્રમાણમાં અમૂર્ત નામનો ઉપયોગ કરતી નથી. આ ભાષાઓમાં, વક્તા પાસે બે અમૂર્ત નામો “માફી” અને “પાપ” ન હોય તો, તે ભાષાઓ બીજી રીતે તેનો અર્થ સમાન રીતે વ્યક્ત કરશે. ઉદાહરણ તરીકે, “હું માનું છું કે લોકોના પાપ કર્યા પછી તેઓને માફ કરવા માટે ઈશ્વરની ઈચ્છા હોવી જોઈએ,” નામોને બદલે ક્રિયાપદ સમૂહોનો ઉપયોગ કરીને.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે તેનું કારણ

તમે અનુવાદ કરો છો તે બાઈબલ અમુક વિચારોને વ્યક્ત કરવા માટે અમૂર્ત નામોનો ઉપયોગ કરી શકે છે. તમારી ભાષામાં કદાચ કેટલાક વિચારોને માટે અમૂર્ત નામોનો ઉપયોગ થઈ શકશે નહિ; તેને બદલે, તે વિચારને રજૂ કરવા માટે શબ્દસમૂહનો ઉપયોગ કરશે. તે શબ્દસમૂહો અમૂર્ત નામનો અર્થ વ્યક્ત કરવા માટે વિશેષણો, ક્રિયાપદો અથવા ક્રિયાવિશેષણો જેવા અન્ય પ્રકારના શબ્દોનો ઉપયોગ કરશે. ઉદાહરણ તરીકે "તેનું વજન શું છે?"ને "તેનું વજન કેટલું થાય છે" અથવા "તે કેટલું ભારે છે?" તરીકે રજૂ કરી શકાય.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

… તું બાળપણથી જ પવિત્રશાસ્ત્ર જાણે છે …_ (૨ તિમોથી ૩:૧૫ યુ.એલ.ટી.)

અમૂર્ત નામ “બાળપણ” તે જ્યારે કોઈ બાળક હોય તેનો ઉલ્લેખ કરે છે.

પરંતુ સંતોષસહીતનો ભક્તિભાવ તે મોટો લાભ છે. (૧ તિમોથી ૬:૬ યુ.એલ.ટી.)

અમૂર્ત નામ “ભક્તિભાવ” અને “સંતોષ” તે ભક્તિમય અને સંતોષી હોવાનો ઉલ્લેખ કરે છે. અમૂર્ત નામ “લાભ” તે જ્યારે કોઈના માટે કંઈ ફાયદાકારક અથવા મદદરૂપ હોય, તેનો ઉલ્લેખ કરે છે.

આજે તારા ઘરે તારણ આવ્યું છે, કારણ કે તે પણ ઈબ્રાહીમનો દીકરો છે. (લુક ૧૯:૯ યુ.એલ.ટી.)

અમૂર્ત નામ “તારણ” અહીં બચી જવાનો ઉલ્લેખ કરે છે.

વિલંબનો જેવો અર્થ કેટલાએક કરે છે, તેમ પ્રભુ પોતાના વચન સંબંધી વિલંબ કરતાં નથી. (૨ પિતર ૩:૯ યુ.એલ.ટી.)

અમૂર્ત નામ “વિલંબ” તે જ્યારે કાંઇક કરવામાં આવે ત્યારે તેમાં ઝડપી ગતીની ગેરહાજરીનો ઉલ્લેખ કરે છે.

તે અંધકારમાં રહેલી ગુપ્ત વાતોને જાહેરમાં લાવશે અને હૃદયના હેતુઓને પ્રગટ કરશે. (૧ કરીંથી ૪:૫ યુ.એલ.ટી.)

અમૂર્ત નામ “હેતુઓ” તે લોકો જે વસ્તુઓ કરવા માગે છે અને ક્યા કારણોસર તેઓ તે કરવા માગે છે તેનો ઉલ્લેખ કરે છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

જો અમૂર્ત નામ કુદરતી છે અને તમારી ભાષામાં યોગ્ય અર્થ આપે છે, તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું ધ્યાનમાં લો. જો નહિ તો, અહિયા અન્ય વિકલ્પ છે:

(૧.) અમૂર્ત નામના અર્થને વ્યક્ત કરતા એક શબ્દસમૂહ સાથે શબ્દોને ફરીથી ગોઠવી વાક્યની પૂર્તિ કરો. નામને બદલે, નવી શબ્દરચના ક્રિયાપદ, ક્રિયાવિશેષણ અથવા વિશેષણનો ઉપયોગ, અમૂર્ત નામના વિચારને વ્યક્ત કરવા કરશે.

અનુવાદ વ્યૂહરચનાઓના ઉદાહરણોનું લાગુકરણ

(૧.) અમૂર્ત નામના અર્થને વ્યક્ત કરતી એક શબ્દસમૂહ સાથે શબ્દોને ફરીથી ગોઠવી વાક્યની પૂર્તિ કરો. નામને બદલે, નવી શબ્દરચના ક્રિયાપદ, ક્રિયાવિશેષણ અથવા વિશેષણનો ઉપયોગ, અમૂર્ત નામના વિચારને વ્યક્ત કરવા કરશે. વૈકલ્પિક ભાષાંતર શાસ્ત્ર ઉદાહરણોની નીચે દર્શાવાયેલ છે.

• …તું બાળપણ થી જ પવિત્રશાસ્ત્ર જાણે છે… (૨ તિમોથી ૩:૧૫ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                                                                 જ્યારથી તું બાળક હતો ત્યારથી તું પવિત્રશાસ્ત્રને જાણે છે.
• પરંતુ સંતોષસહીતનો ભક્તિભાવ તે મોટો લાભ છે. (૧ તિમોથી ૬:૬ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                                                                  પરંતુ ભક્તિભાવ રાખવો અને સંતોષી રહેવું તે વધુ લાભકારક છે. પરંતુ જ્યારે આપણે ભક્તિમય અને સંતોષી હોઈએ છીએ ત્યારે આપણે ખૂબ રીતે લાભ પામીએ છીએ. પરંતુ જ્યારે આપણે ઈશ્વરને માન આપીએ અને આજ્ઞા માનીએ અને જ્યારે આપણી પાસે જે કંઈ છે તેનાથી ખુશ રહીએ છીએ ત્યારે આપણેને મોટો લાભ થાય છે .
• આજે તારા ઘરે તારણ આવ્યું છે, કારણ કે તે પણ ઈબ્રાહીમનો દીકરો છે. (લુક ૧૯:૯ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                                                                                                                                                 આજે આ ઘરના લોકોનો બચાવ થયો છે… આજે ઈશ્વરે આ ઘરના લોકોને બચાવ્યા છે…
• વિલંબનો જેવો અર્થ કેટલાએક કરે છે, તેમ પ્રભુ પોતાના વચન સંબંધી વિલંબ કરતાં નથી. (૨ પિતર ૩:૯ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                                                                                                                                      ધીમી ગતિએ વધવુંનો જેવો અર્થ કેટલાએક કરે છે, તેમ પ્રભુ પોતાના વચન સંબંધી વિલંબ કરતાં નથી.
• તે અંધકારમાં રહેલી ગુપ્ત વાતોને જાહેરમાં લાવશે અને હૃદયના હેતુઓને પ્રગટ કરશે. (૧ કરીંથી ૪:૫ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                                                                                                                                              તે અંધકારમાં રહેલી ગુપ્ત વાતોને જાહેરમાં લાવશે અને લોકો જે કરવા માગે છે અને કયા કારણથી કરવા માગે છે તેને પ્રગટ કરશે.

સક્રિય (પ્રત્યક્ષ) અથવા નિષ્ક્રિય (પરોક્ષ)

કેટલીક ભાષાઓમાં સક્રિય (પ્રત્યક્ષ) અને નિષ્ક્રિય (પરોક્ષ) વાક્યો બંને હોય છે. સક્રિય વાક્યોમાં, વિષય/કર્તા કાર્ય કરે છે. નિષ્ક્રિય વાક્યોમાં, વિષય/કર્તા ક્રિયાને પ્રાપ્ત કરે છે. અહિ કેટલાક ઉદાહરણો તેમના વિષયો પર રેખાંકિત છે.

• સક્રિય: મારા પિતાએ ૨૦૧૦માં ઘર બાંધ્યું.
• નિષ્ક્રિય: ઘર ૨૦૧૦માં બાંધવામાં આવ્યું.

જે અનુવાદકોની ભાષાઓમાં નિષ્ક્રિય વાક્યો ન હોય તેઓએ તે જાણવું જરૂરી છે કે બાઇબલમાંના નિષ્ક્રિય વાક્યોનું અનુવાદ તેઓ કેવી રીતે કરશે. અન્ય અનુવાદકોએ તે નિર્ણય કરવો પડશે કે ક્યારે સક્રિય અને ક્યારે નિષ્ક્રિય વાક્ય સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરવો.

વર્ણન

કેટલીક ભાષાઓમાં સક્રિય અને નિષ્ક્રિય એમ બંને વાક્ય સ્વરૂપો હોય છે.

• સક્રિય સ્વરૂપમાં, વિષય/કર્તા કાર્ય કરે છે અને હંમેશા તેનો ઉલ્લેખ કરવમાં આવે છે.
• નિષ્ક્રિય સ્વરૂપમાં, કાર્ય કર્તાને/વિષયને માટે કરવામાં આવે છે, અને જે કાર્ય કરે છે તેનો હંમેશા ઉલ્લેખ કરવામાં આવતો નથી.

સક્રિય અને નિષ્ક્રિય વાક્યોના ઉદાહરણો નીચે આપેલ છે, જેમાં વિષયની નીચે અમે રેખા દોરી છે.

• સક્રિય: મારા પિતાએ ૨૦૧૦માં ઘર બાંધ્યું.
• નિષ્ક્રિય: ઘર ૨૦૧૦માં મારા પિતા દ્વારા બાંધવામાં આવ્યું હતું.
• નિષ્ક્રિય: ઘર ૨૦૧૦માં બાંધવામાં આવ્યું હતું. (આ બતાવતું નથી કે કાર્ય કોણે કર્યું છે.)

આ અનુવાદની સમસ્યા હોવાના કારણો

દરેક ભાષાઓ સક્રિય સ્વરૂપોનો ઉપયોગ કરે છે. કેટલીક ભાષાઓ નિષ્ક્રિય સ્વરૂપોનો ઉપયોગ કરે છે અને કેટલીકમાં કરવામાં આવતા નથી. કેટલીક ભાષાઓ નિષ્ક્રિય સ્વરૂપોનો ઉપયોગ માત્ર ચોક્કસ હેતુઓ માટે કરે છે, અને બધી ભાષાઓમાં તેનો જે ઉપયોગ થાય છે તેમાં તે નિષ્ક્રિય સ્વરૂપનો ઉપયોગ તે જ સમાન અર્થ માટે કરવામાં આવતો નથી.

નિષ્ક્રિય સ્વરૂપ માટેના હેતુઓ                                                                                                                                                                                                                                       * વક્તા તે વ્યક્તિ વિષે અથવા જે વસ્તુ પર કાર્ય કરવામાં આવ્યું તે વિષે વાત કરી રહ્યા છે, નહિ કે જે વ્યક્તિએ કાય કર્યું.                                                                                                         * વક્તા તે કહેવા નથી માંગતા કે કોણે તે કાર્ય કર્યું છે.                                                              * વક્તા નથી જાણતા કે તે કાર્ય કોણે કર્યું છે.

નિષ્ક્રિય માટે અનુવાદના સિદ્ધાંતો

• અનુવાદકોની ભાષાઓ કે જે નિષ્ક્રિય સ્વરૂપોનો ઉપયોગ કરતાં નથી તેઓને તે વિચાર રજૂ કરવા માટે અન્ય રીતનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
• અનુવાદકો કે જેઓની ભાષામાં નિષ્ક્રિય સ્વરૂપો હોય છે તેને સમજવાની જરૂર છે કે કેમ બાઈબલમાંના કોઈ ખાસ વાક્યમાં નિષ્ક્રિયનો ઉપયોગ થયો છે અથવા તે હેતુ માટે વાક્યના અનુવાદમાં નિષ્ક્રિય સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરવો કે નહિ.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

અને તેઓના ધનુર્ધારીઓએ કોટ પરથી તારા સૈનિકો પર બાણ ફેંક્યા, અને કેટલાએક રાજાના ચાકરો માર્યા ગયા, અને તારો સેવક ઊરીયા હિત્તી પણ માર્યો ગયો. (૨ શમૂએલ ૧૧:૨૪ યુ.એલ.ટી.)

આનો મતલબ એ છે કે રાજાના ધનુર્ધારીઓએ બાણ મારીને રાજાના કેટલાક ચાકરોને, ઊરિયા હિત્તી સહીતને મારી નાંખ્યા. રાજાના ચાકરોને અને ઊરિયાને જે થયું તે મુદ્દો છે, નહિ કે કોણે તેઓને માર્યા. નિષ્ક્રિય સ્વરૂપનો હેતુ અહિયાં રાજાના ચાકરો અને ઊરિયા પર ધ્યાન ખેંચવાનું છે.

સવારમાં જ્યારે નગરના લોકો ઉઠ્યા તો જુઓ, બઆલની વેદી તોડી પાળેલી હતી…(ન્યાયાધીશો ૬:૨૮ યુ.એલ.ટી.)

નગરના લોકોએ જોયું કે બઆલની વેદીને શું થયું હતું, પરંતુ તેઓ જાણતા નહોતા કે તે કોણે કર્યું છે. નિષ્ક્રિય સ્વરૂપનો હેતુ અહીંયા નગરના લોકોની દ્રષ્ટિથી તે ઘટનાને જોવાનું છે.

એના કરતાં તેની ગળે ઘંટીનું પડિયું બાંધી અને તેને સમુદ્રમાં નાંખવામાં આવે તે સારું છે. (લુક ૧૭:૨ યુ.એલ.ટી.)

આ તે પરિસ્થિતિને દર્શાવે છે કે જેમાં વ્યક્તિના ગળે ઘંટીનું પડિયું બાંધીને તેને સમુદ્રમાં નાંખી દેવામાં આવે. નિષ્ક્રિય સ્વરૂપનો હેતુ અહીંયા તે વ્યક્તિને શું થાય છે તેના પર ધ્યાન ખેંચવાનું છે. આ વ્યક્તિને કોણ તે વસ્તુ કરે છે તે મહત્વનું નથી.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

જો તમારી ભાષા નિષ્ક્રિય સ્વરૂપનો ઉપયોગ, જે પ્રમાણે ફકરાનું ભાષાંતર તમે કરી રહ્યા છો તેમ સમાન હેતુ માટે કરતું હોય તો નિષ્ક્રિય સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરો. જો તમે નિષ્ક્રિય સ્વરૂપ વિના અનુવાદ કરવાનો નિર્ણય કરો તો, અહિયાં થોડી વ્યૂહરચનાઓ છે જેને તમે ધ્યાન પર લઈ શકો છો.

૧. સક્રિય વાક્યમાં પણ સમાન ક્રિયાપદનો ઉપયોગ કરો, અને કહો કે કોણે અથવા કયું કાર્ય કર્યું છે. જો તમે આ કરો, તો સઘળું ધ્યાન જે વ્યક્તિ કાર્યને પ્રાપ્ત કરે છે તેના પર રાખો.

૨. સક્રિય વાક્યમાં પણ સમાન ક્રિયાપદનો ઉપયોગ કરો, અને કહેશો નહિ કે કોણે અથવા કયું કાર્ય કર્યું છે. તેને બદલે, “તેઓ” અથવા “લોકો” અથવા “કોઈ” ની જેમ એક સામાન્ય અભિવ્યક્તિનો ઉપયોગ કરો.

૩. વિવિધ ક્રિયાપદનો ઉપયોગ કરો.

અનુવાદ વ્યૂહરચનાઓના ઉદાહરણોનું લાગુકરણ

૧. સમાન ક્રિયાપદનો ઉપયોગ સક્રિય વાક્યમાં કરો અને કોણે કાર્ય કર્યું છે તે કહો. જો તમે આ કરો, તો સઘળું ધ્યાન જે વ્યક્તિ કાર્યને પ્રાપ્ત કરે છે તેના પર રાખો.

• ભઠીયારાના મહોલ્લામાંથી તેને દરરોજ એક રોટલી આપવામાં આવતી હતી. (યર્મિયા ૩૭:૨૧ યુ.એલ.ટી.)
  • રાજાના ચાકરોએ યર્મિયાને ભઠીયારાના મહોલ્લામાંથી દરરોજ એક રોટલી આપતાં હતાં.

૨. સમાન ક્રિયાપદનો ઉપયોગ સક્રિય વાક્યમાં કરો અને કોણે કાર્ય કર્યું છે તે ન કહો. તેને બદલે, “તેઓ” અથવા “લોકો” અથવા “કોઈ” ની જેમ એક સામાન્ય અભિવ્યક્તિનો ઉપયોગ કરો.

• એના કરતાં તેની ગળે ઘંટીનું પડિયું બાંધી અને તેને સમુદ્રમાં નાંખવામાં આવે તે સારું છે. (લુક ૧૭:૨ યુ.એલ.ટી.)
  • એના કરતાં તેની ગળે ઘંટીનું પડિયું તેઓ બાંધીને અને તેને સમુદ્રમાં નાંખવામાં આવે તે સારું છે. (લુક ૧૭:૨ યુ.એલ.ટી.)
  • એના કરતાં જો તેને ગળે ભારે પથ્થર કોઈ બાંધીને અને તેને સમુદ્રમાં નાંખવામાં આવે તે સારું છે. (લુક ૧૭:૨ યુ.એલ.ટી.)

3. સક્રિય વાક્યમાં વિવિધ ક્રિયાપદનો ઉપયોગ કરો.

• ભઠીયારાના મહોલ્લામાંથી તેને દરરોજ એક રોટલી આપવામાં આવતી હતી. (યર્મિયા ૩૭:૨૧ યુ.એલ.ટી.)
  • ભઠીયારાના મહોલ્લામાંથી તે દરરોજ એક રોટલી પ્રાપ્ત કરતો હતો.

માહિતી આપવી કે યાદ દેવડાવવું વચ્ચેનો તફાવત

સમજુતી

કેટલીક ભાષાઓમાં નામને સંશોધિત કરનારા શબ્દસમૂહો બે અલગ-અલગ હેતુઓ માટે નામ સાથે વાપરી શકાય છે. તેઓ (1) અન્ય સમાન વસ્તુઓમાંથી નામને અલગ કરી શકે છે, અથવા (2) નામ વિશે વધુ માહિતી આપી શકે છે. તે માહિતી વાચક માટે નવી હોઈ શકે છે, અથવા વાચકને કદાચ અગાઉથી ખબર હોય તેવી કોઈ વસ્તુ વિશે યાદ અપાવનાર હોઈ શકે છે. અન્ય ભાષાઓ નામને અન્ય સમાન વસ્તુઓથી અલગ કરવા માટે તેની સાથે સંશોધિત કરનારા શબ્દસમૂહોનો ઉપયોગ કરે છે. જ્યારે આ ભાષાઓ બોલતા લોકો નામ સાથે સંશોધિત વાક્ય સાંભળે છે, ત્યારે તેઓ ધારે છે કે તેનું કાર્ય એક બાબતને બીજી સમાન બાબતથી અલગ પાડવાનું છે.

કેટલીક ભાષાઓમાં અલ્પવિરામનો ઉપયોગ (1) સમાન બાબતો વચ્ચે ભેદ દર્શાવવું અને (2) કોઈ બાબત અંગે વધુ માહિતી આપવા વચ્ચેના તફાવતને દર્શાવવા માટે થાય છે. અલ્પવિરામ વિના, નીચેનું વાક્ય એવું દર્શાવે છે કે તે એક તફાવત ઉત્તપન કરે છે:

• મરિયમે થોડો ખોરાક તેની બહેનને આપ્યો જે ખૂબ જ આભારી હતી.
• જો મરિયમની બહેન સામાન્ય રીતે આભારી હતી, તો "કોણ આભારી હતી" એ વાક્ય મેરીની આ બહેનને અન્ય બહેન જે આભારી ન હતી તેનાથી અલગ કરી શકે છે.

અલ્પવિરામ સાથેનું વાક્ય માહિતીમાં ઉમેરો કરે છે:

• મરિયમે થોડો ખોરાક તેની બહેનને આપ્યો, જે ખૂબ જ આભારી હતી.
• આ જ વાક્યરચનાનો ઉપયોગ મરિયમની બહેન વિશે વધુ માહિતી આપવા માટે થઈ શકે છે. તે આપણને જણાવે છે કે જ્યારે મરિયમે તેને ભોજન આપ્યું ત્યારે તેની બહેને કેવી પ્રતિક્રિયા આપી. આ કિસ્સામાં તે એક બહેનને બીજી બહેનથી અલગ પાડતી નથી.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

• બાઇબલની મુળ ભાષાઓ એવી વાક્યરચનાનો ઉપયોગ કરે છે કે જે નામને અન્ય સમાન સરખી બાબતો થી અલગ પાડવા માટે અને નામ વિશે વધુ માહિતી આપવા માટે તેમાં ફેરફાર કરે છે. તમારે (ભાષાંતરકર્તા) એ સમજવા માટે કાળજી રાખવી કે દરેક કિસ્સામાં લેખકનો હેતુ કયો છે.
• કેટલીક ભાષાઓ એવી વાક્યરચનાઓનો ઉપયોગ કરે છે જે ફક્ત નામને અન્ય સમાન બાબતોથી અલગ કરવા માટે નામમાં ફેરફાર કરે છે. વધુ માહિતી આપવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા વાક્યરચનાઓનો અનુવાદ કરતી વખતે, આ ભાષાઓ બોલતા ભાષાંતરકર્તાઓએ વાક્યરચનાને નામમાંથી અલગ કરવી જોઈએ. જો એમ ન કરવામાં આવે તો, જે લોકો તેને વાંચે છે અથવા સાંભળે છે તે વિચારશે કે વાક્યરચનાનો અર્થ અન્ય સમાન બાબતોથી નામને અલગ પાડવા માટે છે.

બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

શબ્દો અને વાક્યરચનાઓના ઉદાહરણો કે જેનો ઉપયોગ એક બાબતને અન્ય સંભવિત બાબતોથી અલગ પાડવા માટે થાય છે:

(સામાન્ય રીતે આ બાબત અનુવાદમાં કોઈ સમસ્યા ઊભી કરતી નથી.)

પડદો પવિત્ર સ્થાનને પરમ પવિત્ર સ્થાનથી અલગ કરવા માટે છે. (નિર્ગમન 26:33b ULT)

"પવિત્ર" અને " પરમ પવિત્ર" શબ્દો બે અલગ અલગ સ્થાનોને એકબીજાથી અને કોઈપણ અન્ય સ્થાનથી અલગ પાડે છે.

મૂર્ખ પુત્ર તેના પિતા માટે શોકરૂપ છે, અને જે સ્ત્રીએ તેને જન્મ આપ્યો છે તેના માટે કડવાશરૂપ છે. (નીતિવચનો 17:25 ULT)

"જેણે તેને જન્મ આપ્યો" એ વાક્ય પુત્ર જે સ્ત્રી માટે કડવાશરૂપ છે તેને અલગ પાડે છે. તે બધી સ્ત્રીઓ માટે કડવાશરૂપ નથી, પરંતુ તેની માતા માટે છે.

વધારાની માહિતી અથવા યાદ દેવડાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા શબ્દો અને વાક્યરચનાઓના ઉદાહરણો:

(જે ભાષાઓ આનો ઉપયોગ કરતી નથી તે માટે આ અનુવાદની સમસ્યા છે.)

… કારણ કે તમારા ન્યાયી વચનો સારા છે. (ગીતશાસ્ત્ર 119:39b ULT)

"ન્યાયી" શબ્દ આપણને યાદ અપાવે છે કે ઈશ્વરના વચનો ન્યાયી છે. તે તેના ન્યાયી વચનોને તેના અન્યાયી વચનો થી અલગ પાડતું નથી, કારણ કે તેના તમામ વચનો ન્યાયી છે.

સારાહ, કે જેની ઉંમર 90 વર્ષની છે, તે કેવી રીતે પુત્રને જન્મ આપી શકે? (ઉત્પત્તિ 17:17b ULT)

" જેની ઉંમર 90 વર્ષની છે" વાક્ય દર્શાવે છે કે ઇબ્રાહિમને લાગતું ન હતું કે સારાહ એક પુત્રને જન્મ આપી શકે છે. તે સારાહ નામની એક સ્ત્રીને સારાહ નામની બીજી સ્ત્રીથી અલગ કરી રહ્યો ન હતો, જે જુદી ઉંમરની હતી, અને તે કોઈને તેની ઉંમર વિશે કંઈક કહી રહ્યો ન હતો. માત્ર તેની સમજણની બહાર હતું કે આટલી વૃદ્ધ સ્ત્રી બાળકને જન્મ આપી શકે છે.

હું માનવજાત જેને મેં ઉત્પન કરી છે તેનો પૃથ્વીની સપાટી પરથી નાશ કરીશ. (ઉત્પત્તિ 6:7 ULT)

"જેને મેં ઉત્પન કરી છે" એ વાક્ય ઈશ્વર અને માનવજાત વચ્ચેના સંબંધની યાદ અપાવે છે. તે આ કારણને લીધે ઈશ્વરને માનવજાતને મિટાવી દેવાનો અધિકાર હતો. એવી બીજી કોઈ માનવજાત નથી જે ઈશ્વરે બનાવી ન હોય.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

જો વાચકો નામ સાથેની વાક્યરચનાઓનો હેતુ સમજી શકે, તો વાક્યરચનાઓ અને નામને એકસાથે રાખવાનું વિચારો. એવી ભાષાઓ કે જે એક બાબતને અન્ય બાબતથી અલગ પાડવા માટે માત્ર નામ સાથેના શબ્દો અથવા વાક્યરચનાઓનો ઉપયોગ કરે છે, તેમને માટે અહીં વાક્યરચનાઓના અનુવાદ માટે કેટલીક વ્યૂહરચનાઓ છે જેનો ઉપયોગ જાણ કરવા અથવા યાદ અપાવવા માટે થાય છે.

(1) વાક્યના બીજા ભાગમાં માહિતી મૂકો અને તેનો હેતુ દર્શાવતા શબ્દો ઉમેરો. (2) આ માત્ર વધારાની માહિતી છે એવું દર્શાવતી તમારી ભાષાની કોઈ એક રીતનો ઉપયોગ કરો. તે એક નાનો શબ્દ ઉમેરીને અથવા અલગ ઉચ્ચારણ કરવા દ્વારા હોઈ શકે છે. કેટલીકવાર અવાજમાં થતા ફેરફારો કૌંસ અથવા અલ્પવિરામ જેવા વિરામચિહ્નો ની મદદથી દર્શાવી શકાય છે.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણોનું લાગુકરણ

(1) વાક્યના બીજા ભાગમાં માહિતી મૂકો અને તેનો હેતુ દર્શાવતા શબ્દો ઉમેરો.

જેઓ નકામી મૂર્તિઓની સેવા કરે છે તેમને હું ધિક્કારું છું (ગીતશાસ્ત્ર 31:6 ULT)

“નકામી મૂર્તિઓ” નો ઉલ્લેખ કરીને, દાઉદ બધી મૂર્તિઓ વિશે ટિપ્પણી કરતો હતો અને તેમની સેવા કરનારાઓને ધિક્કારવાનું કારણ આપતો હતો. તે મૂલ્યવાન મૂર્તિઓથી નકામી મૂર્તિઓને અલગ પાડતો ન હતો.

કારણ કે મૂર્તિઓ નકામી છે, હું તેમની સેવા કરનારાઓને ધિક્કારું છું.

... તમારા ન્યાયી વચનો સારા છે. (ગીતશાસ્ત્ર 119:39b ULT)

... તમારા વચનો સારા છે કારણ કે તેઓ ન્યાયી છે.

સારાહ, કે જે 90 વર્ષની છે, તે પુત્રને જન્મ આપી શકે ? (ઉત્પત્તિ 17:17b ULT)

" કે જે 90 વર્ષની છે " એ વાક્યરચના સારાહની ઉંમરની યાદ અપાવે છે. તે દર્શાવે છે કે છે કે ઈબ્રાહીમ શા માટે પ્રશ્ન પૂછતો હતો. તેને અપેક્ષા નહોતી કે આટલી વૃદ્ધ સ્ત્રી બાળકને જન્મ આપી શકે.

સારાહ 90 વરસની હોવા છતાં શું પુત્રને જન્મ આપી શકે ?

હું યહોવાને હાંક મારીશ, જે સ્તુતિપાત્ર છે. (2 શમુએલ 22:4a ULT) ફક્ત એક જ યહોવા છે. “જે સ્તુતિપાત્ર છે” એ વાક્ય યહોવાને હાંક મારવાનું કારણ આપે છે.

હું યહોવાને હાંક મારીશ, કારણ કે તે સ્તુતિપાત્ર

(2) આ માત્ર ઉમેરેલી માહિતી છે તે દર્શાવવા માટે તમારી ભાષામાં વપરાતી એક રીતનો ઉપયોગ કરો.

તું મારો દીકરો છે, જેને હું પ્રેમ કરું છું. હું તારાથી પ્રસન્ન છું. (લુક 3:22 ULT)

તું મારો દીકરો છે. હું તને પ્રેમ કરું છું અને હું તારાથી પ્રસન્ન છું.

મારો પ્રેમ પ્રાપ્ત કરીને, તું મારો દીકરો છે. હું તારાથી પ્રસન્ન છું.

બમણી નકારાત્મકતા/બેવડા નકારત્મકો

બમણી નકારાત્મકતા ત્યારે થાય છે જ્યારે એક કલમ પાસે બે શબ્દો છે જે દરેકનો અર્થ "નથી" વ્યક્ત કરે છે. બમણી નકારાત્મકતાનો અર્થ વિવિધ ભાષાઓમાં વિવિધ બાબતો થાય છે. બમણી નકારાત્મકતા ધરાવતા વાક્યોનું અનુવાદ ચોકાસાઈ અને સ્પષ્ટતાથી કરવા, બાઈબલમાં બમણી નકારાત્મકતાનો અર્થ શું થાય છે અને તે વિચારને તમે તમારી ભાષામાં કેવી રીતે વ્યક્ત કરશો, તે તમારે જાણવું જરૂરી છે.

વર્ણન

નકારાત્મક શબ્દો એ છે કે જેમાં “નહિ” અર્થ રહેલો છે. અંગ્રેજીમાં ઉદાહરણો છે, No“ના,” Not“નહિ,” None“કંઈ નહિ,” No one“કોઈ નહિ,” Nothing“કશું નહિ,” Nowhere“ક્યાંય નહિ,” Never“ક્યારેય નહિ,” Nor“આ કે આમ પણ નહિ,” Neither“બેમાનું એકે નહિ,” અને Without“વિના.” સાથે, કેટલાક શબ્દોમાં ઉપસર્ગો અને પ્રત્યયોનો કે જેનો અર્થ “નહિ” થાય છે, જેમ કે નિમ્નલેખિત શબ્દોમાં ઘાટા અક્ષર દર્શાવે છે તેમ: “નાખુશ,” “અશક્ય,” અને “બિનઉપયોગી.” અમુક બીજી પ્રકારના શબ્દોમાં પણ નકારાત્મક અર્થ થાય છે, જેમ કે "ખામી" અથવા "નકાર" અથવા તો "ઝગડો" અથવા "દૃષ્ટ."

બમણી નકારાત્મકતા ત્યારે થાય છે જ્યારે એક કલમ પાસે બે શબ્દો છે જે દરેકનો અર્થ નકારાત્મક છે.

આપણે આ કર્યું નહિ કારણ કે આપણી પાસે અધિકાર નથી…. (૨ થેસ્સાલોનિકી ૩:૯અ યુ.એલ.ટી.)

અને તે વિષેનું વચન શપથ વિના આપવામાં આવ્યું નહોતું! (હિબ્રુ ૭:૨૦ યુ.એલ.ટી.) આ વાતે ખાતરી રાખો કે - દુષ્ટ લોકો શિક્ષા પામ્યા વિના રહેશે નહિ (નીતિવચન ૧૧:૨૧ યુ.એલ.ટી.)

આ અનુવાદની સમસ્યા છે તેના કારણો

બમણી નકારાત્મકતાનો અર્થ વિવિધ ભાષાઓમાં વિવિધ બાબતો થાય છે.

• કેટલીક ભાષાઓમાં, જેમ કે સ્પેનીશ, બમણી નકારાત્મકતા નકારાત્મકતા પર ભાર મૂકે છે. અહીં સ્પેનીશ વાક્ય "No ví a nadie," શાબ્દિક રીતે કહે છે કે, “મેં કોઈને પણ જોયો નહિ.” તેમાં બંને શબ્દો "નહિ" તે ક્રિયાપદની અને ‘nadie,’ની સાથે છે,  જેનો અર્થ “કોઈ એક પણ નહિ” થાય છે. બે નકારાત્મકને એકબીજાની સાથે સુસંગતીમાં જોવા મળે છે, અને તે વાક્યનો અર્થ થાય છે, “મેં કોઈને જોયો નહિ.”
• કેટલીક ભાષાઓમાં, બીજું નકારાત્મક પ્રથમ નકારાત્મકને રદ કરી હકારાત્મક વાક્ય બનાવે છે, તેથી, “તે અબુદ્ધિશાળી નથી” મતલબ કે “તે બુદ્ધિશાળી છે.”
• કેટલીક ભાષાઓમાં બે નકારાત્મક, એક હકારાત્મક વાક્ય બનાવે છે, પરંતુ તે નબળું વાક્ય હોય છે. તેથી, “તે અબુદ્ધિશાળી નથી” મતલબ કે, “તે કેટલેક અંશે બુદ્ધિશાળી છે.”
• કેટલીક ભાષાઓમાં, જેમ કે બાઈબલની ભાષાઓ, બે નકારાત્મક, એક હકારાત્મક વાક્ય બનાવે છે, અને ઘણીવાર નિવેદનને મજબૂત કરે છે. તેથી, “તે અબુદ્ધિશાળી નથી” મતલબ કે “તે બુદ્ધિશાળી છે” અથવા “તે ખૂબ જ બુદ્ધિશાળી છે.”

તમારી ભાષામાં બમણી નકારાત્મકતા ધરાવતા વાક્યોનું અનુવાદ ચોકાસાઈ અને સ્પષ્ટતાથી કરવા, બાઈબલમાં બમણી નકારાત્મકતાનો અર્થ શું થાય છે અને તે વિચારને તમે તમારી ભાષામાં કેવી રીતે વ્યક્ત કરશો, તે તમારે જાણવાની જરૂર છે.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

… જેથી તેઓ ફળરહિત બની જાય નહિ. (તીતસ ૩:૧૪ યુ.એલ.ટી.)

આનો મતલબ કે “તેથી તેઓ ફળદાયી બની જાય.”

તેમનાથી સઘળું ઉત્પન્ન થયું અને સર્જન કરવામાં આવેલ વસ્તુઓમાંથી એકપણ તેમના વિના સર્જિત થઇ નહિ. (યોહન ૧:૩ યુ.એલ.ટી.)

બે વાર નકારાત્મક ઉપયોગ કરીને, યોહાન તેના પર ભાર મૂકવા માગે છે કે ઈશ્વર પુત્રએ સર્વસ્વ ઉત્પન્ન કર્યું છે. એક સાદા હકારાત્મક કરતાં બમણી નકારાત્મકતા એક મજબૂત વાક્ય બનાવે છે.

ભાષાંતર વ્યૂહરચના

જો બે નકારાત્મક કુદરતી છે અને તમારી ભાષામાં હકારાત્મકતા વ્યક્ત કરે છે તો, તેનો ઉપયોગ કરવાનું ધ્યાનમાં લો. અન્યથા, તમે આ વ્યૂહરચનાઓ ધ્યાનમાં લઈ શકો છો:

(૧). જો બાઈબલમાં બે નકારાત્મકતાનો સામાન્ય હેતુ એક હકારાત્મક નિવેદન બનાવવાનું છે, અને જો તે તમારી ભાષામાં થઇ શકતું નથી તો, બંને નકારાત્મકને દૂર કરો જેથી તે હકારાત્મક બની જશે.

(૨). બાઈબલમાં બે નકારાત્મકતાનો સામાન્ય હેતુ એક મજબૂત હકારાત્મક નિવેદન બનાવવાનું છે, અને જો તે તમારી ભાષામાં થઇ શકતું નથી તો, બંને નકારાત્મકને દૂર કરો અને એક મજબૂત શબ્દ મૂકી દો અથવા શબ્દસમૂહ જેમ કે “ખૂબ જ” અથવા “ખચીત.”

અનુવાદ વ્યૂહરચનાઓના ઉદાહરણોનું લાગુકરણ

(૧). જો બાઈબલમાં બે નકારાત્મકતાનો સામાન્ય હેતુ એક હકારાત્મક નિવેદન બનાવવાનું છે, અને જો તે તમારી ભાષામાં થઇ શકતું નથી તો, બંને નકારાત્મકને દૂર કરો જેથી તે હકારાત્મક બની જશે. કેમ કે આપણી પાસે એવા પ્રમુખયાજક નથી જેમને આપણી નિર્બળતામાં આપણા પર દયા આવી શકે નહિ (હિબ્રુ ૪:૧૫અ યુ.એલ.ટી.) “કેમ કે આપણી પાસે એવા પ્રમુખયાજક છે જે આપણી નિર્બળતામાં આપણા પર દયા કરી શકે.”                                                                                                                                             … તેથી જેથી તેઓ ફળ રહિત બની જાય નહિ. (તીતસ ૩:૧૪બ યુ.એલ.ટી.)

“…તેથી તેઓ ફળદાયી બને.”

(૨). જો બાઈબલમાં બે નકારાત્મકતાનો સામાન્ય હેતુ એક મજબૂત હકારાત્મક નિવેદન બનાવવાનું છે, અને જો તે તમારી ભાષામાં થઇ શકતું નથી તો, બંને નકારાત્મકને દૂર કરો અને એક મજબૂત શબ્દ અથવા શબ્દસમૂહ મૂકી દો જેમ કે “ખૂબ જ” અથવા “ખચીત” અથવા "સંપૂર્ણપણે." આ વાતે ખાતરી રાખો કે - દુષ્ટ લોકો શિક્ષા પામ્યા વિના રહેશે નહિ… (નીતિવચન ૧૧:૨૧અ યુ.એલ.ટી.) “આ વાતે ખાતરી રાખો કે - દુષ્ટ લોકો નિશ્ચે શિક્ષા પામશે.

તેમનાથી સઘળું ઉત્પન્ન થયું અને સર્જન કરવામાં આવેલ વસ્તુઓમાંથી એકપણ તેમના વિના સર્જિત થઇ નહિ. (યોહન ૧:૩ યુ.એલ.ટી.)

“સઘળું તેમનાથી ઉત્પન્ન થયું. જે કંઈ બનાવવામાં આવ્યું છે તે સંપૂર્ણપણે તેમણે બનાવ્યું છે.”

અનુક્ત શબ્દ (વાક્યમાં કરેલો શબ્દનો લોપ)

વર્ણન

અનુક્ત શબ્દ (વાક્યમાં કરેલો શબ્દનો લોપ) ત્યારે થાય છે જયારે વક્તા અથવા લેખક વાક્યમાંના એક અથવા વધુ શબ્દો છોડી દે છે, જે સામાન્ય રીતે વાક્યમાં હોવા જોઈએ. વક્તા કે લેખક આ પ્રમાણે કરે છે કારણ કે તે જાણે છે કે સાંભળનાર અથવા વાચક વાક્યના અર્થને સમજશે અને જ્યારે ત્યાં રહેલા શબ્દોને તે સાંભળે છે અને વાંચે છે ત્યારે તે તેના મનમાં તે શબ્દોને ઉમેરી દેશે. ઉદાહરણ તરીકે:

… ન્યાયાસન આગળ દુષ્ટો ઊભા રહી શકશે નહિ, તથા ન્યાયીઓની સભામાં પાપીઓ નહિ. (ગીતશાસ્ત્ર ૧:૫ યુ.એલ.ટી.)

વાક્યના બીજા ભાગમાં આ અનુક્ત છે કારણ કે “ન્યાયીઓની સભામાં પાપીઓ નહિ” તે પૂરું વાક્ય નથી. વક્તા ધારે છે કે અગાઉની કલમની ક્રિયા પરથી જગ્યા ભરીને સાંભળનાર સમજી જશે કે ન્યાયીઓની સભામાં પાપીઓ શું નહિ કરે. તેમાં ક્રિયાનો ઉમેરો કરવા દ્વારા, પૂર્ણ વાક્ય આ રીતે વાંચી શકાશે.

ન્યાયાસન આગળ દુષ્ટો ઊભા રહી શકશે નહિ, તથા ન્યાયીઓની સભામાં પાપીઓ પણ ઊભા રહી શકશે નહિ.

[૧] અંગ્રેજીમાં વિરામચિહ્ન પ્રતીક છે જેને અનુક્ત શબ્દો પણ કહેવાય છે. તે ત્રણ બિંદુઓ (…) ની શ્રેણી છે જેનો ઉપયોગ ઈરાદાપૂર્વક એક શબ્દને, શબ્દસમૂહને, વાક્યને અથવા લખાણમાંથી અમુક લખાણને તેના મૂળભૂત અર્થને બદલ્યા વગર, કાઢી નાંખવાનું સૂચવે છે. આ ટ્રાન્સલેશન અકાદમી લેખ વિરામ ચિહ્નો વિષે નથી, પરંતુ વાક્યમાં જે હોવા જોઈએ તે શબ્દોની નાબૂદી વિષેનો છે.

બે પ્રકારના અનુક્ત શબ્દો

(૧) સબંધીય અનુક્ત શબ્દ ત્યારે થાય છે જ્યારે વાચકે નાબૂદ કરેલા શબ્દને અથવા સંદર્ભમાં શબ્દોને, ઉમેરવાના હોય છે. ઉપરના ઉદાહરણ મુજબ સામાન્ય રીતે શબ્દ અગાઉના વાક્યમાં હોય છે.

(૨) સમ્પૂર્ણ અનુક્ત શબ્દ ત્યારે થાય છે જ્યારે નાબૂદ કરેલ શબ્દ અથવા શબ્દો સંદર્ભમાં હોતા નથી, પરંતુ ભાષામાં શબ્દસમૂહો સર્વસામાન્ય રીતે પૂરતા હોય છે જેથી વાચક પાસે અપેક્ષા હોય છે કે સામાન્ય ઉપયોગમાંથી અથવા પરિસ્થીતીની પ્રકૃતિમાંથી જે ખૂટતું છે તેને વાચક ઉમેરે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે તેના કારણો

વાચકો જેઓ અપૂર્ણ વાક્યો અથવા શબ્દસમૂહો જોતા હોય તે કદાચ જાણતા નથી કે ત્યાં માહિતી ખૂટે છે જે તેઓ ઉમેરે તેવું લેખક ઈચ્છે છે. અથવા વાચકો કદાચ સમજે કે ત્યાં માહિતી ખૂટે છે, પરંતુ તેઓ કદાચ સમજે નહિ કે ત્યાં કઈ માહિતી ખૂટે છે કારણ કે મૂળભૂત બાઈબલ ભાષા, સંસ્કૃતિ અથવા સ્થિતિ જે તે સમયના વાચકો સમજતા હતા તે તેઓ સમજતા નથી. આ સ્થિતિમાં તેઓ  કદાચ ખોટી માહિતી ઉમેરે. અથવા વાચકો અનુક્ત શબ્દો વિષે ગેરસમજ કરે કેમ કે તેઓ તેમની ભાષામાં તે જ પ્રમાણે અનુક્ત શબ્દોનો ઉપયોગ કરતાં નથી.

બાઇબલમાંના ઉદાહરણો                                                                                                                                                                                                  સંબધિત અનુક્ત શબ્દો

તે લબાનોનને વાછરડાની જેમ અને સીર્યોનને જુવાન બળદની જેમ કુદાવે છે. (ગીતશાસ્ત્ર ૨૯:૬ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                                                                                                                                                                              લેખક ચાહે છે કે તેના શબ્દો ઓછા હોય અને તેની કવિતા સારી બને. તે એમ નથી કહેતો કે યહોવાહ સીર્યોનને જુવાન બળદની જેમ કુદાવે છે કારણ કે તે જાણે છે કે તેના વાચકો તેઓની જાતે તેમાં માહિતી ભરી દેશે:

તે લબાનોનને વાછરડાની જેમ અને તે સીર્યોનને જુવાન બળદની જેમ કુદાવે છે.

તેથી તમે કેવી રીતે જીવો છો તે વિષે સાવધ રહો-નીર્બુદ્ધની જેમ નહિ પરતું ડાહ્યની જેમ. (એફેસી ૫:૧૫ બી યુ.એલ.ટી.)

આ વાક્યોના બીજા ભાગમાં જે માહિતી વાચકે સમજવાની છે તે વાક્યના પ્રથમ ભાગમાંથી ઉમેરી શકાય.

તેથી તમે કેવી રીતે જીવો છો તે વિષે સાવધ રહો-નીર્બુદ્ધની જેમ ચાલો નહિ પરતું ડાહ્યની જેમ ચાલો.

સમ્પૂર્ણ અનુક્ત શબ્દો

અને જ્યારે તે નજીક આવ્યો ત્યારે તેણે તેને પૂછ્યું, "તું શું ચાહે છે, તારા માટે હું શું કરું?" અને તેથી તેણે કહ્યું, "પ્રભુ, હું મારી દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત કરી શકું." (લૂક ૧૮:૪૦ યુ.એલ.ટી.)

એમ લાગે છે કે તે માણસે અપૂર્ણ વાક્યમાં જવાબ આપ્યો કારણ કે તે નમ્ર બનવા ઈચ્છતો હતો અને ઈસુને સીધું જ સાજપણાનું કહેતો નથી. તે જાણતો હતો કે ઈસુ સમજી જશે કે તેને દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત કરવાનો એક માત્ર માર્ગ એ જ છે કે જ્યારે ઈસુ તેને સાજો કરે. સમ્પૂર્ણ વાક્ય હશે: કરી શકશે જ્યારે ઈસુ તેને સાજો કરશે.

"પ્રભુ, હું ઈચ્છું છું કે તું મને સાજો કરે જેથી હું મારી દ્રષ્ટિ મેળવી શકું."

તિતસ, સામાન્ય વિશ્વાસમાં મારા ખરા દીકરાને, ઈશ્વર પિતા અને ખ્રિસ્ત ઈસુ આપના ઉદ્ધારક તરફથી કૃપા અને શાંતિ હો. (તિતસ ૧:૪ યુ.એલ.ટી.)

સામાન્ય વિશ્વાસમાં મારા ખરા દીકરા તિતસને. તું કૃપા તથા શાંતિ પામે, ઈશ્વર પિતા અને ખ્રિસ્ત ઈસુ આપના ઉદ્ધારક તરફથી.

અનુવાદ વ્યૂહરચનાઓ

જો અનુક્ત કુદરતી છે અને તમારી ભાષામાં યોગ્ય અર્થ કરે છે તો, તેનો ઉપયોગ કરવાનું ધ્યાનમાં લો. જો નહિ તો, અહીં અન્ય વિકલ્પ છે:

૧. અપૂર્ણ શબ્દસમૂહ અથવા વાક્યમાં ખૂટતા શબ્દો ઉમેરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના લાગુકરણના ઉદાહરણો

૧. અપૂર્ણ શબ્દસમૂહ અથવા વાક્યમાં ખૂટતા શબ્દો ઉમેરો.

• …ન્યાયાસન આગળ દુષ્ટો ઊભા રહી શકશે નહિ, નહિ ન્યાયીઓની સભામાં પાપીઓ. (ગીતશાસ્ત્ર ૧:૫ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                      *… ન્યાયાસન આગળ દુષ્ટો ઊભા રહી શકશે નહિ, તથા ન્યાયીઓની સભામાં પાપીઓ ઊભા રહી શકશે નહિ.
• …જ્યારે અંધ વ્યક્તિ નજીક હતો ત્યારે, ઈસુએ તેને પૂછ્યું, “તું શું ચાહે છે હું તારે માટે શું કરું?” તેણે કહ્યું, “પ્રભુ, હું મારી દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત કરી શકુ.” (લુક ૧૮:૪૦-૪૧ યુ.એલ.ટી.)
  • …જ્યારે અંધ વ્યક્તિ નજીક હતો ત્યારે, ઈસુએ તેને પૂછ્યું, “તું શું ચાહે છે હું તારે માટે શું કરું?” તેણે કહ્યું, “પ્રભુ, હું ચાહું છું તમે મને સાજો કરો જેથી હું મારી દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત કરી શકુ.”
• તે લબાનોનને વાછરડાની જેમ અને સીર્યોનને જુવાન બળદની જેમ કુદાવે છે. (ગીતશાસ્ત્ર ૨૯:૬ યુ.એલ.ટી.)
  • તે લબાનોનને વાછરડાની જેમ કુદાવે છે અને તે સીર્યોનને જુવાન બળદની જેમ કુદાવે છે.

તમેનાં સ્વરૂપો

એકવચન, બેવચન અને બહુવચન

કેટલીક ભાષાઓમાં “તમે” માટે એકથી વધુ શબ્દ હોય છે કે જે “તમે” કેટલા લોકોનો ઉલ્લેખ કરે છે તે પર આધાર રાખે છે. એકવચન સ્વરૂપ તે એક વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરે છે, અને બહુવચન સ્વરૂપ એકથી વધુ વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરે છે. કેટલીક ભાષાઓમાં બેવચન સ્વરૂપ પણ હોય છે કે જે બે વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરે છે, અને કેટલીકમાં અન્ય સ્વરૂપો હોય છે કે જે ત્રણ અથવા ચાર વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરે છે.

તમે આ વિડિઓ અહીં જોઈ શકો છો http://ufw.io/figs_younum

બાઈબલના વક્તા કેટલીકવાર એકવચન સ્વરૂપ “તમે” નો ઉપયોગ ત્યારે પણ કરે છે જ્યારે તે કોઈ ટોળાની વાત કરી રહ્યા હોય છે.

• એકવચન સર્વનામ કે જે જૂથોનો ઉલ્લેખ કરે છે

ઔપચારિક અને અનૌપચારિક

કેટલીક ભાષાઓમાં “તમે” નો એકથી વધુ સ્વરૂપ હોય છે કે જે વક્તા અને તે વ્યક્તિ કે જેની સાથે વક્તા વાત કરી રહ્યા છે તે બંને વચ્ચેના સંબંધ પર આધારિત છે. લોકો ઔપચારિક સ્વરૂપ “તમે”નો ઉપયોગ કરે છે જયારે તે કોઈ વડીલ અથવા ઉચ્ચ અધિકારી અથવા તે વ્યક્તિ કે જેમને તે સારી રીતે જાણતા નથી તેમની વાત કરે છે ત્યારે. લોકો અનૌપચારિક સ્વરૂપનો ઉપયોગ ત્યારે કરે છે જ્યારે તે વ્યક્તિ વડીલ નથી અથવા ઉચ્ચ અધિકારી નથી, અથવા પરિવારના સભ્ય અથવા ગાઢ મિત્ર હોય.

તમે આ વિડિઓ અહીં જોઈ શકો છો http://ufw.io/figs_youform.

આ અનુવાદ કરવામાં સહાય માટે, અમે સૂચવીએ છીએ કે તમે વાંચો:

• “તમે”ના સ્વરૂપો - ઔપચારિક અથવા અનૌપચારિક

બીજો પુરુષ એક વચનનાં રૂપો ‘તું’/ ‘તમે’ – બેવડું/ બહુવચન

વર્ણન

જયારે “તું” શબ્દ માત્ર એક જ વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરે ત્યારે કેટલીક ભાષાઓમાં એકવચનનું રૂપ “તું” વપરાય છે, અને જયારે એકથી વધારે વ્યક્તિઓ માટે “તું” શબ્દ ઉલ્લેખ કરે ત્યારે બહુવચનનું રૂપ “તમે” વાપરવામાં આવે છે. માત્ર બે જ વ્યક્તિઓનો ઉલ્લેખ “તું” શબ્દ કરે ત્યારે અમુક ભાષાઓમાં “તું” માટેનું બેવડું રૂપ પણ હોય છે. જો અનુવાદકો આ ભાષાઓમાંની કોઈ એક ભાષા બોલતા હોય તો વકતાનો અર્થ શો હતો તે તેઓએ જાણવાની જરૂરત છે કે જેથી તેઓની ભાષામાં “તું” માટેનો યોગ્ય શબ્દ તેઓ પસંદ કરી શકે. ભલે કેટલા પણ લોકો અંગે તે રૂપ ઉલ્લેખ કરતું હોય તોપણ કેટલીક ભાષાઓ જેમ કે અંગ્રેજી પાસે માત્ર એક જ રૂપ છે.

બાઈબલ મૂળ હિબ્રૂ, અરામિક, અને ગ્રીક ભાષાઓમાં લખવામાં આવ્યુ હતું. આ તમામ ભાષાઓમાં “તું” માટેનું એકવચનનું રૂપ છે અને “તું” માટેનું બહુવચનનું રૂપ પણ છે. જયારે આપણે તે ભાષાઓમાં બાઈબલ વાંચીએ છીએ ત્યારે સર્વનામો અને ક્રિયાપદનાં રૂપો “તું” શબ્દ એક વ્યક્તિનો કે એકથી વધારે વ્યક્તિઓનો ઉલ્લેખ કરે છે તે દર્શાવે છે. તેમ છતાં તે રૂપો માત્ર બે વ્યક્તિઓનો કે એકથી વધારે વ્યક્તિઓનો ઉલ્લેખ કરે છે તે દર્શાવતું નથી. જયારે “તું” શબ્દ કેટલા લોકોનો ઉલ્લેખ કરે છે તે અંગે સર્વનામો દર્શાવતા નથી ત્યારે બોલનાર કેટલા લોકોની સાથે વાતચીત કરી રહ્યો હતો તેને જોવા માટે પૂર્વ સંદર્ભમાં આપણે જોવાની જરૂરત છે.

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

• અનુવાદકો જે ભાષા બોલતા હોય તેમાં જો “તું” માટેનાં એકવચન, બેવડા અને બહુવચનનાં અલગ અલગ રૂપો હોય તો વક્તાનો ભાવાર્થ શો હતો તે તેઓએ હંમેશા જાણવાની જરૂરત રહેશે કે જેથી તેઓની ભાષામાં “તું” માટેના યોગ્ય શબ્દની પસંદગી તેઓ કરી શકે.
• ઘણી ભાષાઓમાં કર્તા એકવચન છે કે બહુવચન તેના પર આધાર રાખીને ક્રિયાપદનાં વિવિધ રૂપો પણ હોય છે. તેથી “તું” અર્થની સાથે સર્વનામ ના હોય તોપણ, આ ભાષાઓનાં અનુવાદકોએ જાણવાની જરૂરત પડશે કે શું વક્તા એક વ્યક્તિ કે એકથી વધારે વ્યક્તિઓનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યો છે.

અમુકવાર સંદર્ભ સ્પષ્ટતા કરી દેશે કે “તું” શબ્દ એક કે એકથી વધારે વ્યક્તિઓનો ઉલ્લેખ કરે છે. વાક્યમાં રહેલા અન્ય સર્વનામોને જો તમે જોશો તો વક્તા કેટલા લોકો અંગે સંબોધન કરી રહ્યો છે તે જાણવામાં તેઓ સહાયક થશે.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

અને ઝબદીના દીકરા યાકૂબ તથા યોહાન તેની પાસે આવીને કહે છે, “ઉપદેશક, અમારી ઈચ્છા છે કે, અમે જે કંઈ માગીએ તે તું અમારે વાસ્તે કરે.” ૩૬ અને તેણે તેઓને કહ્યું, “તમારી શી ઇચ્છા છે ? હું તમારે વાસ્તે શું કરું ?” (માર્ક ૧૦:૩૫-૩૬ ULT)

તેઓને માટે તે શું કરે એવી તેઓની શી ઈચ્છા છે તે વિષે ઇસુ, યાકૂબ અને યોહાન એમ બે જણાંને પૂછે છે. જો લક્ષ્યાંકિત ભાષામાં “તું” માટેનાં બેવડુ રૂપ હોય તો તેનો ઉપયોગ કરો. જો લક્ષ્યાંકિત ભાષામાં બેવડું રૂપ ના હોય તો તેનાં બહુવચનનો ઉપયોગ કરવું યથાયોગ્ય રહેશે.

ત્યારે તે પોતાના શિષ્યોમાંના બેને આગળ મોકલે છે, ને તેઓને કહે છે, “સામેના ગામમાં જાઓ; અને તેમાં તમે પેસશો કે તરત એક ગધેડાનો વછેરો જેના પર કોઈ માણસ કદી બેઠું નથી, એવો તમને બાંધેલો મળશે; તેને છોડીને મારી પાસે લાવો.” (માર્ક ૧૧:૧બ-૨ ULT)

સંદર્ભ તેની સ્પષ્ટતા કરે છે કે ઇસુ બે લોકોની સાથે વાતચીત કરી રહ્યા છે. જો લક્ષ્યાંકિત ભાષામાં “તું” માટેનાં બેવડુ રૂપ હોય તો તેનો ઉપયોગ કરો. જો લક્ષ્યાંકિત ભાષામાં બેવડું રૂપ ના હોય તો તેનાં બહુવચનનો ઉપયોગ કરવું યથાયોગ્ય રહેશે.

વિખેરાઈ ગયેલાં બારે કુળને, દેવના તથા પ્રભુ ઇસુ ખ્રિસ્તના સેવક યાકૂબની સલામ. મારા ભાઈઓ, જયારે તમને તરેહ તરેહનાં પરીક્ષણો થાય છે ત્યારે તેમાં પૂરો આનંદ માનો; કેમ કે તમે જાણો છો કે તમારા વિશ્વાસની પરીક્ષામાં પાર ઊતર્યાથી ધીરજ ઉત્પન્ન થાય છે. (યાકૂબ ૧:૧-૩ ULT)

યાકૂબે આ પત્ર ઘણા લોકોને સંબોધીને લખ્યો હતો તેથી “તમે” શબ્દ ઘણાં લોકોનો ઉલ્લેખ કરે છે. જો લક્ષ્યાંકિત ભાષામાં “તું” માટે બહુવચનનું રૂપ હોય તો તેનો અહીં ઉપયોગ કરવું યથાયોગ્ય રહેશે.

“તું” શબ્દ કેટલાં લોકોનો ઉલ્લેખ કરે છે તેને શોધી કાઢવા માટેની વ્યૂહરચનાઓ

(૧) અનુવાદની નોંધમાં જુઓ કે શું તેઓ જણાવે છે કે “તું” શબ્દ એક વ્યક્તિને કે એકથી વધારે વ્યક્તિઓનો ઉલ્લેખ કરે છે કે નહિ.
(૨) UST માં જુઓ કે શું તે એવું કશુંક દર્શાવે છે કે જે “તું” શબ્દ એક વ્યક્તિનો કે એકથી વધારે વ્યક્તિઓનો ઉલ્લેખ કરે છે કે નહિ.
(૩) તમારી પાસે જે બાઈબલ છે જેને કોઈ એવી ભાષામાં લખવામાં આવ્યું છે કે જેમાં “તું” એકવચન અને “તમે” બહુવચનમાં તફાવત દર્શાવવામાં આવ્યું હોય તો તે બાઈબલમાં તે વાક્યનું “તું” માટે કયું રૂપ છે તેને જુઓ.
(૪) સંદર્ભમાં જુઓ કે વક્તા કોની સાથે વાત કરી રહ્યો છે અને તેને કોને પ્રત્યુતર આપ્યો છે.

આપેલ લિંકમાં તમે વિડીઓ પણ જોઈ શકો છો: https://ufw.io/figs_youdual.

'તમે' ના સ્વરૂપો - એકવચન

સમજૂતી

જ્યારે "તમે" શબ્દ માત્ર એક વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરે છે ત્યારે કેટલીક ભાષાઓમાં "તમે" નું એકવચન સ્વરૂપ હોય છે અને જ્યારે "તમે" શબ્દ એક કરતાં વધુ વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરે છે ત્યારે બહુવચન સ્વરૂપ હોય છે. અનુવાદકો કે જેઓ આમાંથી એક ભાષા બોલે છે તેઓને હંમેશા એ જાણવું જરૂરી રહેશે કે વક્તા શું કહેવા માંગે છે જેથી તેઓ તેમની ભાષામાં "તમે" માટે યોગ્ય શબ્દ પસંદ કરી શકે. અન્ય ભાષાઓ, જેમ કે અંગ્રેજી, માત્ર એક જ સ્વરૂપ ધરાવે છે, જેનો ઉપયોગ લોકો ગમે તેટલા લોકોને કરે છે.

બાઇબલ સૌપ્રથમ હિબ્રુ, અરામિક અને ગ્રીક ભાષાઓમાં લખવામાં આવ્યું હતું. આ બધી ભાષાઓમાં "તમે" નું એકવચન સ્વરૂપ અને "તમે" નું બહુવચન સ્વરૂપ બંને હોય છે. જ્યારે આપણે એ ભાષાઓમાં બાઇબલ વાંચીએ છીએ, ત્યારે સર્વનામ અને ક્રિયાપદના સ્વરૂપો આપણને બતાવે છે કે શું “તમે” શબ્દ એક વ્યક્તિનો સંદર્ભ આપે છે કે એક કરતાં વધુ. જ્યારે આપણે એવી ભાષામાં બાઇબલ વાંચીએ છીએ કે જેમાં તમારા અલગ-અલગ સ્વરૂપો નથી, ત્યારે વક્તા કેટલા લોકો સાથે વાત કરી રહ્યા હતા તે જોવા માટે આપણે સંદર્ભ જોવાની જરૂર છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

• અનુવાદકો કે જેમની ભાષા"તમે" ના વિશિષ્ટ એકવચન અને બહુવચન સ્વરૂપો ધરાવે છે એમનેહંમેશા એ જાણવાની જરૂર રહેશે કે વક્તાનો અર્થ શું છે જેથી તેઓ તેમની ભાષામાં "તમે" માટે યોગ્ય શબ્દ પસંદ કરી શકે.
• વિષય એકવચન છે કે બહુવચન છે તેના આધારે ઘણી ભાષાઓમાં ક્રિયાપદના વિવિધ સ્વરૂપો પણ હોય છે. તેથી જો "તમે" નો અર્થ કોઈ સર્વનામ ન હોય તો પણ, આ ભાષાઓના અનુવાદકોને એ જાણવાની જરૂર પડશે કે વક્તા એક વ્યક્તિ અથવા એક કરતાં વધુ વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા હતા.

ઘણીવાર સંદર્ભ સ્પષ્ટ કરશે કે શું "તમે" શબ્દ એક વ્યક્તિ અથવા એક કરતાં વધુનો સંદર્ભ આપે છે. જો તમે વાક્યમાં અન્ય સર્વનામોને જુઓ, તો તેઓ તમને વક્તા કેટલા લોકો સાથે વાત કરી રહ્યા હતા તે જાણવામાં મદદ કરશે. કેટલીકવાર ગ્રીક અને હીબ્રુ બોલનારા લોકોના સમૂહ સાથે વાત કરતા હોવા છતાં પણ "તમે" ના એકવચન સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરતા હતા. (જુઓ ‘તમે’ ના સ્વરૂપો — ટોળા માટે એકવચન.)

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

પણ તેણે કહ્યું, "આ બધી બાબતો તો હું નાનપણથી પાળતો આવ્યો છું" પરંતુ જ્યારે તેણે આ સાંભળ્યું, ત્યારે ઈસુએ તેને કહ્યું, "તું હજી એક બાબત સંબંધી અધૂરો છે. બધી વસ્તુઓ, જેટલી તારી પાસે છે, તે બધું વેચી નાખ અને ગરીબોને વહેંચી દે, અને તને સ્વર્ગમાં ખજાનો મળશે - અને આવ, મારી પાછળ ચાલ." (લુક 18:21-22 ULT)

અધિકારીએ જ્યારે “હું” કહ્યું ત્યારે ફક્ત પોતાના વિશે જ બોલતો હતો. આ આપણને બતાવે છે કે જ્યારે ઈસુએ "તમે" કહ્યું ત્યારે તે ફક્ત અધિકારીનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યો હતો. તેથી "તમે" ના એકવચન અને બહુવચન સ્વરૂપ ધરાવતી ભાષાઓને અહીં એકવચન સ્વરૂપની જરૂર છે.

દેવદૂતે તેને કહ્યું, “પોતાને તૈયાર કર. અને તારા સેન્ડલ પહેર." તેથી તેણે તે કર્યું. તેણે તેને કહ્યું, “તારું* બહારનું વસ્ત્ર પહેરીને મારી પાછળ આવ.” (પ્રેરિતોનાં કૃત્યો 12:8 ULT)

સંદર્ભ સ્પષ્ટ કરે છે કે દેવદૂત એક વ્યક્તિ સાથે વાત કરી રહ્યો હતો અને જે દેવદૂતે આદેશ આપ્યો હતો તે માત્ર એક વ્યક્તિએ તે કર્યું. તેથી જે ભાષાઓમાં "તમે" ના એકવચન અને બહુવચન સ્વરૂપો હોય તેમને અહીં " પોતાને " અને "તમારી" માટે એકવચન સ્વરૂપની જરૂર પડશે. ઉપરાંત, જો ક્રિયાપદો એકવચન અને બહુવચન વિષયો માટે અલગ-અલગ સ્વરૂપો ધરાવે છે, તો ક્રિયાપદો "તૈયાર થા" અને "પહેર" ને એવા સ્વરૂપની જરૂર છે જે એકવચન વિષય સૂચવે છે.

સામાન્ય વિશ્વાસમાં મારા સાચા પુત્ર તીતસ ને . આ હેતુ માટે મેં તને ક્રીત માં રાખ્યો હતો, જેથી જેથી જે કામો અધૂરા છે તેને તું વ્યવસ્થિત કરે અને જે પ્રમાણે મેં તને આજ્ઞા આપી હતી તે પ્રમાણે દરેક શહેરમાં વડીલો ઠરાવે. પરંતુ શુદ્ધ ઉપદેશને જે શોભે છે તે વાતો તારે કહેવી. (તીતસ 1:4a, 5; 2:1 ULT)

પાઊલે આ પત્ર એક વ્યક્તિ, તીતસને લખ્યો હતો. મોટાભાગે આ પત્રમાં "તમે" શબ્દ ફક્ત તીતસને જ દર્શાવે છે.

"તમે" કેટલા લોકોનો ઉલ્લેખ કરે છે તે શોધવા માટેની વ્યૂહરચનાઓ

(1) નોંધો જુઓ કે શું તેઓ જણાવે છે કે "તમે" એક વ્યક્તિ અથવા એક કરતાં વધુ વ્યક્તિનો સંદર્ભ આપે છે.
(2) ULT કોઈ માહિતી આપે છે કે જે તમને બતાવે કે "તમે" શબ્દ એક વ્યક્તિ અથવા એક કરતાં વધુ વ્યક્તિઓનો વાપરવામાં આવ્યો છે.
(3) જો તમારી પાસે કોઈ એવી ભાષામાં લખાયેલું બાઈબલ છે જે "તમે" બહુવચનમાંથી "તું " એકવચનને અલગ પાડે છે, તો તે વાક્યમાં બાઇબલનું "તમે" કયું સ્વરૂપ છે તે જુઓ.
(4) વક્તા કેટલા લોકો સાથે વાત કરી રહ્યા હતા અને કોણે પ્રતિભાવ આપ્યો તે જોવા માટે સંદર્ભ જુઓ.

તમે https://ufw.io/figs_younum પર વિડિયો જોઈ શકો છો.

સર્વ સામાન્ય નામ સાથેની વાક્યરચના

સમજૂતી

સર્વ સામાન્ય નામ સાથેની વાક્યરચનાઓ ચોક્કસ વ્યક્તિઓ અથવા વસ્તુઓને બદલે સામાન્ય રીતે લોકો અથવા વસ્તુઓનો વિષે જણાવે છે. આ નીતિવચનોમાં વારંવાર જોવા મળે છે, કારણ કે નીતિવચનો એવી બાબતો વિશે જણાવે છે જે લોકો વિશે સામાન્ય રીતે સાચી હોય છે.

શું માણસ પોતાના પગ બળ્યા વિના ગરમ અંગારા પર ચાલી શકે? જે કોઈ માણસ પોતાના પાડોશીની પત્ની પાસે જાય છે તેને પણ એમ જ થાય છે જે કોઈ તેણીને સ્પર્શ કરે છે તે શિક્ષા પામ્યા રહેશે નહીં. (નીતિવચનો 6:28-29 ULT)

ઉપરના ગાઢા અક્ષરો વાળા શબ્દસમૂહો કોઈ ચોક્કસ માણસનો સંદર્ભ આપતા નથી. તે જેઓ આ બાબતો કરે છે તેવા કોઈપણ માણસ વિષે જણાવે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

નામો અને તેની વાક્યરચનાઓ સામાન્ય રીતે કંઈકનો સંદર્ભ આપે છે. અલગ અલગ ભાષાઓમાં તે દર્શાવવાની અલગ અલગ રીતો હોય છે કે. તમારે (ભાષાંતર કરનારે) આ સામાન્ય વિચારોને તમારી ભાષામાં સ્વાભાવિક હોય એ રીતે અનુવાદ કરવો જોઈએ

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

ન્યાયી વ્યક્તિને સંકટથી દૂર રાખવામાં આવે છે અને તેના બદલે તે દુષ્ટ પર આવે છે. (નીતિવચનો 11:8 ULT)

ઉપરોક્ત ગાઢા અક્ષરો માં દર્શાવેલ વાક્યરચનાઓ કોઈ ચોક્કસ વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરતા નથી પરંતુ જે સાચું છે તે અથવા જે પણ દુષ્ટ તેને દર્શાવે છે.

જે માણસ અનાજ વેચવાનો ઇનકાર કરે છે એને લોકો શાપ આપે છે. (નીતિવચનો 11:26 ULT)

આ કોઈ ચોક્કસ માણસનો સંદર્ભ નથી, પરંતુ કોઈપણ એવી વ્યક્તિ કે જે અનાજ વેચવાનો ઇનકાર કરે છે.

યહોવા સારા માણસને કૃપા આપે છે, પણ તે**દુષ્ટ યોજનાઓ બનાવનાર માણસની નિંદા કરે છે. (નીતિવચનો 12:2 ULT)

"સારો માણસ" એ શબ્દો કોઈ ચોક્કસ માણસનો નહિ, પરંતુ કોઈ પણ વ્યક્તિ જે સારો તેનો ઉલ્લેખ કરે છે. " જે માણસ દુષ્ટ યોજનાઓ બનાવે છે" એ વાક્ય કોઈ ચોક્કસ માણસનો ઉલ્લેખ કરતું નથી, પરંતુ કોઈપણ વ્યક્તિ જે દુષ્ટ યોજનાઓ બનાવે છે તે વિષે કહે છે.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

જો તમારી ભાષામાં ચોક્કસ લોકો અથવા વસ્તુઓનો ઉલ્લેખ કરવા માટે વપરાતા શબ્દોને બદલે ULTમાં વપરાતા શબ્દો જેવા જ શબ્દો નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે તો સમાન શબ્દોનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો. જો નહીં, તો અહીં કેટલીક વ્યૂહરચનાઓ છે જેનો તમે ઉપયોગ કરી શકો છો.

(1) વાક્યરચનામાં “આ” શબ્દનો ઉપયોગ કરો.
(2) વાક્યરચનામાં “એક” શબ્દનો ઉપયોગ કરો.
(3) "કોઈપણ" શબ્દનો ઉપયોગ કરો જેમ કે "કોઈપણ વ્યક્તિ" અથવા "કોઈપણ."
(4) બહુવચન સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરો, જેમ કે "લોકો."
(5) તમારી ભાષામાં સ્વાભાવિક હોય તેવી અન્ય કોઈપણ રીતનો ઉપયોગ કરો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) વાક્યરચનામાં "જે" શબ્દનો ઉપયોગ કરો.

યહોવા સારા માણસને પર કૃપા કરે છે, પણ તે દુષ્ટ યોજનાઓ બનાવનાર માણસને દોષપાત્ર ઠરાવે છે. (નીતિવચનો 12:2 ULT)

"યહોવા સારા માણસ પર કૃપા કરે છે, પરંતુ જે માણસ દુષ્ટ યોજનાઓ બનાવે છે તેને દોષપાત્ર ઠરાવે છે.” (નીતિવચનો 12:2)

(2) વાક્યરચનામાં “એક” શબ્દનો ઉપયોગ કરો.

જે અનાજ વેચવાનો ઇનકાર કરે છે એ માણસને લોકો શાપ આપે છે. (નીતિવચનો 11:26 ULT)

"એક માણસ જે અનાજ વેચવાનો ઇનકાર કરે છે તેને લોકો શાપ આપે છે."

(3) "કોઈપણ" શબ્દનો ઉપયોગ કરો જેમ કે "કોઈપણ વ્યક્તિ" અથવા "કોઈપણ."

જે અનાજ વેચવાનો ઇનકાર કરે છે એ માણસને લોકો શાપ આપે છે. (નીતિવચનો 11:26 ULT)

"લોકો કોઈપણ માણસ જે અનાજ વેચવાનો ઇનકાર કરે છે તેને શાપ આપે છે "

(4) બહુવચન સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરો, જેમ કે "લોકો" (અથવા આ વાક્યમાં, "પુરુષો").

જે અનાજ વેચવાનો ઇનકાર કરે છે એ માણસને લોકો શાપ આપે છે. (નીતિવચનો 11:26 ULT)

"જેઓ અનાજ વેચવાનો ઇનકાર કરે છે એ પુરુષોને લોકો શાપ આપે છે”

(5) તમારી ભાષામાં સ્વાભાવિક હોય તેવી અન્ય કોઈપણ રીતનો ઉપયોગ કરો.

જે અનાજ વેચવાનો ઇનકાર કરે છે એ માણસને લોકો શાપ આપે છે. (નીતિવચનો 11:26 ULT)

"લોકો જે કોઈ અનાજ વેચવાનો ઇનકાર કરે છે તેને શાપ આપે છે."

જાઓ અને આવો

વર્ણન

ગતિ વિષે વાતચીત કરવા માટે વિવિધ ભાષાઓમાં “જાઓ” કે “આવો” અને “લઇ જાઓ” કે “લાવો” માંથી કયા શબ્દોનો ઉપયોગ કરવો તેને નક્કી કરવા માટે વિવિધ રીતો હોય છે. દાખલા તરીકે, જયારે આ પ્રમાણે બોલીએ કે જેણે તેઓને બોલાવ્યા છે તે વ્યક્તિ પાસે તેઓ જઈ રહ્યા છે, ત્યારે અંગ્રેજી ભાષીઓ બોલશે “હું આવી રહ્યો છું,” જ્યારે સ્પેનિશ ભાષીઓ બોલશે “હું જઈ રહ્યો છું.” “જાઓ” અને “આવો” શબ્દો (“લઇ જાઓ” અને “લાવો” પણ) બોલવા પાછળનો ભાવાર્થ શો છે તે તમારે જાણવા માટે તેના સંદર્ભનો અભ્યાસ કરવાની તમારે જરૂરત છે, અને ત્યારબાદ તે શબ્દોનો અનુવાદ એવી રીતે કરો કે જેથી વાંચકો સમજી શકે કે લોકો કઈ દિશામાં ગતિશીલ છે.

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

ગતિ વિષે વાતચીત કરવા માટે વિવિધ ભાષાઓમાં વિવિધ રીતો છે. બાઈબલમાંની ભાષાઓ અથવા તમારી મૂળ ભાષા “જાઓ” અને “આવો” અથવા “લઇ જાઓ” અને “લાવો” જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ તમારી ભાષા તેઓનો જે રીતે ઉપયોગ કરે છે તેનાથી તદ્દન વિપરીત રીતે ઉપયોગ કરતા હોય એવું બની શકે. તમારી ભાષામાં સ્વાભાવિક હોય એવી રીતે જો આ શબ્દોનો અનુવાદ કરવામાં આવ્યો ના હોય તો તમારા વાંચકો મૂંઝવણમાં મૂકાઈ શકે કે કઈ દિશામાં લોકો ગતિશીલ છે.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

યહોવાએ નૂહને કહ્યું, “તું ને તારા ઘરનાં બધાં માણસો વહાણમાં આવો.” (ઉત્પત્તિ ૭:૧ ULT)

કેટલીક ભાષાઓમાં આ શબ્દ લોકોને એવા વિચારમાં ધકેલશે કે યહોવા વહાણમાં હતો.

અને જ્યારે તું મારા કુટુંબીઓ પાસે આવશે ત્યારે મારા એ સમથી તું છૂટો થશે; એટલે જો તેઓ તને કન્યા નહિ આપે, તો મારા સમથી તું છૂટો થશે. (ઉત્પત્તિ ૨૪:૪૧ ULT)

ઇબ્રાહિમ તેના ચાકરની સાથે વાતચીત કરી રહ્યો હતો. ઇબ્રાહિમનાં સંબંધીઓ તે અને તેનો ચાકર જ્યાં ઊભા હતા ત્યાંથી ઘણે દૂરનાં પ્રદેશમાં વસતા હતા અને તે તેના ચાકરને તેઓની પાસે જવા કહી રહ્યો હતો, ઇબ્રાહિમની તરફ આવવાનું કહી રહ્યો નહોતો.

યહોવા તારો ઈશ્વર જે દેશ તને આપે છે તેમાં જયારે તું આવે, ને તેનું વતન લઈને તેમાં વસે...(પુનર્નિયમ ૧૭:૧૪ અ ULT)

મૂસા અરણ્યમાંનાં લોકોની સાથે વાતચીત કરી રહ્યો છે. ઈશ્વર તેઓને જે વતનનો દેશ આપી રહ્યા હતા તેમાં તેઓ હજુ પહોંચ્યા નહોતા. અમુક ભાષાઓમાં, આ પ્રમાણે કહેવું વધારે અર્થસભર રહેશે, “જ્યારે તું દેશમાં પહોંચી જાય...”

તેઓ તેને પ્રભુની આગળ રજુ કરવાને યરૂશાલેમમાં મંદિરમાં લાવ્યા. (લૂક ૨:૨૩બ ULT)

અમુક ભાષાઓમાં, તેઓ ઈસુને મંદિરમાં લાવ્યા કે લઈને ગયા કહેવું વધારે અર્થસભર રહેશે.

જુઓ, યાઈર નામે એક માણસ આવ્યો, તે સભાસ્થાનનો અધિકારી હતો. તેણે ઈસુને પગે પડીને તેને વિનંતી કરી કે, મારે ઘેર આવ. (લૂક ૮:૪૧ ULT)

જ્યારે તેણે ઈસુની સાથે વાત કરી હતી તે સમયે તે માણસ તેના ઘરે નહોતો. તે ઈચ્છતો હતો કે તેના ઘરે ઇસુ તેની સાથે જાય.

તમે રાનમાં શું જોવા ગયા હતા ? શું પવનથી હાલતા બરુને ? (લૂક ૭:૨૪બ ULT)

અમુક ભાષાઓમાં તેને શું જોવા માટે તમે બહાર નીકળી આવ્યા હતા કહેવું હજુ વધારે અર્થસભર બની રહેશે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

ULT માં ઉપયોગ કરવામાં આવેલ શબ્દ તમારી ભાષામાં સ્વાભાવિક લાગતો હોય અને યોગ્ય ભાવાર્થ આપતો હોય તો તેનો ઉપયોગ કરવા વિષે વિચાર કરો. જો તેમ નથી, તો અહીં અન્ય વ્યૂહરચનાઓ આપવામાં આવેલ છે.

(૧) “જાઓ,” “આવો,” “લઇ જાઓ” અથવા “લાવો” શબ્દનો તમારી ભાષામાં સ્વાભાવિક હોય એ રીતે ઉપયોગ કરો.
(૨) અસલી ભાવાર્થને પ્રગટ કરનાર કોઈ બીજા શબ્દનો ઉપયોગ કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનાં લાગુકરણનાં દાખલાઓ

(૧) “જાઓ,” “આવો,” “લઇ જાઓ” અથવા “લાવો” શબ્દનો તમારી ભાષામાં સ્વાભાવિક હોય એ રીતે ઉપયોગ કરો.

અને જ્યારે તું મારા કુટુંબીઓ પાસે આવશે ત્યારે મારા એ સમથી તું છૂટો થશે; એટલે જો તેઓ તને કન્યા નહિ આપે, તો મારા સમથી તું છૂટો થશે. (ઉત્પત્તિ ૨૪:૪૧ ULT)

અને જ્યારે તું મારા કુટુંબીઓ પાસે જશે ત્યારે મારા એ સમથી તું છૂટો થશે; એટલે જો તેઓ તને કન્યા નહિ આપે, તો મારા સમથી તું છૂટો થશે.

તમે રાનમાં શું જોવા ગયા હતા ? શું પવનથી હાલતા બરુને ? (લૂક ૭:૨૪બ ULT) તમે રાનમાં શું જોવા બહાર નીકળી આવ્યા હતા ? શું પવનથી હાલતા બરુને ?

(૨) અસલી ભાવાર્થને પ્રગટ કરનાર કોઈ બીજા શબ્દનો ઉપયોગ કરો.

યહોવા તારો ઈશ્વર જે દેશ તને આપે છે તેમાં જયારે તું આવે, ને તેનું વતન લઈને તેમાં વસે...(પુનર્નિયમ ૧૭:૧૪ અ ULT)

યહોવા તારો ઈશ્વર જે દેશ તને આપે છે તેમાં જયારે તું આવી પહોંચે, ને તેનું વતન લઈને તેમાં વસે...”

યહોવાએ નૂહને કહ્યું, “તું ને તારા ઘરનાં બધાં માણસો વહાણમાં આવો.” (ઉત્પત્તિ ૭:૧ ULT)

યહોવાએ નૂહને કહ્યું, “તું ને તારા ઘરનાં બધાં માણસો વહાણમાં પ્રવેશી જાઓ.”

તમે રાનમાં શું જોવા ગયા હતા ? શું પવનથી હાલતા બરુને ? (લૂક ૭:૨૪બ ULT) તમે રાનમાં શું જોવાને માટે યાત્રાએ નીકળી પડયા હતા ? શું પવનથી હાલતા બરુને ?

નામવાચક વિશેષણો

સમજૂતી

કેટલીક ભાષાઓમાં વિશેષણનો ઉપયોગ જે વસ્તુઓનું વર્ણન કરવામાં આવે છે તેના વર્ગીકરણ માટે કરી શકાય છે. આમ કરવામાં વિશેષણ નામની જેમ કાર્ય કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, "શ્રીમંત" શબ્દ એક વિશેષણ છે. અહીં બે વાક્યો છે જે દર્શાવે છે કે "શ્રીમંત" એક વિશેષણ છે.

શ્રીમંત માણસ પાસે પુષ્કળ ઘેટાં તથા ઢોરઢાંક હતાં. (2 સેમ્યુઅલ 12:2 ULT)

"શ્રીમંત" વિશેષણ, "માણસ" શબ્દ પહેલા આવે છે અને "માણસ" નું વર્ણન કરે છે.

તે ધનવાન થશે નહિ; તેની સંપત્તિ ટકશે નહીં. (અયુબ 15:29a ULT)

ક્રિયાપદ "થશે" એ વિશેષણ " ધનવાન" પછી આવે છે અને "તે" નું વર્ણન કરે છે.

અહીં એક વાક્ય છે જે દર્શાવે છે કે " ધનવાન" પણ નામ તરીકે કાર્ય કરી શકે છે.

ધનવાન અડધા શેકેલથી વધુ ન આપે, અને ગરીબ તેથી ઓછું ન આપે. (નિર્ગમન 30:15b ULT)

નિર્ગમન 30:15 માં, "ધનવાન" શબ્દ વાક્યમાં નામવાચક તરીકે કાર્ય કરે છે અને તે ધનવાન લોકો ના સમૂહનો ઉલ્લેખ કરે છે. "ગરીબ" શબ્દ પણ એક નામવાચક તરીકે કામ કરે છે અને ગરીબ લોકોના સમૂહનો સંદર્ભ આપે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

• બાઇબલમાં ઘણી વખત વિશેષણોનો ઉપયોગ લોકોના સમૂહનું વર્ણન કરવા માટે નામ તરીકે કરવામાં આવે છે.
• કેટલીક ભાષાઓ આ રીતે વિશેષણોનો ઉપયોગ કરતી નથી.
• આ ભાષાઓના વાચકો એવું વિચારી શકે છે કે લખાણમાં કોઈ ચોક્કસ વ્યક્તિ વિશે વાત થઇ રહી છે જ્યારે વાસ્તવમાં તે એવા લોકોના જૂથ વિશે વાત કરી રહ્યું છે જેમનું વર્ણન વિશેષણ કરે છે.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

દુષ્ટતાનો રાજદંડ ન્યાયીની ભૂમિમાં શાસન ન કરવો જોઈએ. (ગીતશાસ્ત્ર 125:3a ULT)

અહીં “ન્યાયી” એવા લોકોનો સમૂહ છે છે જે ન્યાયી છે, કોઈ એક ચોક્કસ ન્યાયી વ્યક્તિ નહિ.

જેઓ નમ્ર છે તેઓ ધન્ય છે. (માથ્થી 5:5a ULT)

અહીં “નમ્ર” એવા બધા લોકો છે જેઓ નમ્ર છે, કોઈ ચોક્કસ નમ્ર વ્યક્તિ નહિ.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

જો તમારી ભાષા લોકોનો સમૂહનો ઉલ્લેખ કરવા માટે વિશેષણોનો ઉપયોગ નામવાચક તરીકે કરે છે, તો આ રીતે વિશેષણોનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો. જો તે અજુગતું લાગે, અથવા જો અર્થ અસ્પષ્ટ અથવા ખોટો જણાય, તો અહીં બીજો વિકલ્પ છે:

(1) વિશેષણ જે નામનું વર્ણન કરે છે તેના બહુવચન સ્વરૂપ સાથે વિશેષણનો ઉપયોગ કરો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) વિશેષણ જે નામનું વર્ણન કરે છે તેના બહુવચન સ્વરૂપ સાથે વિશેષણનો ઉપયોગ કરો.

દુષ્ટતાનો રાજદંડ ન્યાયીની ભૂમિમાં શાસન ન કરવો જોઈએ. (ગીતશાસ્ત્ર 125:3a ULT)

દુષ્ટતાનો રાજદંડ ન્યાયી લોકોની ભૂમિ પર શાસન ન કરે.

જેઓ નમ્ર છે તેઓ ધન્ય છે. (માથ્થી 5:5a ULT)

જે લોકો નમ્ર છે. તેઓને ધન્ય છે

ઘટનાઓનો ક્રમ

સમજૂતી

બાઇબલમાં, ઘટનાઓ જે ક્રમમાં બની હતી તે પ્રમાણે હંમેશા જણાવવામાં આવતી નથી. કેટલીકવાર લેખક પોતે જે ઘટના વિશે વાત કરે છે તેના કરતાં અગાઉના સમયે બનેલી કોઈ બાબતની ચર્ચા કરવા માગે છે. આ બાબત વાચકને ગૂંચવણમાં નાખી શકે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

વાચકો એવું વિચારે છે કે જે ઘટનાઓ તેમને કહેવામાં આવે છે તે એજ ક્રમમાં બની હતી. ઘટનાઓના સાચા ક્રમને સમજવામાં તેમને મદદ કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

આ સર્વ ઉપરાંત તેણે યોહાનને જેલમાં બંધ કર્યો. ત્યાર બાદ જ્યારે બધા લોકો બાપ્તિસ્મા પામ્યા, ત્યારે ઈસુએ પણ બાપ્તિસ્મા લીધું. (લુક 3:20-21 ULT)

આ ઘટનાક્રમ જોતા યોહાનને જેલમાં બંધ કર્યા પછી યોહાને ઇસુને બાપ્તિસ્મા આપ્યું હોય તેવું લાગે છે, પરંતુ યોહાનને જેલમાં બંધ કરવામાં આવ્યા તે પહેલાં યોહાને ઇસુને બાપ્તિસ્મા આપ્યું હતું.

યહોશુઆએ લોકોને કહ્યું હતું તેમ, સાત યાજકો ઘેટાંના શિંગડાના સાત રણશિંગડા લઈને યહોવાની આગળ આગળ ગયા અને રણશિંગડા વગાડ્યા, અને યહોવાના કરારનો કોશ તેમની પાછળ ગયો. પણ યહોશુઆએ લોકોને આજ્ઞા આપી કે, “હું તમને પોકાર કરવા કહું ત્યાં સુધી બૂમો પાડશો નહિ, તમારો અવાજ સંભળાવશો નહિ, અને તમારા મોંમાંથી એક શબ્દ પણ નીકળે નહિ. હું કહું પછી જ તમે તમારે બૂમો પાડવી.” (યહોશુઆ 6:8,10 ULT)

આ વિધાનમાં એવું લાગે છે કે યહોશુઆએ સૈન્યની કૂચ શરૂ કર્યા પછી બૂમો ન પાડવાનો આદેશ આપ્યો હતો, પરંતુ તેણે કૂચ શરૂ કરતા પહેલા તે આદેશ આપ્યો હતો.

ઓળિયું ખોલવા અને તેની મુદ્રા તોડવા માટે કોણ લાયક છે? (પ્રકટીકરણ 5:2b ULT)

આ એવું લાગે છે કે વ્યક્તિએ પહેલા ઓળિયું ખોલવું જોઈએ અને પછી તેની મુદ્રા તોડવી જોઈએ, પરંતુ ઓળિયાને ખોલ્યા અગાઉ ઓળિયાને બંધ કરતી મુદ્રા તોડી નાખવી જોઈએ.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

(1) જો તમારી ભાષામાં એવા શબ્દસમૂહો અથવા સમય દર્શાવતા શબ્દો અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જે દ્વારા ઘટના બની તે અગાઉ તે સબંધી ઉલ્લેખ કરવા માટે ઉપયોગી છે, તો તેમાંથી એકનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો.
(2) જે ઘટના બની ચુકી છે તેનો ઉલ્લેખ કરવા માટે જો તમારી ભાષા ક્રિયાપદ, કાળ અથવા રૂપનો ઉપયોગ કરે છે તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો. (“Aspect” of Verbs.)
નો વિભાગ જુઓ (3) જો તમારી ભાષા ઘટનાઓને તેના ક્રમમાં કહેવાનું પસંદ કરે છે, તો ઘટનાઓને ફરીથી ગોઠવવાનું વિચારો જેથી તેઓ જે તે ક્રમમાં હોય. આ માટે બે અથવા વધુ કલમો એકસાથે મૂકવાની જરૂર પડી શકે છે (જેમ કે 5-6). (જુઓ [Verse Bridges] (../translate-versebridge/01.md).)

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) જો તમારી ભાષામાં જો કોઈ ઘટના તેનો ઉલ્લેખ થયા અગાઉ બની ચુકી છે તે તે દર્શાવવા ઉપયોગમાં લેવાતા શબ્દસમૂહો, સમયના શબ્દો અથવા સમય દર્શાવતા શબ્દો છે તો તેમાંથી કોઈનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો.

20 આ સર્વ ઉપરાંત તેણે યોહાનને જેલમાં બંધ કર્યો. ત્યાર બાદ જ્યારે બધા લોકો બાપ્તિસ્મા પામ્યા, ત્યારે ઈસુએ પણ બાપ્તિસ્મા લીધું. (લુક 3:20-21 ULT)

20 પણ પછી હેરોદે ... યોહાનને જેલમાં બંધ કરી દીધો હતો. 21 યોહાનને જેલમાં ધકેલી દેવાયા તે પહેલાં, જ્યારે બધા લોકો યોહાન દ્વારા બાપ્તિસ્મા લઈ રહ્યા હતા, ત્યારે ઈસુએ પણ બાપ્તિસ્મા લીધું.

ઓળિયાને ખોલવા અને તેની મુદ્રા તોડવા માટે કોણ લાયક છે? (પ્રકટીકરણ 5:2b ULT)

ઓળીયાની મુદ્રા તોડ્યા પછી તેને ખોલવા માટે કોણ લાયક છે?

(2) જો કોઈ ઘટના તેનો ઉલ્લેખ થયા અગાઉ બની ચુકી છે તે તે દર્શાવવા જો તમારી ભાષામાં ક્રિયાપદ કાળ અથવા રૂપનો ઉપયોગ થાય છે, તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો.

યહોશુઆએ લોકોને કહ્યું હતું તેમ, સાત યાજકો ઘેટાંના શિંગડાના સાત રણશિંગડા લઈને યહોવાની આગળ આગળ ગયા અને રણશિંગડા વગાડ્યા, અને યહોવાના કરારનો કોશ તેમની પાછળ ગયો. પણ યહોશુઆએ લોકોને આજ્ઞા આપી કે, “હું તમને પોકાર કરવા કહું ત્યાં સુધી બૂમો પાડશો નહિ, તમારો અવાજ સંભળાવશો નહિ, અને તમારા મોંમાંથી એક પણ શબ્દ નીકળે નહિ. હું કહું પછી જ તમે તમારે બૂમો પાડવી.” (યહોશુઆ 6:8,10 ULT)

8 યહોશુઆએ લોકોને કહ્યું હતું તેમ, યહોવા સમક્ષ સાત યાજકો ઘેટાંના શિંગડાંના સાત રણશિંગડા લઈને આવ્યા, જેમ જેમ તેઓ આગળ વધતા ગયા, તેઓએ રણશિંગડાં વગાડ્યાં 10 પણ જોશુઆએ લોકોને આજ્ઞા આપી હતી કે, “બૂમો પાડશો નહિ. જ્યાં સુધી હું તમને બૂમો પાડવાનું કહું નહિ ત્યાં સુધી તમારા મોંમાંથી કોઈ અવાજ ન નીકળવો જોઈએ. હું કહું પછી જ તમારે બૂમો પાડવી.”

(3) જો તમારી ભાષા ઘટનાઓને તે ક્રમમાં જણાવવાનું પસંદ કરે છે, તો ઘટનાઓને ફરીથી ગોઠવવાનું વિચારો. આ માટે બે અથવા વધુ કલમો એકસાથે મૂકવાની જરૂર પડી શકે છે (જેમ કે ક. 5-6).

8 યહોશુઆએ લોકોને કહ્યું હતું તેમ, સાત યાજકો ઘેટાંના શિંગડાંના સાત રણશિંગડા લઈને યહોવાની આગળ આગળ ગયા અને રણશિંગડા વગાડ્યા, પણ યહોશુઆએ લોકોને આજ્ઞા આપી કે, “હું તમને બૂમો પાડવાનું કહું નહિ ત્યાં સુધી બૂમો પાડશો નહિ કે તમારો અવાજ સંભળાવશો નહિ. ત્યાં સુધી તમારા મોંમાંથી કોઈ પણ શબ્દ બહાર કાઢશો નહિ. ત્યાર પછી તમારે બૂમો પાડવી.” (યહોશુઆ 6:8,10 ULT)

8,10 યહોશુઆ એ લોકોને આજ્ઞા આપી કે, “જ્યાં સુધી હું તમને બૂમો પાડવાનું કહું નહિ ત્યાં સુધી બૂમો પાડશો નહિ. તમારા મોંમાંથી કોઈ અવાજ ન નીકળવો જોઈએ. હું કહું ત્યારે જ તમારે બૂમો પાડવી.” પછી યહોશુઆએ લોકોને કહ્યું હતું તેમ, સાત યાજકો ઘેટાંના શિંગડાંના સાત રણશિંગડા લઈને યહોવાની આગળ ગયા, જેમ જેમ તેઓ આગળ વધતા ગયા, તેમ તેઓએ રણશિંગડા વગાડ્યા.

ઓળિયાને ખોલવા અને તેની મુદ્રા તોડવા માટે કોણ લાયક છે? (પ્રકટીકરણ 5:2b ULT)

મુદ્રા તોડવા અને ઓળિયાને ખોલવાને કોણ લાયક છે?

તમે https://ufw.io/figs\_events પર વિડિયો પણ જોઈ શકો છો.

ભાષાલંકાર

વર્ણન

વાણીના ભાગો તે શબ્દોની શ્રેણીઓ છે. વાક્યમાં વિવિધ શબ્દોની શ્રેણીઓનું વિવિધ કાર્ય રહેલું છે. દરેક ભાષાઓમાં વાણીના ભાગોહોય છે, અને ભાષામાંના દરેક શબ્દો વાણીનો ભાગ છે. મોટાભાગની ભાષાઓમાં વાણીના આ મૂળભૂત ભાગો હોય છે, કેટલીક ભિન્નતાઓ સાથે, અને કેટલીક ભાષાઓમાં અહીંયાથી પણ વધુ શ્રેણીઓ હોય છે. આ વાણીના ભાગોની સંપૂર્ણ સૂચિ નથી, પરંતુ તે મૂળભૂત વર્ગોને આવરી લે છે.

ક્રિયાપદતે શબ્દો છે જે યા તો કોઈ ક્રિયા (જેમ કે આવો, જાઓ, ખાવો) અથવા કંઈ હોવાની સ્થિતિ (જેમ કે છે, છો, હતા) વ્યક્ત કરે છે. વધુ વિસ્તૃત માહિતી અહીં ક્રિયાપદ જોવા મળશે.

નામો તે શબ્દો છે જે વ્યક્તિ, સ્થળ, વસ્તુ અથવા વિચારને વ્યક્ત કરે છે. સામાન્ય નામો સર્વસામાન્ય છે, એટલે કે, તેઓ કોઈ ચોક્કસ અસ્તિત્વ ધરાવતા (માણસ, શહેર, દેશ)નો ઉલ્લેખ કરતાં નથી. નામો, અથવા યોગ્ય સંજ્ઞાઓ ચોક્કસ અસ્તિત્વ ધરાવનાર (પિતર, યરુશાલેમ, મિસર)નો ઉલ્લેખ કરે છે. (વધુ માહિતી માટે જુઓ), નામનું અનુવાદ કેવી રીતે કરવું.

ઉપનામો તે નામોનું સ્થાન લે છે અને તે, તેણીની, તે, તમે, તેઓ અને આપણે જેવા શબ્દો ઉમેરે છે. ઉપનામો વિષેના વિસ્તૃત પાનો ઉપનામો પર મળી શકશે.

સંયોજનો તે શબ્દો છે જે શબ્દસમૂહો અથવા વાક્યોને જોડે છે. ઉદાહરણોમાં સામેલ છે અને, અથવા, પરંતુ, માટે, હજુ સુધી, ન તો. કેટલાક સંયોજનો જોડીઓમાં વપરાય છે: બંને/અને; ક્યાં/તો; ન/તો; માત્ર નહિ/પરંતુ તે પણ. ઉપનામો વિષેના વિસ્તૃત પાનો જોડતા શબ્દો પર મળી શકશે.

અવ્યયો એવા શબ્દો છે કે જે શબ્દસમૂહોની શરૂઆત કરે છે જે નામ અથવા ક્રિયાપદને નામ અથવા ક્રિયાપદની વધુ માહિતી સાથે જોડે છે. ઉદાહરણ તરીકે, “તે છોકરી દોડીને તેના પિતા તરફ ગઈ.” અહીં શબ્દસમૂહ સાથે અવ્યય “તરફ” તે છોકરીની દોડવાની દિશા (ક્રિયા) તેના પિતાના સંબંધમાં કહે છે. બીજું ઉદાહરણ, “ઈસુની આસપાસ લોકોની સંખ્યામાં વધારો થયો.” અહીં શબ્દસમૂહ સાથે અવ્યય આસપાસ તે લોકોના ટોળાનું સ્થળ ઈસુના સંબંધમાં કહે છે. અવ્યયના કેટલાક ઉદાહરણો, તરફ, માંથી, માં, બહાર, પર, બંધ, સાથે, વિના, ઉપર, નીચે, અગાઉ, પછી, પાછળ, ની આગળ, પેલે પાર, મધ્યે, દ્વારા, બહાર.

ઉપપદો એવા શબ્દો છે જે નામો સાથે તે બતાવવા વપરાય છે કે વક્તા જે કંઈકનો ઉલ્લેખ કરે છે તે તેમના સાંભળનારાઓ ઓળખી શકવા સક્ષમ છે કે નહિ. અંગ્રેજીમાં આ શબ્દો: “a”, an, the છે. a અને an શબ્દોનો અર્થ સમાન થાય છે. જો વક્તા કહે કે “એક કૂતરો તે પોતાના સાંભળનારાઓ પાસે થી તે એવી અપેક્ષા નથી રાખતો કે તે કયા કૂતરાની વાત કરી રહ્યો છે; આ કદાચ હોઈ શકે કે તે પ્રથમ વખત જ તે કૂતરા વિષે કંઈક બોલી રહ્યા હોય. જો વક્તા કહે કે તે કૂતરો, તો સામાન્ય રીતે તે કોઈ ચોક્કસ કૂતરાનો ઉલ્લેખ કરે છે, અને તે અપેક્ષા રાખે છે કે પોતાના સાંભળનારાઓ જાણે કે તે કયા કૂતરા વિષે બોલી રહ્યા છે. અંગ્રેજી વક્તાઓ તે બતાવવા કે તેઓ કંઈ સાધારણ વસ્તુને દર્શાવવા માટે ધનો પ્રયોગ પણ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, તેઓ કહી શકે કે “આ હાથી તે મોટું પ્રાણી છે” અને સાધારણ રીતે હાથીઓનો ઉલ્લેખ કરે છે, કોઈ ચોક્કસ હાથીનો નહિ. આ વિષેની વધુ માહિતી સર્વસામાન્ય નામ શબ્દસમૂહો પર મળી શકે છે.

વિશેષણ એવા શબ્દો છે જે નામોનું વર્ણન કરે છે અને જથ્થો, કદ, રંગ અને આયુ જેવી બાબતોને વ્યક્ત કરે છે. કેટલાક ઉદાહરણો: ઘણા, મોટા, વાદળી, વૃદ્ધ, ચાલાક, થાકેલા. કેટલીક વખત લોકો કોઈ વસ્તુ વિષેની કંઈ માહિતી આપવા માટે વિશેષણનો ઉપયોગ કરે છે, અને કેટલીક વખત લોકો એક વસ્તુને અન્યથી જુદી પાડવા માટે તેનો ઉપયોગ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, મારા વૃદ્ધ પિતામાં વિશેષણ વૃદ્ધ સરળ રીતે મારા પિતા વિષે કહે છે. પરંતુ મારી સૌથી મોટી બહેનમાં સૌથી મોટી તે મારી અન્ય મોટી બહેનો જે છે તેનાથી અલગ કરે છે. આ વિષેની વધુ માહિતી વિશિષ્ટ વિરુદ્ધ માહિતી આપવી અથવા યાદ કરાવવી પર મળી શકે છે.

ક્રિયા વિશેષણ એવા શબ્દો છે કે જે ક્રિયાપદો અથવા વિશેષણોનું વર્ણન કરે છે અને જેમ કે કેવી રીતે, ક્યારે, ક્યાં, શા માટે અને કેટલા હદે તે કહે છે. ઘણા અંગ્રેજી ક્રિયા વિશેષણો lyથી સમાપ્ત થાય છે. કેટલાક ઉદાહરણો: ધીમેથી, પાછળથી, દૂરથી, ઈરાદાપૂર્વક, ખૂબ જ.

માલિકી

સમજૂતી

અંગ્રેજીમાં, વ્યાકરણનું સ્વરૂપ જે સામાન્ય રીતે માલિકી સૂચવે છે તેનો ઉપયોગ લોકો અને વસ્તુઓ અથવા લોકો અને અન્ય લોકો વચ્ચેના વિવિધ સંબંધો દર્શાવવા માટે થાય છે. અંગ્રેજીમાં, તે વ્યાકરણ સંબંધી સંબંધ "of," શબ્દનો ઉપયોગ કરીને **એપોસ્ટ્રોફી અને અક્ષર "s"**નો ઉપયોગ કરીને અથવા માલિકીદર્શક સર્વનામનો ઉપયોગ કરીને દર્શાવવામાં આવે છે. નીચેના ઉદાહરણો ,મારા દાદા ઘરના માલિક છે એ ગુજરાતીમાં દર્શાવવા માટેની વિવિધ રીતો છે.

• મારા દાદા ની માલિકી નું ઘર
• મારા દાદા નું ઘર
• તેમનું ઘર

વિવિધ પરિસ્થિતિઓ માટે હિબ્રુ, ગ્રીક અને અંગ્રેજીમાં માલિકીદર્શક સર્વનામનો ઉપયોગ થાય છે. અહીં કેટલીક સામાન્ય પરિસ્થિતિઓ છે જેના માટે તેનો ઉપયોગ થાય છે.

• માલિકી - કોઈ કંઈક બાબતની માલિકી ધરાવે છે છે.
• મારા કપડાં - મારી માલિકીના કપડાં
• સામાજિક સંબંધ - કોઈ વ્યક્તિનો બીજા સાથે અમુક પ્રકારનો સામાજિક સંબંધ હોય છે.
• મારી માતા - તે સ્ત્રી જેણે મને જન્મ આપ્યો, અથવા તે સ્ત્રી જેણે મારો ઉછેર કર્યો
• મારા શિક્ષક - જે મને શિક્ષણ આપે છે તે વ્યક્તિ.
• સંકળાવવું- કોઈ ચોક્કસ બાબત ચોક્કસ વ્યક્તિ, સ્થળ અથવા વસ્તુ સાથે સંકળાયેલ છે.
• ડેવિડની માંદગી - ડેવિડ જે બીમારી અનુભવી રહ્યો છે
• ઈશ્વરનો ડર – ઈશ્વર સાથે સંબંધ રાખતી વખતે માનવ માટે જરૂરી છે તે ભય
• વિષયવસ્તુ- કોઈક જે પોતાનામાં ધરાવે છે.
• કપડાંની બેગ - એક બેગ કે જેમાં કપડાં હોય અથવા કપડાંથી ભરેલી બેગ
• એક ભાગ અને સમગ્ર : એક વસ્તુ બીજી વસ્તુનો ભાગ છે.
• મારું શિર - શિર જે મારા શરીરનો ભાગ છે
• ઘરની છત - છત જે ઘરનો ભાગ છે

કેટલીક ભાષાઓમાં કબજાનું એક વિશેષ સ્વરૂપ છે, જેને અનિવાર્ય માલિકી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ માલિકી ના સ્વરૂપનો ઉપયોગ એવી વસ્તુઓ માટે કરવામાં આવે છે જે તમારી પાસેથી દૂર કરી શકાતી નથી, તેનાથી વિપરીત તમે તે વસ્તુઓ ગુમાવી શકો છો. ઉપરના ઉદાહરણોમાં, મારું માથું અને મારી માતા એ (કેટલીક ભાષાઓમાં),અવિભાજ્ય માલિકીના ઉદાહરણો છે. જ્યારે મારા કપડાં અથવા મારા શિક્ષક અલાયદી માલિકીના ઉદાહરણો છે. કોને અલાયદી કે અવિભાજ્ય ગણી શકાય જે વિવિધ ભાષાઓમાં અલગ અલગ હોઈ શકે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

• જ્યારે એક નામ બીજાની સાથે વ્યાકરણ સમ્બન્ધિત માલિકીપણું ધરાવતું હોય ત્યારે તમારે (અનુવાદકે) બે નામો દ્વારા દર્શાવાયેલા બે વિચારો વચ્ચેના સંબંધને સમજવાની જરૂર છે
• જે રીતે તમારા સ્ત્રોત બાઇબલમાં ઉપયોગ કરવામાં આવે છે એ રીતે કેટલીક ભાષાઓ બધી પરિસ્થિતિઓ માટે વ્યાકરણ આધારિત માલિકીપણાંનો ઉપયોગ કરતી નથી.

બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

માલિકી —પુત્ર નાણાં નો માલિક હતો તે માટે નીચેના ઉદાહરણો,

નાનો દિકરો... બદફેલીમાં પોતાની સંપત્તિ વેડફી નાખે છે. (લુક 15:13b)

સામાજિક સંબંધ — નીચેના ઉદાહરણમાં, શિષ્યો એવા લોકો હતા જેઓ યોહાન પાસેથી શીખ્યા હતા.

પછી યોહાનના શિષ્યો તેમની પાસે આવ્યા. (માથ્થી 9:14a ULT)

સંકળાવવું — નીચેના ઉદાહરણમાં, સુવાર્તા એ પાઉલ સાથે સંકળાયેલ છે કારણ કે તેને પ્રગટ કરે છે.

ઈસુ ખ્રિસ્ત જેને મારી સુવાર્તા પ્રમાણે મૂએલામાંથી ઉઠાડવામાં આવ્યા, જે દાઉદના વંશના છે તેને યાદ રાખ. ( 2તિમોથી 2:8 ULT )

સામગ્રી — નીચેના ઉદાહરણમાં, મુગટ બનાવવા માટે વપરાતી સામગ્રી સોનાની હતી.

તેમના માથા પર સોનાના મુગટ જેવું કંઈક હતું. (પ્રકટીકરણ 9:7b)

સામગ્રી — નીચેના ઉદાહરણમાં, કપમાં પાણી છે.

કારણ કે જે કોઈ તમને પાણીનો પ્યાલો પીવા માટે આપે છે…તેનો બદલો ખોશે નહીં. (માર્ક 9:41 ULT)

સમગ્ર નો એક ભાગ — નીચેના ઉદાહરણમાં, દરવાજો મહેલનો એક ભાગ હતો.

પરંતુ ઉરિયા રાજાના મહેલના દરવાજા પાસે સૂઈ ગયો. (2 શમુએલ 11:9a ULT)

જૂથનો ભાગ — નીચેના ઉદાહરણમાં, "અમે" સમગ્ર જૂથનો ઉલ્લેખ કરે છે અને "દરેક" વ્યક્તિગત સભ્યોનો સંદર્ભ આપે છે.

હવે આપણામાંના દરેકને ખ્રિસ્તના કૃપાદાનના માપ પ્રમાણે કૃપા આપવામાં આવી છે. (એફેસી 4:7 ULT)

ઘટનાઓ અને માલિકી

કેટલીકવાર એક અથવા બંને નામો અવ્યક્ત નામ છે કે જેઓ ઘટના અથવા ક્રિયાનો ઉલ્લેખ કરે છે. નીચેના ઉદાહરણોમાં, અવ્યક્ત નામો ગાઢા અક્ષરોમાં છે. આ માત્ર કેટલાક સંબંધો છે જે બે નામ વચ્ચે શક્ય છે જ્યારે તેમાંથી કોઈ એક ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતું હોય.

વિષય — ક્યારેક “નો,ની,નું,ના” પછીનો શબ્દ નામવાળી ક્રિયા કોણ કરશે તે પ્રથમ નામ દ્વારા કહે છે. નીચેના ઉદાહરણમાં, યોહાન લોકોને બાપ્તિસ્મા આપે છે.

મને જવાબ આપો કે યોહાનનું બાપ્તિસ્મા, સ્વર્ગમાંથી હતું કે માણસો તરફથી?. (માર્ક 11:30)

નીચેના ઉદાહરણ, ખ્રિસ્ત આપણને પ્રેમ કરે છે.

ખ્રિસ્તના પ્રેમથી આપણને કોણ જુદા પડશે? (રોમનો 8:35)

ઉદ્દેશ — કેટલીકવાર " નો,ની,નું,ના" પછીનો શબ્દ કોને અથવા શું થશે તે કહે છે. નીચેના ઉદાહરણમાં, લોકો પૈસાને પ્રેમ કરે છે.

માટે નાણાંનો પ્રેમ એ તમામ પ્રકારની દુષ્ટતાનું મૂળ છે. (1 તીમોથી 6:10a ULT)

ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ — કેટલીકવાર “નો,ની,નું,ના” પછીનો શબ્દ કહે છે કે કોઈ બાબત કઇ રીતે બનશે. નીચેના ઉદાહરણમાં, ઈશ્વર તલવારો વડે હુમલો કરવા દુશ્મનો મોકલીને લોકોને સજા કરશે.

તો તમે તલવારથી ડરો, કારણ કે કોપ તલવારની શિક્ષા લાવે છે. (અયુબ 19:29a ULT)

રજુઆત — નીચેના ઉદાહરણમાં, યોહાન એવા લોકોને બાપ્તિસ્મા આપતા હતા જેઓ તેમના પાપોનો પસ્તાવો કરી રહ્યા હતા. તેઓ પસ્તાવો કરે છે એ બતાવવા તેઓને બાપ્તિસ્મા આપવામાં આવી રહ્યું હતું. તેમનું બાપ્તિસ્મા તેમના પસ્તાવાને રજૂ કરતું હતું.

યોહાન રાનમાં બાપ્તિસ્મા આપતો, અને પાપોની માફીને સારું પસ્તાવાનું બાપ્તિસ્મા પ્રસિદ્ધ કરતો હતો. (માર્ક 1:4 ULT)

બે નામ વચ્ચે શું સંબંધ છે તે જાણવા માટેની વ્યૂહરચના

(1) બે નામ વચ્ચેના સંબંધને સમજવા માટે આસપાસની કલમો તમને મદદ કરે છે કે કેમ તે જોવા તેમને વાંચો.
(2) UST માં એ કલમ વાંચો. કેટલીકવાર તે સંબંધને સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવે છે.
(3) વિશેષ નોંધ એ કલમ વિશે શું કહે છે તે જુઓ.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

જો માલિકીદર્શક શબ્દ એ બે નામ વચ્ચેના ચોક્કસ સંબંધને દર્શાવવાની કુદરતી રીત હોય, તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો. જો તે વિચિત્ર અથવા સમજવું મુશ્કેલ હોય, તો આનો વિચાર કરો.

(1) એક નામ બીજાનું વર્ણન કરે છે એ દર્શાવવા માટે વિશેષણનો ઉપયોગ કરો.
(2) બંને કેવી રીતે સંકળાયેલા છે તે બતાવવા માટે ક્રિયાપદનો ઉપયોગ કરો.
(3) જો નામ એક ઘટનાનો સંદર્ભ આપે છે, તો તેને ક્રિયાપદ તરીકે અનુવાદિત કરો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) એક વિશેષણનો ઉપયોગ કરીને દર્શાવો કે એક નામ બીજાનું વર્ણન કરે છે.

તેમના માથા પર સોનાના મુગટ જેવું કંઈક હતું. (પ્રકટીકરણ 9:7b)

"તેમના માથા પર સોનાના મુગટ હતા"

(2) બે નામ વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવવા માટે ક્રિયાપદનો ઉપયોગ કરો.

જે કોઈ તમને પાણીનો પ્યાલો પીવા માટે આપે છે…તેનો બદલો ખોશે નહીં. (માર્ક 9:41 ULT)

જે કોઈ પ્યાલો કે જેમાં પાણી હોય તમને પીવા માટે આપે છે…તેનો બદલો ખોશે નહીં.

કોપના દિવસે દ્રવ્ય નકામું છે.(નીતિવચનો 11:4a ULT)

જે દિવસે ઈશ્વર પોતાનો ક્રોધ દર્શાવે છે તે દિવસે દ્રવ્ય નકામું છે.

અથવા: જે દિવસે ઈશ્વર તેના કોપમાં લોકોને શિક્ષા કરે છે તે દિવસે દ્રવ્ય નકામું છે.

(3) જો નામોમાનું એક નામ ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરે છે, તો તેને ક્રિયાપદ તરીકે અનુવાદિત કરો. (નીચેના ઉદાહરણમાં " યહોવાની શિક્ષા" અને "તમારા ઈશ્વર." એમ બે માલિકીને લગતા સંબંધો છે.)

એ ધ્યાનમાં રાખો કે હું તમારા બાળકો સાથે વાત કરી રહ્યો નથી, કે જેમણે તમારા ઈશ્વર યહોવાની સજાને જાણી કે જોઈ નથી (પુનર્નિયમ 11:2a ULT)

એ ધ્યાનમાં રાખો કે હું તમારા બાળકો સાથે વાત કરી રહ્યો નથી જેમણે જાણ્યું નથી અથવા જોયું નથી કે જેનું ભજન કરો છો તે ઈશ્વરે મિસરના લોકોને કેવી રીતે શિક્ષા કરી હતી.

તું માત્ર દુષ્ટોની શિક્ષાનું અવલોકન કરશે અને જોશે. (ગીતશાસ્ત્ર 91:8 ULT)

તું માત્ર અવલોકન કરશે અને જોશે કે યહોવા દુષ્ટોને કેવી રીતે શિક્ષા કરે છે.

તમને પવિત્ર આત્માનું દાન પ્રાપ્ત થશે. (પ્રેરિતોનાં કૃત્યો 2:38b ULT)

તમને પવિત્ર આત્મા પ્રાપ્ત થશે, જે ઈશ્વર તમને આપશે.

ક્રિયાપદો

વર્ણન

ક્રિયાપદો એવા શબ્દો છે જે ક્રિયા અથવા ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરે છે અથવા વસ્તુઓનું વર્ણન કરવા કે ઓળખી કાઢવા માટે જેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે તેવા શબ્દો. “ક્રિયા” એક એવી બાબત છે જેને તમે કરો છો. “ક્રિયા” કરતા વધારે “ઘટના” સર્વસામાન્ય હોય છે. “ઘટનાઓ” એવી બાબતો છે જે બને છે, જેમ કે મૃત્યુ. સંયોજક ક્રિયાપદ (“છે”) વસ્તુની કે વ્યક્તિની અવસ્થાને દર્શાવે છે.

દાખલાઓ નીચે દાખલાઓમાં આપવામાં આવેલ ક્રિયાપદોને ઘાટા અક્ષરોમાં આપવામાં આવ્યા છે.

• જહોન દોડયો. (“દોડવું” એક ક્રિયા છે.)
• જહોને કેળું ખાધું. (“ખાવું” એક ક્રિયા છે.)
• જહોને માર્કને જોયો. (“જોવું” એક ક્રિયા છે.)
• જહોન મરી ગયો. (“મરવું” એક ઘટના છે.)
• જહોન ઉંચો છે. (શબ્દસમૂહ “ઉંચો છે” જહોનનો ઉલ્લેખ કરે છે. “છે” ક્રિયાપદ એવો શબ્દ છે જે “જહોન”ને “ઉંચો” શબ્દ સાથે જોડે છે.)
• જહોન રૂપાળો “દેખાય” છે. (શબ્દસમૂહ “રૂપાળો છે” જહોનનો ઉલ્લેખ કરે છે. “દેખાય છે” શબ્દ અહીં એક એવું ક્રિયાપદ છે જે “જહોન”ને “રૂપાળો” શબ્દ સાથે જોડે છે.)
• જહોન મારો ભાઈ છે. (શબ્દસમૂહ “મારો ભાઈ છે” જહોનનો ઉલ્લેખ કરે છે.)

ક્રિયાપદની સાથે જોડાયેલ લોકો કે બાબતો

ક્રિયાપદ સામાન્યતઃ કોઈ વ્યક્તિ અથવા વસ્તુ અંગે કશુંક જણાવે છે. ઉપરોક્ત તમામ વાક્યો જહોન અંગે કશુંક જણાવે છે. “જહોન” તે વાક્યોનો કર્તા છે. અંગ્રેજીમાં કર્તા સામાન્યતઃ ક્રિયાપદની પહેલાં આવે છે.

અમુકવાર ક્રિયાપદની સાથે બીજી કોઈ વ્યક્તિ અથવા બાબત સંકળાયેલી હોય છે. નીચે આપવામાં આવેલ દાખલાઓમાં, ઘાટા શબ્દોમાં ક્રિયાપદ છે, અને અવતરણ ચિહ્નમાં મૂકેલ શબ્દસમૂહ કર્મ છે. અંગ્રેજીમાં કર્મ સામાન્યતઃ ક્રિયાપદની પાછળ આવે છે.

• તેણે “બપોરનું ભોજન” ખાધું.
• તેણે “ગીત” ગાયું.
• તેણે “પુસ્તક” વાંચ્યું.
• તેણે “પુસ્તક” જોયું.

કેટલાંક ક્રિયાપદોમાં કદી કર્મ હોતા નથી.

• સૂર્ય છ વાગ્યે ઉગ્યો.
• જહોન સારી રીતે ઊંઘ્યો.
• જહોન ગઈકાલે પડયો.

અંગ્રેજીમાં અનેક ક્રિયાપદો માટે, જે વાક્યમાં કર્મ મહત્વનું નથી તેમાં કર્મને દર્શાવવામાં ના આવ્યું હોય.

• તે કદી રાત્રે ખાતો નથી.
• તે હંમેશા ગાતો રહે છે.
• તે સારી રીતે વાંચે છે.
• તે જોઈ શકતો નથી.

અમુક ભાષાઓમાં, કર્મ એટલું મહત્વનું ના હોય તોપણ જે ક્રિયાપદને એક કર્મની જરૂરત પડે છે તે હંમેશા એકનો ઉપયોગ કરી લે છે. એ પ્રકારની ભાષાઓ બોલનાર લોકો કદાચ ઉપરોક્ત વાક્યોને આ રીતે ફરીથી દર્શાવશે.

• તે રાત્રે કદી ભોજન ખાતો નથી.
• તે હંમેશા ગીતો ગાતો રહે છે.
• તે શબ્દોનું વાંચન સારી રીતે કરે છે.
• તે કંઈપણ જોઈ શક્તો નથી.

ક્રિયાપદો પર કર્તા અને કર્મનાં સૂચકો

અમુક ભાષાઓમાં, ક્રિયાપદનાં રૂપ તેની સાથે સંકળાયેલ વ્યક્તિઓ કે વસ્તુઓ મુજબ તફાવત રાખતા હોય શકે. દાખલા તરીકે, અંગ્રેજીમાં બોલનારાઓ અમુકવાર જયારે કર્તા એકમાત્ર વ્યક્તિ હોય ત્યારે ક્રિયાપદનાં અંતમાં “s” મૂકતાં હોય છે. અમુક ભાષાઓમાં, ક્રિયાપદનાં સૂચકો “હું” “તું” કે “તે”; એકવચન, બે, કે બહુવચન; પુરુષ કે સ્ત્રી, અથવા મનુષ્ય કે મનુષ્ય સિવાયનો કર્તા છે તે દર્શાવી શકે છે.

• તેઓ દરરોજ કેળાં ખાય છે. (કર્તા “તેઓ” એક કરતા વધારે વ્યક્તિઓ છે.)
• યોહાન દરરોજ કેળાં ખાય છે. (કર્તા “જહોન” એક જ વ્યક્તિ છે.)

સમય અને કાળ

જ્યારે આપણે કોઈ એક ઘટના અંગે બોલીએ છીએ ત્યારે આપણે સામાન્યતઃ તે ઘટના ભૂતકાળમાં કે વર્તમાનમાં કે ભવિષ્યકાળમાં છે તે જણાવીએ છીએ. કેટલીકવાર આપણે તે કામ “ગઈકાલે”, “હમણાં”, કે “આવતીકાલે” જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને કરીએ છીએ.

અમુક ભાષાઓમાં ક્રિયાપદ તેની સાથે સંકળાયેલ સમય મુજબ થોડોક અલગ હોય એવું બની શકે. ક્રિયાપદ પર આ પ્રકારનું સૂચક “કાળ” કહેવાય છે. અંગ્રેજી બોલનારાઓ જયારે ઘટના ભૂતકાળમાં બની હોય ત્યારે અમુકવાર ક્રિયાપદને અંતે “ed” લગાડે છે.

• અમુકવાર મેરી માંસ રાંધે છે.
• ગઈકાલે મેરીએ માંસ રાંધ્યું હતું. (તેણીએ આ કામ ભૂતકાળમાં કર્યું હતું.)

અમુક ભાષાઓમાં બોલનારાઓ સમય અંગે કશુંક જણાવવા માટે કોઈ એક શબ્દનો ઉમેરો કરી શકે. જયારે ક્રિયાપદ ભવિષ્યની કોઈ બાબતનો ઉલ્લેખ કરતું હોય ત્યારે અંગ્રેજી બોલનારાઓ “will” શબ્દનો ઉપયોગ કરતા હોય છે.

*આવતીકાલે મેરી માંસ રાંધશે.

અભિવ્યક્તિ રૂપ

જયારે આપણે કોઈ એક ઘટના અંગે બોલીએ છીએ ત્યારે સમયાંતરે ઘટનાક્રમનો વિકાસ કઈ રીતે થયો તે દર્શાવવાની ઈચ્છા રાખીએ છીએ અથવા તે ઘટના બીજી ઘટના સાથે કઈ રીતે સંકળાયેલી છે તે દર્શાવવાની ઈચ્છા રાખીએ છીએ. તેને “અભિવ્યક્તિ રૂપ” કહેવાય છે. અંગ્રેજી બોલનારાઓ અમુકવાર “is” કે “has” જેવા ક્રિયાપદોનો ઉપયોગ કરે છે ત્યારબાદ તે ઘટના બીજી ઘટનાની સાથે અથવા વર્તમાન સમયની સાથે કયો સંબંધ રાખે છે તે દર્શાવવા માટે ક્રિયાપદનાં અંતમાં “s”, “ing” કે “ed”નો ઉમેરો કરે છે.

• મેરી દરરોજ માંસ રાંધે છે. (આ બાબત મેરી જે કામ વારંવાર કરે છે તેને દર્શાવે છે.)
• મેરી માંસ રાંધે છે. (મેરી હમણાં જ કોઈક ક્રિયા કરવાની પ્રક્રિયામાં છે તેને આ બાબત દર્શાવે છે.)
• મેરીએ માંસ રાંધ્યું, અને જહોન ઘરે આવ્યો. (આ વાક્ય સામાન્યતઃ મેરીએ અને જહોને જે કામ કર્યા તેને દર્શાવે છે.)
• જ્યારે મેરી માંસ રાંધી રહી હતી ત્યારે જહોન ઘરે આવ્યો. (મેરી કોઈક કામ કરવાની પ્રક્રિયામાં હતી તે સમયે જહોન ઘરે આવ્યો તેને આ બાબત દર્શાવે છે.)
• મેરીએ માંસ રાંધ્યું છે, અને તે ખાવા માટે અમે આવીએ એવી તેણી ઈચ્છા રાખે છે. (મેરીએ કોઈ એક કામ કર્યું છે જે હમણાં પણ સુમેળતા રાખે છે તેને આ બાબત દર્શાવે છે.)
• મેરીએ જે સમયે માંસ રાંધ્યું હતું તે જ સમયે જહોન ઘરે આવ્યો હતો. (કોઈ એક ઘટના બને તે પહેલાં મેરીએ ભૂતકાળમાં કોઈ કામ પૂરું કર્યું હતું તેને આ બાબત દર્શાવે છે.)

જ્યારે પુલીંગ શબ્દોનો ઉપયોગ સ્ત્રીઓ માટે કરવામાં આવે છે

બાઇબલમાં કેટલીકવાર “પુરુષો,” “ભાઈઓ” અને “પુત્રો” શબ્દો ફક્ત પુરુષોને દર્શાવવા માટે જ ઉપયોગ થયો છે. જયારે અન્ય સમયે, તે શબ્દોમાં પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંનેનો સમાવેશ થાય છે. એવા કિસ્સાઓ કે જ્યાં લેખકનો અર્થ પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંને હોય, તમારે (અનુવાદક) તેને એવી રીતે અનુવાદિત કરવાની જરૂર છે કે જેનો અર્થ પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બન્ને થતો હોય.

સમજૂતી

કેટલીક ભાષાઓમાં સામાન્ય રીતે પુરૂષોનો ઉલ્લેખ કરતા શબ્દનો ઉપયોગ સ્ત્રી અને પુરૂષો બંને માટે વધુ સામાન્ય રીતે પણ થઈ શકે છે. દાખલા તરીકે, બાઇબલ કેટલીકવાર “ભાઈઓ” કહે છે જ્યારે તે ભાઈઓ અને બહેનો બંનેનો ઉલ્લેખ કરે છે.

કેટલીક ભાષાઓમાં, પુલીંગ સર્વનામ "તે" અને "તેમ" નો ઉપયોગ કોઈપણ વ્યક્તિ માટે વધુ સામાન્ય રીતે થઈ શકે છે જો તે વ્યક્તિ પુરુષ છે કે સ્ત્રી છે તે મહત્વનું નથી. નીચેના ઉદાહરણમાં, સર્વનામ "તેનું" છે, પરંતુ તે પુરુષો સુધી મર્યાદિત નથી.

ડાહ્યો દિકરો તેના પિતાને આનંદિત કરે છે પરંતુ મૂર્ખ દિકરો તેની માતાને દુ:ખી કરે છે. (નીતિવચનો 10:1 ULT)

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

• કેટલીક સંસ્કૃતિઓમાં "માણસ," "ભાઈ," અને "પુત્ર" જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ ફક્ત પુરુષો માટે જ થઈ શકે છે. જો આ શબ્દોનો વધુ સામાન્ય રીતે અનુવાદમાં ઉપયોગ કરવામાં આવે, તો લોકો વિચારશે કે જે કહેવામાં આવે છે તે સ્ત્રીઓને લાગુ પડતું નથી.

અનુવાદ માટેના સિદ્ધાંતો

જ્યારે કોઈ વિધાન પુરૂષો અને સ્ત્રીઓ બંનેને લાગુ પડે છે, ત્યારે તેનો એવી રીતે અનુવાદ કરો કે લોકો સમજી શકે કે તે બંનેને લાગુ પડે છે.

બાઇબલમાંના ઉદાહરણો

હવે અમે ઇચ્છીએ છીએ કે તમે જાણો, ભાઈઓ, ઈશ્વરની જે કૃપા મકદોનીઆની મંડળીઓને આપવામાં આવી છે. (2 કોરીંથી 8:1 ULT)

આ કલમમાં કોરીંથમાં વસતા વિશ્વાસીઓને સંબોધન કરવામાં આવ્યું છે, માત્ર પુરુષો જ નહીં, પણ પુરુષો અને સ્ત્રીઓ.

પછી ઈસુએ તેમના શિષ્યોને કહ્યું, "જો કોઈ મારી પાછળ ચાલવા માંગે છે, તો તેણે પોતાનો નકાર કરવો, તેનો વધસ્તંભ ઊંચકીને મારી પાછળ ચાલવું (માથ્થી 16:24 ULT)

ઈસુ ફક્ત પુરુષો વિશે જ નહિ, પરંતુ પુરુષો અને સ્ત્રીઓ વિશે બોલતા હતા.

ચેતવણી: કેટલીકવાર પુલીંગ શબ્દોનો ઉપયોગ માત્ર પુરુષો માટે જ કરવામાં આવે છે. એવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરશો નહીં કે જેનાથી લોકો એવું વિચારે કે તેમાં મહિલાઓ શામેલ છે. નીચેના શબ્દો ખાસ કરીને પુરુષો વિશે છે.

મૂસાએ કહ્યું, છે કે 'જો કોઈ બાળકો વગર મૃત્યુ પામે છે, તો તેના ભાઈએ તેની પત્ની સાથે લગ્ન કરીને તેના ભાઈ માટે બાળકો ઉપજાવે. ' (માથ્થી 22:24 ULT)

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

જો લોકોને સમજાય છે કે "પુરુષ," "ભાઈ," અને "તે" જેવા પુલીંગ શબ્દોમાં મહિલાઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે, તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો. નહિંતર, અહીં જ્યારે તેમાં મહિલાઓનો સમાવેશ થાય તેવા શબ્દોનો અનુવાદ કરવાની કેટલીક રીતો છે.

(1) એવા નામનો ઉપયોગ કરો કે જેનો ઉપયોગ પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંને માટે થઈ શકે.
(2) એવા શબ્દનો ઉપયોગ કરો જે પુરુષોને સંબોધે છે અને એક શબ્દ જે સ્ત્રીઓને સંબોધે છે.
(3) પુરૂષો અને સ્ત્રીઓ બંને માટે વાપરી શકાય તેવા સર્વનામોનો ઉપયોગ કરો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) એવા નામનો ઉપયોગ કરો કે જેનો ઉપયોગ પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંને માટે થઈ શકે

બુદ્ધિમાન માણસ મૂર્ખની જેમ જ મૃત્યુ પામે છે. (સભાશિક્ષક 2:16b ULT)

" બુદ્ધિમાન વ્યક્તિ જેમ મૂર્ખ મૃત્યુ પામે છે તેમ જ મૃત્યુ પામે છે." "બુદ્ધિમાન લોકો જેમ મૂર્ખ મૃત્યુ પામે છે તેમ જ મૃત્યુ પામે છે."

(2) એવા શબ્દનો ઉપયોગ કરો જે પુરુષોને સંબોધે છે અને એક શબ્દ જે સ્ત્રીઓને સંબોધે છે.

કારણ કે ભાઈઓ, આસીયામાં અમારા પર પડેલી મુશ્કેલીઓ વિશે તમે અજાણ રહો એવું અમે નથી ઇચ્છતા. (2 કોરીંથી 1:8) — પાઊલ આ પત્ર પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંનેને લખતો હતો.

“કારણ કે ભાઈઓ અને બહેનો, આસીયામાં અમારા પર પડેલી મુશ્કેલીઓ વિશે તમે અજાણ રહો એવું અમે નથી ઇચ્છતા

(3) પુરૂષો અને સ્ત્રીઓ બંને માટે વાપરી શકાય તેવા સર્વનામોનો ઉપયોગ કરો.

"જો કોઈ મારી પાછળ આવવા ચાહે છે, તો તેણે પોતાનો નકાર કરવો, ને પોતાનો વધસ્તંભ ઊંચકીને મારી પાછળ આવવું" (માથ્થી 16:24 ULT)

અંગ્રેજી બોલનારાઓ પુલીંગ એકવચન સર્વનામો જેવા કે, “તે,” “તે પોતે” અને “તેના”ને બહુવચન સર્વનામોમાં બદલી શકે છે. "તેઓ," "પોતાને," અને "તેમના" જે લીંગ દર્શાવતા નથી તેમ જ માત્ર પુરુષો માટે જ નહીં પણ બધાં લોકોને લાગુ પડે છે

"જો લોકો મારી પાછળ આવવા માંગતા હોય તો તેમણે પોતાનો નકાર કરવો, ને પોતાનો વધસ્તંભ ઊંચકીને મારી પાછળ આવવું."

શબ્દનો ક્રમ

વર્ણન

મોટાભાગની ભાષાઓમાં વાક્યના ભાગોનો ક્રમમાં ગોઠવવાની એક સામાન્ય રીત હોય છે. તે દરેક ભાષાઓમાં સમાન નથી હોતી. અનુવાદકોએ તે જાણવું જરૂરી છે કે તેમની ભાષામાં સામાન્ય શબ્દનો ક્રમ કયો છે.

વાક્યના મુખ્ય ભાગો

મોટાભાગના વાક્યોમાં ત્રણ પાયાના મહત્વના ભાગો હોય છે: વિષય, પદાર્થ અને ક્રિયાપદ. વિષયો અને પદાર્થો સામાન્ય રીતે નામો (જેમ કે, વ્યક્તિ, સ્થળ, વસ્તુ, અથવા વિચાર) અથવા ઉપનામ હોય છે. ક્રિયાપદ કાર્યને અથવા અસ્તિત્વની સ્થિતિ દર્શાવે છે.

વિષય

વિષય સામાન્ય રીતે વાક્ય શું છે તેના વિષે છે. તે સામાન્ય રીતે કોઈ કાર્ય કરે છે અથવા વર્ણન કરે છે. વિષય કદાચ સક્રિય હોય; તે કંઈ કરે, જેમ કે ગીત ગાય, અથવા કાર્ય અથવા શીખવે.

• પિતરગીત સારું ગાય છે.

તે વિષયે તેને કંઈક કર્યું હોઈ શકે છે.

• પિતરને સારો ખોરાક આપવામાં આવ્યો હતો.

વિષયનું વર્ણન કરી શકાય છે અથવા તે કોઈ, જેમ કે ખુશી, દુઃખી અથવા ગુસ્સાની સ્થિતિમાં હોઈ શકે છે.

• તે ઊંચો છે.
• તે છોકરો ખુશ છે.

પદાર્થ

પદાર્થ તે ઘણીવાર વસ્તુ છે જેને વિષય કંઈક કરે છે.

• પિતરે દડાને માર્યો.
• પિતરે પુસ્તક વાંચ્યું.
• પિતરે સારુંગીત ગાયું.
• પિતરે સારું ભોજન ખાધું.

ક્રિયાપદ

ક્રિયાપદ એ ક્રિયા અથવા હોવાની સ્થિતિ દર્શાવે છે.

• પિતર સારુંગીત ગાય છે.
• પિતર ગીત ગાય છે.
• પિતર ઊંચોછે.

પસંદ કરેલ શબ્દનો ક્રમ

દરેક ભાષાઓમાં પસંદ કરેલ શબ્દનો ક્રમ હોય છે. નીચેના ઉદાહરણો કેટલીક ભાષાઓ માટે “પિતરે દડાને માર્યો”માં વિષય, પદાર્થ અને ક્રિયાપદનો ક્રમ દર્શાવે છે કેટલીક ભાષાઓ, જેમ કે અંગ્રેજીમાં, ક્રમ વિષય-ક્રિયાપદ-પદાર્થ છે.

• પિતરે માર્યો દડાને.

કેટલીક ભાષાઓમાં ક્રમ વિષય-પદાર્થ-ક્રિયાપદ છે.

• પિતરે દડાને માર્યો.

કેટલીક ભાષાઓમાં ક્રમ ક્રિયાપદ-વિષય-પદાર્થ છે.

• માર્યો પિતરે દડાને.

શબ્દના ક્રમમાં બદલાવ

શબ્દનો ક્રમ બદલી શકે છે જો વાક્ય:

• તે પ્રશ્ન છે અથવા આજ્ઞા
• હોવાની સ્થિતિનું વર્ણન કરો (તે ખુશ છે. તે ઊંચો છે.)
• અવસ્થા વ્યક્ત કરે છે, જેમ કે “જો”ની સાથે શબ્દ
• તેમાં સ્થાન છે
• તેમાં સમય તત્વ છે
• કાવ્યમાં છે

શબ્દ ક્રમ પણ બદલી શકે છે

• જો વાક્યના કોઈ ખાસ ભાગ પર કોઈ પ્રકારનો ભાર મૂકે છે
• જો તે વાક્ય ખરેખર વિષય સિવાય અન્ય કંઈ વિષે છે

અનુવાદના સિદ્ધાંતો

• તમારી ભાષામાં શબ્દનો કયો ક્રમ પસંદ છે તે જાણો
• તમારી ભાષાનો પસંદગીનો ક્રમનો ઉપયોગ કરો જ્યાં સુધી તમારી ભાષામાં બદલાણ માટે કોઈ કારણ હોય.
• વાક્યનો અનુવાદ કરો કે જેથી તેનો અર્થ સચોટ અને સ્પષ્ટ હોય અને તે કુદરતી લાગે.

તમે http://ufw.io/figs_order પર વિડીઓ જોઈ શકો છો.

અવતરણો અને અવતરણ શબ્દો

વર્ણન

જયારે કોઈએ કંઇક કહ્યું કહેવા માટે, આપણે મોટેભાગે કોણે કહ્યું, તેઓએ કોને કહ્યું, અને તેઓએ શું કહ્યું તે જણાવીએ છીએ. કોણ બોલ્યું અને તેઓએ કોને કહ્યું તેને અવતરણ શબ્દો કહેવામાં આવે છે. વ્યક્તિએ જે કહ્યું તેને અવતરણ કહેવામાં આવે છે. (તેને ટાંકન પણ કહેવામાં આવે છે.) કેટલીક ભાષાઓમાં અવતરણ શબ્દો પહેલા, છેલ્લે કે અવતરણનાં બે ભાગોની વચમાં પણ આવી શકે.

અવતરણ શબ્દોને નીચે ઘાટા શબ્દોમાં દર્શાવ્યા છે.

• તેણીએ કહ્યું, “ભોજન તૈયાર છે. આવો અને જમો.”
• “ભોજન તૈયાર છે. આવો ને જમો,” તેણીએ કહ્યું.
• “ભોજન તૈયાર છે,” તેણીએ કહ્યું. “આવો અને જમો.”

અમુક ભાષાઓમાં એવું પણ થાય કે, અવતરણ શબ્દોમાં એક કરતા વધારે ક્રિયાપદ હોય હકે જેનો અર્થ “કહ્યું” થાય છે.

પણ તેની માતાએ ઉત્તર આપ્યો અને કહ્યું, “ના, તેને બદલે, તેનું નામ યોહાન રહેશે.” (લૂક ૧:૬૦ ULT)

કોઈએ કંઇક કહ્યું એવું લખવા માટે, કેટલીક ભાષાઓ અવતરણ શબ્દોને (જે કહેવામાં આવ્યું હતું તેને) અવતરણ ચિહ્નોમાં મૂકે છે (“ ”). અમુક ભાષાઓ અવતરણની આસપાસ, તીરનાં જેવા અવતરણ ચિહ્નો (« »), કે બીજું કોઈ ચિહ્ન મૂકે છે.

આ અનુવાદની એક સમસ્યા થઇ શકે તેના કારણો

• અનુવાદકોએ તેઓની ભાષામાં સૌથી વધારે સ્પષ્ટ અને સ્વાભાવિક લાગે એવી રીતે અવતરણ ચિન્હનો ઉપયોગ કરવાની જરૂરત છે.
• અનુવાદકોએ નક્કી કરવાનું છે કે “કહ્યું” ક્રિયાપદો માટેના એક કે બે અવતરણ ચિહ્નો લેવા છે કે નહિ.
• અવતરણની આસપાસ કયા ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરવાનો છે તે અનુવાદકોએ નક્કી કરવાનું છે.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

અવતરણ પહેલા અવતરણ ચિહ્ન

પછી ઝખાર્યાએ સ્વર્ગદૂતને કહ્યું, “હું તે કઈ રીતે જાણું ? કેમ કે હું ઘરડો માણસ છું અને મારી પત્ની વયોવૃદ્ધ થઇ ચૂકી છે.” (લૂક ૧:૧૮ ULT)

પછી કર ઉઘરાવનારાઓ પણ બાપ્તિસ્મા પામવાને આવ્યા, અને તેઓએ તેને કહ્યું, “ગુરુજી, અમારે શું કરવું જોઈએ ?” (લૂક ૩:૧૨ ULT)

તેથી તેણે તેઓને કહ્યું, “તમને આદેશ આપવામાં આવ્યો હોય તેના કરતા વધારે ઉઘરાણી કરશો નહિ.” (લૂક ૩:૧૩ ULT)

અવતરણ પછી અવતરણ ચિહ્ન

આ સંબંધી યહોવાએ ખેદ વ્યક્ત કર્યો. “તે મુજબ થશે નહિ,” તેણે કહ્યું. (આમોસ ૭:૩ ULT)

અવતરણનાં બે ભાગોની વચમાં અવતરણ શબ્દો

“તેઓથી હું મારું મુખ સંતાડીશ,” તેણે કહ્યું, “અને તેઓનો અંત કેવો આવે છે તે હું નિહાળીશ; કેમ કે તેઓ ભ્રષ્ટ પેઢી છે, એવા સંતાનો જે વિશ્વાસઘાત કરનારા છે.” (પુનર્નિયમ ૩૨:૨૦ ULT)

કેમ કે, જુઓ, એવા દિવસો આવે છે - આ યહોવાની ઘોષણા છે - જ્યારે હું મારા લોક, ઇઝરાયેલ અને યહૂદાના કલ્યાણને પુનઃ સ્થાપિત કરીશ. (યર્મિયા ૩૦: ૩અ ULT)

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

(૧) અવતરણ શબ્દો ક્યાં મૂકવા તે નક્કી કરો.
(૨) “કહ્યું” અર્થ ધરાવનાર એક કે બે શબ્દોનો ઉપયોગ કરવો તે નક્કી કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના લાગુકરણનાં દાખલાઓ

(૧) અવતરણ શબ્દો ક્યાં મૂકવા તે નક્કી કરો.

તેણે તેઓને કહ્યું, તેથી, તમારા માંથી જેઓ આગેવાનો છે તેઓએ અમારી સાથે આવવું જોઈએ. જો આ માણસની વિરુધ્ધમાં બોલવા માટે કંઈ હોય તો તેના પર આરોપ મૂકવા દો.” (પ્રેરિતોના કૃત્યો ૨૫:૫ ULT)

“તેથી, અમારી સાથે જેઓ આવી શકે તેઓએ અમારી સાથે આવવું જોઈએ,” તેણે કહ્યું. “જો માણસમાં કોઈ અપરાધ માલૂમ પડતો હોય તો તમારે તેના પર આરોપ મૂકવા જોઈએ.”

“તેથી, અમારી સાથે જેઓ આવી શકે તેઓએ અમારી સાથે આવવું જોઈએ, જો માણસમાં કોઈ અપરાધ માલૂમ પડતો હોય તો તમારે તેના પર આરોપ મૂકવા જોઈએ.” તેણે કહ્યું.

“તેથી, અમારી સાથે જેઓ આવી શકે”, તેણે કહ્યું, “તેઓએ અમારી સાથે આવવું જોઈએ. જો માણસમાં કોઈ અપરાધ માલૂમ પડતો હોય તો તમારે તેના પર આરોપ મૂકવા જોઈએ.”

(૨) “કહ્યું” અર્થ ધરાવનાર એક કે બે શબ્દોનો ઉપયોગ કરવો તે નક્કી કરો.

પણ તેની માતાએ ઉત્તર આપ્યો અને કહ્યું, “ના, તેને બદલે, તેનું નામ યોહાન રહેશે.” (લૂક ૧:૬૦ ULT)

પણ તેની માતાએ ઉત્તર આપ્યો, “ના. તેને બદલે, તેનું નામ યોહાન રહેશે.”

પણ તેની માતાએકહ્યું, “ના. તેને બદલે, તે યોહાન કહેવાશે.”

પણ તેની માતાએ આ મુજબ ઉત્તર આપ્યો. “ના. તેને બદલે, તેનું નામ યોહાન રહેશે,” તેણે કહ્યું.

પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ અવતરણો

સમજૂતી

અવતરણો બે પ્રકારના હોય છે: પ્રત્યક્ષ અવતરણ અને પરોક્ષ અવતરણ.

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ તે મૂળ વક્તાના દૃષ્ટિકોણથી અન્ય વ્યક્તિએ શું કહ્યું તેનો અહેવાલ આપે છે ત્યારે પ્રત્યક્ષ અવતરણ થાય છે. લોકો સામાન્ય રીતે અપેક્ષા રાખે છે કે આ પ્રકારનું અવતરણ મૂળ વક્તાનાં શબ્દોની આબેહૂબ રજૂઆત કરે છે. નીચેના ઉદાહરણમાં, યોહાને પોતાનો ઉલ્લેખ કરતી વખતે "હું" કહ્યું હશે, તેથી વાર્તાકાર, જે યોહાનના શબ્દોની રજૂઆત કરી રહ્યો છે, તે યોહાનનો સંદર્ભ આપવા માટે અવતરણમાં "હું" શબ્દનો ઉપયોગ કરે છે. તે બતાવવા માટે કે આ યોહાનના આબેહૂબ શબ્દો છે, ઘણી ભાષાઓ શબ્દોને અવતરણ ચિહ્નો વચ્ચે મૂકે છે: "".

• યોહાને કહ્યું, "મને ખબર નથી કે હું કયા સમયે આવીશ."

જ્યારે વક્તા અન્ય કોઈએ શું કહ્યું તેની જાણ કરે છે ત્યારે પરોક્ષ અવતરણ થાય છે, પરંતુ આ કિસ્સામાં, મૂળ વ્યક્તિના દૃષ્ટિકોણ બદલે વક્તા પોતાના દૃષ્ટિકોણથી અહેવાલ આપે છે. આ પ્રકારના અવતરણમાં સામાન્ય રીતે સર્વનામોમાં ફેરફાર હોય છે, અને તેમાં ઘણીવાર સમય, શબ્દની પસંદગી અને લંબાઈમાં ફેરફારનો સમાવેશ થાય છે. નીચેના ઉદાહરણમાં, વાર્તાકાર યોહાનનો ઉલ્લેખ અવતરણમાં "તેને" તરીકે કરે છે અને "આવીશ" દ્વારા સૂચવાયેલ ભવિષ્યકાળને બદલવા માટે "આવશે" શબ્દનો ઉપયોગ કરે છે.

• યોહાને કહ્યું, કે તેને ખબર ન હતી કે તે કયા સમયે આવશે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

કેટલીક ભાષાઓમાં, વક્તવ્યનો અહેવાલ પ્રત્યક્ષ અથવા પરોક્ષ અવતરણો દ્વારા રજૂ કરી શકાય છે. અન્ય ભાષાઓમાં, કોઈ એકનો ઉપયોગ કરવો વધુ સ્વાભાવિક છે. બીજાને બદલે એકનો ઉપયોગ કરવામાં ચોક્કસ અર્થ સમાયેલો હોઈ શકે છે. તેથી દરેક અવતરણ માટે, અનુવાદકોએ તે નક્કી કરવાની જરૂર છે કે તેનો પ્રત્યક્ષ અવતરણ તરીકે કે પરોક્ષ અવતરણ તરીકે અનુવાદ કરવો શ્રેષ્ઠ છે.

બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

નીચેના ઉદાહરણોમાંની કલમો પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ બંને અવતરણો ધરાવે છે. નીચેની કલમની સમજૂતીમાં, અમે અવતરિત શબ્દોને ગાઢા શબ્દોમાં મુદ્રાંકિત કર્યા છે.

અને તેણે તેને આજ્ઞા આપી કે કોઈને કહેવું નહીં, પણ, "તું જઈને યાજકને પોતાને દેખાડ અને મૂસાની આજ્ઞા પ્રમાણે, તારા શુદ્ધિકરણ લીધે તેઓને સાક્ષી માટે, અર્પણ ચઢાવ." (લુક 5:14 ULT)

• પરોક્ષ અવતરણ: તેણે તેને આજ્ઞા આપી કે કોઈને કહેવું નહીં,

પ્રત્યક્ષ અવતરણ: પણ, "તું જઈને યાજકને પોતાને દેખાડ…

અને ફરોશીઓ દ્વારા પૂછવામાં આવ્યું કે દેવનું રાજ્ય ક્યારે આવશે, તેણે તેઓને જવાબ આપ્યો અને કહ્યું, “દેવનું રાજ્ય ધ્યાનપૂર્વક અવલોકન કરીને આવતું નથી. ન તો તેઓ કહેશે, ‘જુઓ, તે અહીં છે!’ અથવા ‘ત્યાં છે!’ કેમ કે ખરેખર, ઈશ્વરનું રાજ્ય તમારી વચ્ચે છે.” (લુક 17:20-21 ULT)

• પરોક્ષ અવતરણ: અને ફરોશીઓ દ્વારા પૂછવામાં આવ્યું કે દેવનું રાજ્ય ક્યારે આવશે,

પ્રત્યક્ષ અવતરણ: તેણે તેઓને જવાબ આપ્યો અને કહ્યું, “દેવનું રાજ્ય ધ્યાનપૂર્વક અવલોકન કરીને આવતું નથી. ન તો તેઓ કહેશે, ‘જુઓ, તે અહીં છે!’ અથવા ‘ત્યાં છે!’ કેમ કે ખરેખર, ઈશ્વરનું રાજ્ય તમારી વચ્ચે છે.” પ્રત્યક્ષ અવતરણ: ન તો તેઓ કહેશે, ‘જુઓ, તે અહીં છે!’ અથવા ‘ત્યાં છે!’

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

જો સ્રોત લખાણમાં વપરાયેલ અવતરણનો પ્રકાર તમારી ભાષામાં યોગ્ય છે, તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો. જો તે સંદર્ભમાં ઉપયોગમાં લેવાતા અવતરણનો પ્રકાર તમારી ભાષા માટે સ્વાભાવિક નથી, તો આ વ્યૂહરચનાઓને અનુસરો.

(1) જો તમારી ભાષામાં પ્રત્યક્ષ અવતરણ યોગ્ય લાગતું નથી, તો તેને પરોક્ષ અવતરણમાં બદલો.

(2) જો તમારી ભાષામાં પરોક્ષ અવતરણ યોગ્ય લાગતું નથી, તો તેને પ્રત્યક્ષ અવતરણમાં બદલો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) જો તમારી ભાષામાં પ્રત્યક્ષ અવતરણ યોગ્ય લાગતું નથી, તો તેને પરોક્ષ અવતરણમાં બદલો.

અને તેણે તેને આજ્ઞા આપી કે કોઈને કહેવું નહીં, પણ, "તું જઈને યાજકને પોતાને દેખાડ અને મૂસાની આજ્ઞા પ્રમાણે, તારા શુદ્ધિકરણ લીધે તેઓને સાક્ષી માટે, અર્પણ ચઢાવ." (લુક 5:14 ULT)

તેણે તેને આજ્ઞા આપી કે કોઈને કહેવું નહીં,, પરંતુ જઈને પોતાને યાજકને દેખાડવું અને મૂસાની આજ્ઞા પ્રમાણે, પોતાના શુદ્ધિકરણ લીધે તેઓને સાક્ષી માટે, અર્પણ ચઢાવવું..

(2) જો તમારી ભાષામાં પરોક્ષ અવતરણ યોગ્ય લાગતું નથી, તો તેને પ્રત્યક્ષ અવતરણમાં બદલો.

અને તેણે તેને આજ્ઞા આપી કે કોઈને કહેવું નહીં, પણ, "તું જઈને યાજકને પોતાને દેખાડ અને મૂસાની આજ્ઞા પ્રમાણે, તારા શુદ્ધિકરણ લીધે તેઓને સાક્ષી માટે, અર્પણ ચઢાવ." (લુક 5:14 ULT)

તેણે તેને આદેશ આપ્યો, "કોઈને કહીશ નહીં. પણ જા અને તારી જાતને યાજકને દેખાડ અને મૂસાની આજ્ઞા પ્રમાણે તારા શુદ્ધિકરણ માટે, તેઓને સાક્ષીરુપ થવા બલિદાન ચઢાવ.”

તમે અહીં વિડિઓ જોઈ શકો છો https://ufw.io/figs\_quotations.

અવતરણ ચિહ્નો

વર્ણન

કેટલીક ભાષાઓમાં સીધેસીધા અવતરણોને પાઠનાં બાકીના ભાગથી અલગ સૂચવવા અવતરણ ચિહ્નો વડે દર્શાવવામાં આવે છે. અંગ્રેજી ભાષામાં અવતરણ શરૂ થતાની સાથે જ “ ચિહ્ન અને અવતરણ પૂરું થતા ” ચિહ્નનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

• યોહાને કહ્યું, “હું ક્યારે આવી પહોંચીશ તે હું જાણતો નથી.”

પરોક્ષ અવતરણોમાં અવતરણ ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી.

• યોહાને કહ્યું કે તે જાણતો નહોતો કે તે ક્યારે આવી પહોંચશે.

અન્ય અવતરણોની અંદર જ્યારે અવતરણોનાં બીજા અનેક સ્તરો હોય ત્યારે વાંચકો માટે સમજવામાં મુશ્કેલી સર્જાય જાય છે કે કોણ શું બોલી રહ્યું છે. બે પ્રકારના અવતરણ ચિહ્નોનો વિકલ્પ પૂરો પાડવાથી તેઓનું પગેરું કાઢવામાં સાવચેત વાંચકોને મદદ મળી શકે છે. અંગ્રેજીમાં, સૌથી બહારના અવતરણ માટે બે અવતરણ ચિહ્નો હોય છે, અને તેની અંદરના આગલા અવતરણ માટે એક જ અવતરણ ચિહ્ન હોય છે. જો એવું થાય કે તેની અંદર ત્રીજું અવતરણ દાખલ કરવામાં આવ્યું હોય તો તે અવતરણને ફરીથી અવતરણનાં બે ચિન્હો હોય છે.

• મરિયમે કહ્યું, “યોહાને કહ્યું, ‘હું ક્યારે આવી પહોંચીશ તે હું જાણતો નથી.’”
• બોબે કહ્યું, “મરિયમે મને કહ્યું, ‘યોહાને કહ્યું, “હું ક્યારે આવી પહોંચીશ તે હું જાણતો નથી.” ’ ”

અમુક ભાષાઓમાં અલગ પ્રકારના અવતરણ ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે: અહીં કેટલાંક ઉદાહરણો આપેલ છે: , ‘ ’ ,, “ ” <> <<>> ⁊ — .

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

નીચે આપવામાં આવેલ દાખલાઓ ULT માં ઉપયોગ કરવામાં આવેલ અવતરણ ચિહ્નનાં પ્રકારને દર્શાવે છે.

માત્ર એક સ્તર ધરાવનાર અવતરણ

સૌથી પ્રથમ સ્તરનાં સીધા અવતરણમાં તેની આસપાસ અવતરણનાં બે ચિહ્નો હોય છે.

તેથી રાજાએ પ્રત્યુતર આપ્યો, “તે તો તિશ્બી એલિયા છે.” (૨ રાજા ૧:૮બ ULT)

બે સ્તરવાળા અવતરણો

બીજા સ્તરના સીધા અવતરણમાં તેની આસપાસ અવતરણનું એક ચિહ્ન હોય છે. અમે તેનું મુદ્રણ કર્યું છે અને તેઓને તમે સ્પષ્ટતાથી નિહાળી શકો માટે અમે તેને ઘાટા શબ્દોમાં ગોઠવ્યું છે.

તેઓએ તેને પૂછયું, “તને આવું કહેનાર એ માણસ કોણ છે, ’તારો ખાટલો ઊંચકી લે અને ચાલ’ (યોહાન ૫:૧૨ ULT)

ત્યારે તેણે શિષ્યોમાંના બેને એમ કહીને મોકલ્યા, “સામેના ગામમાં જાઓ, તેમાં પેસતાં જ એક ગધેડાનું વછેરું બાંધેલું તમને મળશે, તે પર કોઈ માણસ કદી બેઠું નથી. તેને છોડીને મારી પાસે લાવો. જો કોઈ તમને પૂછે, ’તમે તેને કેમ છોડો છો ?’ તો તમે તેને આ રીતે કહેજો, ‘પ્રભુને તેની જરૂરત છે.’” (લૂક ૧૯:૨૯બ-૩૧ ULT)

ત્રણ સ્તરો ધરાવનાર અવતરણ

ત્રીજા સ્તરના સીધા અવતરણમાં તેની આસપાસ અવતરણના બે ચિહ્ન હોય છે. અમે તેનું મુદ્રણ કર્યું છે અને તેઓને તમે સ્પષ્ટતાથી નિહાળી શકો માટે અમે તેને ઘાટા શબ્દોમાં ગોઠવ્યું છે.

ઇબ્રાહિમ બોલ્યો, “કેમ કે મેં ધાર્યું, ‘ખચીત આ સ્થાને ઈશ્વરનું ભય નથી, અને તેઓ મારી પત્નીને લીધે મને મારી નાખશે.’ વળી, તેણી ખરેખર મારી બહેન છે, મારા પિતાની દીકરી, પરંતુ મારી માતાની દીકરી નહિ; અને તે મારી પત્ની થઇ. અને એમ થયું કે ઈશ્વરે મને મારા બાપના ઘરમાંથી કાઢયો ત્યારે મેં તેણીને કહ્યું હતું, ‘મારા પર તું એક એવી કૃપા કરજે: જ્યાં જ્યાં આપણે જઈએ, ત્યાં ત્યાં તું મારા વિષે કહેજે, “તે મારો ભાઈ છે.”’” (ઉત્પત્તિ ૨૦:૧૧-૧૩ ULT)

ચાર સ્તર ધરાવનાર અવતરણ

ચોથા સ્તરના સીધા અવતરણમાં તેની આસપાસ અવતરણનું માત્ર એક ચિહ્ન હોય છે. અમે તેનું મુદ્રણ કર્યું છે અને તેઓને તમે સ્પષ્ટતાથી નિહાળી શકો માટે અમે તેને ઘાટા શબ્દોમાં ગોઠવ્યું છે.

તેઓએ તેને કહ્યું, “એક માણસ અમને મળવા અમારી સામે આવ્યો જેણે અમને કહ્યું, ‘જાઓ, જે રાજાએ તમને મોકલ્યા છે તેની પાસે પાછા જઈને તેને કહો, “યહોવા આમ કહે: ‘શું ઇઝરાયેલમાં ઈશ્વર નથી કે, તું એક્રોનના ઈશ્વર બઆલ-ઝબૂબને પૂછવા મોકલે છે ? માટે જે પલંગ પર તું સૂતો છે તે પરથી તું ઊઠશે નહિ, પણ નક્કી મરણ પામશે.’” ’ ” (૨ રાજા ૧:૬ ULT)

અવતરણ ચિહ્નો મૂકવાની વ્યૂહરચનાઓ

અહીં કેટલીક રીતો આપવામાં આવી છે કે જેનાથી તમે વાંચકોને એ જાણવામાં સહાય કરી શકો છો કે ક્યાં દરેક અવતરણની શરૂઆત થઇ છે અને સમાપ્તિ થઇ છે કે જેથી કોણે શું કહ્યું હતું તે તેઓ આસાનીથી જાણી શકે.

(૧) સીધા અવતરણનાં સ્તરોને દર્શાવવા માટે બે પ્રકારના અવતરણ ચિહ્નોનાં વિકલ્પો રાખો. અંગ્રેજી ભાષામાં બે અવતરણ ચિહ્નો અને એકમાત્ર અવતરણ ચિહ્નોનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે.
(૨) એક અથવા અમુક અવતરણોને પરોક્ષ અવતરણોમાં અનુવાદ કરો કે જેથી ઓછા અવતરણ ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે, કેમ કે પરોક્ષ અવતરણોમાં ચિહ્નોની જરૂરત પડતી નથી. (જુઓ [પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ અવતરણો] (../figs-quotations/01.md).)
(૩) જો અવતરણ ઘણું લાંબુ હોય અને તેમાં અવતરણનાં ઘણા સ્તરો હોય, તો મુખ્ય સમગ્ર અવતરણને પેટા હાંસિયામાં મૂકો, અને તેની અંદર રહેલા સીધા અવતરણો માટે જ અવતરણ ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરો.

અવતરણ ચિહ્નો મૂકવાની વ્યૂહરચનાઓના લાગુકરણનાં દાખલાઓ

(૧) ULT પાઠમાં દર્શાવ્યા મુજબ નીચે સીધા અવતરણનાં સ્તરોને દર્શાવવા માટે બે પ્રકારના અવતરણ ચિહ્નોનાં વિકલ્પો આપવામાં આવ્યા છે.

તેઓએ તેને કહ્યું, “એક માણસ અમને મળવા અમારી સામે આવ્યો જેણે અમને કહ્યું, ‘જાઓ, જે રાજાએ તમને મોકલ્યા છે તેની પાસે પાછા જઈને તેને કહો, “યહોવા આમ કહે: ‘શું ઇઝરાયેલમાં ઈશ્વર નથી કે, તું એક્રોનના ઈશ્વર બઆલ-ઝબૂબને પૂછવા મોકલે છે ? માટે જે પલંગ પર તું સૂતો છે તે પરથી તું ઊઠશે નહિ, પણ નક્કી મરણ પામશે.’”’” (૨ રાજા ૧:૬ ULT)

(૨) એક અથવા અમુક અવતરણોને પરોક્ષ અવતરણોમાં અનુવાદ કરો કે જેથી ઓછા અવતરણ ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે, કેમ કે પરોક્ષ અવતરણોમાં ચિહ્નોની જરૂરત પડતી નથી. નીચે આપવામાં આવેલ દાખલામાં “કે” શબ્દની પાછળ આવતું સઘળું રાજાને સંદેશવાહકે જે કહ્યું તેનું પરોક્ષ અવતરણ છે. તે પરોક્ષ અવતરણમાં બે અને એકમાત્ર અવતરણ ચિહ્નો ધરાવનાર કેટલાક સીધા અવતરણોને દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

તેઓએ તેને કહ્યું, “એક માણસ અમને મળવા અમારી સામે આવ્યો જેણે અમને કહ્યું, ‘જાઓ, જે રાજાએ તમને મોકલ્યા છે તેની પાસે પાછા જઈને તેને કહો, “યહોવા આમ કહે: ‘શું ઇઝરાયેલમાં ઈશ્વર નથી કે, તું એક્રોનના ઈશ્વર બઆલ-ઝબૂબને પૂછવા મોકલે છે ? માટે જે પલંગ પર તું સૂતો છે તે પરથી તું ઊઠશે નહિ, પણ નક્કી મરણ પામશે.’”’” (૨ રાજા ૧:૬ ULT)

તેઓએ તેને કહ્યું કે એક માણસ તેઓને મળવા તેઓની સામે આવ્યો જેણે તેઓને કહ્યું, “જાઓ, જે રાજાએ તમને મોકલ્યા છે તેની પાસે પાછા જઈને તેને કહો, ‘યહોવા આમ કહે: “શું ઇઝરાયેલમાં ઈશ્વર નથી કે, તું એક્રોનના ઈશ્વર બઆલ-ઝબૂબને પૂછવા મોકલે છે ? માટે જે પલંગ પર તું સૂતો છે તે પરથી તું ઊઠશે નહિ, પણ નક્કી મરણ પામશે.’”’”

(૩) જો અવતરણ ઘણું લાંબુ હોય અને તેમાં અવતરણનાં ઘણા સ્તરો હોય, તો મુખ્ય સમગ્ર અવતરણને પેટા હાંસિયામાં મૂકો, અને તેની અંદર રહેલા સીધા અવતરણો માટે જ અવતરણ ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરો.

તેઓએ તેને કહ્યું, “એક માણસ અમને મળવા અમારી સામે આવ્યો જેણે અમને કહ્યું, ‘જાઓ, જે રાજાએ તમને મોકલ્યા છે તેની પાસે પાછા જઈને તેને કહો, “યહોવા આમ કહે: ‘શું ઇઝરાયેલમાં ઈશ્વર નથી કે, તું એક્રોનના ઈશ્વર બઆલ-ઝબૂબને પૂછવા મોકલે છે ? માટે જે પલંગ પર તું સૂતો છે તે પરથી તું ઊઠશે નહિ, પણ નક્કી મરણ પામશે.’”’” (૨ રાજા ૧:૬ ULT)

તેઓએ તેને કહ્યું,

એક માણસ અમને મળવા અમારી સામે આવ્યો જેણે અમને કહ્યું, “જાઓ, જે રાજાએ તમને મોકલ્યા છે તેની પાસે પાછા જઈને તેને કહો, ‘યહોવા આમ કહે: “શું ઇઝરાયેલમાં ઈશ્વર નથી કે, તું એક્રોનના ઈશ્વર બઆલ-ઝબૂબને પૂછવા મોકલે છે ? માટે જે પલંગ પર તું સૂતો છે તે પરથી તું ઊઠશે નહિ, પણ નક્કી મરણ પામશે.”’”

અવતરણોની અંદર અવતરણો

વર્ણન

અવતરણની અંદર અવતરણ હોય એવું સંભવિત છે, અને જે અવતરણો બીજા અવતરણોની અંદર હોય તેઓની અંદર પણ અવતરણો હોય એવું પણ સંભવિત છે. જયારે કોઈ એક અવતરણની અંદર બીજા અવતરણો પણ હોય ત્યારે તેઓને આપણે અવતરણની અંદરનાં “સ્તરો” કહીએ છીએ, અને અવતરણોમાંનું દરેક એક સ્તર છે. જ્યારે અવતરણોની અંદર ઘણા સ્તરનાં અવતરણો આવેલા હોય ત્યારે શ્રોતાગણ અને વાંચકો માટે જાણવું ઘણું કપરું થઇ પડે છે કે કોણ શું કહી રહ્યું છે. તેને સરળ બનાવવા કેટલીક ભાષાઓ પ્રત્યક્ષ અવતરણો અને પરોક્ષ અવતરણોનાં સંયોજનનો ઉપયોગ કરે છે.

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

૧. જયારે કોઈ એક અવતરણની અંદર અવતરણ આવતું હોય ત્યારે સર્વનામો કોનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા છે તે શ્રોતાએ જાણવું જરૂરી થઇ પડે છે. દાખલા તરીકે: જો કોઈ એક અવતરણ કે જે બીજા કોઈ અવતરણની અંદર છે જેમાં “હું” શબ્દ આવ્યો છે, તો શ્રોતાએ જાણવાની જરૂર છે કે “હું” શબ્દ અંદરના અવતરણનાં કે બહારના અવતરણનાં વક્તાનો ઉલ્લેખ કરે છે. ૧. જયારે અવતરણોની અંદર અવતરણો આવતા હોય ત્યારે અમુક ભાષાઓ અલગ પ્રકારના અવતરણ ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરીને તફાવતની સ્પષ્ટતા કરે છે. તેઓ અમુક માટે પ્રત્યક્ષ અવતરણો અને બાકીના માટે પરોક્ષ અવતરણોનો ઉપયોગ કરી શકે છે. ૧. અમુક ભાષાઓ પરોક્ષ અવતરણોનો ઉપયોગ કરતી નથી.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

એકમાત્ર સ્તર ધરાવનાર અવતરણ

પણ પાઉલે કહ્યું, “હું તો જન્મથી નાગરિક છું.” (પ્રે.કૃ. ૨૨:૨૮બ ULT)

બે સ્તર ધરાવનાર અવતરણો

ઈસુએ તેઓને ઉત્તર આપીને કહ્યું, “સાવધાન રહો કે, તમને કોઈ ભૂલાવે નહિ. કેમ કે ઘણા મારે નામે આવશે. તેઓ કહેશે, ‘હું ખ્રિસ્ત છું,’ અને ઘણાને ભૂલાવશે.” (માથ્થી ૨૪:૪-૫ ULT)

સૌથી બહારનું સ્તર ઈસુએ તેમના શિષ્યોને જે કહ્યું તેને દર્શાવે છે. જયારે બીજો સ્તર અન્ય લોકો જે કહેશે તેને દર્શાવે છે.

ઈસુએ ઉત્તર આપ્યો, “તેં કહ્યું કે હું રાજા છું.” (યોહાન ૧૮:૩૭બ ULT)

સૌથી બહારનું સ્તર ઈસુએ પિલાતને જે કહ્યું તેને દર્શાવે છે જયારે બીજું સ્તર પિલાતે ઇસુ વિષે જે કહ્યું તેને દર્શાવે છે.

ત્રણ સ્તરો ધરાવનાર અવતરણ

ઇબ્રાહિમે કહ્યું, “... મેં તેણીને કહ્યું હતું, ‘મારા પર તું એક એવી કૃપા કરજે: જ્યાં જ્યાં આપણે જઈએ, ત્યાં ત્યાં તું મારા વિષે કહેજે, “તે મારો ભાઈ છે.”’” (ઉત્પત્તિ ૨૦:૧૧અ, ૧૩ ULT)

સૌથી બહારનું સ્તર અબિમેલેખને ઈબ્રાહિમે જે પ્રત્યુતર આપ્યો તેને દર્શાવે છે. બીજું સ્તર ઈબ્રાહિમે તેની પત્નીને જે કહ્યું હતું તેને દર્શાવે છે. ત્રીજું સ્તર તેની પત્નીએ શું કહેવું તે અંગે તેની ઈચ્છાને દર્શાવે છે. (અમે ત્રીજા સ્તરને ઘાટા શબ્દોમાં દર્શાવ્યું છે.)

ચાર સ્તરો ધરાવનાર અવતરણ

તેઓએ તેને કહ્યું, “એક માણસ અમને મળવા અમારી સામે આવ્યો જેણે અમને કહ્યું, ‘જાઓ, જે રાજાએ તમને મોકલ્યા છે તેની પાસે પાછા જઈને તેને કહો, “યહોવા આમ કહે: ‘શું ઇઝરાયેલમાં ઈશ્વર નથી કે, તું એક્રોનના ઈશ્વર બઆલ-ઝબૂબને પૂછવા મોકલે છે ? માટે જે પલંગ પર તું સૂતો છે તે પરથી તું ઊઠશે નહિ, પણ નક્કી મરણ પામશે.’”’” (૨ રાજા ૧:૬ ULT)

સૌથી બહારનું સ્તર ખેપિયાઓએ રાજાને જે કહ્યું તેને દર્શાવે છે. બીજું સ્તર ખેપિયાઓને જે માણસ મળ્યો હતો તેણે જે કહ્યું હતું તેને દર્શાવે છે. ત્રીજું સ્તર ખેપિયાઓએ રાજાને શું કહેવું જોઈએ તેની તે માણસની ઈચ્છાને દર્શાવે છે. ચોથું યહોવાએ જે કહ્યું હતું તેને દર્શાવે છે. (અમે ચોથું સ્તર ઘાટા શબ્દોમાં લખ્યું છે.)

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

કેટલીક ભાષાઓ માત્ર પ્રત્યક્ષ અવતરણોનો ઉપયોગ કરે છે. અન્ય ભાષાઓ પ્રત્યક્ષ અવતરણો અને પરોક્ષ અવતરણોનાં સંયોજનનો ઉપયોગ કરે છે. એવી ભાષાઓમાં જો પ્રત્યક્ષ અવતરણોનાં ઘણા સ્તરોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે તો કદાચ તે વિચિત્ર લાગે અને કદાચ ગૂંચવાડો પણ ઊભો થઇ શકે છે.

(૧) સઘળા અવતરણોને પ્રત્યક્ષ અવતરણોનાં રૂપમાં અનુવાદ કરો.
(૨) એક અથવા અમુક અવતરણોને પરોક્ષ અવતરણોમાં અનુવાદ કરો. (જુઓ [પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ અવતરણો] (../figs-quotations/01.md).)

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના લાગુકરણનાં દાખલાઓ

(૧) સઘળા અવતરણોને પ્રત્યક્ષ અવતરણોનાં રૂપમાં અનુવાદ કરો. નીચે આપવામાં આવેલ દાખલામાં ULTમાં પરોક્ષ અવતરણોને અને તેની નીચે જે અવતરણોને અમે પ્રત્યક્ષ અવતરણોમાં બદલ્યા છે તેઓને ઘાટા શબ્દોમાં દર્શાવ્યા છે.

ફેસ્તુસે પાઉલ સંબંધીની વાત રાજાને જાહેર કરીને કહ્યું, “ફેલીક્ષ એક બંદીવાનને મૂકી ગયો છે. એ બાબત વિષે કેવી રીતે તપાસ કરવી તેની મને સૂઝ પડી નહિ. મેં પૂછયું કે શું તે યરૂશાલેમ જઈને ત્યાં આ વાતો સંબંધી તેનો ન્યાય કરાવવા ઈચ્છે છે. પણ તેના મુકદ્દમાનો ફેંસલો પાદશાહથી થવો જોઈએ એવી પાઉલે માંગણી કરી, તેથી કૈસરની પાસે હું તેને મોકલું ત્યાં સુધી તેને કેદમાં રાખવાનો મેં હુકમ કર્યો.” (પ્રે.કૃ. ૨૫:૧૪બ,૨૦-૨૧ ULT)

ફેસ્તુસે પાઉલનો કેસ રાજાની સમક્ષ રજુ કર્યો. તેણે કહ્યું, “ફેલીક્ષ એક બંદીવાનને મૂકી ગયો છે. એ બાબત વિષે કેવી રીતે તપાસ કરવી તેની મને સૂઝ પડી નહિ. મેં પૂછયું, ‘શું તે યરૂશાલેમ જઈને ત્યાં આ વાતો સંબંધી તેનો ન્યાય કરાવવા ઈચ્છે છે’. પણ ‘તેના મુકદ્દમાનો ફેંસલો પાદશાહથી થવો જોઈએ’ એવી પાઉલે માંગણી કરી, તેથી મેં સંરક્ષકને કહ્યું, ‘કૈસરની પાસે હું તેને મોકલું ત્યાં સુધી તેને કેદમાં રાખો’”

(૨) એક અથવા અમુક અવતરણોને પરોક્ષ અવતરણોનાં રૂપમાં અનુવાદ કરો. અંગ્રેજીમાં “કે” શબ્દ પરોક્ષ અવતરણોની પહેલા આવી શકે. નીચે આપવામાં આવેલ દાખલામાં તેને ઘાટા શબ્દોમાં દર્શાવેલ છે. પરોક્ષ અવતરણને લીધે જે સર્વનામોમાં બદલાણ કરવાની જરૂરત પડી છે તેઓને પણ ઘાટા શબ્દોમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

અને યહોવાએ મૂસાની સાથે વાતચીત કરીને કહ્યું, “મેં ઇઝરાયેલપુત્રોની કચકચ સાંભળી છે. તેઓની સાથે વાતચીત કરીને તેઓને કહે, ‘તમે સાંજે માંસ ખાશો ને સવારે તમે રોટલીથી તૃપ્ત થશો. અને તમે જાણશો કે તમારો ઈશ્વર યહોવા હું છું.’” (નિર્ગમન ૧૬:૧૧-૧૨ ULT)

અને યહોવાએ મૂસાની સાથે વાતચીત કરીને કહ્યું, “મેં ઇઝરાયેલપુત્રોની કચકચ સાંભળી છે. તેઓની સાથે વાતચીત કરીને તેઓને કહે કેતેઓ સાંજે માંસ ખાશે ને સવારે તેઓ રોટલીથી તૃપ્ત થશે. અને તેઓ જાણશે કે તેઓનો ઈશ્વર યહોવા હું છું.’”

તેઓએ તેને કહ્યું, “એક માણસ અમને મળવા અમારી સામે આવ્યો જેણે અમને કહ્યું, ‘જાઓ, જે રાજાએ તમને મોકલ્યા છે તેની પાસે પાછા જઈને તેને કહો, “યહોવા આમ કહે: ‘શું ઇઝરાયેલમાં ઈશ્વર નથી કે, તું એક્રોનના ઈશ્વર બઆલ-ઝબૂબને પૂછવા મોકલે છે ? માટે જે પલંગ પર તું સૂતો છે તે પરથી તું ઊઠશે નહિ, પણ નક્કી મરણ પામશે.’”’” (૨ રાજા ૧:૬ ULT)

તેઓએ તેને કહ્યું કે એક માણસ તેઓને મળવા તેઓની સામે આવ્યો જેણે તેઓનેકહ્યું, “જાઓ, જે રાજાએ તમને મોકલ્યા છે તેની પાસે પાછા જઈને તેને કહો કે યહોવા આમ કહે: ‘શું ઇઝરાયેલમાં ઈશ્વર નથી કે, તું એક્રોનના ઈશ્વર બઆલ-ઝબૂબને પૂછવા મોકલે છે ? માટે જે પલંગ પર તું સૂતો છે તે પરથી તું ઊઠશે નહિ, પણ નક્કી મરણ પામશે.’”

સર્વનામ

વર્ણન

સર્વનામ એવા શબ્દો છે કે જે લોકો કોઈને અથવા કોઈ વસ્તુનો ઉલ્લેખ કરતી વખતે સંજ્ઞાનો ઉપયોગ કરવાને બદલે ઉપયોગ કરી શકે છે. કેટલાક ઉદાહરણો છે “હું,” “તમે,” “તે,” “તે,” “આ,” “તે,” “પોતે,” “કોઈ” અને અન્ય. વ્યક્તિ વાચક સર્વનામ એ સર્વનામનો સૌથી સામાન્ય પ્રકાર છે.

વ્યક્તિ વાચક સર્વનામ

વ્યક્તિ વાચક સર્વનામ લોકો અથવા વસ્તુઓનો સંદર્ભ આપે છે અને બતાવે છે કે શું વક્તા પોતાનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યો છે, તે જેની સાથે વાત કરી રહ્યો છે, અથવા કોઈ વ્યક્તિ અથવા કંઈક બીજું. નીચેના પ્રકારની માહિતી છે જે વ્યક્તિ વાચક સર્વનામ પ્રદાન કરી શકે છે. અન્ય પ્રકારના સર્વનામો આમાંની કેટલીક માહિતી પણ આપી શકે છે.

વ્યક્તિ

• પ્રથમ વ્યક્તિ - વક્તા અને સંભવતઃ અન્ય લોકો (હું, મને, અમે, અમને)
  • વિશિષ્ટ અને સહિત “અમે”
• બીજી વ્યક્તિ - વ્યક્તિ અથવા લોકો જેની સાથે વક્તા વાત કરી રહ્યા છે અને કદાચ અન્ય લોકો (તમે)
  • તમે ના સ્વરૂપો
• ત્રીજી વ્યક્તિ - વક્તા અને તે જેની સાથે વાત કરે છે તે સિવાય કોઈ વ્યક્તિ અથવા કંઈક અન્ય (તે, તેણી, તે, તેઓ)

સંખ્યા

• એકવચન - એક (હું, તમે, તે, તેણી, તે)
• બહુવચન - એક કરતાં વધુ (અમે, તમે, તેઓ)
  • એકવચન સર્વનામો જે જૂથોનો સંદર્ભ આપે છે
• દ્વિ — બે (કેટલીક ભાષાઓમાં ખાસ કરીને બે લોકો અથવા બે વસ્તુઓ માટે સર્વનામ હોય છે.)

લિંગ

• પુલ્લિંગ - તે
• સ્ત્રીલિંગ - તેણી
• નપુંસક - તે

વાક્યમાં અન્ય શબ્દો સાથેનો સંબંધ

• ક્રિયાપદનો કર્તા: હું, તમે, તે, તેણી, તે, અમે, તેઓ
• ક્રિયાપદ નો કર્મ અથવા પૂર્વનિર્ધારણનો પહેલો શબ્દ : અમે, તમે, તે, તેણી, તે, અમને, તેઓને
• નામ સંજ્ઞા સાથેનો વાક્ય: મારું, તમારું, તેનું, તેણીનું, તેનું, આપણું, તેમનું
• નામ સંજ્ઞા વિનાનું વાક્ય: મારું, તમારું, તેનું, તેણીનું, તેનું, આપણું, તેમનું

સર્વનામના અન્ય પ્રકારો

સ્વવાચક સર્વનામો એ જ વાક્યમાં અન્ય નામ સંજ્ઞા અથવા સર્વનામનો સંદર્ભ આપે છે: મારી જાતને, તમારી જાતને, પોતે, પોતે, પોતે, અમે પોતે, તમે પોતે, તમે, પોતે.

• યોહાને પોતાને અરીસામાં જોયા. "પોતે" શબ્દ યોહાનને દર્શાવે છે.

પ્રશ્ન વાચક સર્વનામો નો ઉપયોગ એવા પ્રશ્ન માટે કરવામાં આવે છે કે જેના જવાબ માટે માત્ર હા કે ના કરતાં વધુ જરૂર હોય: શું, જે, કોણ, કોણ, કોનું.

ઘર કોણે બનાવ્યું?

સંબંધક સર્વનામ સંબંધક સંધિને ચિહ્નિત કરે છે. સંબંધક સર્વનામો, કોણ, જે, કોણે, કોણ and તે વાક્યના મુખ્ય ભાગમાં નામ સંજ્ઞા વિશે વધુ માહિતી આપે છે. કેટલીકવાર, સંબંધિત ક્રિયાવિશેષણો ક્યારે અને ક્યાં સંબંધક સર્વનામ તરીકે પણ વાપરી શકાય છે.

• મેં ઘર જોયું જે યોહાને બનાવ્યું. સંધિ "જે યોહાને બનાવેલ છે" તે કહે છે કે મેં કયું ઘર જોયું.

મેં એ માણસને જોયો કે જેણે ઘર બનાવ્યું. "ઘર કોણે બનાવ્યું" સંધિ જણાવે છે કે મેં કયો માણસ જોયો છે.

દર્શક વાચક સર્વનામ નો ઉપયોગ કોઈ વ્યક્તિ અથવા કોઈ વસ્તુ તરફ ધ્યાન દોરવા અને વક્તા અથવા અન્ય કોઈ વસ્તુથી અંતર બતાવવા માટે થાય છે. દર્શક વાચક સર્વનામો છે: આ, આ, તે અને તે.

• શું તમે આ અહીં જોયું છે?
• ત્યાં તે કોણ છે?

અનિશ્ચિત સર્વનામનો ઉપયોગ ત્યારે થાય છે જ્યારે કોઈ ચોક્કસ સંજ્ઞાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવતો નથી. અનિશ્ચિત સર્વનામો છે: કોઈપણ, કોઈપણ, કોઈ, કંઈપણ, કંઈક અને કેટલાક. કેટલીકવાર વ્યક્તિ વાચક સર્વનામનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે આ કરવા માટે થાય છે: તમે, તેઓ, તે અથવા તે.

• તે કોઈની સાથે વાત કરવા માંગતો નથી.
• કોઈએ તેને ઠીક કર્યું છે, પરંતુ મને ખબર નથી કે કોણ છે.
• તેઓ કહે છે કે તમારે ઊંઘતા કૂતરાને જગાડવો જોઈએ નહીં.

છેલ્લા ઉદાહરણમાં, "તેઓ" અને "તમે" ફક્ત સામાન્ય રીતે લોકોનો સંદર્ભ આપે છે.

પ્રથમ, બીજો અને ત્રીજો પુરુષ

સામાન્ય રીતે બોલનાર પોતાને “હું”, અને જે વ્ય઼ક્તિ  સાથે વાત રહ્યો છે તેને “તમે” તરીકે સંબોધન કરે છે. બાઈબલમાં કેટલીક વાર  બોલનાર પોતાને માટે અથવા અન્ય વ્યક્તિ માટે “હું” અથવા “તમે” ના સ્થાને બીજા શબ્દોનો ઉલ્લેખ કરે છે.

સમજુતી

• પ્રથમ પુરુષ — સામાન્ય રીતે બોલનાર પોતાનો ઉલ્લેખ આ રીતે કરે છે. ગુજરાતીમાં “હું” અને “અમે” નો ઉપયોગ સર્વનામ તરીકે કરવામાં આવે છે. (આ ઉપરાંત: મને, મારું, મારી, મારું; અમને, આપણે, આપણું વિગેરે)
• બીજો પુરુષ— સામાન્ય રીતે બોલનાર જે વ્યક્તિ અથવા લોકોની સાથે તે વાત કરતાં હોય તેમનો ઉલ્લેખ કરવા માટે ઉપયોગ કરે છે. ગુજરાતીમાં આ માટે “તમે” સર્વનામ  વાપરવામાં આવે છે. ( આ ઉપરાંત: તારુ, તમારુ વિગેરે)
• ત્રીજો પુરુષ—આ રીતે બોલનાર અન્ય઼ કોઈ વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરે છે. ગુજરાતીમાં આ માટે “તે,” “તેણી”  અને “તેઓ” નો સર્વનામ તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. (આ ઉપરાંત: તેને, તેના, તેણીના, તેણીનું, તેનું, તેમણે, તેમના, તેઓનું વિગેરે).  “તે પુરુષ” અથવા “તે સ્ત્રી” પણ ત્રીજો પુરૂષ છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

બાઈબલમાં કેટલીક વાર બોલનાર ત્રીજો પુરુષનો ઉપયોગ પોતાના માટે અથવા જે લોકોની સાથે વાત કરે છે તેનો ઉલ્લેખ કરે છે. વાચકોને એમ લાગે કે વક્તા અન્ય કોઈનો ઉલ્લ્ખે કરી રહ્યો છે. તેનો અર્થ “હું” અથવા “તમે” હતો એમ તેઓ સમજી શકતા નથી.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

કેટલીક વાર લોકો “હું” અથવા “મને” ને બદલે ત્રીજો પુરુષનો ઉપયોગ પોતાના માટે કરે છે

પણ દાવુદે શાઉલને કહ્યું, "તારો સેવક તેના પિતાના ઘેટાં પાળતો હતો." (1 સેમ્યુઅલ 17:34 ULT)

દાવુદે પોતાને માટે ત્રીજા પુરુષનો ઉપયોગ કરી પોતાને "તારો સેવક" તરીકે ઓળખાવ્યો અને "તેના" શબ્દનો ઉપયોગ પોતાને માટે કર્યો. શાઉલ સમક્ષ તેની નમ્રતા બતાવવા માટે તે પોતાને શાઉલનો સેવક કહેતો હતો.

પછી યહોવાહે વંટોળિયામાંથી અયૂબને ઉત્તર આપ્યો અને કહ્યું, “… શું તારી પાસે ઈશ્વરના જેવો હાથ છે? શું તું તેના જેવા અવાજ સાથે ગર્જના કરી શકે છે? (અયૂબ 40:6, 9 ULT)

ઇશ્વરે "ઈશ્વરના" અને "તેના" શબ્દો નો ઉપયોગ કરી ત્રીજા પુરુષમાં પોતાનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે આમ તે ઇશ્વર છે અને તે શક્તિશાળી છે એ વાત પર ભાર મૂકવા માટે કર્યું.

કેટલીકવાર લોકો તેઓ જેની સાથે વાત કરી રહ્યાં હોય તેમનો ઉલ્લેખ કરવા માટે "તમે" અથવા "તમારું" ને બદલે ત્રીજી પુરુષનો ઉપયોગ કરે છે.

ઇબ્રાહિમે જવાબ આપતા કહ્યું, "જુઓ, હું માત્ર ધૂળ અને રાખ હોવા છતાં, મેં મારા ઈશ્વર સાથે વાત કરવાની હિંમત ધરી છે!" (ઉત્પત્તિ 18:27 ULT)

ઇબ્રાહિમ ઈશ્વર સાથે વાત કરી રહ્યો હતો, અને ઈશ્વરનો ઉલ્લેખ "તમે" તરીકે કરવાને બદલે "મારા ઈશ્વર" તરીકે કર્યો હતો. તેણે ઈશ્વર સમક્ષ પોતાની નમ્રતા દર્શાવવા આમ કર્યું.

એ પ્રમાણે જો તમારામાંનો દરેક તેના ભાઈને તમારા હૃદયથી માફ નહીં કરે તો તે જ પ્રમાણે મારા સ્વર્ગીય પિતા પણ તમારી સાથે કરશે. (માથ્થી 18:35 ULT)

“તમારામાંના દરેક” કહ્યા પછી, ઈસુએ “તમારા” ને બદલે “તેના” શબ્દનો ઉપયોગ કરી ત્રીજા પુરુષનો ઉપયોગ કર્યો.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

તમારી ભાષામાં જો "હું" અથવા "તમે" માટે ત્રીજા પુરુષનો ઉપયોગ કરવો સ્વાભાવિક અને યોગ્ય અર્થ બતાવતો હોય તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો. જો નહિં, તો અહીં કેટલાક અન્ય વિકલ્પો છે.

(1) "હું" અથવા "તમે" જેવા સર્વનામો સાથે ત્રીજા પુરુષનો શબ્દસમૂહનો ઉપયોગ કરો.
(2) ત્રીજા પુરુષની જગ્યાએ ફક્ત પ્રથમ પુરુષ ("હું") અથવા બીજી પુરુષ ("તમે") નો ઉપયોગ કરો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) "હું" અથવા "તમે" સર્વનામ સાથે ત્રીજા પુરુષના શબ્દસમૂહનો ઉપયોગ કરો.

પણ દાવુદે શાઉલને કહ્યું, "તારો સેવક તેના પિતાના ઘેટાં સાચવતો હતો." (1 શમુએલ 17:34)

પણ દાવુદે શાઉલને કહ્યું, "હું, તારો સેવક, મારા પિતાના ઘેટાં સાચવતો હતો."

(2) ત્રીજી પુરુષની જગ્યાએ ફક્ત પ્રથમ પુરુષ ("હું") અથવા બીજો પુરુષ ("તમે") નો ઉપયોગ કરો

પછી યહોવાહે અયુબને વંટોળિયામાંથી જવાબ આપ્યો અને કહ્યું, “... શું તારી પાસે ઈશ્વરના જેવો હાથ છે? શું તું તેના જેવા અવાજ સાથે ગર્જના કરી શકે છે?" (અયુબ 40:6, 9 ULT)

પછી યહોવાહે અયુબને વંટોળિયામાંથી જવાબ આપ્યો અને કહ્યું, “... શું તારી પાસે મારા જેવો હાથ છે? શું તું મારા જેવા અવાજ સાથે ગર્જના કરી શકે છે?"

એજ પ્રમાણે જો તમારામાંનો દરેક તેના ભાઈને તમારા હૃદયથી માફ નહીં કરે તો તે જ પ્રમાણે મારા સ્વર્ગીય પિતા પણ તમારી સાથે કરશે. (માથ્થી 18:35 ULT)

એજ પ્રમાણે જો તમારામાંના દરેક તમારા ભાઈને તમારા હૃદયથી માફ નહીં કરે તો મારા સ્વર્ગીય પિતા પણ તમારી સાથે કરશે

વિશિષ્ટ અને સમાવેશક “અમે”

વર્ણન

કેટલીક ભાષાઓમાં “અમે”ના એક થી વધુ સ્વરૂપો હોઈ શકે છે: એક સમાવેશક સમાવર્તી (આવર્તી લેનારું) સ્વરૂપ જેનો મતલબ “હું અને તમે” તથા વિશિષ્ટ સ્વરૂપ જેનો મતલબ “હું અને બીજું કોઈ, પણ તમે નહિ.” વિશિષ્ટ સ્વરૂપ એ વ્યક્તિ કે જેના વિષે બોલવામાં આવ્યું છે તેને બહાર રાખે છે. સમાવેશક સમાવર્તી સ્વરૂપ તે વ્યક્તિ કે જેને કહેવામાં આવે છે તેનો અને અન્ય શક્ય લોકોને સમાવેશ કરે છે. આ "આપણી” “આપણું” “આપણું” અને “આપણાં” માટે પણ સાચું છે. કેટલીક ભાષાઓમાં આ દરેક મુજબના સમાવેશક સમાવર્તીસ્વરૂપ અને વિશિષ્ટ સ્વરૂપ હોય છે. અનુવાદકો કે જેઓની ભાષામાં આ શબ્દો માટે જુદાં-જુદાં વિશિષ્ટ અને સમાવેશક સમાવર્તી સ્વરૂપો હોય છે તેઓને સમજવું જરૂરી છે કે વક્તાનો અર્થ શું છે જેથી તેઓ કયા સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરવો તેનો નિર્ણય કરી શકે.

ચિત્રો જુઓ. જમણી બાજુએ જે લોકો છે તે એવા લોકો છે જેની સાથે વાર્તાલાપ થઈ રહ્યો છે. પીળી હાઇલાઇટ “આપણું”નું વ્યાપક રૂપ બતાવે છે અને સાથે “આપણું”નું વિશિષ્ટતા પણ પ્રગટ કરે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે તેનું કારણ

બાઈબલ સૌપ્રથમ હિબ્રુ, અરામીક અને ગ્રીક ભાષાઓમાં લખાયું હતું. અંગ્રેજીની જેમ, આ ભાષાઓમાં "અમે" માટે અલગ સમાવેશક અને વિશિષ્ટ સ્વરૂપો હોતા નથી. અનુવાદકો કે જેઓની ભાષામાં "અમે" શબ્દો માટેના જુદાં-જુદાં વિશિષ્ટ અને સમાવેશક સ્વરૂપો હોય તો તેઓએ સમજવું જરૂરી છે કે વક્તાનો અર્થ શું છે જેથી તેઓ “અમે”ના ક્યા સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરવો તેનો નિર્ણય કરી શકે.

બાઇબલમાંના ઉદાહરણો

વિશિષ્ટ

તેઓએ કહ્યું, "અમારી પાસે પાંચ રોટલી અને બે માછલીથી વધુ નથી, સિવાય કે અમે જઈને એ લોકોના ટોળાને માટે ખાવાનું વેચાતું લાવીએ.” (લુક ૯:૧૩ યુ.એલ.ટી.)

બીજા વાક્યમાં, શિષ્યો વાત કરી રહ્યા છે કે તેઓમાંથી કેટલાક જઈને ખોરાક ખરીદી લાવે. તેઓ ઈસુ સાથે વાત કરી રહ્યા હતા, પરંતુ ઈસુ ખોરાક ખરીદવા જવાના હતા નહિ. તેથી ભાષાઓ કે જેમાં સમાવેશક અને વિશિષ્ટ સ્વરૂપો "અમે"ના હોય તેઓ અહીં વિશિષ્ટ સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરશે.

અમે જે જોયું, અને જેના અમે સાક્ષી છીએ. અને તે અનંતકાળનું જીવન જે બાપની પાસે હતું, અને જે અમને પ્રગટ થયું હતું, તે અમે તમને ઘોષિત કરીએ છીએ.  (૧ યોહાન ૧:૨ યુ.એલ.ટી.)

યોહાન એ લોકોને કહે છે જેઓએ ઈસુને જોયા નથી, જે તેણે અને અન્ય પ્રેરીતોએ જોયા હતા. તેથી જે ભાષાઓમાં “અમે” અને “અમને” વિશિષ્ટ સ્વરૂપો છે તે આ કલમમાં વિશિષ્ટ સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરશે.

સમાવેશક સમાવર્તી (આવર્તી લેનારું)

… ઘેટાંપાળકોએ એકબીજાને કહ્યું કે, “ચાલો આપણે હવે બેથલેહેમ જઈએ, અને જે બન્યું છે તેને જોઈએ, કે જેને ઈશ્વરે આપણને જણાવી છે.” (લુક ૨:૧૫ યુ.એલ.ટી.)

ઘેટાંપાળકો એકબીજા સાથે વાત કરતાં હતા. જ્યારે તેઓએ કહ્યું “આપણે,” તેઓ જે લોકોની સાથે વાત કરી રહ્યા હતા તેઓનો તેઓ સમાવેશ કરે છે તેથી જે ભાષાઓમાં "અમે" અને "અમારા" શબ્દોના સમાવેશ સમાવર્તી અને વિશિષ્ટ સ્વરૂપો હોય તેઓ આ કલમમાંથી સમાવેશ સમાવર્તી સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરશે.

અને હવે તે દિવસોમાં એમ થયું કે ઈસુ અને તેમના શિષ્યો હોડીમાં બેઠા, અને તેમણે તેઓને કહ્યું, “ચાલો આપણે સરોવરને પેલે પાર જઈએ. અને તેઓ નીકળ્યા. (લુક ૮:૨૨ યુ.એલ.ટી.)

જ્યારે ઈસુએ કહ્યું આપણે, તે પોતાની જાતને અને તેમના શિષ્યોને કહી રહ્યા હતા, તેથી જે ભાષાઓમાં "અમે" અને "અમારા" શબ્દોના સમાવેશ સમાવર્તી અને વિશિષ્ટ સ્વરૂપો હોય તેઓ આ કલમમાંથી સમાવેશ સમાવર્તી સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરશે.

‘તું’ નાં રૂપો – ઔપચારિક અથવા અનૌપચારિક

(આપેલ લિંકમાં તમે વિડીઓ પણ જોઈ શકો છો: https://ufw.io/figs_youform.)

વર્ણન

અમુક ભાષાઓ “તું” માટેનાં ઔપચારિક રૂપ અને “તું” માટેનાં અનૌપચારિક રૂપ વચ્ચે અંતર રાખે છે. આ પેજ પ્રાથમિક રીતે એવા લોકો માટે સમર્પિત છે જેઓની ભાષામાં આ પ્રકારનું અંતર રાખવામાં આવે છે.

અમુક સમાજમાં લોકો પોતાનાથી વધારે ઉંમરના લોકોની સાથે અથવા મોટા અધિકારમાં હોય એવા લોકોની સાથે વાતચીત કરતી વખતે ઔપચારિક “તું”નો ઉપયોગ કરે છે, અને જયારે તેઓની પોતાની ઉંમરનાં કે જુવાન કે જેને કોઈ ઓછો અધિકાર હોય એવા લોકોની સાથે વાતચીત કરવા માટે અનૌપચારિક “તું” નો ઉપયોગ કરે છે. અન્ય સમાજમાં, લોકો કોઈ અજાણી વ્યક્તિ સાથે વાતચીત કરવા માટે અથવા જે લોકોને તેઓ સારી પેઠે જાણતા નથી તેઓની વાતચીત કરવા માટે ઔપચારિક “તું” નો ઉપયોગ કરે છે, અને પરિવારના સભ્યો અને અંગત મિત્રોની સાથે વાતચીત કરતી વખતે અનૌપચારિક “તું” નો ઉપયોગ કરે છે.

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

• બાઈબલ હિબ્રૂ, અરામિક અને ગ્રીક ભાષાઓમાં લખવામાં આવ્યું હતું. આ ભાષાઓમાં “તું” માટેના ઔપચારિક કે અનૌપચારિક રૂપો હોતા નથી.
• અંગ્રજી અને અન્ય બીજી ઘણી સ્ત્રોત ભાષાઓમાં પણ “તું” માટેનાં ઔપચારિક અને અનૌપચારિક રૂપો હોતા નથી.
• જે અનુવાદકો સ્ત્રોત પાઠનો કોઈ એવી ભાષામાં ઉપયોગ કરે છે કે જેમાં “તું”નાં ઔપચારિક અને અનૌપચારિક રૂપો છે તેઓએ તે ભાષામાં તે રૂપો કઈ રીતે વપરાયા છે તે જાણવાની જરૂરત પડશે. તે ભાષાના નિયમો અનુવાદકની ભાષાના નિયમો જેવા જ ના પણ હોય.
• તેઓની ભાષામાં યથાયોગ્ય રૂપની પસંદગી કરવા માટે બે વકતાઓ વચ્ચેના સંબંધને અનુવાદકોએ સમજવાની જરુરત છે.
• ઈસુને સંબોધીને “તું” નો ઉપયોગ લોકો દ્વારા કરવામાં આવે ત્યારે અમુકવાર ખાસ કરીને અનુવાદકો માટે મુશ્કેલી સર્જે છે. ઇસુ ઈશ્વર હોવાને લીધે જ્યારે લોકો તેમની સાથે વાતચીત કરે ત્યારે કેટલાક લોકો હંમેશા ઔપચારિક રૂપનો ઉપયોગ કરવાની ઈચ્છા રાખશે, પરંતુ ઇસુ પ્રત્યેનો વાસ્તવિક સંબંધ અને લાગણીઓને પારખવું મહત્વનું છે. ફરોશીઓ અને સદૂકીઓ શરૂઆતથી જ ઈસુના શત્રુઓ થઇ ગયા હતા અને તેથી તેમના પ્રત્યે તેઓ આદરની ભાવના દર્શાવે તે માન્યમાં આવે એવું નથી. એ પણ કે, જયારે પિલાતની સાથે ઇસુ હતા ત્યારે તેમની સાથે આદરની સાથે નહિ, પરંતુ એક અપરાધીની જેમ તેમની સાથે વાતચીત કરવામાં આવી હતી.

અનુવાદનાં સિધ્ધાંતો

• વકતા અને તે વક્તા જે વ્યક્તિ કે લોકોની સાથે વાતચીત કરી રહ્યો હોય તેઓ વચ્ચેના સંબંધને સમજવા કોશિષ કરો.
• જે વ્યક્તિની સાથે વક્તા વાતચીત કરી રહ્યો હોય તેના પ્રત્યેનાં તેના વલણને સમજો.
• તે સંબંધ અને વલણ માટે યથાયોગ્ય હોય એવા તમારા ભાષાનાં રૂપની પસંદગી કરો.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

અને યહોવા ઈશ્વરે આદમને હાંક મારીને કહ્યું, “તું ક્યાં છે ?” (ઉત્પત્તિ ૩:૯ ULT)

આદમની ઉપર અધિકાર રાખનાર ઈશ્વર છે, તેથી એવી ભાષાઓ જેઓ પાસે “તું”નાં ઔપચારિક અને અનૌપચારિક રૂપો હોય છે તેઓ કદાચિત અહીં અનૌપચારીક રૂપનો ઉપયોગ કરશે.

માટે, ઓ નેકનામદાર થિયોફિલ, મેં પણ શરૂઆતથી સઘળી વાતોની શોધ ચોકસાઈથી કરીને તારા પર વિગતવાર લખવાનો ઠરાવ કર્યો એ માટે કે જે વાતો તને શીખવવામાં આવી છે, તેઓની સત્યતા તું જાણે. (લૂક ૧:૩-૪ ULT)

લૂકે થિયોફિલને “નેકનામદાર” કહ્યો. તે બાબત આપણને જણાવે છે કે થિયોફિલ કોઈ એક ઉચ્ચ અધિકારી હશે જેના પ્રત્યે લૂક ઘણો આદર દર્શાવે છે. “તું” નાં ઔપચારિક રૂપનો ઉપયોગ કરનાર ભાષાઓનાં બોલનારાઓ કદાચ તે રૂપનો અહીં ઉપયોગ કરશે.

‘ઓ આકાશમાંના અમારા બાપ, તમારું નામ પવિત્ર મનાઓ.’ (માથ્થી ૬:૯બ ULT)

તેમના શિષ્યોને ઈસુએ શીખવેલ પ્રાર્થનાનો આ એક ભાગ છે. અમુક સમાજમાં “તું”ના ઔપચારિક રૂપનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે કેમ કે ઈશ્વર અધિકારનાં સ્થાને છે. અમુક સમાજમાં “તું”નાં અનૌપચારિક રૂપનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે કેમ કે ઈશ્વર આપણા પિતા છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

“તું” નાં ઔપચારિક અને અનૌપચારિક રૂપો ધરાવનાર ભાષાવાળા અનુવાદકોએ તેઓની ભાષામાં “તું” નાં યથાયોગ્ય રૂપની પસંદગી કરવાનાં હેતુસર બે વકતાઓ વચ્ચેના સંબંધને સમજવું આવશ્યક થઇ પડશે.

ઔપચારિક કે અનૌપચારિક “તું” નો ઉપયોગ કરવો તે અંગેનો નિર્ણય

૧. વકતાઓ વચ્ચેનાં સંબંધો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો.

• શું એક વક્તા બીજા પર અધિકાર ધરાવે છે ?
• શું એક વક્તા બીજા કરતા ઉંમરમાં વધારે છે ?
• શું વક્તાઓ પરિવારના સભ્યો, સંબંધીઓ, મિત્રો, અજાણ્યા કે શત્રુઓ છે ?

૧. જો તમારી પાસે એવું બાઈબલ હોય જે “તું” નાં ઔપચારિક અને અનૌપચારિક રૂપોનો ઉપયોગ કરનાર ભાષા હોય તો, તે કયા રૂપોનો ઉપયોગ કરે છે તેને તપાસો. તેમ છતાં, યાદ રાખજો કે તે ભાષામાં ઉપયોગ કરવામાં આવેલ નિયમો તમારી ભાષામાં ઉપયોગ કરવામાં આવેલ નિયમો કરતા અલગ હશે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાનું લાગુકરણ

અંગ્રેજી ભાષામાં “તું” માટેના ઔપચારિક અને અનૌપચારિક રૂપો હોતા નથી, તેથી “તું” નાં ઔપચારિક અને અનૌપચારિક રૂપોનો ઉપયોગ કરીને કઈ રીતે અનુવાદ કરવો તે અમે તમને દેખાડી શકતા નથી. ઉપરોક્ત દાખલાઓ અને ચર્ચાઓને જુઓ.

એકવચન સર્વનામ કે જે જૂથોનો ઉલ્લેખ કરે છે

સમજૂતી

બાઇબલ હિબ્રુ, અરામિક અને ગ્રીક ભાષામાં લખવામાં આવ્યું છે. આ ભાષાઓમાં "તમે" શબ્દનું એકવચન સ્વરૂપ છે જ્યારે "તું" શબ્દ માત્ર એક વ્યક્તિનો સંદર્ભ આપે છે અને જ્યારે " તું " શબ્દ એક કરતાં વધુ વ્યક્તિનો સંદર્ભ આપે છે ત્યારે તેનું બહુવચન સ્વરૂપ છે. જો કે, કેટલીકવાર બાઇબલના વક્તાઓ લોકોના જૂથ સાથે વાત કરતા હોવા છતાં પણ "તું" ના એકવચનનો ઉપયોગ કરતા હતા. જ્યારે તમે અંગ્રેજીમાં બાઇબલ વાંચો છો ત્યારે આ સ્પષ્ટ નથી કારણ કે અંગ્રેજીમાં જુદાં જુદાં સ્વરૂપો નથી જે દર્શાવે છે કે ક્યાં "તું" એકવચન છે અને ક્યાં "તું" બહુવચન છે. પરંતુ જો તમે બાઇબલને એવી ભાષામાં વાંચો કે જેનું અલગ સ્વરૂપ છે, તો તમે આ જોઈ શકો છો.

ઉપરાંત, જુના કરારના વક્તાઓ અને લેખકો ઘણીવાર લોકોના જૂથો માટે બહુવચન સર્વનામ "તેઓ" ને બદલે એકવચન સર્વનામ "તે" ઉપયોગ કરે છે.

છેલ્લે, જુના કરારના વક્તાઓ અને લેખકો પણ એવી ક્રિયાઓનો ઉલ્લેખ કરે છે કે જેમાં તેમણે જૂથના ભાગ રૂપે ‘હું’ કહીને કર્યું હતું જ્યારે, વાસ્તવમાં, સમગ્ર જૂથ સામેલ હતું.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

• ઘણી ભાષાઓ માટે, બાઇબલ વાંચનાર અનુવાદકને જાણવાની જરૂર પડશે કે "તું" ના સામાન્ય સ્વરૂપ સાથે વક્તા એક વ્યક્તિ સાથે વાત કરી રહ્યો હતો કે એકથી વધુ સાથે.
• કેટલીક ભાષાઓમાં, જો કોઈ વક્તા એક કરતાં વધુ વ્યક્તિ સાથે અથવા તેના વિશે બોલતી વખતે એકવચન સર્વનામનો ઉપયોગ કરે તો તે ગુંચવણ ભરેલું બની શકે છે.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

1 હવે માણસો તમને જુએ એવા હેતુથી તેઓની આગળ તમારા ધર્મકૃત્યો કરવાથી સાવધાન રહો; નહી તો આકાશમાંના તમારા બાપથી તમને ફળ મળવાનું નથી 2 એ માટે જયારે તું દાનધર્મ કરે, ત્યારે જેમ ઢોંગીઓ સભાસ્થાનોમાં તથા રસ્તાઓમાં માણસોથી વખાણ પામવાને કરે તેમ તું પોતાની આગળ રણશિંગડુ ન વગાડ; હું તમને ખચીત કહું છું કે તેઓ પોતાનો બદલો પામી ચુક્યા છે. (માથ્થી 6:1-2 ULT)

ઈસુએ ટોળાને આ કહ્યું. તેણે કલમ 1 માં "તમે" બહુવચનનો ઉપયોગ કર્યો, અને કલમ 2 ના પ્રથમ વાક્યમાં " તું " એકવચનનો ઉપયોગ કર્યો. પછી, છેલ્લા વાક્યમાં, તેણે ફરીથી બહુવચનનો ઉપયોગ કર્યો.

ઈશ્વરે આ બધા શબ્દો કહ્યા: “હું યહોવા, તારો ઈશ્વર છું, જે તને મિસરની ભૂમિમાંથી, ગુલામીના ઘરમાંથી બહાર લાવ્યો. મારા સિવાય તારે બીજા કોઈ દેવો ન હોય. (નિર્ગમન 20:1-3 ULT)

ઈશ્વરે ઇઝરાયલના બધા લોકોને આ કહ્યું. તે તેમને બધાને મિસરમાંથી બહાર લઈ ગયો હતો અને તે ઈચ્છતો હતો કે તે બધા તેની આજ્ઞા પાળે, પરંતુ તેઓની સાથે વાત કરતી વખતે તેણે અહીં એકવચનનો ઉપયોગ કર્યો.

યહોવા કહે છે, "અદોમના ત્રણ પાપો માટે, હા, ચાર માટે, હું શિક્ષા ટાળીશ નહીં, કારણ કે તેણે તલવાર વડે તેના ભાઈનો પીછો કર્યો હતો અને સઘળી દયાનો ત્યાગ કર્યો. તેનો ગુસ્સો સતત ભડકી રહ્યો હતો, અને તેનો ક્રોધ હંમેશ માટે ટકી રહ્યો હતો." (આમોસ 1:11 ULT)

યહોવાહે આ વાતો અદોમ રાષ્ટ્ર વિશે કહી હતી, માત્ર એક વ્યક્તિ વિશે નહિ.

અને હું રાત્રે ઉભો થયો, હું અને મારી સાથે થોડા માણસો. અને હું રાત્રે નાળા ને કાંઠે કાંઠે ગયો, અને હું કોટ તરફ ધ્યાનપૂર્વક જોઈ રહ્યો. અને હું પાછો ફર્યો, અને હું ખીણના દરવાજા દ્વારા દાખલ થયો, અને હું પાછો ફર્યો. (નહેમ્યાહ 2:12a,15 ULT)

નહેમ્યા સ્પષ્ટ કરે છે કે તે યરૂશાલેમના કોટનું તેના નિરીક્ષણ કરવા તેની સાથે અન્ય લોકોને લાવ્યો હતો. પરંતુ તે પ્રવાસનું વર્ણન કરે છે તેમ, તે ફક્ત કહે છે કે "મેં" આ અને તે કર્યું.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

(1) જો લોકોના સમૂહનો ઉલ્લેખ કરતી વખતે સર્વનામનું એકવચન સ્વાભાવિક હશે, તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો.

• તમે તેનો ઉપયોગ કરી શકો છો કે કેમ તે વક્તા કોણ છે અને તે લોકો કોના વિશે વાત કરી રહ્યો છે અથવા વાત કરી રહ્યો છે તેના પર આધાર રાખે છે.
• તે વક્તા શું બોલે છે તેના પર પણ આધાર રાખે છે.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) જો લોકોના જૂથનો ઉલ્લેખ કરતી વખતે સર્વનામનું એકવચન સ્વરૂપ સ્વાભાવિક ન હોય અથવા જો વાચકો તેનાથી ગૂંચવણમાં હોય, તો સર્વનામના બહુવચન સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરો.

યહોવા કહે છે, "અદોમના ત્રણ પાપો માટે, હા, ચાર માટે, હું શિક્ષા ટાળીશ નહીં, કારણ કે તેણે તલવાર વડે તેના ભાઈનો પીછો કર્યો હતો અને સઘળી દયાનો ત્યાગ કર્યો. તેનો ગુસ્સો સતત ભડકી રહ્યો હતો, અને તેનો ક્રોધ હંમેશ માટે ટકી રહ્યો હતો." (આમોસ 1:11 ULT)

યહોવા કહે છે, "અદોમના ત્રણ પાપો માટે, હા, ચાર માટે, હું શિક્ષા ટાળીશ નહીં, કારણ કે તેમણે તલવાર વડે તેમના ભાઈનો પીછો કર્યો હતો અને સઘળી દયાનો ત્યાગ કર્યો. તેમનો ગુસ્સો સતત ભડકી રહ્યો હતો, અને તેમનો ક્રોધ હંમેશ માટે ટકી રહ્યો હતો."

અને હું રાત્રે ઉભો થયો, હું અને મારી સાથે થોડા માણસો. અને હું રાત્રે નાળા ને કાંઠે કાંઠે ગયો, અને હું કોટ તરફ ધ્યાનપૂર્વક જોઈ રહ્યો. અને હું પાછો ફર્યો, અને હું ખીણના દરવાજા દ્વારા દાખલ થયો, અને હું પાછો ફર્યો. (નહેમ્યાહ 2:12a,15 ULT)

અને હું રાત્રે ઉભો થયો, હું અને મારી સાથે થોડા માણસો. અને અમે રાત્રે નાળા ને કાંઠે કાંઠે ગયા, અને અમે કોટ તરફ ધ્યાનપૂર્વક જોઈ રહ્યા. અને અમે પાછા ફર્યા, અને અમે ખીણના દરવાજા દ્વારા દાખલ થયા, અને *અમે પરત આવ્યા.

સ્વવાચક સર્વનામો

વર્ણન

એક વાકયમાં બે વિવિધ ભૂમિકાઓનું કામ એક જ વ્યક્તિ કરતી હોય તેને દર્શાવવા માટે સર્વ ભાષાઓમાં વિવિધ રીતો છે. અંગ્રેજી ભાષા તે કામ સ્વવાચક સર્વનામોનો ઉપયોગ વડે કરે છે. જેનો વાકયમાં પહેલા અગાઉથી ઉલ્લેખ થઇ ચૂક્યો છે એવી કોઈ વ્યક્તિ કે વસ્તુનો ઉલ્લેખ કરનાર આ સર્વનામો છે. અંગ્રેજીમાં આ પ્રમાણે સ્વવાચક સર્વનામો છે: “હું પોતે,” “તમે પોતે,” “તે પોતે,” “તેણી પોતે,” “તે પોતે,” “અમે પોતે,” “તમો પોતે,” અને “તેઓ પોતે.”

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

• એક વાકયમાં બે વિવિધ ભૂમિકાઓનું કામ એક જ વ્યક્તિ કરતી હોય તેને દર્શાવવા માટે સર્વ ભાષાઓમાં વિવિધ રીતો છે. તે ભાષાઓ માટે, અનુવાદકોએ અંગ્રેજી સ્વવાચક સર્વનામોનો અનુવાદ કઈ રીતે કરવો તેની જાણકારી લેવી આવશ્યક થઇ પડે છે.
• અંગ્રેજીમાં સ્વવાચક સર્વનામોનાં બીજા પણ કામો હોય છે.

સ્વવાચક સર્વનામોનાં ઉપયોગો

• એક જ વ્યક્તિ અથવા વસ્તુ એક જ વાક્યમાં બે વિવિધ ભૂમિકાઓને અદા કરે છે તેને દર્શાવવા માટે
• વાકયમાં રહેલ એક વ્યક્તિ અથવા વસ્તુ પર ભાર મૂકવા માટે
• કોઈ વ્યક્તિએ કોઈ કામ એકલાએ જ કર્યું છે તે દર્શાવવા
• કોઈ વ્યક્તિ કે વસ્તુ એકલી હતી તેને દર્શાવવા માટે

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

એક વાકયમાં બે વિવિધ ભૂમિકાઓનું કામ એક જ વ્યક્તિ કરતી હોય તેને દર્શાવવા માટે સ્વવાચક સર્વનામોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

જો હું પોતે મારા પોતાના વિષયમાં સાક્ષી આપું, તો મારી સાક્ષી ખરી ઠરશે નહિ. (યોહાન ૫:૩૧ ULT)

હવે યહૂદીઓનું પાસ્ખાપર્વ પાસે આવ્યું હતું, અને પાસ્ખા અગાઉ તેઓને પોતાને શુધ્ધ કરવાને માટે ઘણા લોકો બહાર ગામથી યરૂશાલેમ આવ્યા હતા. (યોહાન ૧૧:૫૫ ULT)

• વાકયમાં રહેલ એક વ્યક્તિ અથવા વસ્તુ પર ભાર મૂકવા માટે સ્વવાચક સર્વનામોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

ઇસુ પોતે તો નહિ, પણ તેના શિષ્યો બાપ્તિસ્મા આપતા હતા. (યોહાન ૪:૨ ULT)

તેથી લોકને મૂકીને તે હતો એમ ને એમ તેઓ તેને પોતાની સાથે હોડીમાં લઇ જાય છે. બીજી હોડીઓ પણ તેની સાથે હતી. અને પવનનું મોટું તોફાન થયું, ને મોજાંઓ એવાં ઊછળી આવ્યાં કે તે ભરાઈ જવા લાગી. પરંતુ ઇસુ પોતે ડબૂસાએ ઓસીકા પર માથું ટેકવીને ઊંઘતો હતો. (માર્ક ૪:૩૬-૩૮અ ULT )

કોઈ વ્યક્તિએ કોઈ કામ એકલાએ જ કર્યું છે તે દર્શાવવા માટે સ્વવાચક સર્વનામોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

લોક આવીને મને રાજા કરવા સારુ જબરદસ્તીથી પકડવાના છે, એ જાણીને ઇસુ બીજી વાર પહાડ પર પોતે એકલો ચાલ્યો ગયો. (યોહાન ૬:૧૫ ULT)

કોઈ વ્યક્તિ કે વસ્તુ એકલી હતી તેને દર્શાવવા માટે સ્વવાચક સર્વનામોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

અને તેણે પણ શણનાં લૂગડાં પડેલાં દીઠાં. જે રૂમાલ તેના માથા પર બાંધેલો હતો, તે શણનાં લૂગડાંની જોડે પડેલો નહોતો, પણ એક ઠેકાણે જુદો વાળીને મૂકેલો હતો. (યોહાન ૨૦:૬બ-૭ ULT)

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

જો તમારી ભાષામાં સ્વવાચક સર્વનામનાં એક સમાન કામ હોય તો તેનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કરો. પરંતુ તેમ નથી, તો અહીં અન્ય કેટલીક વ્યૂહરચનાઓ આપવામાં આવી છે.

(૧) અમુક ભાષાઓમાં લોકો ક્રિયાપદમાં કંઇક એવું મૂકે છે કે જેથી ક્રિયાપદનો કર્મ કર્તા જેવો જ છે તે દર્શાવી શકાય છે. (૨) અમુક ભાષાઓમાં લોકો વાકયમાં કોઈ એક ચોક્કસ સ્થાને અમુક વ્યક્તિ કે વસ્તુને દર્શાવીને તેના પર ભાર મૂકે છે. (૩) અમુક ભાષાઓમાં લોકો અમુક વ્યક્તિ કે વસ્તુ પર ભાર મૂકવા માટે તે શબ્દની સાથે કંઇક ઉમેરો કરે છે અથવા તેની સાથે કોઈ એક શબ્દ જોડી દે છે. (૪) અમુક ભાષાઓમાં લોકો “એકલો” જેવા શબ્દનો ઉપયોગ કરીને દર્શાવે છે કે કોઈએ કોઈ કામ એકલાએ જ કર્યું છે. (૫) અમુક ભાષાઓમાં લોકો કોઈ બાબત એકલી હતી તેને દર્શાવવા માટે કોઈ એક શબ્દસમૂહનો ઉપયોગ કરે છે જે જણાવે છે કે તે ક્યાં હતી.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના લાગુકરણ નાં દાખલાઓ

(૧) અમુક ભાષાઓમાં લોકો ક્રિયાપદમાં કંઇક એવું મૂકે છે કે જેથી ક્રિયાપદનો કર્મ કર્તા જેવો જ છે તે દર્શાવી શકાય છે.

જો હું પોતે મારા પોતાના વિષયમાં સાક્ષી આપું, તો મારી સાક્ષી ખરી ઠરશે નહિ. (યોહાન ૫:૩૧)

”જો હું પોતે જ પોતાની સાક્ષી આપું, તો મારી સાક્ષી ખરી ઠરશે નહિ.”

હવે યહૂદીઓનું પાસ્ખાપર્વ પાસે આવ્યું હતું, અને પાસ્ખા અગાઉ તેઓને પોતાને શુધ્ધ કરવાને માટે ઘણા લોકો બહાર ગામથી યરૂશાલેમ આવ્યા હતા. (યોહાન ૧૧:૫૫ )

“હવે યહૂદીઓનું પાસ્ખાપર્વ પાસે આવ્યું હતું, અને પાસ્ખા અગાઉ સ્વ-શુધ્ધિકરણ માટે ઘણા લોકો બહાર ગામથી યરૂશાલેમ આવ્યા હતા.

(૨) અમુક ભાષાઓમાં લોકો વાકયમાં કોઈ એક ચોક્કસ સ્થાને અમુક વ્યક્તિ કે વસ્તુને દર્શાવીને તેના પર ભાર મૂકે છે.

તેણે પોતે આપણા મંદવાડ લીધા અને આપણા રોગ ભોગવ્યા. (માથ્થી ૮:૧૭ ULT)

આપણા મંદવાડ લેનાર અને આપણા રોગ ભોગવનાર તો તે જ હતો.”

ઇસુ પોતે તો નહિ, પણ તેના શિષ્યો બાપ્તિસ્મા આપતા હતા. (યોહાન ૪:૨)

“બાપ્તિસ્મા આપનાર તો ઇસુ પોતે નહોતો, પરંતુ તેના શિષ્યો હતા.”

(૩) અમુક ભાષાઓમાં લોકો અમુક વ્યક્તિ કે વસ્તુ પર ભાર મૂકવા માટે તે શબ્દની સાથે કંઇક ઉમેરો કરે છે અથવા તેની સાથે કોઈ એક શબ્દ જોડી દે છે. અંગ્રેજી સ્વવાચક સર્વનામનો ઉમેરો કરે છે.

પણ ઈસુએ ફિલિપને પારખવા માટે એ કહ્યું, કેમ કે તે પોતે જાણતો હતો કે તે શું કરવાનો હતો. (યોહાન ૬:૬)

(૪) અમુક ભાષાઓમાં લોકો “એકલો” જેવા શબ્દનો ઉપયોગ કરીને દર્શાવે છે કે કોઈએ કોઈ કામ એકલાએ જ કર્યું છે.

લોક આવીને મને રાજા કરવા સારુ જબરદસ્તીથી પકડવાના છે, એ જાણીને ઇસુ બીજી વાર પહાડ પર પોતે એકલો ચાલ્યો ગયો. (યોહાન ૬:૧૫)

“લોક આવીને મને રાજા કરવા સારુ જબરદસ્તીથી પકડવાના છે, એ જાણીને ઇસુ બીજી વાર પહાડ પર પોતે એકલો ચાલ્યો ગયો.

(૫) અમુક ભાષાઓમાં લોકો કોઈ બાબત એકલી હતી તેને દર્શાવવા માટે કોઈ એક શબ્દસમૂહનો ઉપયોગ કરે છે જે જણાવે છે કે તે ક્યાં હતી.

અને તેણે પણ શણનાં લૂગડાં પડેલાં દીઠાં. જે રૂમાલ તેના માથા પર બાંધેલો હતો, તે શણનાં લૂગડાંની જોડે પડેલો નહોતો, પણ એક ઠેકાણે જુદો વાળીને મૂકેલો હતો. (યોહાન ૨૦:૬બ-૭ ULT)

“અને તેણે પણ શણનાં લૂગડાં પડેલાં દીઠાં. જે રૂમાલ તેના માથા પર બાંધેલો હતો, તે શણનાં લૂગડાંની જોડે પડેલો નહોતો, પણ તેના પોતાના જ ઠેકાણે જુદો વાળીને મૂકેલો હતો.”

સર્વનામ - તેનો ઉપયોગ ક્યારે કરવો

સમજૂતી

જ્યારે આપણે વાત કરીએ છીએ અથવા લખીએ છીએ, ત્યારે આપણે હંમેશા સંજ્ઞા અથવા નામનું પુનરાવર્તન કર્યા વિના લોકો અથવા વસ્તુઓનો સંદર્ભ આપવા માટે સર્વનામનો ઉપયોગ કરીએ છીએ. સામાન્ય રીતે, જ્યારે આપણે વાર્તામાં પ્રથમ વખત કોઈનો ઉલ્લેખ કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે વર્ણનાત્મક શબ્દસમૂહ અથવા નામનો ઉપયોગ કરીએ છીએ. બીજી વાર આપણે સાદી સંજ્ઞા સાથે અથવા નામ દ્વારા તે વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરી શકીએ છીએ. તે પછી, જ્યાં સુધી આપણે વિચારીએ છીએ કે અમારા શ્રોતાઓ સહેલાઈથી સમજી શકશે કે સર્વનામ કોને સંદર્ભિત કરે છે ત્યાં સુધી આપણે તેનો ઉલ્લેખ ફક્ત સર્વનામ સાથે કરી શકીએ છીએ.

હવે ત્યાં ફરોશીઓમાંથી એક માણસ હતો જેનું નામ નિકોદેમસ હતું, એક યહૂદી આગેવાન હતો. આ માણસ રાત્રે ઈસુ પાસે આવ્યો. ઈસુએ જવાબ આપ્યો અને તેને કહ્યું ... (યોહાન 3:1, 2a, 3a ULT)

યોહાન 3 માં, નિકોદેમસને સૌપ્રથમ સંજ્ઞા શબ્દસમૂહો અને તેના નામ સાથે ઓળખવામાં આવે છે. પછી તેને "આ માણસ" નામના શબ્દસમૂહ સાથે ઓળખવામાં આવે છે. પછી તેને "તેમ" સર્વનામ સાથે ઓળખવામાં આવે છે.

દરેક ભાષામાં લોકો અને વસ્તુઓનો ઉલ્લેખ કરવાની આ સામાન્ય રીત માટે તેના નિયમો અને અપવાદો છે.

• કેટલીક ભાષાઓમાં, ફકરા અથવા પ્રકરણમાં પ્રથમ વખત કોઈ વસ્તુનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે, તેનો ઉલ્લેખ સર્વનામને બદલે નામ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
• જેના વિશે વાર્તા છે એ વ્યક્તિ મુખ્ય પાત્ર છે. કેટલીક ભાષાઓમાં, વાર્તામાં મુખ્ય પાત્રનો પરિચય થયા પછી, તેને સામાન્ય રીતે સર્વનામ દ્વારા ઓળખવામાં આવે છે. કેટલીક ભાષાઓમાં વિશિષ્ટ સર્વનામ હોય છે જે ફક્ત મુખ્ય પાત્રનો સંદર્ભ આપે છે.
• કેટલીક ભાષાઓમાં, ક્રિયાપદ ને ચિન્હિત કરવાથી લોકોને તે વ્યક્તિ કોણ છે તે જાણવામાં મદદ મળે છે. (જુઓ ક્રિયાપદ.) આમાંની કેટલીક ભાષાઓમાં, શ્રોતાઓ વ્યક્તિ કોણ છે તે સમજવામાં મદદ કરવા માટે આ નિશાની પર આધાર રાખે છે. બોલનાર જ્યારે તેઓ કાં તો ભાર આપવા અથવા વિષય કોણ છે તે સ્પષ્ટ કરવા માંગતા હોય ત્યારે સર્વનામ, સંજ્ઞા શબ્દસમૂહ અથવા યોગ્ય નામનો ઉપયોગ કરશે..

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

• જો અનુવાદકો તેમની ભાષા માટે ખોટા સમયે સર્વનામનો ઉપયોગ કરે છે, તો લેખક કોના વિશે વાત કરી રહ્યા છે તે અંગે કદાચ વાચકો અજાણ રહેશે.
• જો અનુવાદકો વારંવાર નામ દ્વારા મુખ્ય પાત્રનો ઉલ્લેખ કરે છે, તો કેટલીક ભાષાઓના શ્રોતાઓ કદાચ સમજી શકશે નહીં કે તે વ્યક્તિ મુખ્ય પાત્ર છે, અથવા તેઓ વિચારી શકે છે કે તે જ નામનું નવું પાત્ર છે.
• જો અનુવાદકો ખોટા સમયે સર્વનામ, સંજ્ઞાઓ અથવા નામોનો ઉપયોગ કરે છે, તો લોકો એવું વિચારી શકે છે કે તે વ્યક્તિ અથવા વસ્તુ જેનો ઉલ્લેખ કરે છે તેના પર કોઈ ખાસ ભાર મુકવામાં આવ્યો છે.

બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

નીચેનું ઉદાહરણ પ્રકરણની શરૂઆતમાં આવે છે. કેટલીક ભાષાઓમાં સર્વનામ કોનો સંદર્ભ આપે છે તે સ્પષ્ટ હોતું નથી.

પછી ઈસુ ફરીથી સભાસ્થાનમાં આવ્યા, અને ત્યાં એક માણસ હતો જેનો હાથ સુકાઈ ગયો હતો. કેટલાક લોકો તેને નજીકથી જોતા હતા કે શું તે વિશ્રામવારના દિવસે તેને સાજો કરશે કે નહીં જેથી તેઓ તેના પર આરોપ લગાવી શકે. (માર્ક 3:1-2 ULT)

નીચેના ઉદાહરણમાં, પ્રથમ વાક્યમાં બે પુરુષોનું નામ આપવામાં આવ્યા છે. બીજા વાક્યમાં "તે" કોનો ઉલ્લેખ કરે છે તે અસ્પષ્ટ હોઈ શકે.

હવે થોડા દિવસો વીતી ગયા પછી, રાજા અગ્રીપા અને બરનિકા ફેસ્તસને માન આપવા માટે કૈસરિઆમાં આવ્યા. તે ઘણા દિવસો સુધી ત્યાં રહ્યા પછી, ફેસ્તસે રાજાને પાઉલ વિશેની બાબતો રજૂ કરી. (પ્રેરિતોનાં કૃત્યો 25:13-14)

ઈસુ માથ્થીના પુસ્તકનું મુખ્ય પાત્ર છે, પરંતુ નીચેની કલમોમાં તેનો ચાર વખત નામથી ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી કેટલીક ભાષાઓના વક્તાઓ એવું વિચારી શકે છે કે ઈસુ મુખ્ય પાત્ર નથી. અથવા તે તેમને વિચારવા તરફ દોરી શકે છે કે આ વાર્તામાં ઈસુ નામની એક કરતાં વધુ વ્યક્તિઓ છે. અથવા કોઈ અગત્યતા ન દર્શાવ્યા હોવા છતાં તે તેમને વિચારવા તરફ દોરી શકે છે કે કોઈ ખાસ ભાર મુકવામાં આવ્યો છે.

તે સમયે ઈસુ વિશ્રામવારના દિવસે અનાજના ખેતરોમાંથી પસાર થતા હતા. તેના શિષ્યો ભૂખ્યા થયા અને અનાજના કણસલાંઓ તોડીને ખાવા લાગ્યા. પરંતુ જ્યારે ફરોશીઓએ તે જોયું, ત્યારે તેઓએ ઈસુને કહ્યું, "જો, તારા શિષ્યો વિશ્રામવારે જે કરવું નિયમ વિરુદ્ધનું છે તે કરે છે." પણ ઈસુએ તેઓને કહ્યું, "શું તમે ક્યારેય વાંચ્યું નથી કે દાઉદે જ્યારે તે ભૂખ્યો હતો શું કર્યું, અને તેની સાથેના માણસોએ શું કર્યું?" પછી ઈસુ ત્યાંથી નીકળીને તેઓના સભાસ્થાનમાં ગયા. (માથ્થી 12:1-3,9 ULT)

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

(1) જો તમારા વાચકોને તે સ્પષ્ટ ન હોય કે સર્વનામ કોને અથવા શેનો સંદર્ભ આપે છે, તો નામ અથવા સંજ્ઞાનો ઉપયોગ કરો.
(2) જો કોઈ સંજ્ઞા અથવા નામનું પુનરાવર્તન કરવાથી લોકો એવું વિચારે છે કે મુખ્ય પાત્ર મુખ્ય પાત્ર નથી, અથવા લેખક તે નામ સાથે એક કરતાં વધુ વ્યક્તિઓ વિશે વાત કરી રહ્યો છે, અથવા અથવા કોઈ અગત્યતા ન દર્શાવ્યા હોવા છતાં તે તેમને વિચારવા તરફ દોરી શકે છે કે કોઈ ખાસ ભાર મુકવામાં આવ્યો છે , તો તેના બદલે સર્વનામનો ઉપયોગ કરો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) જો તમારા વાચકોને તે સ્પષ્ટ ન હોય કે સર્વનામ કોને અથવા શેનો સંદર્ભ આપે છે, તો નામ અથવા સંજ્ઞાનો ઉપયોગ કરો.

ફરીથી તે સભાસ્થાનમાં ગયો, અને ત્યાં સુકાયેલ હાથ ધરાવતો એક માણસ હતો. કેટલાક ફરોશીઓ તેને જોતા હતા કે શું તે વિશ્રામવારના દિવસે માણસને સાજો કરશે કે કેમ.. (માર્ક 3:1-2)

ફરીથી ઈસુ સભાસ્થાનમાં ગયા, અને ત્યાં એક સુકાઈ ગયેલો હાથ હતો. કેટલાક ફરોશીઓએ ઈસુને જોયા કે શું તે વિશ્રામવારના દિવસે માણસને સાજો કરશે કે કેમ.

(2) જો કોઈ સંજ્ઞા અથવા નામનું પુનરાવર્તન કરવાથી લોકો એવું વિચારે છે કે મુખ્ય પાત્ર મુખ્ય પાત્ર નથી, અથવા લેખક તે નામ સાથે એક કરતાં વધુ વ્યક્તિઓ વિશે વાત કરી રહ્યો છે, અથવા અથવા કોઈ અગત્યતા ન દર્શાવ્યા હોવા છતાં તે તેમને વિચારવા તરફ દોરી શકે છે કે કોઈ ખાસ ભાર મુકવામાં આવ્યો છે , તો તેના બદલે સર્વનામનો ઉપયોગ કરો.

તે સમયે ઈસુ વિશ્રામવારના દિવસે અનાજના ખેતરોમાંથી પસાર થતા હતા. તેના શિષ્યો ભૂખ્યા હતા અને અનાજના કણસલાંઓ તોડીને ખાવા લાગ્યા. પરંતુ જ્યારે ફરોશીઓએ તે જોયું, ત્યારે તેઓએ ઈસુને કહ્યું, "જુઓ, તમારા શિષ્યો વિશ્રામવારે જે કરવું નિયમ વિરુદ્ધનું છે તે કરે છે." પણ ઈસુએ તેઓને કહ્યું, "શું તમે ક્યારેય વાંચ્યું નથી કે દાઉદે શું કર્યું, જ્યારે તે ભૂખ્યો હતો અને તેની સાથેના માણસોએ શું કર્યું?" પછી ઈસુ ત્યાંથી નીકળીને તેઓના સભાસ્થાનમાં ગયા. (મેથ્યુ 12:1-3,9 ULT)

આનું આ રીતે ભાષાંતર કરી શકાય છે:

તે સમયે ઈસુ વિશ્રામવારના દિવસે અનાજના ખેતરોમાંથી પસાર થતા હતા. તેના શિષ્યો ભૂખ્યા હતા અને અનાજના કણસલાંઓ તોડીને ખાવા લાગ્યા. પરંતુ જ્યારે ફરોશીઓએ તે જોયું, ત્યારે તેઓએ તેને કહ્યું, "જુઓ, તમારા શિષ્યો વિશ્રામવારે જે કરવું નિયમ વિરુદ્ધનું છે." પણ તેણે તેઓને કહ્યું, "શું તમે ક્યારેય વાંચ્યું નથી કે દાઉદે શું કર્યું, જ્યારે તે ભૂખ્યો હતો અને તેની સાથેના માણસોએ શું કર્યું?" પછી**તે ત્યાંથી નીકળીને તેઓના સભાસ્થાનમાં ગયો.

અજાણી બાબતો નો અનુવાદ

બાઇબલનું ભાષાંતર કરતી વખતે, તમે (અનુવાદક) પોતાને પ્રશ્ન કર્યો હશે કે: “હું સિંહ, અંજીર, પર્વત, યાજક અથવા મંદિર જેવા શબ્દોનો અનુવાદ કેવી રીતે કરું જ્યારે મારી સંસ્કૃતિના લોકોએ આ વસ્તુઓ ક્યારેય જોઈ નથી અને તેમના માટે કોઈ શબ્દ અમારી પાસે નથી ?"

સમજૂતી

અજ્ઞાત બાબતો જે કે સ્રોત લખાણોમાં બને છે જે તમારી સંસ્કૃતિના લોકો માટે જાણીતી નથી. UnfoldingWord® Translation Words pages અને unfoldingWord® Translation Notes તમને તે શું છે તે સમજવામાં મદદ કરશે. તમે તેમને સમજ્યા પછી, તમારે તે વસ્તુઓનો સંદર્ભ લેવાની રીતો શોધવાની જરૂર પડશે જેથી કરીને જે લોકો તમારો અનુવાદ વાંચે છે તેઓ સમજી શકે કે તેઓ શું છે.

તેઓએ તેને કહ્યું, "અમારી પાસે અહીં પાંચ રોટલી અને બે માછલી સિવાય કંઈ નથી." (માથ્થી 14:17 ULT)

રોટલી એ એક વિશિષ્ટ ખોરાક છે અનાજના દાણા ને ઝીણા દળીને તેલમાં ભેળવીને બનાવવામાં આવે છે, અને પછી મિશ્રણને રાંધવામાં આવે છે જેથી તે સુકાઈ જાય. (અનાજ એ એક પ્રકારના ઘાસના બીજ છે.) કેટલીક સંસ્કૃતિઓમાં લોકો પાસે રોટલી નથી અને તે શું છે તે જાણતા નથી.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

• વાચકો કદાચ બાઇબલમાંની કેટલીક બાબતો જાણતા ન હોય કારણ કે તે વસ્તુઓ તેમની પોતાની સંસ્કૃતિનો ભાગ નથી.
• જો વાચકો તેમાં દર્શાવેલ કેટલીક બાબતો જાણતા ન હોય તો તેઓને લખાણ સમજવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે

અનુવાદના સિદ્ધાંતો

• જો શક્ય હોય તો એવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરો જે પહેલેથી જ તમારી ભાષાનો ભાગ છે.
• શક્ય હોય તો અભિવ્યક્તિ ટૂંકમાં રજૂ કરો.
• ઈશ્વરના આદેશો અને ઐતિહાસિક તથ્યોને સચોટ રીતે રજૂ કરો.

બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

તેથી હું યરુશાલેમને ખંડેરના ઢગલામાં, શિયાળો માટેના કોતરમાં ફેરવીશ. (યર્મિયા 9:11a ULT)

શિયાળ એ કૂતરા જેવા જંગલી પ્રાણીઓ છે જે વિશ્વના અમુક ભાગોમાં જ રહે છે. તેથી તેઓ ઘણી જગ્યાએ ઓળખાતા નથી.

જુઠા પ્રબોધકોથી સાવધ રહો, જેઓ તમારી પાસે ઘેટાંના વસ્ત્રોમાં આવે છે, પરંતુ અંદરથી તેઓ ખાઉધરા વરુઓ છે. (માથ્થી 7:15 ULT)

જો અનુવાદ વાંચવામાં આવશે ત્યાં વરુઓ રહેતા નથી, તો વાચકો કદાચ સમજી શકશે નહીં કે તેઓ ઉગ્ર, કૂતરા જેવા જંગલી પ્રાણીઓ છે જે ઘેટાં પર હુમલો કરે છે અને ખાય જાય છે.

તેઓએ તેને બોળ મિશ્રિત દ્રાક્ષારસ ધર્યો, પરંતુ તેણે તે પીધો નહિ. (માર્ક 15:23 ULT)

લોકો કદાચ જાણતા નથી કે બોળ શું છે અને તેનો ઉપયોગ દવા તરીકે થતો હતો.

… જેમણે મહાન જ્યોતિઓ બનાવી તેને માટે … (ગીતશાસ્ત્ર 136:7a ULT)

કેટલીક ભાષાઓમાં સૂર્ય અને અગ્નિની જેમ પ્રકાશ આપતી વસ્તુઓ માટે શબ્દો હોય છે, પરંતુ તેમાં પ્રકાશ માટે કોઈ સામાન્ય શબ્દ નથી.

તમારા પાપો ... બરફ જેવા સફેદ થશે. (યશાયા 1:18b ULT)

વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં લોકોએ બરફ જોયો નથી, પરંતુ તેઓએ તેને તસવીરોમાં જોયો હશે.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

તમારી ભાષામાં જાણીતા ન હોય તેવા શબ્દનો તમે અનુવાદ કરી શકો તે રીતો અહીં છે:

(1) અજ્ઞાત બાબતો શું છે અથવા જે કલમનું ભાષાંતર કરવામાં આવી રહ્યું છે તે માટે અજાણી આઇટમ અંગે શું મહત્વનું છે તેનું વર્ણન કરતું વાક્યોનો ઉપયોગ કરો.
(2) જો કોઈ ઐતિહાસિક તથ્યને ખોટી રીતે રજૂ કરતું નથી, તો તમારી ભાષામાંથી સમાનાર્થી શબ્દ અવેજીમાં લો.
(3) અન્ય ભાષામાંથી શબ્દની નકલ કરો અને લોકોને સમજવામાં મદદ કરવા માટે સામાન્ય શબ્દ અથવા વર્ણનાત્મક વાક્ય ઉમેરો.
(4) વધુ સામાન્ય અર્થ નીકળતો હોય તેવા શબ્દનો ઉપયોગ કરો.
(5) એવા શબ્દ અથવા શબ્દસમૂહનો ઉપયોગ કરો જે અર્થમાં વધુ વિશિષ્ટ હોય.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) અજ્ઞાત બાબતો શું છે અથવા જે કલમનું ભાષાંતર કરવામાં આવી રહ્યું છે તે માટે અજાણી આઇટમ અંગે શું મહત્વનું છે તેનું વર્ણન કરતું વાક્યોનો ઉપયોગ કરો.

જુઠા પ્રબોધકોથી સાવધ રહો, જેઓ તમારી પાસે ઘેટાંના વસ્ત્રોમાં આવે છે, પરંતુ અંદરથી તેઓ ખાઉધરા વરુઓ છે. (માથ્થી 7:15 ULT)

ખોટા પ્રબોધકોથી સાવધ રહો, જે તમારી પાસે ઘેટાંના વસ્ત્રોમાં આવે છે, પરંતુ અંદરથી તેઓ ખૂબ ભૂખ્યા અને ખતરનાક પ્રાણીઓ છે.

"ખાઉધરા વરુઓ" અહીં એક રૂપકનો ભાગ છે, તેથી આ રૂપકને સમજવા માટે વાચકને જાણવાની જરૂર છે કે તેઓ ઘેટાં માટે ખૂબ જોખમી છે. (જો ઘેટાં પણ અજાણ્યા હોય, તો તમારે ઘેટાંનું ભાષાંતર કરવા માટે ભાષાંતર વ્યૂહરચનામાંથી એકનો પણ ઉપયોગ કરવો પડશે, અથવા રૂપકો માટે અનુવાદ વ્યૂહરચનાનો ઉપયોગ કરીને રૂપકને અન્ય કોઈ વસ્તુમાં બદલવાની જરૂર પડશે. જુઓ રૂપકો નો અનુવાદ.)

"અમારી પાસે અહીં પાંચ રોટલી અને બે માછલી સિવાય કંઈ નથી." (માથ્થી 14:17 ULT)

અમારી પાસે અહીં પાંચ શકેલા અનાજના દાણાની રોટલી અને બે માછલી સિવાય કંઈ નથી.

(2) જો કોઈ ઐતિહાસિક તથ્યને ખોટી રીતે રજૂ કરતું નથી, તો તમારી ભાષામાંથી સમાનાર્થી શબ્દ અવેજીમાં લો.

તમારા પાપો … બરફ જેવા સફેદ થશે. (યશાયા 1:18b ULT) આ કલમ બરફ વિશે નથી. કોઈ વસ્તુ કેટલી સફેદ થશે તે સમજવામાં લોકોને મદદ કરવા માટે તે શબ્દાલંકારમાં બરફનો ઉપયોગ કરે છે.

તમારા પાપો ... દૂધ જેવા સફેદ થશે.

તમારા પાપો ... ચંદ્ર જેવા સફેદ થશે.

(3) અન્ય ભાષામાંથી શબ્દની નકલ કરો અને લોકોને સમજવામાં મદદ કરવા માટે સામાન્ય શબ્દ અથવા વર્ણનાત્મક વાક્ય ઉમેરો.

પછી તેઓએ ઈસુને દ્રાક્ષારસ આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો જે બોળ સાથે મિશ્રિત હતો. પરંતુ તેણે તે પીવાની ના પાડી. (માર્ક 15:23 ULT) - જો સામાન્ય શબ્દ "દવા" સાથે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે તો લોકો બોળ શું છે તે વધુ સારી રીતે સમજી શકે છે.

પછી તેઓએ ઈસુને દ્રાક્ષારસ આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો જેમાં બોળ નામની દવા મિશ્રિત હતી. પરંતુ તેણે તે પીવાની ના પાડી.

"અમારી પાસે અહીં પાંચ રોટલી અને બે માછલી સિવાય કંઈ નથી." (માથ્થી 14:17 ULT) - લોકો રોટલી શું છે તે વધુ સારી રીતે સમજી શકે છે જો તેનો ઉપયોગ એવી વાક્યરચના સાથે કરવામાં આવે જે કહે છે કે તે શેના (બીજ) માંથી બને છે અને તે કેવી રીતે તૈયાર થાય છે (કચડીને અને શેકવામાં આવે છે).

અમારી પાસે અહીં પાંચ શેકીને દળેલા અનાજના દાણાની રોટલી અને બે માછલી સિવાય કંઈ નથી.

(4) વધુ સામાન્ય અર્થ નીકળતો હોય તેવા શબ્દનો ઉપયોગ કરો.

તેથી હું યરુશાલેમને ખંડેરના ઢગલામાં, શિયાળો માટેના કોતરમાં ફેરવીશ. (યર્મિયા 9:11a ULT)

હું યરુશાલેમને ખંડેરના ઢગલામાં ફેરવીશ, જે જંગલી કૂતરાઓ માટે સંતાવાની જગા છે.

"અમારી પાસે અહીં પાંચ રોટલી અને બે માછલી સિવાય કંઈ નથી." (માથ્થી 14:17 ULT)

અમારી પાસે અહીં પાંચ શેકેલા ખોરાકની રોટલીઓ અને બે માછલી સિવાય કંઈ નથી.

(5) એવા શબ્દ અથવા શબ્દસમૂહનો ઉપયોગ કરો જે અર્થમાં વધુ વિશિષ્ટ હોય.

… જેમણે મહાન જ્યોતિઓ બનાવી તેને માટે … (ગીતશાસ્ત્ર 136:7a ULT)

સૂર્ય અને ચંદ્ર ના સર્જક માટે

શબ્દોની નકલ કરો અથવા ઉછીના લો

વર્ણન

ક્યારેક બાઇબલ એવી વસ્તુઓનો સમાવેશ કરે છે કે જે તમારી સંસ્કૃતિનો ભાગ નથી અને તમારી ભાષામાં તેના માટે કોઈ શબ્દ નથી હોતો. બાઇબલ લોકો અને સ્થાનોનો પણ સમાવેશ કરે છે કે જેના માટે કદાચ તમારી પાસે નામો ના હોય.

જ્યારે આવું થાય ત્યારે તમે બાઇબલમાંથી તમારી પોતાની ભાષામાં શબ્દ "ઉછીના" લઈ શકો છો તેનો અર્થ એ છે કે તમે મૂળભૂત રીતે તેને બીજી ભાષાથી લોકો લોકો નકલ કરો છો. આ પાનું કેવી રીતે "ઉછીના" શબ્દો લેવા તે કહે છે. (તમારી ભાષામાં ન હોય તેવી વસ્તુઓ માટે શબ્દોનું ભાષાંતર કરવાની અન્ય રીત પણ છે. અજાણ્યોનું અનુવાદ કરો જુઓ.)

બાઇબલમાંના ઉદાહરણો

તેમણે રસ્તાની બાજુએ અંજીરનું એક વૃક્ષ જોયું અને તે ત્યાં ગયા. (માથ્થી ૨૧:૧૯અ ULB)

જ્યાં તમારી ભાષા બોલવામાં આવે છે ત્યાં જો અંજીરનું વૃક્ષ ન હોય, તો ત્યાં તમારી ભાષામાં આ પ્રકારના વૃક્ષનું કદાચ નામ પણ ન હોય.

તેના ઉપરના સરાફો; દરેકને છ પાંખો હતી; બેથી તેઓએ તેમના ચહેરાને ઢાંક્યો હતો, અને બેથી તેમણે તેમના પગ ઢાંક્યા હતાં, અને બેથી તેઓ ઉડતા હતાં. (યશાયા ૬:૨ ULB)

તમારી ભાષામાં કદાચ આ પ્રકારના પ્રાણીનું નામ ન હોઈ શકે.

માલાખીના હાથ દ્વારા ઇઝરાયલમાં યહોવાહના વચનોની જાહેરાત. (માલાખી ૧:૧ ULB)

જે લોકો તમારી ભાષાનો ઉપયોગ કરે છે ત્યાં માલાખી નામ ન પણ હોય.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

બીજી ભાષામાંથી શબ્દો ઉછીના લેતી વખતે ઘણી બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.

વિવિધ ભાષાઓ વિવિધ લિપિઓનો ઉપયોગ કરે છે, જેમ કે હિબ્રુ, ગ્રીક, લેટિન, સિરિલિક, દેવનાગરી અને કોરિયન લિપિઓ. આ લિપિઓ તેમના મૂળાક્ષરોમાંના અક્ષરોનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે વિવિધ આકારોનો ઉપયોગ કરે છે. એ જ લિપિનો ઉપયોગ કરતા ભાષાઓ એવી લિપિમાં અક્ષરો અલગ રીતે કહી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જર્મન બોલતા વખતે, લોકો "j" અક્ષરને અંગ્રેજી બોલતા હોય તે જ રીતે "y" અક્ષર બોલે છે. બધી ભાષાઓમાં સમાન અવાજો અથવા અવાજના સંયોજનો નથી. ઉદાહરણ તરીકે, ઘણી ભાષાઓમાં અંગ્રેજી શબ્દ "think" માં વપરાયેલ “th”નો નરમ અવાજ નથી હોતો, અને કેટલીક ભાષાઓમાં "stop" જેવા અવાજોના સંયોજન સાથે “st” થી શબ્દની શરૂઆત નથી કરી શકતા.

શબ્દને ઉછીના લેવા માટેની ઘણી રીતો છે.

૧. જો તમારી ભાષા તમે અનુવાદ કરતા હોય તે ભાષામાંથી એક અલગ લિપિનો ઉપયોગ કરે છે, તો તમે તમારી અક્ષરની લિપિના સંલગ્ન પત્ર આકાર સાથે દરેક અક્ષરનું આકાર બદલી શકો છો. ૨. તમે આ શબ્દને જોડણી કરી શકો છો કારણ કે બીજી ભાષા તેને છતી કરે છે, અને તે રીતે તમારી ભાષા સામાન્ય રીતે તે અક્ષરો ઉચ્ચારણ કરે છે. ૩. બીજી ભાષા જે રીતે થાય છે તે રીતે તમે શબ્દને ઉચ્ચાર કરી શકો છો, અને તમારી ભાષાના નિયમોને અનુરૂપ શબ્દરચનાને સંતુલિત કરી શકો છો.

ભાષાંતર વ્યૂહરચનાઓની ઉદાહરણોનું લાગુકરણ

૧. જો તમારી ભાષા તમે અનુવાદ કરતા હોય તે ભાષામાંથી એક અલગ લિપિનો ઉપયોગ કરે છે, તો તમે તમારી અક્ષરની લિપિના સંલગ્ન પત્ર આકાર સાથે દરેક અક્ષરનું આકાર બદલી શકો છો.

• ‏ צְפַנְיָ֤ה - હિબ્રૂ અક્ષરોમાં એક માણસનું નામ.
• ”Zephaniah" - તે જ નામ રોમન અક્ષરોમાં

૨. તમે આ શબ્દને જોડણી કરી શકો છો કારણ કે બીજી ભાષા તેને છતી કરે છે, અને તે રીતે તમારી ભાષા સામાન્ય રીતે તે અક્ષરો ઉચ્ચારણ કરે છે.

સફાન્યા - આ એક માણસનું નામ છે ”Zephaniah" - જેમ અંગ્રેજીમાં તે નામની જોડણી કરવામાં આવે છે, પરંતુ તમે તેને તમારી ભાષાના નિયમો અનુસાર ઉચ્ચારણ કરી શકો છો.

૩. બીજી ભાષા જે રીતે થાય છે તે રીતે તમે શબ્દને ઉચ્ચાર કરી શકો છો, અને તમારી ભાષાના નિયમોને અનુરૂપ શબ્દરચનાને સંતુલિત કરી શકો છો.

સફાન્યાહ - જો તમારી ભાષામાં "z" નથી, તો તમે "s" નો ઉપયોગ કરી શકો છો. જો તમારી લેખન પ્રણાલી "ph" નો ઉપયોગ કરતી નથી તો તમે "f" નો ઉપયોગ કરી શકો છો. તમે કેવી રીતે "i" શબ્દનો ઉચ્ચારણ કરો છો તેના પર તે નિર્ભર છે તમે તેની જોડણી “i” અથવા “ai” અથવા “ay” સાથે કરી શકો છો. સેફાનિઆ

સેફાનાયા

સેફાન્યા

નામોનો અનુવાદ કેવી રીતે કરવો

વર્ણન

બાઈબલ ઘણા લોકોના, લોકજૂથોના અને સ્થળોના નામોનો સમાવેશ કરે છે. તેમાંના કેટલાક નામ વિચિત્ર જેવા લાગે છે અને બોલવા માટે પણ અઘરા છે. કેટલીકવાર વાચકો જાણતા હોતા નથી કે તે નામ શાનો ઉલ્લેખ કરે છે, અને કેટલીકવાર નામનો શું અર્થ થાય છે તે જાણવું વાચકો માટે જરૂરી હોય છે. આ પૃષ્ઠ તમને એ જોવામાં મદદ કરશે કે કેવી રીતે આ નામોનો અનુવાદ કરી શકાય અને લોકોએ આ નામો વિષે જે જાણવું જોઈએ તે જાણવા માટે તમે તેઓને કેવી રીતે મદદરૂપ થઇ શકો.

નામોનો અર્થ

બાઈબલમાંના મોટાભાગના નામોમાં અર્થ રહેલો છે. મોટાભાગના સમયે, સામાન્ય રીતે બાઇબલમાંના નામોનો ઉલ્લેખ લોકોની ઓળખને માટે અને તેઓ જે સ્થળોમાં રહે છે તેના સંદર્ભમાં કરવામાં આવ્યો છે. પરંતુ કેટલીકવાર નામના અર્થનું ખાસ મહત્વ રહેલું છે.

આ મેલ્ખીસેદેક,શાલેમનો રાજા, ને પરાત્પર દેવનો યાજક હતો, એણે જ્યારે ઇબ્રાહિમ રાજાઓની કતલ કરીને પાછો આવ્યો, ત્યારે તેને મળીને તેને આશીર્વાદ આપ્યો. (હિબ્રુ ૭:૧ યુ.એલ.ટી.)

અહીં લેખક “મેલ્ખીસેદેક” ના નામનો પ્રાથમિક રીતે ઉપયોગ કરે છે જેનું તે નામ હતું, અને “શાલેમનો રાજા” એ નામ આપણને જણાવે છે કે તે કેટલાક શહેર પર રાજ કરતો હતો.

તેના નામ “મેલ્ખીસેદેક” નો પહેલો અર્થ તો “ન્યાયીપણાનો રાજા”, અને પછી "શાલેમનો રાજા", એટલે “શાંતિનો રાજા છે.” (હિબ્રુ ૭:૨ યુ.એલ.ટી.) અહીં લેખક મેલ્ખીસેદેકના નામ અને હોદ્દાનો અર્થ સમજાવે છે, કારણ કે આ અર્થો આપણને મેલ્ખીસેદેક વિષે વધુ જણાવે છે. બીજા સમયોમાં, લેખક નામના અર્થને સમજાવતો નથી કારણ કે તે અપેક્ષા રાખે છે કે હવે વાચક તેનો અર્થ જાણે છે. જો ફકરાને સમજવા માટે નામનો અર્થ જાણવો તે મહત્વનું હોય તો, તમે લખાણમાં કે પાદનોંધમાં અર્થનો સમાવેશ કરી શકો છો.

કારણ કે આ અનુવાદનો મુદ્દો છે

*વાચકો બાઈબલના કેટલાક નામોને જાણતા નહિ હોય. તેઓ કદાચ જાણતા ન હોય કે તે નામ કોઈ વ્યક્તિ, કે સ્થળ કે બીજી કોઈક બાબતનો ઉલ્લેખ કરે છે. *ફકરાને સમજવા માટે વાચકે તે નામના અર્થને સમજવાની જરૂર છે. *કેટલાક નામનો ધ્વનિ અલગ હોઈ શકે છે કે તેઓનું ધ્વનિ સંયોજન અલગ હોઈ શકે છે કે જે તેમની ભાષામાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવતું ન હોય કે તેમની ભાષામાં તેને કહેવું તે સારું લાગતું ન હોય. આ મુદ્દાના નિરાકરણ લાવવા માટેની વ્યૂહરચના, જુઓ ઉછીના શબ્દો. *બાઈબલમાં કેટલાક સ્થળો અને લોકોના બે નામ છે. વાચકો કદાચ સમજી ન શકે કે તે બે નામો એક જ વ્યક્તિ અને એક જ સ્થળનો ઉલ્લેખ કરે છે.

બાઈબલના ઉદાહરણો

તમે યર્દન ઊતરી અને યરીખો આવ્યા. યરીખોના આગેવાનોએ, અમોરીઓની સાથે મળીને તમારી સાથે યુદ્ધ કર્યું, પરંતુ મેં તેઓને તમારા હાથમાં સોંપી દીધા. (યહોશુઆ ૨૪:૧૧ યુ.એલ.ટી.)

વાચકો કદાચ જાણતા ન હોય કે “યર્દન” એ નદીનું નામ છે, “યરીખો” એ શહેરનું નામ છે, અને “અમોરીઓ” એ લોકજૂથનું નામ છે.

તેણે કહ્યું, “ જે મને દેખે છે તેના પર અહીં મારી દ્રષ્ટિ પડી શું?” એ માટે તે ઝરાનું નામ, બેર-લાહાય-રોઈ પડ્યું; (ઉત્પત્તિ ૧૬:૧૩-૧૪ યુ.એલ.ટી.) બેર-લાહાય-રોઈ એટલે કે “જે જીવંત મને જુએ છે તેનો ઝરો” એવું જો વાચકો જાણતા ન હોય તો કદાચ બીજા વાક્યને સમજી શકે નહીં.

તેણે તેનું નામ મૂસા પાડ્યું અને કહ્યું, “મેં તેને પાણીમાંથી તાણી કાઢ્યો છે.” (નિર્ગમન ૨:૧૦બ યુ.એલ.ટી.) “ખેંચી કાઢેલો” એવો મૂસાનો હિબ્રુ અર્થ જાણતા ન હોય તો વાચકો કદાચ તે સમજી શકે નહીં કે શા માટે તેણે આ પ્રમાણે કહ્યું.

શાઉલ તેના મરણમાં સંમત હતો (પ્રે.કૃ. ૮:૧અ યુ.એલ.ટી.)

ઇકોનીયામાં પાઉલ અને બાર્નાબાસ બંનેએ તેમ સાંભળ્યું, ત્યારે તેઓએ તેમના કપડાં ફાડયા. (પ્રે.કૃ.૧૪:૧૪અ યુ.એલ.ટી.)

વાચકો કદાચ જાણતા ન હોય કે શાઉલ અને પાઉલ એક જ વ્યક્તિના નામ છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચના

૧. જો વાચકો સંદર્ભમાંથી સમજી ન શકે કે 'નામ' ક્યાં પ્રકારની બાબતનો ઉલ્લેખ કરે છે તો, તમે તેને સ્પષ્ટ કરવા માટે એક શબ્દ ઉમેરી શકો છો.

૨. અર્થને જે પ્રમાણે કહેવામાં આવ્યો છે તે પ્રમાણે સમજવા માટે જો વાચકને જરૂરી લાગે તો, નામની નકલ કરો અને તેના અર્થને લખાણમાં કે પાદનોંધમાં જણાવો.

૩. અથવા અર્થને જે પ્રમાણે કહેવામાં આવ્યો છે તે પ્રમાણે સમજવા માટે વાચકને જરૂરી લાગે, અને તે નામનો માત્ર એક જ વાર ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હોય તો, તે નામની નકલ કરવાને બદલે તેના અર્થનો અનુવાદ કરો.

૪. જો વ્યક્તિ કે સ્થળના બે અલગ નામ હોય તો, મોટાભાગના સમયે એક નામનો ઉપયોગ કરો અને અન્ય સમયે ત્યારે ઉપયોગ કરો જ્યારે લખાણ તે વ્યક્તિ કે સ્થળના અન્ય નામો સંબંધી જણાવતું હોય અથવા વ્યક્તિ કે સ્થળને તે નામ શા માટે આપવામાં આવ્યું છે એવું જણાવવામાં આવ્યું હોય ત્યારે અન્ય નામનો ઉપયોગ કરો. સ્રોત લખાણ દ્વારા ઓછી માત્રામાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યા હોય તેવા નામને પાદનોંધમાં લખો.

૫. અથવા જો વ્યક્તિ કે સ્થળના બે અલગ નામ હોય તો, પછી સ્રોત લખાણમાં જે નામ આપવામાં આવ્યું હોય તેનો ઉપયોગ કરો, અને અન્ય નામ જણાવવા માટે પાદનોંધનો ઉપયોગ કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચના લાગુ કરી હોય તેવા ઉદાહરણો

૧. જો વાચકો સંદર્ભમાંથી સરળતાથી સમજી ન શકે કે નામ કઈ બાબતનો ઉલ્લેખ કરે છે તો, તમે તેને સ્પષ્ટ કરવા માટે એક શબ્દનો ઉમેરો કરી શકો છો.

* **તમે <u>યર્દન</u>પાર ઉતરી અને<u>યરીખો</u>આવ્યા. યરીખોમાંના આગેવાનોએ <u>અમોરીઓની</u>**સાથે તમારી સામે યુદ્ધ કર્યું. (યહોશુઆ ૨૪:૧૧ યુ.એલ.ટી.)     * તમે <u>યર્દન નદી</u>પાર ઉતરી અને<u>યરીખો શહેર</u>આવ્યા. યરીખોમાંના આગેવાનોએ <u>અમોરીઓની પ્રજા</u> સાથે તમારી સામે યુદ્ધ કર્યું. પરંતુ મેં તેઓને તમારા હાથમાં સોંપી દીધા. (યહોશુઆ ૨૪:૧૧ યુ.એલ.ટી.)
* **તે જ ઘડીએ, કેટલાક ફરોશીઓએ આવીને તેને કહ્યું, “અહીંથી નીકળી જા કારણ કે <u>હેરોદ</u>તને મારી નાખવા ચાહે છે.”** (લુક ૧૩:૩૧ યુ.એલ.ટી.) * તે જ ઘડીએ, કેટલાક ફરોશીઓએ આવીને તેને કહ્યું, “અહીંથી નીકળી જા કારણ કે <u>હેરોદ રાજા</u>તને મારી નાખવા ચાહે છે.

૨. અર્થને જે પ્રમાણે કહેવામાં આવ્યો છે તે પ્રમાણે સમજવા માટે જો વાચકને જરૂરી લાગે તો, નામની નકલ કરો અને તેના અર્થને લખાણમાં કે પાદનોંધમાં જણાવો.

* **તેણે તેનું નામ<u>મૂસા</u>પાડ્યું અને કહ્યું, “મેં તેને પાણીમાંથી તાણી કાઢ્યો છે.”** (નિર્ગમન ૨:૧૧ યુ.એલ.ટી.) *તેણે તેનું નામ<u>મૂસા પાડ્યું, જેનો અર્થ ‘તાણી કાઢેલો’ એવો થાય છે,</u>અને કહ્યું, “મેં તેને પાણીમાંથી તાણી કાઢ્યો છે.”

૩. અથવા અર્થને જે પ્રમાણે કહેવામાં આવ્યો છે તે પ્રમાણે સમજવા માટે વાચકને જરૂરી લાગે, અને તે નામનો માત્ર એક જ વાર ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હોય તો, તે નામની નકલ કરવાને બદલે તેના અર્થનો અનુવાદ કરો.

* **...તેણે કહ્યું, “ જે મને દેખે છે તેના પર અહીં મારી દ્રષ્ટિ પડી શું?” એ માટે તે ઝરાનું નામ,<u>બેર-લાહાય-રોઈ</u>પડ્યું;**(ઉત્પત્તિ ૧૬:૧૩બ-૧૪અ યુ.એલ.ટી.)                                *...તેણે કહ્યું, “ જે મને દેખે છે તેના પર અહીં મારી દ્રષ્ટિ પડી શું?” એ માટે તે ઝરાનું નામ,<u>“જે જીવંત મને જુએ છે તેનો ઝરો”</u>પડ્યું;

૪. જો વ્યક્તિ કે સ્થળના બે અલગ નામ હોય તો, મોટાભાગના સમયે એક નામનો ઉપયોગ કરો અને અન્ય સમયે ત્યારે ઉપયોગ કરો જ્યારે લખાણ તે વ્યક્તિ કે સ્થળના અન્ય નામો સંબંધી જણાવતું હોય અથવા વ્યક્તિ કે સ્થળને તે નામ શા માટે આપવામાં આવ્યું છે એવું જણાવવામાં આવ્યું હોય ત્યારે અન્ય નામનો ઉપયોગ કરો. સ્રોત લખાણ દ્વારા ઓછી માત્રામાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યા હોય તેવા નામને પાદનોંધમાં લખો. ઉદાહરણ તરીકે, પ્રેરિતોના કૃત્યો ૧૩ની અગાઉ અને પ્રેરિતોના કૃત્યો ૧૩ની પછી પાઉલને “શાઉલ” કહેવામાં આવે છે. પ્રેરિતોના કૃત્યો ૧૩:૯ સિવાય દરેક વખતે તમે તેના નામનો “પાઉલ” તરીકે અનુવાદ કરી શકો છો જ્યાં તેના બંને નામનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

• …શાઉલ નામે એક જુવાન (પ્રે.કૃ ૭:૫૮ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                                                   *…પાઉલ૧નામે એક જુવાન                                                                                                                                                *પાદનોંધ આ પ્રમાણેની દેખાશે:                                                                                                                                                                                                                   *[૧]મોટાભાગની આવૃત્તિ અહીં શાઉલ લખે છે, પરંતુ બાઈબલમાં મોટાભાગના સમયે તેને પાઉલ કહેવામાં આવે છે.
• પરંતુ શાઉલ, જેને પાઉલ પણ કહેવામાં આવે છે, તે પવિત્ર આત્માથી ભરપૂર હતો; (પ્રે.કૃ. ૧૩:૯) *પરંતુ શાઉલ, જેને પાઉલ પણ કહેવામાં આવે છે, તે પવિત્ર આત્માથી ભરપૂર હતો;

૫. અથવા વ્યક્તિ કે સ્થળના બે નામ હોય તો, સ્રોત લખાણમાં વાપરવામાં આવેલા નામનો ઉપયોગ કરો, અને અન્ય નામને પાદનોંધમાં ઉમેરો. ઉદાહરણ તરીકે, જ્યાં સ્રોત લખાણમાં “શાઉલ” હોય ત્યાં “પાઉલ” અને જ્યાં “પાઉલ” હોય ત્યાં “શાઉલ” લખી શકો.

• શાઉલ નામનો એક જુવાન માણસ (પ્રે.કૃ. ૭:૫૮ યુ.એલ.ટી.) શાઉલ નામનો એક જુવાન માણસ *પાદનોંધ આ પ્રમાણે દેખાશે: *[૧]પ્રેરિતોના કૃત્યો ૧૩ની શરૂઆતમાં જેને પાઉલ કહેવામાં આવ્યો છે આ તે જ વ્યક્તિ છે.
• પરંતુ શાઉલ, જેને પાઉલ પણ કહેવામાં આવે છે, તે પવિત્ર આત્માથી ભરપૂર હતો; (પ્રે.કૃ. ૧૩:૯)
  • પરંતુ શાઉલ,જેને પાઉલ પણ કહેવામાં આવે છે, તે પવિત્ર આત્માથી ભરપૂર હતો;
• ઇકોનીયામાં પાઉલ અને બાર્નાબાસ બંને યહૂદીઓના સભાસ્થાનમાં ગયા (પ્રે.કૃ.૧૪:૧ યુ.એલ.ટી.) >ઇકોનીયામાં પાઉલ૧,/sup>અને બાર્નાબાસ બંને યહૂદીઓના સભાસ્થાનમાં ગયા                                                                                                                              *પાદનોંધ આ પ્રમાણે દેખાશે:                                                                     *[૧]પ્રેરિતોના કૃત્યો ૧૩ પહેલા આ માણસને શાઉલ કહેવામાં આવતો હતો.

અનુમાનિત જ્ઞાન અને ગર્ભિત માહિતી

• અનુમાનિત જ્ઞાન એ છે કે જે વક્તા અનુમાન કરે છે કે તેના દર્શકો તેના બોલ્યા અગાઉ જાણે છે અને તેઓને કોઈ પ્રકારની માહિતી આપે છે. વક્તા દર્શકોને આ માહિતી આપતો નથી કારણ કે તે માને છે કે તેઓ તે પહેલેથી જ જાણે છે.
• વક્તા જ્યારે દર્શકોને માહિતી આપે છે ત્યારે તે બે રીતે માહિતી આપે છે.
• સ્પષ્ટ માહિતી જે વક્તા સીધી રીતે આપે છે.
• ગર્ભિત માહિતી જે વક્તા સીધી રીતે આપતા નથી કારણ કે તે અપેક્ષા રાખે છે કે તેમના દર્શકો તેઓ જે બીજી બાબતો કહે છે તે દ્વારા શીખવાને સક્ષમ બને.

વર્ણન

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ બોલે અથવા લખે છે, તેની પાસે કંઈક ખાસ છે જે તે ચાહે છે કે લોકો તેને જાણે અથવા તે કરે અથવા તે વિષે વિચાર કરે. તે સામાન્ય રીતે આ સીધી જ જણાવે છે. આ સ્પષ્ટ માહિતી છે.

વક્તા અનુમાન કરે છે કે તેના દર્શકો અગાઉથી કંઈક તથ્ય જાણે છે જે વિષેનો વિચાર તેઓએ આ માહિતી સમજવા માટે કરવો જરૂરી છે. સામાન્ય રીતે તે લોકોને આ માહિતી કહેતો નથી, કારણ કે તેઓ તેના વિષે અગાઉથી જાણતા હોય છે. આને અનુમાનિત જ્ઞાન કહેવાય છે.

વક્તા હંમેશા દરેક વસ્તુ વિષે સીધી માહિતી આપતો નથી જે વિષે તે અપેક્ષા રાખે છે કે તેના દર્શકો તે જે કહે છે તે પરથી શીખે. ગર્ભિત માહિતી તે માહિતી છે જે વક્તા અપેક્ષા રાખે છે કે જે તે સ્પસ્ટપણે કહેતો નથી તો પણ તેના દ્વારા લોકો શીખે.

વારંવાર, દર્શાકો જે તેઓ અગાઉથી જાણે છે (અનુમાનિત જ્ઞાન)ને સ્પષ્ટ માહિતી સાથે જોડીને આ ગર્ભિત માહિતીને સમજે છે કે જે વક્તા તેઓને સીધી રીતે કહે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે તેનું કારણ

ત્રણેય પ્રકારની માહિતી વક્તાના સંદેશાના ભાગરૂપે હોય છે. જો આમાંથી કોઈ એક પ્રકારની માહિતી છૂટી જાય, તો પછી દર્શકો સંદેશાને સમજી શકશે નહિ. કારણ કે ભાષામાં લક્ષ્ય અનુવાદ તે બાઈબલની ભાષાઓ કરતાં ખૂબ જ અલગ છે અને તે બાઈબલમાં હતા તેના કરતાં ખૂબ જ અલગ સમય અને સ્થળના દર્શકો માટે બનાવવામાં આવ્યું છે, અને ઘણીવાર ગર્ભિત માહિતી અથવા અનુમાનિત જ્ઞાન સંદેશામાંથી છૂટી જાય છે. અન્ય શબ્દોમાં, બાઈબલમાંના મૂળ વક્તાઓ અને સાંભળનારાઓ જે જાણતા હતા તે સઘળું આધૂનિક વાચકો જાણતા નથી. જ્યારે આ બાબતો સંદેશને સમજવા માટે મહત્વની છે, તો તમે આ માહિતીને લખાણ અથવા નીચેની/આખર નોંધમાં ઉમેરી શકો છો.

બાઇબલમાંના ઉદાહરણો

ત્યારે એક ફરોશીએ તેની પાસે આવીને તેને પૂછ્યું, “ગુરૂજી, તમે જ્યાં કહી જશો ત્યાં હું તમારી પાછળ આવીશ.” ઈસુએ તેને કહ્યું, “શિયાળોને દર હોય છે, અને આકાશના પક્ષીઓને માળા હોય છે, પરંતુ માણસના દીકરાને માથું ટેકવવાને જગ્યાનથી.” (માથ્થી ૮:૨૦ યુ.એલ.ટી.)

ઈસુએ એમ ના કહ્યું કે શિયાળો અને પક્ષીઓ દર અને માળાનો ઉપયોગ શેના માટે કરે છે, કારણ કે તેમણે અનુમાન કર્યું કે શાસ્ત્રીઓ જાણતા હશે કે શિયાળો જમીનના દરનો ઉપયોગ અને પક્ષીઓ તેઓના માળાનો ઉપયોગ ઊંઘવા માટે કરે છે. આ અનુમાનિત જ્ઞાન છે.

ઈસુએ અહીં સીધું કહ્યું નહિ કે, “હું માણસનો દીકરો છું” પરંતુ જો શાસ્ત્રીઓ તે અગાઉથી જાણતા નથી, પછી તે સત્ય એ ગર્ભિત માહિતી હોઈ શકે છે કે જે તે શીખે કારણ કે ઈસુએ પોતાનો ઉલ્લેખ તે મુજબ કર્યો. ઉપરાંત, ઈસુએ સ્પષ્ટ રીતે એમ પણ ના કહ્યું કે તે ખૂબ જ મુસાફરી કરે છે અને તેમને ઘર નથી કે જેમાં તે દર રાત્રીએ ઊંઘી શકે. તે ગર્ભિત માહિતી છે જે શાસ્ત્રી શીખી શકે છે જ્યારે ઈસુએ કહ્યું કે તેમને માથું ટેકવવાનું સ્થાન નથી.

ખોરાજીન, તને હાય! બેથસાઈદા, તને હાય! જે પરાક્રમી કામો તમારામાં થયા તે જો તૂર અને સિદોનમાં થયાં હોત, તો તેઓએ ટાટ તથા રાખમાં બેસીને ક્યારનોય પસ્તાવો કર્યો હોત. પરંતુ હું તને કહું છું કે ન્યાયને દિવસે તૂર અને સિદોનને તમારા કરતાં સહેલ પડશે. (માથ્થી ૧૧:૨૧,૨૨ યુ.એલ.ટી.) ઈસુએ અનુમાન કર્યું કે જે લોકો સાથે તેઓ વાત કરી રહ્યા હતા તેઓ તૂર અને સિદોન કેટલા દુષ્ટ હતા તે જાણતા હતા, અને ન્યાયનો દિવસ તે એ સમય છે કે જ્યારે ઈશ્વર દરેક વ્યક્તિનો ન્યાય કરશે. ઈસુ તે પણ જાણતા હતા કે જે લોકો સાથે તેઓ વાત કરી રહ્યા હતા તેઓ એમ માનતા હતા કે તેઓએ વિશ્વાસ છે અને તેઓ સારા છે અને તેમને પસ્તાવાની જરૂર નથી. તેઓ માનતા હતા કે ઈસુએ તેઓને આ બાબતો કહેવાની જરૂર નહોતી. આ સઘળું અનુમાનિત જ્ઞાન છે.

ગર્ભિત માહિતીનો મહત્વનો ભાગ અહીં એ છે કારણ કે ઈસુ જે લોકોને વાત કરી રહ્યા હતા તેઓએ પસ્તાવો નહોતો કર્યો અને તેઓનો ન્યાય તૂર અને સિદોન કરતાં પણ વધુ ગંભીરતાથી થશે.

શા માટે તમારા શિષ્યો વડીલોની પરંપરાનું ઉલ્લંઘન કરે છે? કેમ તેઓ હાથ ધોયા વિના ખાય છે? (માથ્થી ૧૫:૨ યુ.એલ.ટી.)

વડીલોની એક પરંપરાએ હતી કે સમારંભમાં ખાવાની પહેલા શુદ્ધ રહેવા માટે તેઓ પોતાના હાથ ધોતા હતા. લોકો માનતા હતા કે ન્યાયી બનવા માટે, તેઓએ વડીલોની તમામ પરંપરાઓનું પાલન કરવું જોઈએ. આ અનુમાનિત જ્ઞાન હતું કે જે ફરોશીઓ જેઓ ઈસુને કહેતા હતા તેઓ અપેક્ષા કરતાં હતા કે ઈસુ તે જાણતા હશે. આ કહેવા દ્વારા, તેઓ તેમના શિષ્યોને પરંપરા ન પાળવા માટે દોષી ઠરાવી રહ્યા હતા અને તેથી તેઓ ન્યાયી નથી. આ ગર્ભિત માહિતી છે જે તેઓ ચાહતા હતાં કે તેઓના કહેવા દ્વારા તે સમજી શકે.

અનુવાદ વ્યૂહરચનાઓ

જો વાચકો પાસે સંદેશને સમજવા માટે પુરતું અનુમાનિત જ્ઞાન હોય તો, કોઈપણ અગત્યની ગર્ભિત માહિતી કે જે સ્પષ્ટ માહિતી સાથે જાય છે, તો પછી તે જ્ઞાન જાહેર ન કરવું સારું અને તે ગર્ભિત માહિતીને ગર્ભિત રહેવા દો. જો તેમાંથી કંઈક રહી જાય છે અને તે કારણથી વાચકો સંદેશને સમજી શકતા નથી તો, આ વ્યૂહરચનાઓને અનુસરો:

૧. જો વાચકો ચોક્કસ અનુમાનિત જ્ઞાન ન ધરાવવાને કારણે સંદેશને સમજી શકતા ન હોય તો, પછી તે જ્ઞાન સ્પષ્ટ માહિતી દ્વારા પૂરું પાડો. ૨. જો વાચકો ચોક્કસ ગર્ભિત માહિતી ન જાણતા હોવાને કારણે સંદેશ સમજી શકતા ન હોય તો, પછી માહિતી સ્પષ્ટ રીતે જણાવો, પરંતુ તે એવી રીતે પ્રયાસ કરો કે તે એવું પ્રદર્શિત ના કરે કે મૂળભૂત/પ્રથમના વાચકો માટે તે માહિતી નવી હતી.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના ઉદાહરણોનું લાગુકરણ

૧. જો વાચકો ચોક્કસ અનુમાનિત જ્ઞાન ન ધરાવવાને કારણે સંદેશને સમજી શકતા ન હોય તો, પછી તે જ્ઞાન સ્પષ્ટ માહિતી દ્વારા પૂરું પાડો.

* **ઈસુએ તેને કહ્યું, “શિયાળોને <u>દર હોય</u>છે, અને આકાશના પક્ષીઓને <u>માળા હોય</u>છે, પરંતુ માણસના દીકરાને માથું ટેકવવાને જગ્યા નથી.”** (માથ્થી ૮:૨૦ યુ.એલ.ટી.) - શિયાળો તેમના દરમાં અને પક્ષીઓ તેમના માળામાં ઊંઘી જાય છે તે અનુમાનિત જ્ઞાન છે.
    * ઈસુએ તેને કહ્યું, “શિયાળોને <u>રહેવા માટે દર હોય</u>છે, અને આકાશના પક્ષીઓને <u>રહેવા માટે માળા હોય</u>છે, પરંતુ માણસના દીકરાને માથું ટેકવવાને જગ્યા નથી.”
* પરંતુ ન્યાયને દિવસે <u>તૂર અને સિદોનને</u> તમારા કરતાં સહેલ પડશે. (માથ્થી ૧૧:૨૨ યુ.એલ.ટી.)  તૂર અને સિદોનના લોકો ખૂબ, ખૂબ દુષ્ટ હતા તે અનુમાનિત જ્ઞાન હતું.  આ સ્પષ્ટ રીતે કહી શકાય.
    * ... પરંતુ ન્યાયને દિવસે<u>તૂર અને સિદોનના નગરો કરતાં, કે જેના લોકો ખૂબ જ દુષ્ટ હતા</u>, તમારા કરતાં સહેલ પડશે.
* અથવા:
    * ...પરંતુ ન્યાયને દિવસે <u>દુષ્ટ નગરો તૂર અને સિદોનને</u> તમારા કરતાં સહેલ પડશે.
* **શા માટે તમારા શિષ્યો વડીલોની પરંપરાનું ઉલ્લંઘન કરે છે?   કેમ <u>તેઓ હાથ ધોયા વિના</u> ખાય છે.** (માથ્થી ૧૫:૨ યુ.એલ.ટી.)-  અનુમાનિત જ્ઞાન એ છે કે વડીલોની એક પરંપરાએ હતી કે સમારંભમાં ખાવાની પહેલા શુદ્ધ રહેવા માટે તેઓ પોતાના હાથ ધોતા હતા, કે જે તેઓએ ન્યાયી બનવા માટે કરવું પડતું.  તે બીમારીથી દૂર રહેવા માટે હાથના જંતુઓ દૂર કરવા માટે નહિ, જેમ આધુનિક વાચકને લાગે.
    * શા માટે તમારા શિષ્યો વડીલોની પરંપરાનું ઉલ્લંઘન કરે છે? કેમ જ્યારે તેઓ ખાય છે ત્યારે <u>તેઓ ન્યાયીપણાની હાથ ધોવાની ધાર્મિક પરંપરાને કેમ માનતા નથી.</u>.

૨. જો વાચકો ચોક્કસ ગર્ભિત માહિતી ન જાણતા હોવાને કારણે સંદેશ સમજી શકતા ન હોય તો, પછી માહિતી સ્પષ્ટ રીતે જણાવો, પરંતુ તે એવી રીતે પ્રયાસ કરો કે તે એવું પ્રદર્શિત ના કરે કે મૂળભૂત/પ્રથમના વાચકો માટે તે માહિતી નવી હતી.

* **પછી એક શાસ્ત્રીએ તેની પાસે આવીને કહ્યું, “ગુરૂજી, જ્યાં કહી તમે જશો ત્યાં હું તમારી પાછળ આવીશ.” ઈસુએ તેને કહ્યું, “શિયાળોને દર હોય છે અને આકાશના પક્ષીઓને માળા હોય છે, પરંતુ માણસના દીકરાને માથું ટેકવવાને જગ્યા નથી.”** (માથ્થી ૮:૧૯, ૨૦ યુ.એલ.ટી.) - ઈસુ જાતે માણસના દીકરા છે તે ગર્ભિત માહિતી છે.  અન્ય ગર્ભિત માહિતી એ છે કે શાસ્ત્રી ઈસુની પાછળ ચાલવા માંગતો હતો, તો તેણે પણ ઈસુની જેમ ઘર વિના જીવવું પડ્યું હોત.
    * ઈસુએ તેને કહ્યું, “શિયાળોને દર હોય છે, અને આકાશના પક્ષીઓને માળા હોય છે, પરંતુ <u>માણસના દીકરાને</u> આરામને સારું ઘર નથી.” જો તું મારી પાછળ ચાલવા માગે છે તો, તું પણ એજ રીતે રહેશે જે રીતે હું રહું છું</u>.
* **તે ન્યાયને દિવસે તૂર અને સિદોનને તમારા કરતાં સહેલ પડશે.** (માથ્થી ૧૧:૨૨ યુ.એલ.ટી.)  -તે ગર્ભિત માહિતી એ છે કે ઈશ્વર ફક્ત માણસનો ન્યાય જ નહિ કરશે; તે તેઓને શિક્ષા પણ કરશે.  આ સ્પષ્ટ કરી શકાય છે.
    * ન્યાયના દિવસે, ઈશ્વર <u>તૂર અને સિદોનને શિક્ષા કરશે</u>, જે નગરોના લોકો દુષ્ટ હતા, <u>તમને જે શિક્ષા કરે છે તેનાથી થોડી ઓછી</u>
    * ન્યાયના દિવસે, ઈશ્વર તૂર અને સિદોન કરતાં <u>તમને વધુ સખત રીતે શિક્ષા</u> કરશે, જે નગરોના લોકો ખૂબ દુષ્ટ હતા.

બાઈબલમાંના લોકો જે સમજતા હતા અને તે સમયના વાચકો જે સમજતા હતા તે કદાચ આધુનિક વાચકો જાણી ના શકે. તેથી વક્તા અથવા લેખક શું કહે છે, અને જે બાબતો લેખકે ગર્ભિત રાખી છે તે તેમના માટે સમજવું અઘરું બને.મૂળ વક્તા અથવા લેખકે જે જણાવ્યું નથી અથવા જે ગર્ભિત રાખ્યું છે તે અનુવાદકોએ અનુવાદમાં સ્પષ્ટ પણે જણાવવાનું છે.

અનુમાનિત જ્ઞાન અને ગર્ભિત માહિતીને સ્પષ્ટ બનાવવી

સમજૂતી

અમુક ભાષાઓમાં એવી કેટલીક બાબતો કહેવાની રીતો હોય છે જે તે ભાષા માટે સ્વાભાવિક હોય છે પરંતુ જ્યારે અન્ય ભાષાઓમાં તેનું ભાષાંતર કરવામાં આવે ત્યારે તે વિચિત્ર લાગે છે. આનું એક કારણ એ છે કે કેટલીક બાબતો અંગે અમુક ભાષાઓ સ્પષ્ટપણે કહે છે જયારે અન્ય ભાષાઓ તેને ગર્ભિત માહિતી તરીકે રહેવા દે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

જો મુળ ભાષામાંની તમામ સ્પષ્ટ માહિતીને લક્ષ્ય ભાષામાં સ્પષ્ટ માહિતી તરીકે અનુવાદિત કરવામાં આવે, અને જો લક્ષ્ય ભાષા તે માહિતીને સ્પષ્ટ બનાવે નહીં તો તે ભાષાંતર પારકું, અકુદરતી અથવા કદાચ અવિવેકી પણ લાગી શકે છે.. તેના બદલે, આ પ્રકારની માહિતીને લક્ષ્ય ભાષામાં ગર્ભિત માહિતી તરીકે છોડી દેવી શ્રેષ્ઠ છે.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

અને અબીમેલેખ બુરજ પાસે આવીને તેની સામે લડ્યો અને બુરજના દરવાજા પાસે તેને આગ લગાડવા ગયો. (ન્યાયાધીશો 9:52 ESV)

બાઈબલની હિબ્રુ ભાષામાં, વાક્યો વચ્ચે જોડાણ બતાવવા માટે "અને" જેવા જોડાણ સાથે મોટાભાગના વાક્યો શરૂ કરવા સામાન્ય છે. ગુજરાતીમાં, આવું કરવું સ્વાભાવિક નથી, તે ગુજરાતી વાચક માટે ખૂબ કંટાળાજનક છે, અને એવી છાપ ઊભી થાય છે કે લેખક અશિક્ષિત છે. અંગ્રેજીમાં, મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં ગર્ભિત વાક્યો વચ્ચે જોડાણનો વિચાર છોડી દેવો અને જોડાણનો સ્પષ્ટ અનુવાદ ન કરવો શ્રેષ્ઠ છે.

બાઈબલની હિબ્રુ ભાષામાં, એવું કહેવું સામાન્ય છે કે કંઈક આગથી બળી ગયું હતું. અંગ્રેજીમાં, આગનો વિચાર બળવાની ક્રિયામાં સામેલ છે, અને તેથી બંને વિચારોને સ્પષ્ટપણે જણાવવું અકુદરતી છે. આગના વિચારને ગર્ભિત છોડી દઈ કંઈક બળી ગયું તે કહેવું પૂરતું છે.

પરંતુ સુબેદારે જવાબ આપ્યો અને કહ્યું, "પ્રભુ, તમે મારી છત નીચે આવો તેને હું લાયક નથી" (માથ્થી 8:8a ULT)

બાઈબલની ભાષાઓમાં, બોલવાના બે ક્રિયાપદો સાથે direct speech રજૂ કરવી સામાન્ય હતી. એક ક્રિયાપદ ક્રિયા સૂચવે છે, અને બીજું વક્તાના શબ્દો રજૂ કરે છે. અંગ્રેજી બોલનારા આમ કરતા નથી, તેથી બે ક્રિયાપદોનો ઉપયોગ કરવો તે ખૂબ જ અકુદરતી અને ગૂંચવણભર્યું છે. અંગ્રેજી બોલનાર માટે ઉત્તર આપવો અને કહેવું બન્ને એક વિચારમાં શામેલ છે. અંગ્રેજીમાં બે ક્રિયાપદોનો ઉપયોગ માત્ર એકને બદલે બે અલગ-અલગ વ્યક્તવ્યો સૂચવે છે. તેથી અંગ્રેજીમાં, બોલવાની એક જ ક્રિયાપદનો ઉપયોગ કરવો વધુ સારું છે.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

(1) જો લક્ષ્ય ભાષામાં મૂળ ભાષાની સ્પષ્ટ માહિતી કુદરતી લાગે, તો તેનો સ્પષ્ટ માહિતી તરીકે અનુવાદ કરો.
(2) જો સ્પષ્ટ માહિતી લક્ષ્ય ભાષામાં કુદરતી લાગતી નથી અથવા બિનજરૂરી અથવા ગૂંચવણભરી લાગે છે, તો સ્પષ્ટ માહિતી ગર્ભિત છોડી દો. જો વાચક આ માહિતી સંદર્ભની મદદથી સમજી શકે તો જ આ કરો. તમે વાચકને ફકરા વિશે પ્રશ્ન પૂછીને આ બાબત ચકાસી શકો છો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) જો મૂળ ભાષાની સ્પષ્ટ માહિતી લક્ષ્ય ભાષામાં કુદરતી લાગે, તો તેનો સ્પષ્ટ માહિતી તરીકે અનુવાદ કરો.

• આ વ્યૂહરચનાનો ઉપયોગ કરીને વિષયમાં કોઈ ફેરફાર થશે નહીં, તેથી અહીં કોઈ ઉદાહરણો આપવામાં આવ્યા નથી.

(2) જો સ્પષ્ટ માહિતી લક્ષ્ય ભાષામાં કુદરતી લાગતી નથી અથવા બિનજરૂરી અથવા ગૂંચવણભરી લાગે છે, તો સ્પષ્ટ માહિતી ગર્ભિત છોડી દો. જો વાચક આ માહિતી સંદર્ભની મદદથી સમજી શકે તો જ આ કરો. તમે વાચકને ફકરા વિશે પ્રશ્ન પૂછીને આ બાબત ચકાસી શકો છો.

અને અબીમેલેખ બુરજ પાસે આવીને તેની સામે લડ્યો અને બુરજના દરવાજા પાસે તેને આગ લગાડવા ગયો. (ન્યાયાધીશો 9:52 ESV)

અબીમેલેખ ટાવર પાસે આવ્યો અને તેની સામે લડ્યો, અને તે બુરજના દરવાજા પાસે તેને બાળી નાખવા. (અથવા) … તેને આગ લગાડવા માટે.ગયો

અંગ્રેજીમાં, તે સ્પષ્ટ છે કે આ કલમમાં દર્શાવેલ ક્રિયા "અને" સંયોજકનો ઉપયોગ કર્યા વિના અગાઉ કલમમાં દર્શાવેલ ક્રિયાને અનુસરે છે, તેથી તેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી. ઉપરાંત, "અગ્નિ વડે" શબ્દો છોડી દેવામાં આવ્યા હતા, કારણ કે આ માહિતી "બાળવું" શબ્દ દ્વારા ગર્ભિત રીતે જણાવવામાં આવી છે. "તેને બાળી નાખવું" નો વૈકલ્પિક અનુવાદ "તેને આગ લગાડવી" છે. અંગ્રેજીમાં “બર્ન” અને “ફાયર” બંનેનો ઉપયોગ કરવો સ્વાભાવિક નથી, તેથી અંગ્રેજી અનુવાદક તેમાંથી એક જ પસંદ કરશે. "દરવાજા કેવી રીતે બળી જશે?" એ પ્રશ્ન વાચકને પૂછવામાં આવે અને તેનો ઉત્તર તેઓ તે આગ દ્વારા છે, એમ આપે તો તેઓ ગર્ભિત માહિતી સમજી ગયા છે. અથવા, જો તમે બીજો વિકલ્પ પસંદ કર્યો હોય, તો તમે પૂછી શકો છો, "જે દરવાજામાં આગ લાગે છે તેનું શું થાય?" જો વાચકો જવાબ આપે, કે "તે બળે છે," તો તેઓ ગર્ભિત માહિતી સમજી ગયા છે.

પરંતુ સુબેદારે જવાબ આપ્યો અને કહ્યું, "પ્રભુ, તમે મારી છત નીચે પ્રવેશ કરો એ માટે હું લાયક નથી" (માથ્થી 8:8a ULT)

સુબેદારે જવાબ આપ્યો, "પ્રભુ, તમે મારી છત નીચે પ્રવેશ કરો એ માટે હું લાયક નથી"

અંગ્રેજીમાં, સુબેદારે બોલીને પ્રતિભાવ આપ્યો તે માહિતી "જવાબ આપ્યો" ક્રિયાપદમાં શામેલ છે, તેથી ક્રિયાપદ "કહ્યું" ગર્ભિત છોડી શકાય છે. તમે " સુબેદારે જવાબ કેવી રીતે આપ્યો?" પ્રશ્ન દ્ધારા વાચકો ગર્ભિત માહિતી સમજી ગયા કે કેમ તે તમે ચકાસી શકો છો. તેને બોલીને જવાબ આપ્યો એમ તેઓ જાણે છે, તો તેઓ ગર્ભિત માહિતી સમજી ગયા છે.

તેણે પોતાનું મોં ખોલ્યું અને તેઓને શીખવતા કહ્યું, (માથ્થી 5:2 ULT)

તેમને શીખવવાનું તેમણે શરૂ કર્યું, એમ કહીને, (અથવા) તેમણે તેમને શીખવ્યું, એમ કહીને,

અંગ્રેજીમાં, તે માહિતી શામેલ કરવી ખૂબ જ વિચિત્ર હશે કે જ્યારે ઈસુ બોલ્યા ત્યારે તેણે તેનું મોં ખોલ્યું. તે માહિતી "શીખવવામાં" અને "કહેવું" ક્રિયાપદોમાં સમાવિષ્ટ છે, આથી આ માહિતી ગર્ભત શે તે માટે તે શબ્દસમૂહને અવગણી શકાય. જો કે, "તેણે તેનું મોં ખોલ્યું" એ એક રૂઢિપ્રયોગ છે જે ભાષણની શરૂઆત સૂચવે છે, જેથી માહિતી શામેલ કરી શકાય, અથવા તેને ગર્ભિત પણ છોડી શકાય.

માહિતીને ક્યારે સૂચિતાર્થમાં રાખવું

વર્ણન

કેટલીકવાર અનુમાનિક જ્ઞાન અથવા સૂચિતાર્થની માહિતીને સ્પષ્ટતાથી રજુ ન કરવું સારી બાબત ગણાશે. આ કામ ક્યારે ન કરવું તે વિષે કેટલુંક દિશાસૂચન આ પૃષ્ઠ આપે છે.

અનુવાદના સિધ્ધાંતો

• જો વક્તાએ અથવા લેખકે ઇરાદાપૂર્વક અમુક બાબતો અસ્પષ્ટ રાખી હોય તો, તેને વધારે સ્પષ્ટતા આપવાની કોશિષ ના કરો.
• જો પ્રાથમિક શ્રોતાગણ વકતાનાં ભાવાર્થને સમજી શક્યા ના હોય તો, તેને વધારે સ્પષ્ટતા આપવાની કોશિષ ના કરો કે જેથી જેને પ્રાથમિક શ્રોતાગણ સમજી ના શક્યા હોય એવી બાબત તમારાં વાંચકો માટે વિચિત્ર જેવી ન લાગે.
• કોઈ અનુમાનિક જ્ઞાનને અથવા સૂચિતાર્થની માહિતીને જો તમારે સ્પષ્ટતાથી રજુ કરવાની આવશ્યકતા ઊભી થાય તો, તેને એવી રીતે રજુ કરો કે જેથી તમારા વાંચકો એવા વિચારમાં સરી ન પડે કે આ બાબતો વિષે પ્રાથમિક શ્રોતાગણે જાણવાની જરૂરત હતી.
• જો સંદેશને ગૂંચવી કાઢતી હોય અથવા વાંચકને મુખ્ય વિષયથી ભટકાવી દેતી હોય તો સૂચિતાર્થની માહિતીને સ્પષ્ટતા આપવાની જરૂર નથી.
• જો તમારા વાંચકો અગાઉથી જ સમજી શકતા હોય તો અનુમાનિક જ્ઞાન અથવા સૂચિતાર્થની માહિતીની સ્પષ્ટતા કરવાની જરૂર નથી.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

ખાનારમાંથી ખોરાક નીકળ્યો, અને બળવાનમાંથી મીઠાશ નીકળી. (ન્યાયાધીશો ૧૪:૧૪ ULT)

તે એક ઉખાણો હતો. સામસૂને ઇરાદાપૂર્વક તેને એ રીતે કહ્યો હતો કે જેથી તેના શત્રુઓને તેનો ભાવાર્થ સમજવામાં મુશ્કેલી આવે. ખાનાર અને બળવાન તો સિંહ હતો અને મીઠાશ તો મધ હતું એવી સ્પષ્ટતા કરવાની જરૂરત નથી.

ઈસુએ તેઓને કહ્યું, “ફરોશીઓના તથા સદૂકીઓના ખમીર વિષે તમે સાવધાન થાઓ ને ખબરદાર રહો.” તેઓએ માંહોમાંહે વિચાર કરીને કહ્યું, “આપણે રોટલી નથી લાવ્યા માટે તે એમ કહે છે.” (માથ્થી ૧૬: ૬-૭ ULT)

અહીં કેટલીક સંભવિત સૂચિતાર્થરૂપ માહિતી એ છે કે ફરોશીઓના અને સદૂકીઓના જૂઠા શિક્ષણ વિષે શિષ્યોએ સાવધાની રાખવાની હતી. પરંતુ ઈસુના શિષ્યો તેને સમજી શક્યા નહોતા. તેઓએ ધારણા કરી હતી કે ઇસુ વાસ્તવિક ખમીર અને રોટલી વિષે વાતચીત કરી રહ્યા છે. તેથી અહીં સ્પષ્ટતાથી કહી દેવું સુયોગ્ય ગણાશે નહિ કે “ખમીર” શબ્દ જૂઠા શિક્ષણનો ઉલ્લેખ કરે છે. માથ્થી ૧૬:૧૧માં ઈસુએ જે કહ્યું તે સાંભળ્યું ત્યાં સુધી શિષ્યો ઈસુના ભાવાર્થને સમજી શક્યા નહોતા.

“તમે કેમ નથી સમજતા કે મેં તમને રોટલી સંબંધી કહ્યું નહોતું, પણ ફરોશીઓના તથા સદૂકીઓના ખમીર વિષે તમે સાવધાન રહો એમ મેં કહ્યું હતું.” ત્યારે તેઓ સમજયા કે રોટલીના ખમીર સંબંધી નહિ, પણ ફરોશીઓના તથા સદૂકીઓના મત વિષે સાવધાન રહેવાનું તેણે કહ્યું હતું. (માથ્થી ૧૬:૧૧-૧૨ ULT)

ઈસુએ ચોખવટ કર્યા પછી જ તેઓ સમજી શક્યા કે તે રોટલીના વિષયમાં વાત કરતા નહોતા પરંતુ તે ફરોશીઓના જૂઠા શિક્ષણ (મત) વિષે વાતચીત કરી રહ્યા હતા. તેથી, માથ્થી ૧૬:૧૬માં દર્શાવેલ સૂચિતાર્થની માહિતીને સ્પષ્ટતાથી રજૂ કરવું ખોટું ગણાશે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

આ પ્રકારના શાસ્ત્રભાગને હજુ વધારે સ્પષ્ટતા આપવાનો પ્રયાસ અનુવાદકો ના કરે એવી ભલામણ અમે કરતા હોવાને લીધે, આ પૃષ્ઠમાં અનુવાદની કોઈ વ્યૂહરચનાઓ સામેલ નથી.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાનાં લાગુકરણના દાખલાઓ

આ પ્રકારના શાસ્ત્રભાગને હજુ વધારે સ્પષ્ટતા આપવાનો પ્રયાસ અનુવાદકો ના કરે એવી ભલામણ અમે કરતા હોવાને લીધે, આ પૃષ્ઠમાં કોઈપણ અનુવાદની વ્યૂહરચનાનાં લાગુકરણ સામેલ નથી.

બાઈબલમાં લિખિત અંતર

વર્ણન

નીચે આપવામાં આવેલ શબ્દપ્રયોગો અંતર કે લંબાઈને માપવા માટેના સૌથી સાધારણ માપદંડો હતા જે મૂળ બાઈબલમાં ઉપયોગ કરવામાં આવતા હતા. તેઓમાંના મોટેભાગે હાથ અને કોણી અને કાંડા વચ્ચેનાં ભાગનાં માપ પર આધારિત હતા.

• હાથની પહોળાઈ એ પુરૂષના હાથની હથેળીની પહોળાઈ જેટલી હતી.
• વેંત કે હાથની વેંત પુરુષના હાથની આંગળીઓને ફેલાવીને જે પહોળાઈ બને તેને ગણવામાં આવતી.
• હાથ એ પુરુષના હાથના કોણીથી લઈને સૌથી લાંબી આંગળીનાં છેવાડા સુધીની લંબાઈને ગણવામાં આવતી.
• ”લાંબો” હાથ એ માત્ર હઝકિયેલ ૪૦-૪૮ માં ઉપયોગ કરવામાં આવ્યા છે. તે એક સામાન્ય હાથ અને તેની સાથે એક વેંતની લંબાઈને ગણવામાં આવે છે.
• સ્ટેડિયમ (બહુવચન, સ્ટેડીયા) એક ચોકકસ દોડસ્પર્ધાનો ઉલ્લેખ કરે છે જે લગભગ ૧૮૫ મીટરની લંબાઈને ગણવામાં આવે છે. અંગ્રેજીની અમુક આવૃત્તિઓએ તે શબ્દ માટે ફરલાંગ” શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો છે જે ખેડાણ કરેલ ખેતરનાં સરેરાસ લંબાઈને દર્શાવે છે.

નીચે આપવામાં આવેલ કોઠામાંનાં મેટ્રિક માપ બાઈબલનાં માપની સાથે મળતા આવે છે પરંતુ સચોટપણે એક સરખા નથી. બાઈબલ અનુસારના માપ સમયે સમયે ને સ્થાને સ્થાને ચોક્કસ લંબાઈમાં કદાચ થોડો તફાવત ધરાવે છે. નીચે દર્શાવેલ સમાન માપ એક સરેરાશ માપ કાઢવા માટેનાં પ્રયાસ છે.

અનુવાદનાં સિધ્ધાંતો

૧. બાઈબલમાં વર્ણિત લોકો મીટર, લીટર, અને કિલોગ્રામ જેવા આધુનિક માપદંડોનો ઉપયોગ કરતા નહોતા. મૂળ માપદંડોનો ઉપયોગ વાંચકોને એ જાણવામાં સહાયતા આપશે કે હકીકતમાં જ્યારે એ માપદંડોનો ઉપયોગ લોકો કરતા હતા એવા જમાનામાં બાઈબલનું લખાણ કરવામાં આવ્યું હતું. ૨. શાસ્ત્રભાગને વધારે સ્પષ્ટતાથી સમજવા માટે આધુનિક માપદંડોનો ઉપયોગ સહાયક થઇ શકે છે. ૩. તમે ગમે તે માપદંડનો ઉપયોગ કરો તોપણ શક્ય હોય ત્યાં સુધી પાઠમાં જ કે ટૂંકી નોંધમાં તેના બીજા પ્રકારના માપદંડ વિષે માહિતી આપવી સારી બાબત ગણાશે. ૪. જો તમે બાઈબલમાં લિખિત માપદંડોનો ઉપયોગ કરતા નથી, તો માપદંડો અતિ ચોક્કસ છે એવો વિચાર વાંચકોને આપવાની કોશિષ ના કરો. દાખલા તરીકે, ધારો કે તમે એક હાથનાં માપને “.૪૬ મીટર” કે “૪૬ સેન્ટીમીટર” તરીકે અનુવાદ કરો છો તો વાંચકો કદાચ એવું વિચારે કે માપદંડ અતિ ચોક્કસ છે. પરંતુ તેને બદલે, “અડધો મીટર”, “૪૫ સેન્ટીમીટર,” કે “૫૦ સેન્ટીમીટર” કહેવું વધારે સારું લાગશે. ૫. અમુકવાર માપ ચોક્કસ નથી તેને દર્શાવવા માટે “લગભગ” શબ્દનો ઉપયોગ સહાયક થઇ શકે છે. દાખલા તરીકે, લૂક ૨૪:૧૩ જણાવે છે કે એમ્મોસ યરૂશાલેમથી ૬૦ સ્ટેડીયાનાં અંતરે આવેલું હતું. તેને યરૂશાલેમથી “લગભગ ૧૦ કિલોમીટરનાં અંતરે” અનુવાદ કરી શકાય. ૬. જયારે ઈશ્વર લોકોને કોઈ વસ્તુ કેટલાં લંબાઈની હોવી જોઈએ તે વિષે વાતચીત કરી રહ્યા હોય, અને લોકો તે લંબાઈ મુજબ બનાવી રહ્યા હોય ત્યારે અનુવાદમાં “લગભગ” શબ્દનો ઉપયોગ કરશો નહિ. નહિંતર, લોકોના મનમાં એવી છાપ પડશે કે કોઈ વસ્તુની લંબાઈ ચોક્કસપણે કેટલી હોવી જોઈએ તે વિષે ઈશ્વર ઝાઝી દરકાર રાખતા નથી.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

(૧) ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મૂળ લેખકોએ જે પ્રકારના માપદંડોનો ઉપયોગ કર્યો હતો તે જ માપદંડો તે છે. ULTમાં તેઓ જેવા લાગે છે તે જ રીતે તેઓની જોડણી લખવાની કોશિષ કરો અથવા તેઓનું ઉચ્ચારણ પણ તે રીતે જ કરો. (જુઓ [શબ્દોની નકલ કરો અથવા તેઓને જેવા છે તેવા લખો] (../translate-transliterate/01.md).)
(૨) UST માં આપવામાં આવેલ મેટ્રિક માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મેટ્રિક પધ્ધતિમાં માપનાં પરિમાણોને કઈ રીતે રજુ કરવા તે USTનાં અનુવાદકોએ અગાઉથી જ નક્કી કરી લીધા છે.
(૩) તમારી ભાષામાં ઉપયોગ કરવા માટે વાપરવામાં આવતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. તમારા માપદંડો મેટ્રિક પધ્ધતિ સાથે કઈ રીતે સંબંધ ધરાવે છે અને તે દરેક માપદંડને કઈ રીતે નક્કી કરવા તે તમારે જાણવાની જરૂરત પડશે.
(૪) શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંક નોંધમાં તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરે છે એવા માપદંડોનો સમાવેશ કરો અને ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો.
(૫) તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો, અને શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંકનોંધમાં ULT માંથી માપદંડનો સમાવેશ કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનું લાગુકરણ

નીચે તમામ વ્યૂહરચનાઓ નિર્ગમન ૨૫:૧૦ને લાગુ કરવામાં આવી છે.

અને તેઓ બાવળનો કોશ બનાવે; તેની લંબાઈ અઢી હાથ, ને તેની પહોળાઈ દોઢ હાથ, ને તેની ઊંચાઈ દોઢ હાથની હોય. (નિર્ગમન ૨૫:૧૦ ULT)

(૧) ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મૂળ લેખકોએ જે પ્રકારના માપદંડોનો ઉપયોગ કર્યો હતો તે જ માપદંડો તે છે. ULTમાં તેઓ જેવા લાગે છે તે જ રીતે તેઓની જોડણી લખવાની કોશિષ કરો અથવા તેઓનું ઉચ્ચારણ પણ તે રીતે જ કરો. (જુઓ [શબ્દોની નકલ કરો અથવા તેઓને જેવા છે તેવા લખો] (../translate-transliterate/01.md).)

“અને તેઓ બાવળનો કોશ બનાવે; તેની લંબાઈ અઢી હાથ, ને તેની પહોળાઈ દોઢ હાથ, ને તેની ઊંચાઈ દોઢ હાથની હોય.”

(૨) UST માં આપવામાં આવેલ મેટ્રિક માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મેટ્રિક પધ્ધતિમાં માપનાં પરિમાણોને કઈ રીતે રજુ કરવા તે USTનાં અનુવાદકોએ અગાઉથી જ નક્કી કરી લીધા છે.

“અને તેઓ બાવળનો કોશ બનાવે; તેની લંબાઈ એક મીટરની, ને તેની પહોળાઈ મીટરનાં બે તૃતીયાંશની, ને તેની ઊંચાઈ મીટરના બે તૃતીયાંશની હોય.”

(૩) તમારી ભાષામાં ઉપયોગ કરવા માટે વાપરવામાં આવતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. તમારા માપદંડો મેટ્રિક પધ્ધતિ સાથે કઈ રીતે સંબંધ ધરાવે છે અને તે દરેક માપદંડને કઈ રીતે નક્કી કરવા તે તમારે જાણવાની જરૂરત પડશે. દાખલા તરીકે, જો તમે કોઈ વસ્તુને મીટરનાં લંબાઈનાં માપદંડનો ઉપયોગ કરીને માપ કાઢો તો નીચે દર્શાવ્યા મુજબ તમે અનુવાદ કરી શકો.

“અને તેઓ બાવળનો કોશ બનાવે; તેની લંબાઈ એક મીટરની, ને તેની પહોળાઈ મીટરનાં બે તૃતીયાંશની, ને તેની ઊંચાઈ મીટરના બે તૃતીયાંશની હોય.”

(૪) શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંક નોંધમાં તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરે છે એવા માપદંડોનો સમાવેશ કરો અને ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો.

“અને તેઓ બાવળનો કોશ બનાવે; તેની લંબાઈ અઢી હાથ (એક મીટરની), ને તેની પહોળાઈ દોઢ હાથ (મીટરના બે તૃતીયાંશ), ને તેની ઊંચાઈ દોઢ હાથ (મીટરના બે તૃતીયાંશ) ની હોય.

(૫) તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો, અને શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંકનોંધમાં ULT માંથી માપદંડનો સમાવેશ કરો. નીચેની નોંધમાં ULT જેને દર્શાવે છે તેને દર્શાવે છે.

“અને તેઓ બાવળનો કોશ બનાવે; તેની લંબાઈ એક મીટરની; ^૧ ને તેની પહોળાઈ મીટરના બે તૃતીયાંશ;^૨ ને તેની ઊંચાઈ મીટરના બે તૃતીયાંશ ની હોય.

ટૂંક નોંધ આ મુજબની દેખાશે:

“અને તેઓ બાવળનો કોશ બનાવે; તેની લંબાઈ એક મીટરની; ^૧ ને તેની પહોળાઈ મીટરના બે તૃતીયાંશ;^૨ ને તેની ઊંચાઈ મીટરના બે તૃતીયાંશ ની હોય.

ટૂંક નોંધ આ મુજબની દેખાશે:

^[૧] અઢી હાથ ^[૨] દોઢ હાથ

બાઈબલનાં ઘન કે પ્રવાહી માપ

વર્ણન

અમુક ચોક્કસ પાત્ર કેટલું સંગ્રહ કરી શકે તેને દર્શાવવા માટે બાઈબલમાં ઉપયોગ કરવામાં આવેલ ઘન કે પ્રવાહી માપનાં સૌથી સાધારણ એકમોના શબ્દો નીચે આપવામાં આવેલ છે. પાત્રો અને માપદંડો પ્રવાહી (જેમ કે દ્રાક્ષારસ) અને ઘનપદાર્થો (જેમ કે અનાજ) એમ બંને માટે આપવામાં આવ્યા છે. સમયે સમયે અને જુદા જુદા સ્થાને બાઈબલ મુજબનાં ચોક્કસ માત્રાનાં માપોમાં કદાચ થોડું અંતર દેખાય છે.

અનુવાદનાં સિધ્ધાંતો

• બાઈબલમાં વર્ણિત લોકો મીટર, લીટર, અને કિલોગ્રામ જેવા આધુનિક માપદંડોનો ઉપયોગ કરતા નહોતા. મૂળ માપદંડોનો ઉપયોગ વાંચકોને એ જાણવામાં સહાયતા આપશે કે હકીકતમાં જ્યારે એ માપદંડોનો ઉપયોગ લોકો કરતા હતા એવા જમાનામાં બાઈબલનું લખાણ કરવામાં આવ્યું હતું.
• શાસ્ત્રભાગને વધારે સ્પષ્ટતાથી સમજવા માટે આધુનિક માપદંડોનો ઉપયોગ સહાયક થઇ શકે છે.
• તમે ગમે તે માપદંડનો ઉપયોગ કરો તોપણ શક્ય હોય ત્યાં સુધી પાઠમાં જ કે ટૂંકી નોંધમાં તેના બીજા પ્રકારના માપદંડ વિષે માહિતી આપવી સારી બાબત ગણાશે.
• જો તમે બાઈબલમાં લિખિત માપદંડોનો ઉપયોગ કરતા નથી, તો માપદંડો અતિ ચોક્કસ છે એવો વિચાર વાંચકોને આપવાની કોશિષ ના કરો. દાખલા તરીકે, ધારો કે તમે એક હીનનો “૩.૭ લીટર” તરીકે અનુવાદ કરો છો તો વાંચકો કદાચ એવું વિચારે કે માપદંડ ૩.૬ કે ૩.૮ નહિ પરંતુ અતિ ચોક્કસપણે ૩.૭ લીટર જ છે. પરંતુ તેને બદલે, “સાડાત્રણ લીટર”, કે “ચાર લીટર” કહેવું વધારે સારું લાગશે.

૬. જયારે ઈશ્વર લોકોને કોઈ વસ્તુનો ઉપયોગ કરવા જણાવે, અને તેમને આજ્ઞાંકિત થવા માટે લોકો તે જ માત્રાનો ઉપયોગ કરતા હોય ત્યારે અનુવાદમાં “લગભગ” શબ્દનો ઉપયોગ કરશો નહિ. નહિંતર, લોકોના મનમાં એવી છાપ પડશે કે કોઈ પદાર્થનો કેટલી માત્રામાં ઉપયોગ કરવું તે વિષે ઈશ્વર ઝાઝી દરકાર રાખતા નથી.

જયારે માપનાં એકમને દર્શાવવામાં આવ્યો હોય ત્યારે

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

(૧) ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મૂળ લેખકોએ જે પ્રકારના માપદંડોનો ઉપયોગ કર્યો હતો તે જ માપદંડો તે છે. ULTમાં તેઓ જેવા લાગે છે તે જ રીતે તેઓની જોડણી લખવાની કોશિષ કરો અથવા તેઓનું ઉચ્ચારણ પણ તે રીતે જ કરો. (જુઓ [શબ્દોની નકલ કરો અથવા તેઓને જેવા છે તેવા લખો] (../translate-transliterate/01.md).)
(૨) UST માં આપવામાં આવેલ મેટ્રિક માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મેટ્રિક પધ્ધતિમાં માપનાં પરિમાણોને કઈ રીતે રજુ કરવા તે USTનાં અનુવાદકોએ અગાઉથી જ નક્કી કરી લીધા છે.
(૩) તમારી ભાષામાં ઉપયોગ કરવા માટે વાપરવામાં આવતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. તમારા માપદંડો મેટ્રિક પધ્ધતિ સાથે કઈ રીતે સંબંધ ધરાવે છે અને તે દરેક માપદંડને કઈ રીતે નક્કી કરવા તે તમારે જાણવાની જરૂરત પડશે.
(૪) શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંક નોંધમાં તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરે છે એવા માપદંડોનો સમાવેશ કરો અને ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો.
(૫) તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો, અને શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંકનોંધમાં ULT માંથી માપદંડનો સમાવેશ કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનું લાગુકરણ

નીચે તમામ વ્યૂહરચનાઓ યશાયા ૫:૧૦ને લાગુ કરવામાં આવી છે.

કેમ કે દશ એકર દ્રાક્ષાવાડીમાં માત્ર એક બાથની ઊપજ થશે, અને એક હોમેર બીમાંથી માત્ર એક એફાહની ઊપજ થશે. (યશાયા ૫:૧૦ ULT)

(૧) ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મૂળ લેખકોએ જે પ્રકારના માપદંડોનો ઉપયોગ કર્યો હતો તે જ માપદંડો તે છે. ULTમાં તેઓ જેવા લાગે છે તે જ રીતે તેઓની જોડણી લખવાની કોશિષ કરો અથવા તેઓનું ઉચ્ચારણ પણ તે રીતે જ કરો. (જુઓ [શબ્દોની નકલ કરો અથવા તેઓને જેવા છે તેવા લખો] (../translate-transliterate/01.md).)

“કેમ કે દશ એકર દ્રાક્ષાવાડીમાં માત્ર એક બાટની ઊપજ થશે, અને એક હોમેર બીમાંથી માત્ર એક એફાની ઊપજ થશે.”

(૨) UST માં આપવામાં આવેલ મેટ્રિક માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. સામાન્ય રીતે તેઓ મેટ્રિક માપદંડો જ છે. મેટ્રિક પધ્ધતિમાં માપનાં પરિમાણોને કઈ રીતે રજુ કરવા તે USTનાં અનુવાદકોએ અગાઉથી જ નક્કી કરી લીધા છે.

“કેમ કે દશ એકર દ્રાક્ષાવાડીમાં માત્ર ૨૨ લીટરની ઊપજ થશે, અને ૨૨૦ લીટર બીમાંથી માત્ર ૨૨લીટરની ઊપજ થશે.”

“કેમ કે દશ એકર દ્રાક્ષાવાડીમાં માત્ર ૨૨, અને દશ ટોપલા બીમાંથી માત્ર એક ટોપલાની ઊપજ થશે.”

(૩) તમારી ભાષામાં ઉપયોગ કરવા માટે વાપરવામાં આવતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. તમારા માપદંડો મેટ્રિક પધ્ધતિ સાથે કઈ રીતે સંબંધ ધરાવે છે અને તે દરેક માપદંડને કઈ રીતે નક્કી કરવા તે તમારે જાણવાની જરૂરત પડશે.

“કેમ કે દશ એકર દ્રાક્ષાવાડીમાં માત્ર છ ગેલન, અને સાડા છ બુશેલ બીમાંથી માત્ર ૨૦ ક્વાર્ટસની ઊપજ થશે.”

(૪) શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંક નોંધમાં તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરે છે એવા માપદંડોનો સમાવેશ કરો અને ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. શાસ્ત્રભાગમાં જોવા મળતા બંને માપદંડો નીચે આપવામાં આવ્યા છે.

“કેમ કે દશ એકર દ્રાક્ષાવાડીમાં માત્ર **એક બાથ(છ ગેલન)**ની ઊપજ થશે, અને એક હોમેર (સાડા છ બુશેલ) બીમાંથી માત્ર એક એફાહ (૨૦ ક્વાર્ટસ) ની ઊપજ થશે.”

(૫) તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો, અને શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંકનોંધમાં ULT માંથી માપદંડનો સમાવેશ કરો. ULT ની ટૂંક નોંધમાં જોવા મળતા માપદંડો નીચે આપવામાં આવ્યા છે.

“કેમ કે દશ એકર દ્રાક્ષાવાડીમાં માત્ર ૨૨ લીટરની ^૧ ઊપજ થશે, અને ૨૨૦ લીટર ^૨ બીમાંથી માત્ર ૨૨^૩ લીટરની ઊપજ થશે.”

ટૂંક નોંધ આ પ્રમાણે દેખાશે:

^[૧] એક બાથ ^[૨] એક હોમેર ^[૩] એક એફાહ

જ્યારે માપદંડનાં એકમનું લાગુકરણ કરવામાં આવ્યું હોય ત્યારે

અમુકવાર હિબ્રૂ ભાષા કોઈ એક ચોક્કસ માપનાં એકમની સ્પષ્ટતા કરતી નથી પરંતુ માત્ર એક સંખ્યાનો ઉપયોગ કરે છે. આ પ્રકારના પ્રસંગોએ, અંગ્રેજીની ઘણી આવૃતિઓ, જેમાં ULT અને USTનો પણ સમાવેશ થાય છે, “માપ”શબ્દનો ઉમેરો કરે છે.

જ્યારે કોઈ અનાજનાં ૨૦ માપનાં ઢગલા પાસે આવતો ત્યારે તેને ત્યાં ફક્ત દશ જ, અને જયારે કોઈ માણસ દ્રાક્ષાકુંડ પાસે ૫૦ માપ દ્રાક્ષારસ કાઢવાને આવતો, ત્યારે તેને તેમાં માત્ર ૨૦ જ મળતા હતા. (હાગ્ગાય ૨:૧૬ ULT)

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

(૧) એકમનો ઉપયોગ કર્યા વિના શબ્દશઃ સંખ્યાનો અનુવાદ કરો.
(૨) કોઈ એક સામાન્ય શબ્દ જેમ કે “માપ” કે “માત્રા” કે “પ્રમાણ” નો ઉપયોગ કરો.
(૩) પાત્રનાં સુયોગ્ય નામનો ઉપયોગ કરો, જેમ કે અનાજ માટે “ટોપલા” અથવા દ્રાક્ષારસ માટે “બરણી”.
(૪) તમારા અનુવાદમાં પહેલેથી જેનો ઉપયોગ કરો છો તેવા માપદંડનાં એકમનો ઉપયોગ કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનું લાગુકરણ

નીચે તમામ વ્યૂહરચનાઓ હાગ્ગાય ૨:૧૬ ને લાગુ કરવામાં આવી છે.

જ્યારે કોઈ અનાજનાં ૨૦ માપનાં ઢગલા પાસે આવતો ત્યારે તેને ત્યાં ફક્ત દશ જ, અને જયારે કોઈ માણસ દ્રાક્ષાકુંડ પાસે ૫૦ માપ દ્રાક્ષારસ કાઢવાને આવતો, ત્યારે તેને તેમાં માત્ર ૨૦ જ મળતા હતા. (હાગ્ગાય ૨:૧૬ ULT)

(૧) એકમનો ઉપયોગ કર્યા વિના શબ્દશઃ સંખ્યાનો અનુવાદ કરો.

જ્યારે કોઈ અનાજનાં૨૦ઢગલા પાસે આવતો ત્યારે તેને ત્યાં ફક્ત દશ જ, અને જયારે કોઈ માણસ દ્રાક્ષાકુંડ પાસે ૫૦કાઢવાને આવતો, ત્યારે તેને તેમાં માત્ર ૨૦ જ મળતા હતા.

(૨) કોઈ એક સામાન્ય શબ્દ જેમ કે “માપ” કે “માત્રા” કે “પ્રમાણ” નો ઉપયોગ કરો.

જ્યારે કોઈ અનાજનાં૨૦ની સંખ્યાનાંઢગલા પાસે આવતો ત્યારે તેને ત્યાં ફક્ત દશ જ, અને જયારે કોઈ માણસ દ્રાક્ષાકુંડ પાસે ૫૦ની સંખ્યામાં દ્રાક્ષારસ કાઢવાને આવતો, ત્યારે તેને તેમાં માત્ર ૨૦ જ મળતા હતા.

(૩) પાત્રનાં સુયોગ્ય નામનો ઉપયોગ કરો, જેમ કે અનાજ માટે “ટોપલા” અથવા દ્રાક્ષારસ માટે “બરણી”.

જ્યારે કોઈ અનાજનાં ૨૦ ટોપલાનાં ઢગલા પાસે આવતો ત્યારે તેને ત્યાં ફક્ત દશ જ, અને જયારે કોઈ માણસ દ્રાક્ષાકુંડ પાસે ૫૦ બરણીઓ દ્રાક્ષારસ કાઢવાને આવતો, ત્યારે તેને તેમાં માત્ર ૨૦ જ મળતા હતા.

(૪) તમારા અનુવાદમાં પહેલેથી જેનો ઉપયોગ કરો છો તેવા માપદંડનાં એકમનો ઉપયોગ કરો.

જ્યારે કોઈ અનાજનાં ૨૦ લીટર ઢગલા પાસે આવતો ત્યારે તેને ત્યાં ફક્ત દશ લીટર જ, અને જયારે કોઈ માણસ દ્રાક્ષાકુંડ પાસે ૫૦ લીટર દ્રાક્ષારસ કાઢવાને આવતો, ત્યારે તેને તેમાં માત્ર ૨૦ લીટર જ મળતા હતા.

બાઈબલમાં લિખિત વજનનાં માપ

વર્ણન

નીચેનાં શબ્દપ્રયોગો બાઈબલમાં જોવા મળતા વજનનાં સૌથી સાધારણ એકમો છે. “શેકેલ” શબ્દનો અર્થ “વજન” થાય છે, અને અન્ય ઘણા વજનનાં માપ શેકેલનાં શબ્દપ્રયોગમાં ઉપયોગ કરાયા છે. તેઓમાંના કેટલાક ચલણનાં વજન કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા હતા. નીચે આપવામાં આવેલ કોઠામાં જે મેટ્રિક કિંમતો આપવામાં આવી છે તે બાઈબલ પ્રમાણેનાં માપ સાથે સચોટપણે સમાંતર નથી. બાઈબલનાં માપ સમયે સમયે અને વિવિધ સ્થળોએ તેઓના ચોક્કસ માત્રા વિષે થોડા બદલાયા કરે છે. નીચે આપવામાં આવેલ સમાંતર માપો તો માત્ર સરેરાશ માપ કાઢવા માટેના પ્રયાસો છે.

અનુવાદના સિધ્ધાંતો

૧. બાઈબલમાં વર્ણિત લોકો મીટર, લીટર, અને કિલોગ્રામ જેવા આધુનિક માપદંડોનો ઉપયોગ કરતા નહોતા. મૂળ માપદંડોનો ઉપયોગ વાંચકોને એ જાણવામાં સહાયતા આપશે કે હકીકતમાં જ્યારે એ માપદંડોનો ઉપયોગ લોકો કરતા હતા એવા જમાનામાં બાઈબલનું લખાણ કરવામાં આવ્યું હતું. ૨. શાસ્ત્રભાગને વધારે સ્પષ્ટતાથી સમજવા માટે આધુનિક માપદંડોનો ઉપયોગ સહાયક થઇ શકે છે. ૩. તમે ગમે તે માપદંડનો ઉપયોગ કરો તોપણ શક્ય હોય ત્યાં સુધી પાઠમાં જ કે ટૂંકી નોંધમાં તેના બીજા પ્રકારના માપદંડ વિષે માહિતી આપવી સારી બાબત ગણાશે. ૪. જો તમે બાઈબલમાં લિખિત માપદંડોનો ઉપયોગ કરતા નથી, તો માપદંડો અતિ ચોક્કસ છે એવો વિચાર વાંચકોને આપવાની કોશિષ ના કરો. દાખલા તરીકે, ધારો કે તમે એક ગેરાહનો “૫.૭ ગ્રામ” તરીકે અનુવાદ કરો છો તો વાંચકો કદાચ એવું વિચારે કે માપદંડ અતિ ચોક્કસપણે ૫.૭ ગ્રામ જ છે. પરંતુ તેને બદલે, “અઢધો ગ્રામ” કહેવું વધારે સારું લાગશે. ૫. અમુકવાર માપ ચોક્કસ નથી તેને દર્શાવવા માટે “લગભગ” શબ્દનો ઉપયોગ સહાયક થઇ શકે છે. દાખલા તરીકે, ૨ શમુએલ ૨૧:૧૬ જણાવે છે કે ગોલીયાથનાં ભાલાનું વજન ૩૦૦ શેકેલ જેટલું હતું. તેને “૩૩૦૦ ગ્રામ” કે “૩.૩ કિલોગ્રામ” તરીકે અનુવાદ કરવામાં આવે તેના કરતા “લગભગ સાડા ત્રણ કિલોગ્રામ” તરીકે અનુવાદ કરવો સારું રહેશે.” ૬. જયારે ઈશ્વર લોકોને કોઈ વસ્તુનો વજન કરવા વિષે જણાવે, અને લોકો તે જ વજનનો ઉપયોગ કરતા હોય ત્યારે અનુવાદમાં “લગભગ” શબ્દનો ઉપયોગ કરશો નહિ. નહિંતર, લોકોના મનમાં એવી છાપ પડશે કે કોઈ પદાર્થને કેટલા વજનમાં માપવું તે વિષે ઈશ્વર ઝાઝી દરકાર રાખતા નથી.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

(૧) ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મૂળ લેખકોએ જે પ્રકારના માપદંડોનો ઉપયોગ કર્યો હતો તે જ માપદંડો તે છે. ULTમાં તેઓ જેવા લાગે છે તે જ રીતે તેઓની જોડણી લખવાની કોશિષ કરો અથવા તેઓનું ઉચ્ચારણ પણ તે રીતે જ કરો. (જુઓ [શબ્દોની નકલ કરો અથવા તેઓને જેવા છે તેવા લખો] (../translate-transliterate/01.md).)
(૨) UST માં આપવામાં આવેલ મેટ્રિક માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મેટ્રિક પધ્ધતિમાં માપનાં પરિમાણોને કઈ રીતે રજુ કરવા તે USTનાં અનુવાદકોએ અગાઉથી જ નક્કી કરી લીધા છે.
(૩) તમારી ભાષામાં ઉપયોગ કરવા માટે વાપરવામાં આવતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. તમારા માપદંડો મેટ્રિક પધ્ધતિ સાથે કઈ રીતે સંબંધ ધરાવે છે અને તે દરેક માપદંડને કઈ રીતે નક્કી કરવા તે તમારે જાણવાની જરૂરત પડશે.
(૪) શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંક નોંધમાં તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરે છે એવા માપદંડોનો સમાવેશ કરો અને ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો.
(૫) તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો, અને શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંકનોંધમાં ULT માંથી માપદંડનો સમાવેશ કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનું લાગુકરણ

નીચે તમામ વ્યૂહરચનાઓ નિર્ગમન ૩૮:૨૯ ને લાગુ કરવામાં આવી છે.

અર્પેલું પિત્તળ ૭૦ તાલંત તથા ૨૪૦૦ શેકેલ વજનનું થયું હતું. (નિર્ગમન ૩૮:૨૯ ULT)

(૧) ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મૂળ લેખકોએ જે પ્રકારના માપદંડોનો ઉપયોગ કર્યો હતો તે જ માપદંડો તે છે. ULTમાં તેઓ જેવા લાગે છે તે જ રીતે તેઓની જોડણી લખવાની કોશિષ કરો અથવા તેઓનું ઉચ્ચારણ પણ તે રીતે જ કરો. (જુઓ [શબ્દોની નકલ કરો અથવા તેઓને જેવા છે તેવા લખો] (../translate-transliterate/01.md).)

“અર્પેલું પિત્તળ ૭૦ તાલંત તથા ૨૪૦૦ શેકેલ વજનનું થયું હતું.”

(૨) UST માં આપવામાં આવેલ મેટ્રિક માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. મેટ્રિક પધ્ધતિમાં માપનાં પરિમાણોને કઈ રીતે રજુ કરવા તે USTનાં અનુવાદકોએ અગાઉથી જ નક્કી કરી લીધા છે.

“અર્પેલું પિત્તળ ૨૪૦૦ કિલોગ્રામ વજનનું થયું હતું.”

(૩) તમારી ભાષામાં ઉપયોગ કરવા માટે વાપરવામાં આવતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો. તમારા માપદંડો મેટ્રિક પધ્ધતિ સાથે કઈ રીતે સંબંધ ધરાવે છે અને તે દરેક માપદંડને કઈ રીતે નક્કી કરવા તે તમારે જાણવાની જરૂરત પડશે.

“અર્પેલું પિત્તળ ૫૩૦૦ પાઉન્ડ વજનનું થયું હતું.”

(૪) શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંક નોંધમાં તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરે છે એવા માપદંડોનો સમાવેશ કરો અને ULTમાંથી માપદંડોનો ઉપયોગ કરો.

“અર્પેલું પિત્તળ ૭૦ તાલંત(૨૩૮૦ કિલોગ્રામ) તથા ૨૪૦૦ શેકેલ (૨૬.૪ કિલોગ્રામ) વજનનું થયું હતું.”

(૫) તમારા લોકો જેનો ઉપયોગ કરતા હોય તેવા માપદંડોનો ઉપયોગ કરો, અને શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંકનોંધમાં ULT માંથી માપદંડનો સમાવેશ કરો. નીચેની બાબતો ULT મુજબ માપદંડ અંગેની ટૂંક નોંધને દર્શાવે છે.

“અર્પેલું પિત્તળ ૭૦ તાલંત તથા ૨૪૦૦ શેકેલ વજનનું થયું હતું.૧”

ટૂંક નોંધ આ પ્રમાણે દેખાશે:

^[૧] તે લગભગ કુલ ૨૪૦૦ કિલોગ્રામ જેટલું હતું.

બાઈબલમાં વર્ણિત ચલણ

વર્ણન

જૂનો કરારનાં શરૂઆતી જમાનામાં લોકો તેઓના ધાતુઓ, જેમ કે ચાંદી કે સોનાનો વજન કરતા અને કોઈ વસ્તુની ખરીદી કરવા માટે તે ધાતુનાં અમુક માત્રાનું વજન કરીને ચૂકવણી કરતા હતા. ત્યારબાદ, લોકોએ સિક્કા બનાવવાની શરૂઆત કરી જેઓ ધાતુ અનુસાર દરેક ચોક્કસ ચોક્કસ માપદંડ ધરાવતા હતા. દારીક તે પ્રકારમાંનો એક છે. નવો કરારના જમાનામાં લોકો ચાંદી અને કોપરનાં સિક્કાઓનો ઉપયોગ કરતા હતા.

નીચે દર્શાવવામાં આવેલ કોઠો જૂનો કરાર અને નવો કરારમાં જોવા મળતા કેટલાક સૌથી વધારે જાણીતા ચલણનાં એકમો છે. જૂનો કરારનાં એકમોમાં કયા પ્રકારના ધાતુનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો અને તેનું વજન કેટલું ગણાતું હતું તેને એક કોઠો દર્શાવે છે. નવો કરારના એકમોને દર્શાવતો કોઠો કયા પ્રકારના ધાતુનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો અને એક દિવસની મજૂરીની ગણતરીમાં તેની કિંમત કેટલી હતી તેને દર્શાવે છે.

અનુવાદના સિધ્ધાંત

આધુનિક ચલણનો ઉપયોગ કરશો નહિ કેમ કે તેઓ દર વર્ષે બદલાયા કરે છે. તેઓનો ઉપયોગ બાઈબલ અનુવાદને જૂનવાણી અને અચોક્કસ બનાવવાનું કારણ થઇ શકે છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

જૂનો કરારમાંનાં મોટેભાગનાં ચલણની કિંમત તેના વજન પર આધારિત હતી. તેથી જૂનો કરારમાં આ વજનનાં માપનો અનુવાદ કરતી વખતે, બાઈબલ મુજબનાં વજનને જુઓ. નીચે આપવામાં આવેલ વ્યૂહરચનાઓ નવો કરારમાંના ચલણની કિંમતનો અનુવાદ કરવા માટેની છે.

(૧) બાઈબલનાં જ શબ્દનો ઉપયોગ કરો અને તેના ઉચ્ચારણ મુજબ તેની જોડણી લખવા પણ કોશિષ કરો. (જુઓ [શબ્દોની નકલ કરો અથવા ઉછીનું લો].)
(૨) કયા પ્રકારના ધાતુમાંથી તેને બનાવવામાં આવ્યું હતું અને કેટલા સિક્કાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો તેના આધારે ચલણની કિંમતનો ઉલ્લેખ કરો.
(૩) બાઈબલનાં જમાનાનાં લોકો એક દિવસની મજૂરીમાંથી કેટલું કમાઈ શકતા હતા તે મુજબ ચલણની કિંમતનો ઉલ્લેખ કરો.
(૪) બાઈબલનાં જ શબ્દોનો ઉપયોગ કરો અને શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંક નોધમાં તેને સમાંતર રકમને લખો.
(૫) બાઈબલનાં શબ્દનો જ ઉપયોગ કરો અને ટૂંક નોંધમાં તેનો ખુલાસો કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનું લાગુકરણ

નીચે અનુવાદની તમામ વ્યૂહરચનાઓનું લાગુકરણ લૂક ૭:૪૧ પર કરવામાં આવ્યું છે.

એકને પાંચસો દીનારનું દેવું, અને બીજાને પચાસનું હતું. (લૂક ૭:૪૧બ ULT)

(૧) બાઈબલનાં જ શબ્દનો ઉપયોગ કરો અને તેના ઉચ્ચારણ મુજબ તેની જોડણી લખવા પણ કોશિષ કરો. (જુઓ [શબ્દોની નકલ કરો અથવા ઉછીનું લો].)

“એકને પાંચસો દીનારનું દેવું, અને બીજાને પચાસનું હતું.”

(૨) કયા પ્રકારના ધાતુમાંથી તેને બનાવવામાં આવ્યું હતું અને કેટલા સિક્કાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો તેના આધારે ચલણની કિંમતનો ઉલ્લેખ કરો.

“એકને ચાંદીના પાંચસો દીનારનું દેવું, અને બીજાને પચાસનું હતું.”

(૩) બાઈબલનાં જમાનાનાં લોકો એક દિવસની મજૂરીમાંથી કેટલું કમાઈ શકતા હતા તે મુજબ ચલણની કિંમતનો ઉલ્લેખ કરો.

“એકને પાંચસો દિવસોનાં મજૂરી જેટલું દેવું, અને બીજાને પચાસનું હતું.”

(૪) બાઈબલનાં જ શબ્દોનો ઉપયોગ કરો અને શાસ્ત્રભાગમાં કે ટૂંક નોધમાં તેને સમાંતર રકમને લખો.

“એકને ચાંદીના પાંચસો દીનાર ૧ નું દેવું, અને બીજાને પચાસ ૨ નું હતું.”

ટૂંક નોંધ આ મુજબની રહેશે:

[૧] ૫૦૦ દિવસોની મજૂરી [૨] ૫૦ દિવસોની મજૂરી

(૫) બાઈબલનાં શબ્દનો જ ઉપયોગ કરો અને ટૂંક નોંધમાં તેનો ખુલાસો કરો.

“એકને ચાંદીના પાંચસો દીનાર ૧ નું દેવું, અને બીજાને પચાસનું હતું.” (લૂક ૭:૪૧ ULT)

^[૧] એક દિવસની મજૂરી કરીને લોકો જેટલું કમાઈ શકે તેટલી ચાંદીની રકમ એટલે એક દીનાર.

હિબ્રુ મહિનાઓ

વર્ણન

બાઈબલમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવેલા હિબ્રુ કેલેન્ડરના બાર મહિના છે. પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરની જેમ, તેનો પ્રથમ મહિનો ઉત્તર ગોળાર્ધના વસંતમાં શરુ થાય છે. ક્યારેક એક મહિનાને તેના નામ (અબીબ, ઝિવ, સિવાન) દ્વારા કહેવામાં આવે છે, અને કેટલીકવાર તેને હીબ્રુ કેલેન્ડર વર્ષ (પ્રથમ મહિનો, બીજા મહિનો, ત્રીજા મહિનો) માં તેના ક્રમ મુજબ કહેવામાં આવે છે.

કારણ કે આ અનુવાદનો મુદ્દો છે

• વાચકોને તે મહિનાઓ વાંચવાથી આશ્ચર્ય થઈ શકે છે કે જેના વિષે તેઓએ ક્યારેય સાંભળ્યું ન હોય, અને તેઓ વિચારે છે કે તે મહિનાઓનો ઉપયોગ ક્યા મહિનાઓથી થાય છે.
• વાચકો કદાચ સમજી શકતા નથી કે "પ્રથમ મહિનો" અથવા "બીજા મહિનો" જેવા શબ્દસમૂહો હીબ્રુના કૅલેન્ડરનાં પ્રથમ કે બીજા મહિનાનો ઉલ્લેખ કરે છે, બીજા કોઈ કૅલેન્ડરનો નહીં.
• વાચકો કદાચ જાણતા નહીં હોય કે હિબ્રુ કેલેન્ડરના પ્રથમ મહિનાની શરૂઆત કયા મહિનાથી થાય છે.
• અમુક ચોક્કસ મહિનામાં શું થઈ રહ્યું છે તે વિશે શાસ્ત્ર આપણને કહી શકે છે, પરંતુ તે વર્ષની તે કઈ ઋતુ હતી તે જો જાણતા ન હોય તો, વાચકો સંપૂર્ણપણે તે સમજી શકશે નહીં કે તે વિશે શું કહેવામાં આવ્યું છે.

હિબ્રુ મહિનાઓની યાદી

આ હિબ્રુ મહિનાઓની યાદી છે તેમાં તેઓના વિશેની માહિતી સામેલ છે કે જે અનુવાદ માટે મદદરૂપ થઇ શકે.

આબીબ-(આ મહિનાને બાબેલના બંદીવાસ પછી નિસાન કહેવામાં આવે છે.) આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો પ્રથમ મહિનો છે. ઈશ્વર ઇઝરાયલના લોકોને મિસરમાંથી કાઢી લાવ્યા તેની તે નિશાની છે. તે વસંત ઋતુની શરૂઆતમાં આવે છે જ્યારે પાછલો વરસાદ આવે છે અને લોકો તેમની ફસલ કાપવાનું શરુ કરે છે. તે પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરના માર્ચનો પાછલો અને એપ્રિલનો આગલો ભાગ છે. પાસ્ખાપર્વની ઉજવણીની શરૂઆત આબીબના દસમા દિવસે થઈ હતી, બેખમીર રોટલીનું પર્વ તે પછી તરત જ આવતું હતું, અને કાપણીનું પર્વ તેના થોડા અઠવાડિયા પછી આવતું હતું.

ઝિવ-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો બીજો મહિનો છે. આ કાપણીની ઋતુ દરમ્યાન આવે છે. તે પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરના એપ્રિલના પાછલા અને મે ના પહેલા ભાગમાં આવે છે.

સિવન-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો ત્રીજો મહિનો છે. તે કાપણીની ઋતુનો અંત છે અને પાનખર ઋતુની શરૂઆત છે. તે પશ્ચાત કેલેન્ડરના મે મહિનાનો પાછલો ભાગ અને જુન મહિનાનો પ્રથમ ભાગ છે. અઠવાડિયાનું પર્વ એ સિવન ૬ એ ઉજવવામાં આવે છે.

તામુઝ-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો ચોથો મહિનો છે. તે પાનખર ઋતુ દરમ્યાન આવે છે. તે પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરના જુનના પાછલા ભાગ અને જુલાઈના પ્રથમ ભાગમાં આવે છે.

એબ-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો પાંચમો મહિનો છે. તે પાનખર ઋતુ દરમ્યાન આવે છે. તે પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરના જુલાઈના પાછલા ભાગ અને ઓગષ્ટના પ્રથમ ભાગમાં આવે છે.

એલુલ-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો છઠ્ઠો મહિનો છે. તે પાનખર ઋતુનો અંત છે અને વરસાદની ઋતુની શરૂઆત છે. પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરના ઓગષ્ટના પાછલા અને સપ્ટેમ્બરના પ્રથમ ભાગમાં આવે છે.

ઈથાનીમ-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો સાતમો મહિનો છે. તે વરસાદની શરુઆતની ઋતુ દરમ્યાન આવે છે જ્યારે જમીન ખેડવા માટે પોચી થઇ જાય છે. પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરમાં તે સપ્ટેમ્બરનો પાછલો ભાગ અને ઓક્ટોબરના પ્રથમ ભાગમાં આવે છે. આ મહિનામાં ફસલનું પર્વ અને પ્રાયશ્ચિતનો દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.

બુલ-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો આઠમો મહિનો છે. તે વરસાદની ઋતુ દરમ્યાન આવે છે જ્યારે લોકો તેમના ખેતરોને ખેડે છે અને બી વાવે છે. તે પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરમાં ઓક્ટોબરના પાછલા અને નવેમ્બરના પર્થમાં ભાગમાં આવે છે.

કીસ્લેવ-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો નવમો મહિનો છે. આ રોપણીની ઋતુનો અંત છે અને ઠંડી ઋતુની શરૂઆત છે. પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરમાં તે નવેમ્બરના પાછલા અને ડીસેમ્બરના પ્રથમ ભાગમાં આવે છે.

તેબેથ-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો દસમો મહિનો છે. તે ઠંડી ઋતુ દરમ્યાન આવે છે અને જેમાં વરસાદ અને બરફ પડી શકે છે. પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરમાં તે ડીસેમ્બરના પાછલા ભાગ અને જાન્યુઆરીના પ્રથમ ભાગમાં આવે છે.

શેબત-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો અગિયારમો મહિનો છે. વર્ષનો આ સૌથી ઠંડો મહિનો છે, અને તેમાં ઘણો વરસાદ પડે છે. પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરમાં તે જાન્યુઆરીના પાછલા ભાગ અને ફેબ્રુઆરીના પ્રથમ ભાગમાં આવે છે.

અદર-આ હિબ્રુ કેલેન્ડરનો બારમો મહિનો છે. તે ઠંડી ઋતુ દરમ્યાન આવે છે. પાશ્ચાત્ય કેલેન્ડરમાં તે ફેબ્રુઆરીના પાછલા ભાગ અને માર્ચના પ્રથમ ભાગમાં આવે છે. પુરીમનું પર્વ અદરમાં ઉજવવામાં આવે છે.

બાઈબલમાંથી ઉદાહરણો

તમે આ દિવસે મિસરમાંથી બહાર નીકળી આવ્યા, આબીબ મહિનામાં. (નિર્ગમન ૧૩:૪ ULB)

પહેલા માસના ચૌદમાં દિવસની સાંજથી માંડીને,તે માસના એકવીસમા દિવસની સાંજ સુધી તમારે બેખમીર રોટલી ખાવી. (નિર્ગમન ૧૨:૧૮ ULB)

અનુવાદની વ્યૂહરચના

મહિનાઓની વિશેષતાના સંદર્ભમાં તમારે કેટલીક માહિતી આપવાની જરૂર છે. (જુઓધારણાત્મક જ્ઞાન અને ગર્ભિત માહિતી)

૧. હિબ્રુ મહિનાનો આંકડો જણાવો. ૧. લોકો જે મહિનાઓ જાણતા હોય તેનો ઉપયોગ કરો. ૧. સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવો કે કયા મહિનામાં કઈ ઋતુ જોવા મળે છે. ૧. સમયને મહિનાના સંદર્ભમાં ઉલ્લેખ કરવા કરતાં ઋતુના સંદર્ભમાં ઉલ્લેખ કરો. (જો શક્ય હોય તો, હિબ્રુ મહિનો અને દિવસ દર્શાવવા માટે પાદનોંધનો ઉપયોગ કરો.)

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના લાગુકરણના ઉદાહરણો

નીચે આપેલા ઉદાહરણો આ બે કલમોમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યા છે.

• તને મેં આજ્ઞા આપી છે તે પ્રમાણે આબીબ માસમાંઠરાવેલે સમયે બેખમીર રોટલી તું સાત દિવસ ખા. કેમ કે તે માસમાં તું મિસરમાંથી નીકળ્યો.(નિર્ગમન ૨૩:૧૫ ULB)
• અને એ સદાને માટે તમારો વિધિ થાયસાતમા માસમાં, તે માસને દશમે દિવસે,તમે આત્મકષ્ટ કરો, ને કોઈ પ્રકારનું કામ ન કરો.(લેવીય ૧૬:૨૯ ULB)

૧. હિબ્રુ મહિનાનો આંકડો જણાવો.

• તને મેં આજ્ઞા આપી છે તે પ્રમાણે વર્ષના પ્રથમ માસમાં, ઠરાવેલે સમયે બેખમીર રોટલી તું સાત દિવસ ખા. આ મહિનામાં તમે મિસરની બહાર નીકળી આવ્યા હતા.

૧. લોકો જે મહિનાઓ જાણતા હોય તેનો ઉપયોગ કરો.

• તને મેં આજ્ઞા આપી છે તે પ્રમાણે માર્ચ માસમાં, ઠરાવેલે સમયે બેખમીર રોટલી તું સાત દિવસ ખા. આ મહિનામાં તમે મિસરની બહાર નીકળી આવ્યા હતા.
• અને એ સદાને માટે તમારો વિધિ થાયસપ્ટેમ્બર માસના પાછલા ભાગમાં, તે માસને દશમે દિવસે,તમે આત્મકષ્ટ કરો, ને કોઈ પ્રકારનું કામ ન કરો.

૧. સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવો કે કયા મહિનામાં કઈ ઋતુ જોવા મળે છે.

અને એ સદાને માટે તમારો વિધિ થાયપાનખર માસમાં, સાતમા માસને દશમે દિવસે,તમે આત્મકષ્ટ કરો, ને કોઈ પ્રકારનું કામ ન કરો.

૧. સમયને મહિનાના સંદર્ભમાં ઉલ્લેખ કરવા કરતાં ઋતુના સંદર્ભમાં ઉલ્લેખ કરો.

• અને એ સદાને માટે તમારો વિધિ થાયપાનખરની શરૂઆતમાં હું જે દિવસ પસંદ કરું તેની શરૂઆતમાં,¹ તમે આત્મકષ્ટ કરો, ને કોઈ પ્રકારનું કામ ન કરો.
  • પાદનોંધ આવી દેખાશે:
• ^[1]હિબ્રુમાં એ પ્રમાણે કહે છે કે, “સાતમો માસ, માસના દસમા દિવસે.”

આંકડા/ગણના

વર્ણન

બાઇબલમાં ઘણા આંકડા આપેલા છે. તેઓને શબ્દોમાં લખી શકાય છે, જેમ કે “પાંચ” જે આંકડાકીય રીતે “૫” છે. કેટલાક આંકડાઓ ઘણા લાંબા છે, જેવા કે “બસ્સો” (૨૦૦), “બાવીસ હજાર” (૨૨,૦૦૦), અથવા “સો મીલીયન” (૧૦૦,૦૦૦,૦૦૦.) કેટલીક ભાષાઓમાં આ આંકડાઓ માટે કોઈ શબ્દો નથી. આંકડાઓનો કેવી રીતે અનુવાદ કરવો અને તેઓને શબ્દોમાં લખવા કે આંકડાકીય રીતે લખવા તે અનુવાદકે નક્કી કરવાનું છે.

કેટલાક આંકડાઓ ચોક્કસ છે અને કેટલાક આશરે લખવામાં આવે છે. જ્યારે હાગારે ઇબ્રામને માટે ઈશ્માએલ જણ્યો ત્યારે >ઇબ્રામ છ્યાસી વર્ષનો વૃદ્ધ હતો. (ઉત્પત્તિ ૧૬:૧૬ ULB)

છ્યાસી (૮૬)એ ચોક્કસ આંકડો છે.

તે દિવસે લોકોમાંથી આશરે ત્રણ હજાર માણસ મરણ પામ્યા. (નિર્ગમન ૩૨:૨૮બ ULB)

અહીં ત્રણ હજાર (૩૦૦૦) એ આશરે આંકડો છે. તેનાથી કદાચ વધારે પણ હોઈ શકે અને તેનાથી ઓછો પણ હોય. “આશરે” શબ્દ દર્શાવે છે કે તે ચોક્કસ આંકડો નથી.

કારણ કે આ અનુવાદ માટેનો મુદ્દો છે:

કેટલીક ભાષાઓમાં આ આંકડાઓ માટે કોઈ શબ્દો નથી.

અનુવાદ માટેના સિદ્ધાંતો

ચોક્કસ આંકડાઓનો બની શકે તેટલો ચોક્કસ અને નજીક એવો અનુવાદ કરવો જોઈએ. આશરે આંકડાઓનો વધુ સામાન્ય રીતે અનુવાદ કરી શકાય છે.

બાઇબલના ઉદાહરણો

અને યારેદ ૧૬૨ વર્ષનો થયો ત્યારે, તેને હનોખ થયો. અને હનોખનો જન્મ થયા પછી યારેદ ૮૦૦ વર્ષ જીવ્યો. તેને ઘણા દીકરા દીકરીઓ થયા. યારેદ ૯૬૨ વર્ષ જીવ્યો, અને તે મરી ગયો. (ઉત્પત્તિ ૫:૧૮-૨૦ ULB)

૧૬૨, ૮૦૦, અને ૯૬૨ એ ચોક્કસ આંકડાઓ છે અને તેઓને શક્ય તેટલા નજીક અને ચોકસાઈથી અનુવાદિત કરવા જોઈએ.

અમારી બહેન, તું કરોડોની મા થજો (ઉત્પત્તિ ૨૪:૬૦ ULB)

આ આશરે આંકડો છે. તે ચોક્કસપણે જણાવતું નથી કે તેના કેટલા વંશજો થશે, પરંતુ તે ઘણો મોટો આંકડો છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચના

૧. અંકનો ઉપયોગ કરીને આંકડાઓ લખો. ૨. તે આંકડાઓ માટે તમારી ભાષાના કે પ્રવેશમાર્ગી (ગેટ વે) ભાષાના શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને આંકડાઓ લખો. ૩. શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને આંકડાઓ લખો, અને તેમના પછીના કૌંસમાં સંખ્યાઓ મૂકો. ૪. મોટા આંકડાઓ માટે શબ્દો એકઠા કરો. ૫. ખૂબ મોટા આશરે આંકડાઓ માટે ખૂબ જ સામાન્ય અભિવ્યક્તિનો ઉપયોગ કરો અને પછી કૌંસમાં આંકડા લખો.

અનુવાદની વ્યૂહરચના લાગુ કરેલ ઉદાહરણો

આપણા ઉદાહરણમાં આપણે નીચે મુજબની કલમોનો ઉપયોગ કરીશું: જો, સંકટમાં છતાં મેં યહોવાના મંદિરને સારુ ૧૦૦,૦૦૦ તાલંત સોનું તથા દશ લાખ તાલંત રૂપું તૈયાર રાખ્યું છે; અને પિત્તળ તથા લોઢું પણ અણતોલ છે. (૧ કાળવૃતાંત ૨૨:૧૪ ULB)

૧. અંકનો ઉપયોગ કરીને આંકડાઓ લખો.

જો, સંકટમાં છતાં મેં યહોવાના મંદિરને સારુ ૧૦૦,૦૦૦ તાલંત સોનું તથા ૧,૦૦૦,૦૦૦ તાલંત રૂપું તૈયાર રાખ્યું છે; અને પિત્તળ તથા લોઢું પણ અણતોલ છે.

૨. તે આંકડાઓ માટે તમારી ભાષાના કે પ્રવેશમાર્ગી (ગેટ વે) ભાષાના શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને આંકડાઓ લખો.

જો, સંકટમાં છતાં મેં યહોવાના મંદિરને સારુ એક લાખ તાલંત સોનું તથા એક મીલીયન તાલંત રૂપું તૈયાર રાખ્યું છે; અને પિત્તળ તથા લોઢું પણ અણતોલ છે.

૩. શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને આંકડાઓ લખો, અને તેમના પછીના કૌંસમાં સંખ્યાઓ મૂકો.

જો, સંકટમાં છતાં મેં યહોવાના મંદિરને સારુ એક લાખ (૧૦૦,૦૦૦) તાલંત સોનું તથા દશ લાખ (૧,૦૦૦,૦૦૦) તાલંત રૂપું તૈયાર રાખ્યું છે; અને પિત્તળ તથા લોઢું પણ અણતોલ છે.

૪. મોટા આંકડાઓ માટે શબ્દો એકઠા કરો.

જો, સંકટમાં છતાં મેં યહોવાના મંદિરને સારુ એક લાખ તાલંત સોનું તથા એક હજાર હજાર તાલંત રૂપું તૈયાર રાખ્યું છે; અને પિત્તળ તથા લોઢું પણ અણતોલ છે.

૫. ખૂબ મોટા આશરે આંકડાઓ માટે ખૂબ જ સામાન્ય અભિવ્યક્તિનો ઉપયોગ કરો અને પછી કૌંસમાં આંકડા લખો.

જો, સંકટમાં છતાં મેં યહોવાના મંદિરને સારુ પુષ્કળ સોનું (૧૦૦,૦૦૦ તાલંત સોનું) તથા (૧,૦૦૦,૦૦૦ તાલંત રૂપું) દશ લાખ તાલંત રૂપું તૈયાર રાખ્યું છે; અને પિત્તળ તથા લોઢું પણ અણતોલ છે.

સાતત્ય

તમારા અનુવાદમાં સાતત્ય જાળવો. આંકડાઓ કે અંકનો ઉપયોગ કરીને આંકડાઓનો કેવી રીતે અનુવાદ કરવો તે નક્કી કરો. સાતત્ય જાળવવા માટેના ઘણા અલગ અલગ માર્ગો છે.

દરેક વખતે આંકડાઓને રજૂ કરવા માટે શબ્દોનો ઉપયોગ કરો. (તમારી પાસે કદાચ લાંબા શબ્દો હોઈ શકે.) દરેક વખતે આંકડાઓને રજૂ કરવા માટે શબ્દોનો ઉપયોગ કરો. સંખ્યાઓને રજૂ કરવા માટે તમારી ભાષામાં જે શબ્દો હોય તેના માટે શબ્દોનો તેમજ જે અંકો માટે શબ્દો ન હોય તેને માટે અંકોનો ઉપયોગ કરો. નાના આંકડા માટે શબ્દો અને મોટા આંકડા માટે અંકનો ઉપયોગ કરો. આંકડાઓ માટે શબ્દોનો ઉપયોગ કરો કે જેને ઓછા શબ્દોની જરૂર છે અને સંખ્યાઓ માટે અંકનો ઉપયોગ કરો જેને હજુ થોડા ઓછા શબ્દોની જરૂર છે. આંકડાઓને રજૂ કરવા માટે શબ્દોનો ઉપયોગ કરો, અને તે પછી કૌંસમાં અંક લખો.

ULB અને UDBમાં સાતત્ય

અનલોકડ લીટરલ બાઈબલ (ULB) અને અનલોકડ ડાયનેમિક બાઈબલ ( UDB)માં આંકડાઓ માટે શબ્દોનો ઉપયોગ કરો એક જે માત્ર એક કે બે શબ્દોમાં હોય (નવ, સોળ, ત્રણસો). તેઓ આંકડાઓ માટે અંકનો ઉપયોગ કરે છે જેમાં બેથી વધારે શબ્દો હોય (“૧૩૦”ની જગ્યા એ “એકસો ત્રીસ”).

જ્યારે આદમ૧૩૦ વર્ષનો થયો ત્યારે, તેને પોતાની પ્રતિમા તથા સ્વરૂપ પ્રમાણે દીકરો થયો, અને તેણે તેનું નામ શેથ પાડ્યું. અને શેથનો જન્મ થયા પછી, આદમના દિવસ આઠસો વર્ષ હતા. અને તેને દીકરા દીકરીઓ થયા. અને આદમના સર્વ દહાડા ૯૩૦વર્ષ હતા, અને તે મરી ગયો. (ઉત્પત્તિ ૫:૩-૫ ULB)

ક્રમવાચક સંખ્યાઓ

વર્ણન

બાઈબલમાં મુખ્યત્વે લીસ્ટમાં કોઈના સ્થાનને દર્શાવવા માટે ક્રમવાચક સંખ્યાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

ઈશ્વરે મંડળીમાં કેટલાએકને નીમ્યા છે, પ્રથમ પ્રેરિતોને, બીજી પંક્તિમાં પ્રબોધકોને, ત્રીજા ઉપદેશકોને, પછી ચમત્કારોને. (૧ કરિંથી ૧૨:૨૮અ ULT)

આ કાર્યકર્તાઓનું લીસ્ટ છે જે તેઓના ક્રમ મુજબ ઈશ્વરે મંડળીમાં આપ્યા છે.

અંગ્રેજીમાં ક્રમવાચક સંખ્યાઓ

અંગ્રેજીના મોટાભાગના ક્રમવાચક સંખ્યાઓમાં અંતે સામાન્યતઃ “-th” લગાડવામાં આવે છે.

અંગ્રેજીમાં કેટલીક ક્રમવાચક સંખ્યાઓ તે પેટર્નને અનુસરતી નથી.

આ અનુવાદની સમસ્યા થઇ શકે તેનું કારણ

કેટલીક ભાષાઓમાં લીસ્ટમાંની વસ્તુઓનાં ક્રમને દર્શાવવા માટે વિશેષ સંખ્યાઓ હોતી નથી. તેનો ઉકેલ લાવવા માટે વિવિધ રીતો છે.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

પહેલી ચિઠ્ઠી યહોયારીબની નીકળી, બીજી યદાયાની, ત્રીજી હારીમની, ચોથી સેઓરીમની... ત્રેવીસમીદલાયાની, અને ચોવીસમીમાઆઝ્યાની નીકળી. (૧ કાળવૃતાંત ૨૪: ૭-૧૮ ULT)

લોકોએ ચિઠ્ઠીઓ નાખી અને આપવામાં આવેલ ક્રમ મુજબ આ લોકોમાંનાં દરેક પાસે એક એક આવી.

અને તેમાં તું મૂલ્યવાન પાષણની ચાર હાર જડ. પ્રથમ હારમાં માણેક, પોખરાજ તથા લાલ હોવા જોઈએ. બીજી હારમાં લીલમ, નીલમ, તથા હીરા હોવા જોઈએ. ત્રીજી હારમાં શનિ, અકીક તથા યાકૂત હોવા જોઈએ. ચોથી હારમાં પીરોજ, ગોમેદ તથા યાસપીસ હોવા જોઈએ. તેઓને સોનાના જડાવમાં જડાવવા. (નિર્ગમન ૨૮:૧૭-૨૦ ULT)

આ પાષણનાં ચાર હારનો ઉલ્લેખ કરે છે. પ્રથમ હાર કદાચિત ઉપરની હાર છે, અને ચોથી હાર કદાચિત તળિયાની હાર છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

જો તમારી ભાષામાં ક્રમવાચક સંખ્યાઓ હોય અને તેઓનો ઉપયોગ કરવાથી સાચા ભાવાર્થને પ્રગટ કરી શકાશે, તો તેઓનો ઉપયોગ કરો. જો તેમ નથી, તો અહીં કેટલીક વ્યૂહરચનાઓ ધ્યાનમાં લેવા માટે છે:

(૧) પહેલી વસ્તુ માટે “એક” શબ્દ વાપરો અને બાકીની બધી વસ્તુઓ માટે “બીજી” કે “આગલી” શબ્દ વાપરો.
(૨) વસ્તુઓની કુલ સંખ્યા જણાવો અને ત્યારબાદ તેઓની કે તેઓની સાથે સંકળાયેલ વસ્તુઓની સૂચી તૈયાર કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનાં લાગુકરણનાં દાખલાઓ

(૧) પહેલી વસ્તુ માટે “એક” શબ્દ વાપરો અને બાકીની બધી વસ્તુઓ માટે “બીજી” કે “આગલી” શબ્દ વાપરો.

પહેલી ચિઠ્ઠી યહોયારીબની નીકળી, બીજી યદાયાની, ત્રીજી હારીમની, ચોથી સેઓરીમની... ત્રેવીસમીદલાયાની, અને ચોવીસમીમાઆઝ્યાની નીકળી. (૧ કાળવૃતાંત ૨૪: ૭-૧૮ ULT)

ત્યાં ૨૪ચિઠ્ઠીઓ હતી. પહેલી ચિઠ્ઠી યહોયારીબની નીકળી, બીજી યદાયાની, બીજી હારીમની, બીજી સેઓરીમની... બીજીદલાયાની, અને છેલ્લીમાઆઝ્યાની નીકળી.

ત્યાં ૨૪ ચિઠ્ઠીઓ હતી. પહેલી ચિઠ્ઠી યહોયારીબની નીકળી, આગલી યદાયાની, આગલી હારીમની, આગલી સેઓરીમની... આગલીદલાયાની, અને છેલ્લીમાઆઝ્યાની નીકળી.

અને વાડીને પાણી પાવા સારુ એક નદી એદનમાંથી નીકળી. ત્યાંથી તેના ચાર ફાંટા થયા. પહેલીનું નામ પીશોન, તે આખા હવીલાહ દેશને ઘેરે છે. તે આખા હવીલાહ દેશને ઘેરે છે, જ્યાં સોનું છે. અને તે દેશનું સોનું સારું, ને ત્યાં બદોલાખ તથા અકીક પાષાણ છે. બીજી નદીનું નામ ગીહોન, તે આખા કૂશ દેશને ઘેરે છે. અને ત્રીજીનું નામ હિદ્દેકેલ, તે આશ્શૂર દેશની પૂર્વ તરફ વહે છે. અને ચોથીનું નદીનું નામ ફ્રાત છે. (ઉત્પત્તિ ૨:૧૦-૧૪ ULT)

અને વાડીને પાણી પાવા સારુ એક નદી એદનમાંથી નીકળી. ત્યાંથી તેના ચાર ફાંટા થયા. પહેલીનું નામ પીશોન, તે આખા હવીલાહ દેશને ઘેરે છે. તે આખા હવીલાહ દેશને ઘેરે છે, જ્યાં સોનું છે. અને તે દેશનું સોનું સારું, ને ત્યાં બદોલાખ તથા અકીક પાષાણ છે. આગલી નદીનું નામ ગીહોન, તે આખા કૂશ દેશને ઘેરે છે. અને આગલીનું નામ હિદ્દેકેલ, તે આશ્શૂર દેશની પૂર્વ તરફ વહે છે. અને છેલ્લીનું નદીનું નામ ફ્રાત છે.

(૨) વસ્તુઓની કુલ સંખ્યા જણાવો અને ત્યારબાદ તેઓની કે તેઓની સાથે સંકળાયેલ વસ્તુઓની સૂચી તૈયાર કરો.

પહેલી ચિઠ્ઠી યહોયારીબની નીકળી, બીજી યદાયાની, ત્રીજી હારીમની, ચોથી સેઓરીમની... ત્રેવીસમીદલાયાની, અને ચોવીસમીમાઆઝ્યાની નીકળી. (૧ કાળવૃતાંત ૨૪: ૭-૧૮ ULT)

તેઓએ ૨૪ચિઠ્ઠીઓ નાખી. ચિઠ્ઠીઓ યહોયારીબની, યદાયાની, હારીમની, સેઓરીમની...દલાયાની,અને માઆઝ્યાની નીકળી.

અપૂર્ણાંક

વર્ણન

અપૂર્ણાંક એ એક પ્રકારની સંખ્યા છે જે કોઈ વસ્તુના સમાન ભાગો અથવા લોકો અથવા વસ્તુઓના મોટા જૂથમાં સમાન જૂથોનો સંદર્ભ આપે છે. વસ્તુ અથવા વસ્તુઓનું જૂથ બે કે તેથી વધુ ભાગો અથવા જૂથોમાં વહેંચાયેલું છે, અને અપૂર્ણાંક તે ભાગોને અથવા એકથી વધુ ભાગો અથવા જૂથોનો ઉલ્લેખ કરે છે.

પેયાર્પણ માટે, તમારે તૃતીયાંશહિન જેટલો દ્રાક્ષારસ અર્પણ કરવો. (ગણના ૧૫:૭ ULB)

હિન એ પાત્ર છે કે જેનો ઉપયોગ દ્રાક્ષારસ અને બીજા પ્રવાહીને માપવા માટે કરવામાં આવે છે. તેઓએ હિન પાત્રને ત્રણ સરખા હિસ્સામાં વિભાજીત કરવા વિશે વિચારવાનું હતું અને તે ભાગોમાંથી ફક્ત એક જ ભાગ ભરીને તે અર્પણ કરવાનો હતો.

ત્રીજાભાગના વહાણો નાશ પામ્યા. (પ્રકટીકરણ ૮:૯ ULB)

ત્યાં ઘણા વહાણો હતા. જો આ બધા વહાણોને ત્રણ સરખા જૂથમાં વહેંચવામાં આવે તો, તેમાંનું એક જૂથ નાશ પામ્યું.

અંગ્રેજીમાં મોટાભાગના અપૂર્ણાંકમાં આંકડાને અંતે “-th” ઉમેરવામાં આવે છે.

અંગ્રેજીમાં કેટલાક અપૂર્ણાંક કોઈ શૈલીને અનુસરતા નથી.

કારણ એ છે કે આ અનુવાદનો મુદ્દો છે: કેટલીક ભાષાઓ અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતી નથી. તેઓ માત્ર ભાગો અથવા જૂથો વિશે વાત કરી શકે છે, પરંતુ તેઓ ભાગ કેટલો મોટો છે અથવા સમૂહમાં કેટલા સમાવેશ થાય છે તે જણાવવા માટે અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતાં નથી.

બાઈબલમાંથી ઉદાહરણો

હવે મનાશ્શાના અર્ધકુળને,મુસાએ બાશાનમાં વતન આપ્યું હતું, પણ તેના બીજાઅર્ધભાગને,યહોશુઆએ તેઓના ભાઈઓ સાથે પશ્ચિમમાં યર્દન પાર વતન આપ્યું. (યહોશુઆ ૨૨:૭ ULB)

મનાશ્શાના કુળને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યું હતું. શબ્દસમૂહ “મનાશ્શાનું અર્ધકુળ” એ તેઓમાંના એક જૂથને દર્શાવે છે. શબ્દસમૂહ “બીજો અર્ધભાગ” બીજા જૂથને દર્શાવે છે.

માણસોના ત્રીજા ભાગનેમારી નાખવા માટે જે ચાર દૂતોને નિર્મિત ઘડી, દિવસ, મહિના તથા વર્ષને સારુ તૈયાર રાખેલા હતા, તેઓને છોડવામાં આવ્યા. (પ્રકટીકરણ ૯:૧૫ ULB)

જો બધા લોકોને ત્રણ સરખા ભાગમાં વહેંચવામાં આવે તો, એક જુથમાંની સંખ્યાના લોકોને મારી નાંખવામાં આવશે.

તમારે પણ ચતુર્થાંશહિન દ્રાક્ષારસ પેયાર્પણ તરીકે અર્પણ કરવો. (ગણના ૧૫:૫ ULB)

તેઓએ એવી કલ્પના કરવાની હતી કે જેથી દ્રાક્ષારસના ચાર સરખા ભાગ થાય અને તેમાંથી એક ભાગ તૈયાર કરવાનો હતો.

અનુવાદની વ્યૂહરચના

તમારી ભાષામાં રહેલા અપૂર્ણાંક યોગ્ય અર્થ આપશે, તેનો ઉપયોગ કરવાનું ધ્યાનમાં લો. જો તેમ નથી તો, તમે આ વ્યૂહરચનાઓનો ઉપયોગ કરી શકો છો.

૧. ભાગો અથવા જૂથોની સંખ્યાને કહો કે જે વસ્તુને વિભાજિત કરશે, અને તે પછી ઉલ્લેખ કરવામાં આવેલા ભાગો અથવા જૂથોની સંખ્યા જણાવો. ૧. વજન અને લંબાઈ જેવા માપ માટે, UDB માં ઉપયોગમાં લેવામાં આવેલા યુનિટનો ઉપયોગ કરો જે તમારા લોકો જાણે છે. ૧. માપ માટે, તમારી ભાષામાં જે વપરાય છે તેનો એકવાર ઉપયોગ કરો. તે પ્રમાણે કરવા માટે તમારે એ જાણવાની જરૂર છે કે કેવી રીતે તમારા માપ ગાણિતિક પધ્ધતિ સાથે અને દરેક માપ સાથે સંકડાય છે.

અનુવાદની આ વ્યૂહરચનાના લાગુકરણના ઉદાહરણો

૧. ભાગો અથવા જૂથોની સંખ્યાને કહો કે જે વસ્તુને વિભાજિત કરશે, અને તે પછી ઉલ્લેખ કરવામાં આવેલા ભાગો અથવા જૂથોની સંખ્યા જણાવો.

• ત્રીજા ભાગનો સમુદ્ર લોહીના જેવો લાલ થઇ ગયો(પ્રકટીકરણ ૮:૮ ULB)
  • તે એના જેવું હતું કે તેઓએ સમુદ્રનાત્રણ ભાગમાંવિભાજીત કરેલો હતો, અને સમુદ્રનોએક ભાગલોહી બની ગયો.
• ત્યારે તે ગોધાની સાથે અડધા હિન તેલથી મોહેલા ત્રણ દશાંશએફાહ મેંદાનું ખાધ્યાર્પણ ચઢાવે. (ગણના ૧૫:૯ ULB)
  • ...પછી તમ્રેભાગ પાડવાએફાહ મેંદોદસ ભાગઅને ભાગ પાડવાએક હિન તેલના બે ભાગ. પછી મિશ્ર કરવુંતેઓમાંના ત્રણ ભાગમેંદોએક ભાગતેલ સાથે. ત્યારે તમારે તે ગોધાની સાથે ખાધ્યાર્પણ ચઢાવવું.

૧. માપ માટે, UDBમાં આપવામાં આવેલા માપનો ઉપયોગ કરો. UDBના અનુવાદ્કોએ અગાઉથી જ તે માપને ગાણિતિક પદ્ધતિમાં કેવી રીતે રજૂ કરવા તે નક્કી કર્યું છે.

• શેકેલનો બે તૃતીયાંશ ભાગ (૧ શમુએલ ૧૩:૨૧ ULB)
  • આઠ ગ્રામચાંદી (૧ શમુએલ ૧૩:૨૧ UDB)
• એફાહના ત્રણ દશાંશમેંદોઅડધો હિન તેલસાથે મિશ્ર કરવો. (ગણના ૧૫:૯ ULB)
  • સાડા છ લીટરસારી રીતે દળેલો મેંદોબે લીટરજૈતુન તેલ સાથે મિશ્ર કરવો. (ગણના ૧૫:૯ UDB)

૧. માપ માટે, તમારી ભાષામાં જે વપરાય છે તેનો એકવાર ઉપયોગ કરો. તે પ્રમાણે કરવા માટે તમારે એ જાણવાની જરૂર છે કે ગાણિતિક પધ્ધતિ સાથે તમારા માપ અને દરેક આંકડાને કેવી રીતે સાંકળવા.

• એફાહના ત્રણ દશાંશમેંદોઅડધા હિનતેલ સાથે મિશ્ર કરવો. (ગણના ૧૫:૯, ULB)
  • છ માપદળેલો મેંદોબે માપતેલ સાથે મિશ્ર કરવો.

દશાંશ સંખ્યા

વર્ણન

દશાંશ ચિહ્ન અથવા દશાંશ અલ્પવિરામ, સંખ્યાને એક પૂર્ણ સંખ્યાના ભાગનો ઉલ્લેખ કરે છે તે દર્શાવવા માટે આંકડાની ડાબી બાજુ પર આખો આંકડો ચિહ્નિત છે. ઉદાહરણ તરીકે .1 મીટર એ એક સંપૂર્ણ મીટર નથી પરંતુ મીટરનો માત્ર દશમો ભાગ છે અને .5 મીટર એ પાંચ મીટર નથી, પરંતુ મીટરનો માત્ર પાંચ દશાંશમો ભાગ છે. ૩.૭ મીટર એ મીટરનો ત્રણ અને સાત દશાંશમો ભાગ છે. આવા આંકડાઓનો અનલોકડ ડાયનેમિક બાઈબલ (UDB)માં ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

કેટલાક દેશોમાં લોકો દશાંશ ચિન્હનો ઉપયોગ કરે છે, અને બીજા કેટલાક દેશોમાં લોકો દશાંશ અલ્પવિરામનો ઉપયોગ કરે છે. તેથી જે દેશોમાં દશાંશ અલ્પવિરામનો ઉપયોગ થાય છે તેના અનુવાદકો “૩.૭ મીટર”ને “૩,૭મીટર” એવું લખશે. કેટલીક સંસ્કૃતિમાં લોકો અપૂર્ણાંકો લખવાનું પસંદ કરે છે. (જુઓઅપૂર્ણાંકો)

અનલોકડ ડાયનેમિક બાઈબલ (UDB)માં આંકડાના વિભાગોને દશાંશ કે અપૂર્ણાંક તરીકે લખવામાં આવ્યા છે. જ્યારે તેઓને માપ તરીકે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે જેમ કે, મીટર, ગ્રામ, અને લીટર ત્યારે તેઓને સામાન્ય રીતે દશાંશ તરીકે લખવામાં આવે છે.

UDBમાં દશાંશ આંકડા

કારણ કે આ અનુવાદનો મુદ્દો છે

• જો અનુવાદકો UDB માં ઉપયોગમાં લેવામાં આવેલા પગલાંનો ઉપયોગ કરવા માગે છે, તો તેઓ તેમની સાથે ઉપયોગમાં લેવાયેલી દશાંશ સંખ્યાને સમજી શકશે.
• અનુવાદકોને તે આંકડાને એવી રીતે લખવાની જરૂર છે કે જેથી તેમના વાચકો તેમને સમજે.

બાઈબલમાંથી ઉદાહરણો

સંખ્યાના વિભાગો વિશે જણાવવા માટે, અનલોક્ડ લિટરલ બાઇબલ (ULB) અપૂર્ણાંકોનો ઉપયોગ કરે છે, અને જ્યારે સંખ્યા માપ સાથે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે ત્યારે, અનલોક ડાયનેમિક બાઇબલ (UDB) સંખ્યાને મોટે ભાગે દશાંશ નો ઉપયોગ કરે છે. ULB અને UDB વચ્ચેનો બીજો તફાવત એ છે કે જ્યારે બાઈબલના અંતર, [બાઈબલના વજન], અને [બાઈબલ જથ્થા] માપવા, તેઓ વિવિધ પધ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરે છે, તેથી આ કારણે ULB અને UDB ની સંખ્યાઓ સમાન નથી.

તેઓએ બાવળના લાકડામાંથી કોશ બનાવવાનો હતો. તેની લંબાઈઅઢી હાથ;ને તેની પહોળાઈદોઢ હાથ;ને તેની ઉંચાઈદોઢ હાથની હોય. (નિર્ગમન ૨૫:૧૦ ULB)

ULB “અર્ધ” અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરે છે. તેને દશાંશમાં પણ લખી શકાય: .૫.

લોકોને કહે કે તેઓ બાવળના લાકડામાંથી પવિત્ર કોશ બનાવે. તે એક મીટરલાંબો, ૦.૭ મીટર પહોળો, અને ૦.૭મીટરઉંચો બનાવે. (નિર્ગમન ૨૫:૧૦ UDB)

UDB ૦.૭ના દશાંશનો ઉપયોગ કરે છે. તે સાત દશાંશ બરાબર છે.

અઢી હાથ એટલે આશરે એક મીટર.

દોઢ હાથ એટલે આશરે .૭મીટર કે મીટરનો સાત દશાંશમો ભાગ.

અનુવાદની વ્યૂહરચના

• નક્કી કરો કે તમે માત્ર દશાંશ, અપૂર્ણાંક કે બંનેના સંયોજનનો ઉપયોગ કરવા માગો છો.
• નક્કી કરો કે તમે ULBના કે UDBના કે અન્ય કોઈ માપનો ઉપયોગ કરવા માગો છો.
• જો તમે ULBના અપૂર્ણાંક અને માપનો ઉપયોગ કરવાનું નક્કી કરો છો તો, આંકડાઓ અને માપનો ULB મુજબ અનુવાદ કરો.
• જો તમે UDBના દશાંશ અને માપનો ઉપયોગ કરવાનું નક્કી કરો છો તો, આંકડાઓ અને માપનો UDB મુજબ અનુવાદ કરો.

૧. જો તમે ULBમાં દશાંશ અને માપનો ઉપયોગ કરવાનું નક્કી કરો છો તો, તમારે ULBના અપૂર્ણાંકને દશાંશમાં ફેરવવાની જરૂર છે. ૧. જો તમે UDBમાં અપૂર્ણાંક અને માપનો ઉપયોગ કરવાનું નક્કી કરો છો તો, તમારે UDBના દશાંશને અપૂર્ણાંકમાં ફેરવવાની જરૂર છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાના લાગુકરણના ઉદાહરણો

૧. જો તમે ULBમાં દશાંશ અને માપનો ઉપયોગ કરવા માગો છો તો, તમારે અપૂર્ણાંકને દશાંશમાં ફેરવવાની જરૂર છે.

• ત્રણ દશાંશ એફાહમેંદો તથા ખાધ્યાર્પણને માટે એક માપ તેલ લે. (લેવીય ૧૪:૧૦ ULB)
  • “૦.૩ એફાહમેંદો તથા ખાધ્યાર્પણને માટેએક માપ તેલ લે.”

૧. જો તમે UDBમાં અપૂર્ણાંક અને માપનો ઉપયોગ કરવાનું નક્કી કરો છો તો, તમારે UDBના દશાંશને અપૂર્ણાંકમાં ફેરવવાની જરૂર છે.

• આશરે ૬.૫ લીટરમેંદાનું અર્પણ, જૈતુન તેલ સાથે મિશ્ર કરીને, અર્પણ કરવા માટે, અને આશરે એક તૃતીયાંશ લીટરજૈતુન તેલ.(લેવીય ૧૪:૧૦ UDB)
  • “સાડા છ લીટરમેંદાનું અર્પણ, જૈતુન તેલ સાથે મિશ્ર કરીને, અર્પણ કરવા માટે, અને આશરેએક તૃતીયાંશ લીટરજૈતુન તેલ.”

સાંકેતિક પગલું

વર્ણન

સાંકેતિક પગલું એક એવી બાબત છે જેને કોઈ વ્યક્તિ કોઈ એક વિશેષ વિચારને પ્રગટ કરવા માટે કરે છે. દાખલા તરીકે, અમુક સંસ્કૃતિઓમાં લોકો “હા” બોલવા માટે તેઓના માથાને ઉપર નીચે હલાવે છે અથવા “ના” બોલવા માટે તેઓના માથાંને એકબાજુથી બીજે બાજુ હલાવે છે. સાંકેતિક પગલાં સર્વ સંસ્કૃતિઓમાં સમાન ભાવાર્થ પ્રગટ કરતા નથી. બાઈબલમાં, કેટલીકવાર લોકો સાંકેતિક પગલાં ભરે છે અને કેટલીકવાર તેઓ માત્ર સાંકેતિક પગલાંઓનો ઉલ્લેખ જ કરે છે.

સાંકેતિક પગલાંનાં દાખલાઓ

• અમુક સંસ્કૃતિઓમાં લોકો જ્યારે મળે ત્યારે તેઓ મિત્રતા રાખવાની ઈચ્છા રાખે છે તે પ્રગટ કરવા માટે હાથ મિલાવે છે.
• અમુક સંસ્કૃતિઓમાં લોકો જયારે મળે ત્યારે એકબીજા પ્રત્યે આદર પ્રગટ કરવા માટે નમી જાય છે.

આ અનુવાદની એક સમસ્યા થઇ શકે તેનું કારણ

કોઈ એક પગલાનો કોઈ સંસ્કૃતિમાં કોઈ મતલબ નીકળતો હોય પરંતુ બીજી સંસ્કૃતિમાં તે જ કાર્યનો કોઈ બીજો મતલબ નીકળતો હોય અથવા તેનો કોઈ મતલબ જ ના થતો હોય એવું પણ બની શકે. દાખલા તરીકે, અમુક સંસ્કૃતિઓમાં, આંખોની ભ્રમરો ઊંચે ઉઠાવવાનો અર્થ “હું નવાઈ પામ્યો છું” થશે અથવા “તેં શું કહ્યું ?” થશે. પણ બીજી સંસ્કૃતિઓમાં તેનો અર્થ “હા” થશે.

બાઈબલમાં, લોકો એવા કામો કરતા જેઓનો તેઓની સંસ્કૃતિઓમાં વિશેષ અર્થ થતો હતો. જયારે આપણે બાઈબલ વાંચીએ ત્યારે કોઈના કહેવાનો ભાવાર્થ શો હતો તે કદાચ આપણે સમજી ના શકીએ જો આપણે આજની આપણી પોતાની સંસ્કૃતિ પર આધાર રાખીને તે પગલાંનો ખુલાસો કરવાની કોશિષ કરીએ તો.

બાઈબલમાં રહેલા લોકોપ જયારે સાંકેતિક પગલાંનો ઉપયોગ કરતા હતા ત્યારે તેઓના કહેવાનો ભાવાર્થ શો હતો તે તમારે(અનુવાદકે) જાણવાની જરૂરત છે. જો તમારા પોતાની સંસ્કૃતિમાં કોઈ પગલાંનો અર્થ એક સરખો થતો નથી તો તે પગલાંનો ભાવાર્થ શો હતો તે મુજબ અનુવાદ કરવાનો કોઈ ઉપાય તમારે શોધી કાઢવો.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

જુઓ, યાઈર નામે એક માણસ આવ્યો, તે સભાસ્થાનનો અધિકારી હતો. તેણે ઈસુને પગે પડીને તેને વિનંતી કરી કરી કે મારે ઘેર આવ. (લૂક ૮:૪૧ ULT)

સાંકેતિક પગલાનો અર્થ: ઇસુ પ્રત્યે મોટો આદર દર્શાવવા માટે તેણે એવું કર્યું.

જુઓ, હું બારણા આગળ ઊભો રહીને ઠોકું છું; જો કોઈ મારી વાણી સાંભળીને બારણું ઉઘાડશે, તો હું તેની પાસે માંહે આવીને તેની સાથે જમીશ, ને તે મારી સાથે જમશે. (પ્રકટીકરણ ૩:૨૦ ULT)

સાંકેતિક પગલાનો અર્થ: તેઓના ઘરમાં તેઓને આવકારવા દેવા લોકો કોઈની પાસેથી અપેક્ષા રાખતા ત્યારે, તેઓ દરવાજા પાસે ઊભા રહેતા અને તેને ઠોકતાં.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

જો લોકો ખરી રીતે સમજી જાય કે બાઈબલમાં રહેલા લોકો માટે સાંકેતિક પગલાંનો ભાવાર્થ શો હતો તો તેનો ઉપયોગ કરવા વિષે વિચાર કરો. જો તેમ નથી, તો તેનો અનુવાદ કરવા માટે અહીં કેટલીક વ્યૂહરચનાઓ આપવામાં આવી છે.

(૧) વ્યક્તિએ શું કર્યું અને તે કામ તેણે કેમ કર્યું તે જણાવો.
(૨) વ્યક્તિએ શું કર્યું તે ન જણાવો, પરંતુ તેનો ભાવાર્થ શો હતો તે જણાવો.
(૩) એક સરખો અર્થ થાય એવા કોઈ પગલાનો તમારી પોતાની ભાષામાંથી ઉપયોગ કરો. તે મુજબ માત્ર કાવ્ય, દ્રષ્ટાંતો, અને ઉપદેશો માટે કરો. ત્યાં કોઈ એક વ્યક્તિ હકીકતમાં હાજર હતો જેણે કોઈ એક વિશેષ પગલું ભર્યું છે તો તે કામ કરશો નહિ.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના લાગુકરણનાં દાખલાઓ

(૧) વ્યક્તિએ શું કર્યું અને તે કામ તેણે કેમ કર્યું તે જણાવો.

અને ઈસુના પગે પડીને (લૂક ૮:૪૧ ULT)

યાઈર ઈસુના પગો પાસે પગે પડયો કે જેથી તેમના પ્રત્યે તે કેવો મોટો આદર રાખે છે તે દર્શાવી શકાય.

જુઓ, હું બારણા આગળ ઊભો રહીને ઠોકું છું. (પ્રકટીકરણ ૩:૨૦ ULT)

જુઓ, હું બારણા પાસે ઊભો છું ને તેને ઠોકું છું, ને મને માંહે આવવા દેવા કહું છું.

(૨) વ્યક્તિએ શું કર્યું તે ન જણાવો, પરંતુ તેનો ભાવાર્થ શો હતો તે જણાવો.

અને ઈસુના પગે પડીને (લૂક ૮:૪૧ ULT)

યાઈરે ઇસુ માટે મોટો આદર પ્રગટ કર્યો.

જુઓ, હું બારણા આગળ ઊભો રહીને ઠોકું છું. (પ્રકટીકરણ ૩:૨૦ ULT)

જુઓ, હું દરવાજા પાસે ઊભો છું ને મને માંહે આવવા દો.

(૩) એક સરખો અર્થ થાય એવા કોઈ પગલાનો તમારી પોતાની ભાષામાંથી ઉપયોગ કરો.

અને ઈસુના પગે પડીને (લૂક ૮:૪૧ ULT) – યાઈરે આ પગલું કરી દીધું હોવાને લીધે તમારી પોતાની સંસ્કૃતિમાં આ પગલાંના સ્થાને બીજું કોઈ પગલું લખવાની જરૂરત નથી.

જુઓ, હું બારણા આગળ ઊભો રહીને ઠોકું છું. (પ્રકટીકરણ ૩:૨૦ ULT) - ઇસુ કોઈ એક વાસ્તવિક દરવાજા પાસે ઊભા નહોતા. તેના બદલે, લોકો સાથે એક સંબંધ રાખવાની તેમની ઈચ્છા વિષે તે બોલી રહ્યા હતા. કોઈના ઘરમાં પ્રવેશ કરવા માટે કોઈ વ્યક્તિ પોતાનું ગળું ખોંખારે એવા નરમાશ ભર્યા શબ્દો અમુક સંસ્કૃતિઓમાં તમે ઉપયોગ કરી શકો.

જુઓ, હું દરવાજા પાસે ઊભો રહીને ખોંખારૂ છું.

શબ્દાલંકાર

વાણીના આંકડા વિશેષ અર્થો છે જે તેમના વ્યક્તિગત શબ્દોના અર્થ તરીકે નથી. બોલવાના આંકડામાં ભિન્ન ભાષાઓ હોય છે. આ પાનું બાઇબલમાં ઉપયોગમાં લેવાતા કેટલાક લોકોની યાદી આપે છે અને તે વ્યાખ્યાયિત કરે છે.

વ્યાખ્યાઓ

વાણીનાં આંકડા બિન-શાબ્દિક રીતે શબ્દોનો ઉપયોગ કરતા શબ્દો છે. એટલે કે, વાણીના અર્થનું અર્થ એ નથી કે તેના શબ્દોના વધુ સીધી અર્થ. અર્થનું ભાષાંતર કરવા માટે, તમારે વાણીના આંકડા ઓળખી કાઢવાની અને સ્રોત ભાષામાં વાણીનો અર્થ શું છે તે જાણવાની જરૂર છે. અર્થલનું ભાષાંતર કરવા માટે, તમે વાણીના આંકડાને ઓળખો અને સ્રોત ભાષામાં વાણીના અર્થ શું છે તે જાણવાની જરૂર છે.

પ્રકાર

નીચે સૂચિબદ્ધ વિવિધ પ્રકારના આંકડાઓ છે. જો તમને વધારાની માહિતી જોઇતી હોય તો ફક્ત દરેક વક્તવ્ય માટે વ્યાખ્યાઓ, ઉદાહરણો અને વિડીયો ધરાવતી પૃષ્ઠ પર નિર્દેશિત કરવા માટેના રંગીન શબ્દને ક્લિક કરો.

• [એપોસ્ટ્રોફ]- એક એપોસ્ટ્રોફી વાણીનો એક આંકડો છે જેમાં સ્પીકર કોઈ એવા વ્યક્તિને સીધી રીતે સંબોધિત કરે છે કે જે ત્યાં ન હોય, અથવા તે વસ્તુને સંબોધિત કરે છે જે કોઈ વ્યક્તિ નથી.
• Doublet- એક ડબ્લેટ શબ્દોનો એક જોડ અથવા ખૂબ ટૂંકા શબ્દસમૂહો છે જેનો અર્થ એ જ વસ્તુ છે અને તેનો ઉપયોગ એક જ શબ્દસમૂહમાં થાય છે. બાઇબલમાં, કવિતા, ભવિષ્યવાણી અને ઉપદેશોમાં ઘણીવાર ડબ્લેટનો ઉપયોગ થાય છે.
• સૌમ્યોક્તિ- એક સૌમ્યોક્તિ એ કંઈક ઉલ્લેખ કરતી હળવા અથવા નમ્ર રીત છે જે અપ્રિય અથવા મૂંઝવતી છે. તેનો હેતુ લોકો જે સાંભળે છે અથવા વાંચે છે તે વાંધાજનક ટાળવા છે.
• હેન્ડિડેઝ- હેન્ડિડેઝમાં એક વિચાર "અને," સાથે જોડાયેલા બે શબ્દો સાથે વ્યક્ત કરવામાં આવે છે, જ્યારે એક શબ્દનો ઉપયોગ અન્યને સુધારવા માટે કરી શકાય છે.
• હાયપરબોઇલ- એક હાયપરબોલે એ ઇરાદાપૂર્વકનું અતિશયોક્તિ છે જેનો ઉપયોગ સ્પીકરની લાગણી અથવા કંઈક વિશે અભિપ્રાયને દર્શાવવા માટે થાય છે.
• રૂઢિપ્રયોગ- એક રૂઢિપ્રયોગ એ શબ્દોનો સમૂહ છે જેનો અર્થ એ થાય છે કે જે વ્યક્તિના શબ્દોના અર્થોથી શું સમજશે.
• વક્રોક્તિ- વક્રોક્તિ વાણીનો એક આંકડો છે જેમાં સ્પીકરનો સંપર્ક કરવો તેવો અર્થ એ છે કે ખરેખર શબ્દોના શાબ્દિક અર્થની વિરુદ્ધ છે.
• લિટૉટ્સ- લિટૉટ્સ એ કોઈ વિપરીત અભિવ્યક્તિને નકારવાથી બનાવેલી કંઇક અંગે ભારયુક્ત નિવેદન છે.
• મેરિઝમ- મેરિઝમ એ વાણીનું આકૃતિ છે જેમાં કોઈ વ્યક્તિ તેના કેટલાક ભાગોને સૂચિબદ્ધ કરીને અથવા તેના બે અત્યંત ભારે ભાગોથી બોલી શકે છે.
• મેટાપાર- એક રૂપક એક આકૃતિ છે જેમાં એક ખ્યાલ અન્ય, બિનસંબંધિત ખ્યાલની જગ્યાએ ઉપયોગમાં લેવાય છે. આ સાંભળનારને આમંત્રણ આપે છે કે જે અસંબંધિત વિચારો સામાન્ય છે. એટલે કે, રૂપક બે અસંબંધિત વસ્તુઓ વચ્ચેની ગર્ભિત સરખામણી છે.
• મેટેનીમી- મેટેનીમી એ વાણીનો એક આંકડો છે જેમાં કોઈ વસ્તુ અથવા વિચારને તેના પોતાના નામે નથી કહેવામાં આવે છે, પરંતુ તેની સાથે સંકળાયેલું કંઈક નામ છે. એક ઉપનિષદ એક શબ્દ અથવા શબ્દસમૂહ છે જેની સાથે તે સંકળાયેલું છે તેની અવેજી તરીકે વપરાય છે.
• સમાંતરણ- સમાંતરણમાં બે વાક્યો અથવા કલમો જે માળખું અથવા વિચારમાં સમાન હોય છે. તે સમગ્ર હીબ્રુ બાઇબલમાં જોવા મળે છે, મોટે ભાગે ગીતશાસ્ત્ર અને નીતિવચનોનાં પુસ્તકોની કવિતામાં.
• [પર્સનટીફિકેશન]- વ્યક્તિત્વ એક આકૃતિ છે જેમાં મનુષ્યને કોઈ વિચાર અથવા કોઈ વસ્તુ આપવામાં આવી નથી, જેમ કે તે એક વ્યક્તિ છે અને તે લોકો કરી શકે છે અથવા જે લોકોનાં ગુણો છે તે કરી શકે છે.
• આગાહીયુક્ત ભૂતકાળ- આગાહીયુક્ત ભૂતકાળ એ એક સ્વરૂપ છે કે જે અમુક ભાષાઓ ભવિષ્યના સમયમાં બનનારી વસ્તુઓનો સંદર્ભ આપે છે. આ પ્રસંગે કેટલીકવાર બતાવવામાં આવે છે કે આ ઘટના ચોક્કસપણે થશે.
• [અલંકારિક પ્રશ્ન]- અલંકારિક પ્રશ્ન એવો પ્રશ્ન છે જેનો ઉપયોગ માહિતી સિવાય અન્ય કોઈ વસ્તુ માટે થાય છે. ઘણીવાર તે વિષય અથવા સાંભળનાર પ્રત્યે સ્પીકરનો અભિગમ દર્શાવે છે ઘણીવાર તેનો ઉપયોગ ઠપકો અથવા ઠપકો માટે કરવામાં આવે છે, પરંતુ કેટલીક ભાષાઓમાં અન્ય હેતુઓ પણ છે.
• સિમિલ- એક સિમ્યુલેશન બે વસ્તુઓની સરખામણી છે જે સામાન્ય રીતે સમાન ન હોવાનું માનવામાં આવે છે. તે એક વિશિષ્ટ લક્ષણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે જે બે વસ્તુઓની સમાન હોય છે, અને તેમાં શબ્દો જેવા કે "જેમ," "તરીકે" અથવા "કરતા" જેવા શબ્દોનો સમાવેશ સ્પષ્ટ છે.
• સાયનેસ્કડોચે- સિનેકડોચે વાણીનો આંકડો છે જેમાં 1) કોઈ વસ્તુના એક ભાગનું નામ સંપૂર્ણ વસ્તુનો સંદર્ભ આપવા માટે વપરાય છે, અથવા 2) સંપૂર્ણ વસ્તુનું નામ નો સંદર્ભ આપવા માટે વપરાય છે તે માત્ર એક ભાગ.

લુપ્તાશર સંબોધન, મૃત કે ગેરહાજર વ્યક્તિ કે વસ્તુને ઉદ્દેશીને કરેલું સંબોધન, ઉદ્ગાર સંબોધન

વર્ણન

એપોસ્ટ્રોફી એક અલંકારિક ભાષાપ્રયોગ છે જેમાં વક્તા તેના શ્રોતાઓ તરફથી તેનું ધ્યાન હટાવી લઈને કોઈ એક એવી વ્યક્તિ કે વસ્તુની સાથે વાતચીત કરે છે જેના વિષે તે જાણે છે કે તે તેને સાંભળી શકનાર નથી. તે વ્યક્તિ અથવા વસ્તુ વિષે ઘણી મજબૂતાઈથી તેના સંદેશ અથવા લાગણીને પ્રગટ કરવા માટે તે આવું કરે છે.

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

ઘણી ભાષાઓ એપોસ્ટ્રોફીનો ઉપયોગ કરતી નથી, અને વાંચકો તેને લીધે મૂંઝવણમાં પડી શકે. તેઓને કદાચ નવાઈ લાગે કે વકતા કોની સાથે વાતચીત કરી રહ્યો છે, અથવા તેઓ કદાચ વિચાર કરે કે જેઓ તેને સાંભળી ન શકે એવી વસ્તુઓ અથવા લોકોની સાથે વાતચીત કરનાર વકતા ઘેલો થઇ ગયો છે.

બાઈબલમાંથી દાખલાઓ

ગિલ્બોઆના પર્વતો, તમારા પર ઝાકળ કે વરસાદ ન પડો. (૨ શમુએલ ૧:૨૧અ ULT)

રાજા શાઉલની ગિલ્બોઆના પર્વતો પર કતલ કરવામાં આવી હતી, અને તેના વિષે દાઉદે એક વિલાપ ગીત લખ્યું હતું. તે કેટલો ઉદાસ હતો તેને દર્શાવવા માટે તેઓ પર ઝાકળ કે વરસાદ ન પડે એવી તે ઇચ્છા રાખે છે એવું તે પર્વતોને કહે છે.

યરૂશાલેમ, યરૂશાલેમ, પ્રબોધકોને મારી નાખનાર તથા તારી પાસે મોકલેલાઓને પથ્થરે મારનાર. (લૂક ૧૩:૩૪અ ULT )

તેમના શિષ્યો અને ફરોશીઓનાં જૂથની સમક્ષ યરૂશાલેમનાં લોકો માટે ઇસુ તેમની લાગણીઓ પ્રગટ કરી રહ્યા હતા. જાણે તેમાંના લોકો તેમને સાંભળી રહ્યા હોય તે રીતે યરૂશાલેમની સાથે સીધી રીતે વાતચીત કરીને ઈસુએ પ્રગટ કર્યું કે કેટલી ગહનતાથી તે તેઓની કાળજી રાખતા હતા.

યહોવાના વચનથી તેણે વેદી સામે પોકારીને કહ્યું: “વેદી,વેદી! યહોવા આમ કહે છે કે, ‘જો, ... તેઓ તારા પર માણસનાં હાડકાં બાળશે.’” (૧ રાજા ૧૩:૨ ULT)

જાણે વેદી તેને સાંભળી શકતી હોય એવી રીતે ઈશ્વરભકતે વાત કરી, પરંતુ હકીકતમાં વેદીની પાસે ઊભેલો રાજા તેને સાંભળે એવો ઈરાદો તે રાખીને બોલે છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

એપોસ્ટ્રોફી જો તમારી ભાષામાં સહજ લાગતું હોય અને ભાવાર્થ સાચો મળતો હોય તો તેને ઉપયોગ કરવાની તકેદારી રાખો. પરંતુ આ મુજબનો ભાષાપ્રયોગ તમારા લોકોને માટે મૂંઝવણ ઊભી કરનાર હોય તો, તેને સાંભળનાર લોકોની સાથે વકતાને એવી રીતે બોલવા દો કે જાણે તેને સાંભળી ન શકનાર લોકો કે વસ્તુ વિષે તેનો સંદેશ અથવા લાગણીઓ તે તેઓને જણાવી રહ્યો હોય.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાનાં લાગુકરણના દાખલાઓ

યહોવાના વચનથી તેણે વેદી સામે પોકારીને કહ્યું: “વેદી,વેદી! યહોવા આમ કહે છે કે, ‘જો, ... તેઓ તારા પર માણસનાં હાડકાં બાળશે.’” (૧ રાજા ૧૩:૨ ULT)

તેણે વેદી વિષે આ પ્રમાણે કહ્યું: ‘ “યહોવા વેદી વિષે આમ કહે છે. ‘જો, ... તેના પર તેઓ લોકોનાં હાડકાં બાળશે.’”

ગિલ્બોઆના પર્વતો, તમારા પર ઝાકળ કે વરસાદ ન પડો. (૨ શમુએલ ૧:૨૧અ ULT)

આ ગિલ્બોઆના પર્વતો વિષે જણાવું તો, તેઓ પર ઝાકળ કે વરસાદ ન પડો.

બેવડું/બમણાં

વર્ણન

અમે “બમણા” શબ્દનો ઉપયોગ બે શબ્દો અથવા શબ્દસમુહો માટે કરીએ છીએ જે એકસાથે ઉપયોગમાં લેવાય છે અને કાંતો સમાન બાબતનો અર્થ સૂચવે છે અથવા તે જ બાબતની ખૂબ નજદીકતાનો અર્થ સૂચવે છે. મોટાભાગે તે "અને" શબ્દથી જોડાયેલા હોય છે. હેન્ડિઆડીઝ (એક જ ખ્યાલની બે શબ્દો દ્વારા રજૂઆત જેને "અને" દ્વારા જોડવામાં આવ્યા હોય) જેમાં શબ્દોમાંના એક શબ્દ બીજાને સુધારે છે, તેનાથી વિપરીત અહીં બમણામાં બે શબ્દો અથવા વાક્યો સમાન હોય છે અને ભાર મૂકવા માટે અથવા એક વિચારની તીવ્રતાને રજૂ કરવા માટે, જે બે શબ્દો અથવા શબ્દસમૂહો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવી છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે તેના કારણો

કેટલીક ભાષાઓમાં લોકો બમણા શબ્દોનો ઉપયોગ કરતાં નથી. અથવા તેઓ બમણાનો ઉપયોગ કરે, પરંતુ ફક્ત કોઈ ખાસ સ્થિતિઓમાં જ, તેથી બમણાનો કેટલીક કલમોમાં તેઓની ભાષામાં કોઈ અર્થ નીકળતો નથી. લોકો વિચારે કે આ કલમ બે ખ્યાલો અથવા ક્રિયાઓનું વર્ણન કરે છે, જ્યારે તે એક જ ખ્યાલ કે ક્રિયાનું વર્ણન કરતું હોય. આ કિસ્સામાં, અનુવાદકોએ બે શબ્દો દ્વારા વ્યક્ત કરેલા અર્થને વ્યક્ત કરવા માટે બીજો કોઈ માર્ગ શોધવાની જરૂર પડી શકે છે.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

તેમના રાજ્યમાં એક પ્રજાના લોકો બીજી પ્રજાઓના લોકો વચ્ચે વિખેરાયેલા અને પ્રસરેલા છે. (એસ્થર ૩:૮ યુ.એલ.ટી.)

રેખાંકિત કરેલા શબ્દોનો અર્થ સમાન થાય છે. એક સાથે તેઓનો અર્થ થાય છે કે લોકો પ્રસરેલા હતા.

… તેણે પોતાના કરતાં ન્યાયી અને વધુ સારા બે માણસો પર હુમલો કર્યો… (૧ રાજાઓ ૨:૩૨ યુ.એલ.ટી.)

તેનો મતલબ છે કે તેઓ તેના કરતાં “ઘણાં વધારે ન્યાયી” હતાં.

તમે જૂઠી અને છેતરામણી વાતો કહેવાની તૈયારી કરી રાખી છે (દાનિયેલ ૨:૯  યુ.એલ.ટી.)

તેનો મતલબ છે કે તેઓએ “ઘણી જૂઠી વાતો કહેવા” તૈયારી કરી હતી, જે વાત કહેવાની બીજી રીત છે કે લોકોને છેતરવાનો તેઓએ નિર્ધાર કર્યો હતો.

… ઘેટાંના જેવા નિષ્કલંક અને નિર્દોષ. (૧ પિતર ૧:૧૯ યુ.એલ.ટી.)

તેનો મતલબ છે કે તે કોઇપણ ખોડખાંપણ વિનાના ઘેટાંના જેવા હતા - એક પણ કલંક વગરના હતાં.

અનુવાદ વ્યૂહરચનાઓ

જો બે શબ્દો કુદરતી છે અને તમારી ભાષામાં યોગ્ય અર્થ કરે છે, તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું ધ્યાનમાં લો. જો નહિ તો, આ વ્યૂહરચનાઓને ધ્યાનમાં લો.

૧. તે શબ્દોમાંથી એક જ શબ્દનો અથવા શબ્દસમૂહનો અનુવાદ કરો.

૨. જો તે બે શબ્દોનો ઉપયોગ અર્થને વધુ સારો બનાવવા થાય છે, તે શબ્દોમાંથી અથવા શબ્દસમૂહમાંથી એકનું અનુવાદ કરો અને એક શબ્દ ઉમેરો જે તેને વધુ સાર્થક કરે જેમ કે “ખૂબ જ” અથવા “મહાન” અથવા “ઘણાં.”

૩. જો તે બે શબ્દોનો ઉપયોગ અર્થને વધુ સારો બનાવવા અથવા અર્થ પર ભાર મૂકવા થાય છે, તમારી ભાષાના માર્ગોમાંથી કોઈ માર્ગ પસંદ કરો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓનું લાગુકરણ

૧. તે શબ્દોમાંથી એક જ શબ્દનો અનુવાદ કરો.

• તમે જૂઠા અને છેતરામણાણી શબ્દો તૈયાર કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે (દાનિયેલ ૨:૯ યુ.એલ.ટી.)
  • “તમે જૂઠી વાતો કહેવાની તૈયારી કરી રાખી છે.”

૨. જો તે બે શબ્દોનો ઉપયોગ અર્થને વધુ સારો બનાવવા થાય છે, તે શબ્દોમાંથી એકનું અનુવાદ કરો અને એક શબ્દ ઉમેરો જે તેને વધુ સાર્થક કરે જેમ કે “ખૂબ જ” અથવા “મહાન” અથવા “ઘણાં.”

• તેમના રાજ્યમાં એક પ્રજાના લોકો બીજી પ્રજાઓના લોકો વચ્ચે વિખેરાયેલા અને પ્રસરેલા છે. (એસ્થર ૩:૮ યુ.એલ.ટી.)
  • “તેમના રાજ્યમાં એક પ્રજા ખૂબ પ્રસરેલી હતી.”

૩. જો તે બે શબ્દોનો ઉપયોગ અર્થને વધુ સારો બનાવવા અથવા અર્થ પર ભાર મૂકવા થાય છે, તમારી ભાષાના માર્ગોમાંથી કોઈ માર્ગ પસંદ કરો.

• ઘેટાંના જેવા નિષ્કલંક અને નિર્દોષ… (૧ પિતર ૧:૧૯ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                                                                             અંગ્રેજી અહીં “કોઈપણ” અને “બધા પણ” ભાર મૂકી શકે છે.                                                                                                                                                                        “…ઘેટાંના જેવા કોઈપણ કલંક વિનાના…”

સૌમ્યોક્તિ

સૌમ્યોક્તિ એ અપ્રિય, શરમજનક અથવા સામાજિક રીતે અસ્વીકાર્ય, જેમ કે મૃત્યુ અથવા સામાન્ય રીતે ખાનગીમાં કરવામાં આવતી પ્રવૃત્તિઓનો ઉલ્લેખ કરવાની હળવી અથવા નમ્ર રીત છે.

… તેઓએ શાઉલ અને તેના પુત્રોને ગિલ્બોઆ પર્વત પર પડેલા જોયા. (1 કાળવૃત્તાંત 10:8b ULT)

આનો અર્થ એ થયો કે શાઊલ અને તેના પુત્રો “મૃત્યુ પામ્યા” હતા. તે એક સૌમ્યોક્તિ છે કારણ કે મહત્વની બાબત એ નથી કે શાઉલ અને તેના પુત્રો પડી ગયા હતા પરંતુ તેઓ મૃત્યુ પામ્યા હતા. કેટલીકવાર લોકો મૃત્યુ વિશે સીધી વાત કરવાનું પસંદ કરતા નથી કારણ કે તે અપ્રિય છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

અલગ અલગ ભાષાઓ અલગ અલગ સૌમ્યોક્તિઓનો ઉપયોગ કરે છે. જો લક્ષ્ય ભાષામાં, સ્રોત ભાષા જેવી જ સૌમ્યોક્તિનો ઉપયોગ થતો નથી, તો વાચકો તેનો અર્થ શું થાય છે તે સમજી શકશે નહીં અને તેઓ માની લઇ શકે છે કે શબ્દોનો જે વાસ્તવિક અર્થ છે તે જ બાબત લેખક કહેવા માંગે છે

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

… જ્યાં એક ગુફા હતી. શાઉલ તેના પગ ઢાંકવા અંદર ગયો. (1 શમુએલ 24:3b ULT)

અસલ સાંભળનારાઓ સમજી ગયા હશે કે શાઉલ ગુફાનો શૌચાલય તરીકે ઉપયોગ કરવા ગયો હતો, પરંતુ લેખક તેમની લાગણીઓને દુભાવવા અથવા વિચલિત કરવાનું ટાળવા માંગતા હતા, તેથી તેમને સ્પષ્ટ રીતે કહ્યું ન હતું કે શાઉલે શું કર્યું અથવા તેણે ગુફામાં શું છોડી દીધું.

પરંતુ મરિયમે દેવદૂતને કહ્યું, "આ કેવી રીતે થશે, કારણ કે મેં કોઈ માણસને જાણ્યો નથી?" (લુક 1:34 ULT)

મરિયમ એ સૌમ્યોક્તિનો ઉપયોગ શાલીનતા દર્શવવા, કરતા કહે છે કે તેણીએ ક્યારેય કોઈ પુરુષ સાથે શારીરિક સંબંધ બાંધ્યો નથી.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

જો સૌમ્યોક્તિ સ્વાભાવિક હશે અને તમારી ભાષામાં યોગ્ય અર્થ આપી શકે છે તો, તેનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારો. જો નહિં, તો અહીં બીજા વિકલ્પો છે:

(1) તમારી પોતાની સંસ્કૃતિમાં ઉપયોગમાં લેવાતી સૌમ્યોક્તિનો ઉપયોગ કરો.
(2) માહિતીને જો લાગણીને ઠેસ પહોંચતી ન હોય તો સૌમ્યોક્તિ વિના સ્પષ્ટપણે જણાવો.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) તમારી પોતાની સંસ્કૃતિમાંથી સૌમ્યોક્તિનો ઉપયોગ કરો.

… જ્યાં એક ગુફા હતી. શાઉલ તેના પગ ઢાંકવા અંદર ગયો. (1 શમુએલ 24:3b ULT) — કેટલીક ભાષાઓ આના જેવા સૌમ્યોક્તિનો ઉપયોગ કરી શકે છે:

“…જ્યાં એક ગુફા હતી. શાઉલ ખાડો ખોદવા” ગુફામાં ગયો
“…જ્યાં એક ગુફા હતી. શાઉલ એકાંત ગાળવા માટે ગુફામાં ગયો"

પરંતુ મરિયમે દેવદૂતને કહ્યું, "આ કેવી રીતે થશે ? કારણ કે મેં કોઈ માણસને જાણ્યોનથી. " (લુક 1:34 ULT)

પરંતુ મરિયમે દેવદૂતને કહ્યું, "આ કેવી રીતે થશે, કારણ કે હું પુરુષ સાથે સુતી નથી?"

(2) માહિતીને જો લાગણીને ઠેસ પહોંચતી ન હોય તો સૌમ્યોક્તિ વિના સ્પષ્ટપણે જણાવો.

તેઓએ શાઉલ અને તેના પુત્રોને ગિલ્બોઆ પર્વત પર પડેલા જોયા. (1 કાળવૃત્તાંત 10:8b ULT)

"તેઓએ શાઉલ અને તેના પુત્રોને ગીલ્બોઆ પર્વત પર મૃત્યુ પામેલા જોયા."

સંયોજકો

વર્ણન

જ્યારે વક્તા બે શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને એક વિચારને વ્યક્ત કરે છે જે “અને” થી જોડાયેલા હોય છે, તેને “સંયોજકો/હેન્ડીડેઝ” કહેવામાં આવે છે. સંયોજકો/હેન્ડીડેઝમાં, બે શબ્દો સાથે કાર્ય કરે છે. સામાન્ય રીતે એક શબ્દ પ્રાથમિક વિચાર છે અને બીજો શબ્દ પ્રાથમિક વિચારને વર્ણવે છે.

… તેમનું પોતાનું રાજ્ય અને મહિમા. (૧ થેસ્સાલોનિકી ૨:૧૨ યુ.એલ.ટી.)

જો કે “રાજ્ય” અને “મહિમા” બંને નામ છે, “મહિમા” ખરેખર બતાવે છે કે રાજ્ય કયા પ્રકારનુ છે: તે મહિમાનું રાજ્ય છે અથવા મહિમાવંત રાજ્ય છે.

બે શબ્દસમૂહો "અને" દ્વારા જોડાયેલ હોય તે જયારે એક વ્યક્તિ, વસ્તુ અથવા ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરે ત્યારે તે પણ સયોજકો/હેન્ડીડેઝ હોય શકે છે.

તિતસ ૨:૧૩ બે સયોજકો/હેન્ડીડેઝ ધરાવે છે. "મહિમાવંત આશા" અને "મહિમાવંત રીતે પ્રગટ થવું" એક જ બાબતનો ઉલ્લેખ છે અને વિચારને મજબૂત કરે છે કે પ્રભુ ઈસુ ખ્રિસ્તનું પુનરાગમન એ ખૂબ અને અદભૂત રીતે અપેક્ષિત છે. વધુમાં, "આપણા મહાન પ્રભુ" અને "ઉધ્ધારકર્તા પ્રભુ ઈસુ" બે નહીં પરંતુ એક જ વ્યક્તિની વાત કરે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે તેના કારણો

• વારંવાર હેન્ડીડેઝ અમૂર્ત/ગૂઢ નામનો સમાવેશ કરે છે. કેટલીક ભાષાઓમાં સમાન અર્થ સાથે નામ ના હોઈ શકે.
• ઘણી ભાષાઓ હેન્ડીડેઝનો ઉપયોગ નથી કરતી, તેથી લોકો તે સમજી નથી શકતા કે બે શબ્દો કેવી રીતે સાથે કામ કરે છે; બીજો શબ્દ કેવી રીતે વધુમાં પ્રથમ શબ્દનુ વર્ણન કરે છે.
• ઘણી ભાષાઓ હેન્ડીડેઝનો ઉપયોગ નથી કરતી, તેથી લોકો તે સમજી નથી શકતા કે બે નહીં પરંતુ એક જ વ્યક્તિ અથવા વસ્તુનો અર્થ રહેલ છે.

બાઈબલમાંથી ઉદાહરણો

… માટે હું તમને આપીશ શબ્દો અને ડહાપણ… (લુક ૨૧:૧૫ યુ.એલ.ટી.)

“શબ્દો” અને “ડહાપણ” બંને નામ છે, પરંતુ આ વાક્ય રચનામાં “ડહાપણ” તે “શબ્દો”નુ વર્ણન કરે છે.

…જો તમે તૈયાર અને આજ્ઞાકારી છો… (યશાયા ૧:૧૯ યુ.એલ.ટી.)

“તૈયાર” અને “આજ્ઞાકારી” બંને વિશેષણો છે, પરંતુ “તૈયારી” “આજ્ઞાપાલન” વર્ણવે છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

જો હેન્ડીડેઝ તે કુદરતી છે અને તમારી ભાષામાં યોગ્ય અર્થ કરે છે તો, તેનો ઉપયોગ કરવો ધ્યાનમાં લેજો. જો નહિ, અહિયાં અન્ય વિકલ્પો છે:

(૧) વર્ણન કરનાર નામને એ વિશેષણ સાથે બદલી નાખો જેનો અર્થ સમાન જ થાય છે.

(૨) વર્ણન કરનાર નામને એ શબ્દસમૂહ સાથે બદલી નાખો જેનો અર્થ સમાન જ થાય છે.

(૩) વર્ણન કરનાર વિશેષણને એ ક્રિયાવિશેષણ સાથે બદલી નાખો જેનો અર્થ સમાન જ થાય છે.

(૪) જેનો અર્થ સમાન થાય છે તે વાક્યના ભાગને બદલી નાંખો અને એક શબ્દ કે શબ્દસમૂહ દર્શાવો જે બીજા શબ્દનુ વર્ણન કરે છે.

(૫) એક જ બાબતનો ઉલ્લેખ છે તેવું જો અસ્પષ્ટ હોય તો શબ્દસમૂહને બદલી નાંખો જેથી સ્પસ્ટતા થઇ જાય.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના ઉદાહરણોનું લાગુકરણ

(૧) વર્ણન કરનાર નામને એ વિશેષણ સાથે બદલી નાખો જેનો અર્થ સમાન જ થાય છે.

• કેમ કે હું તમને આપીશ શબ્દો અને ડહાપણ (લુક ૨૧:૧૫ યુ.એલ.ટી.)
• કેમ કે હું તમને આપીશ સમજણપૂર્વકના શબ્દો
• કે તમે ઈશ્વરના તેડાને યોગ્ય થઈને ચાલો, જેમણે તમને તેડ્યા છે તેમના પોતાના રાજ્ય અને મહિમા પ્રમાણે. (૧ થેસ્સાલોનિકી ૨:૧૨ યુ.એલ.ટી.)

કે તમે ઈશ્વરના તેડાને યોગ્ય થઈને ચાલો, જેમણે તમને તેડ્યા છે તેમના પોતાના મહિમાવંત રાજ્ય પ્રમાણે.

(૨) વર્ણન કરનાર વિશેષણને એ શબ્દસમૂહ સાથે બદલી નાખો જેનો અર્થ સમાન જ થાય છે.

• કેમ કે હું તમને આપીશ શબ્દો અને ડહાપણ (લુક ૨૧:૧૫ યુ.એલ.ટી.)
• કેમ કે હું તમને આપીશ ડહાપણના શબ્દો.
• કે તમે ઈશ્વરના તેડાને યોગ્ય થઈને ચાલો, જેમણે તમને તેડ્યા છે તેમના પોતાના રાજ્ય અને મહિમા પ્રમાણે. (૧ થેસ્સાલોનિકી ૨:૧૨ યુ.એલ.ટી.)
• કે તમે ઈશ્વરના તેડાને યોગ્ય થઈને ચાલો, જેમણે તમને તેડ્યા છે તેમના પોતાના મહિમાના રાજ્ય પ્રમાણે.

(૩) વર્ણન કરનાર વિશેષણને એ ક્રિયાવિશેષણ સાથે બદલી નાખો જેનો અર્થ સમાન જ થાય છે.

• જો તમે તૈયાર અને આજ્ઞાકારી છો (યશાયા ૧:૧૯અ યુ.એલ.ટી.)
• જો તમે સ્વેચ્છાથી આજ્ઞાકારી છો

(૪) જેનો અર્થ સમાન થાય છે તે વાક્યના ભાગને બદલી નાંખો અને એક શબ્દ કે શબ્દસમૂહ દર્શાવો જે બીજા શબ્દનુ વર્ણન કરે છે.

વિશેષણ "આધિનતા" ક્રિયાપદ "આધીન થવું" સાથે બદલી શકાય.

• જો તમે સ્વેચ્છાથી આધીન થાઓ

(૪) અને (૫) જો તે અસ્પષ્ટ હોય કે ફક્ત એક જ અર્થ રહેલો છે તો શબ્દસમૂહને બદલી નાખો જેથી સ્પસ્ટતા થઈ શકે.

"અમારા મહાન પ્રભુ અને ઉધ્ધારકર્તા પ્રભુ ઈસુ" ની "આશીર્વાદિત આશા અને મહિમામાં પ્રગટ થવા"ને માટે અમે રાહ જોઈએ છે. (તિતસ ૨:૧૩બ યુ.એલ.ટી)

"મહિમામાં" નામને વિશેષણ "મહિમાવંત" થી બદલી શકીએ છીએ જેથી એ સ્પસ્ટ થાય કે આપણે જે આશા રાખીએ છે તે ઈસુના પ્રગટ થવા વિષે છે. તદઉપરાંત "ઈસુ ખ્રિસ્ત" શબ્દસમૂહની આગળ ખસેડી શકાય અને "મહાન ઈશ્વર અને ઉધ્ધારકર્તા"ને સબંધિત કલમમાં મૂકી શકાય જે વર્ણન કરે, એક વ્યક્તિનું, ઈસુ ખ્રિસ્ત.

અમે આશા રાખીએ છે એ પ્રાપ્ત કરવાની "જેની અમે ઝંખના ધરાવીએ છીએ, આશીર્વાદિત અને મહિમાવંત પ્રગટ થવાની" "ઈસુ ખ્રિસ્ત, જે અમારા મહાન પ્રભુ અને ઉધ્ધારકર્તા છે.

અત્યુક્તિ અને સામાન્યીકરણ

વર્ણન

એક વક્તા અથવા લેખક બરાબર તે જ શબ્દોનો ઉપયોગ કરી શકે છે જેનો અર્થ સંપૂર્ણ પણે સાચો, સામાન્ય રીતે સાચો, અથવા અત્યુક્તિ (અતીશયોક્તી) તરીકે થાય છે. તેથી જ કરીને આ મુશ્કેલ થાય છે કે એક વાક્યને કેવી રીતે સમજવું.ઉદાહરણ તરીકે નિમ્નલેખિત વાક્યના ત્રણ અલગ અલગ અર્થો થઇ શકે છે.

• દરરોજ રાત્રે અહીં વરસાદ પડે છે.                                                                                                                                                                                                             ૧. વક્તાનો અર્થ અહીં શબ્દસહ સાચો છે જો તેનો અર્થ એમ હોય કે અહિયાં દરરોજ રાત્રે વરસાદ પડે છે.                                                                                                                                                                                                                                          ૨. વક્તાનો અર્થ અહીં સામાન્યીકરણ તરીકે થાય છે જો તેમનો અર્થ છે કે અહિયાં મોટા ભાગની રાત્રે વરસાદ પડે છે.

૩. વક્તાનો અર્થ અહીં અતિશયોક્તિ વાળો થાય છે જો તે કહે કે વધુ વરસાદ પડે છે જ્યારે વાસ્તવમાં તેટલો વરસાદ પડતો નથી, સામાન્ય રીતે જે વરસાદ પડી રહ્યો છે તે પ્રત્યે મજબૂત વલણ વક્ત કરવા માટે, જેમકે તેનથી નિરાશા ઉત્પન થઇ છે અથવા તો ખૂબ ખુશી થઇ છે.

અતિશયોક્તિ: આ એવી વાક્ય રચના છે જે અતિશયોક્તિ નો ઉપયોગ કરે છે. વક્તા ઈરાદાપૂર્વક અંત્યંત અથવા તો અવાસ્તવિક નિવેદન દ્વારા કંઈક વર્ણવે છે, સામાન્ય રીતે તે જે વર્ણવી રહ્યો છે તેના વિષે પોતાની મજબૂત લાગણી અથવા અભિપ્રાય બતાવવા માટે. અને તે અપેક્ષા રાખે છે લોકો સમજે કે તે અતિશયોક્તિ કરી રહ્યા છે.

તેઓ છોડીને જશે નહિ એક પથ્થર બીજા ઉપર (લુક ૧૯:૪૪બ યુ.એલ.ટી.)

• આ અતિશયોક્તિ છે. તેનો અર્થ એ છે કે દુશ્મનો યરૂશાલેમનો સંપૂર્ણપણે નાશ કરશે.

ઈજીપ્તીઓની સર્વ કળામાં મૂસા તાલીમ પામેલો હતો. (પ્રે.કૃ.૭:૨૨અ)

આ અતીશીયોક્તીનો અર્થ છે કે ઈજીપ્તી શિક્ષણ જે પણ શીખવી શકતું હતું તે બધામાં તેણે તાલીમ હાંસલ કરી હતી.

સામાન્યીકરણ: આ નિવેદન મોટા ભાગના સમય માટે સાચું છે અથવા મોટા ભાગની પરિસ્થિતિઓમાં તેને લાગુ કરી શકાય છે.

તે એક જે સૂચનાઓની અવગણના કરે છે તેને ગરીબાઈ અને શરમ મળશે, પરંતુ માન આવશે તેના દ્વારા કે જેનાથી તે સુધારા શીખી રહ્યા છે. (નીતીવચન ૧૩:૧૮)

• આ સામાન્યીકરણ કહે છે તે વિષે કે જે લોકો સૂચનાઓની અવગણના કરે છે તેમની સાથે સામાન્ય રીતે શું થઈ શકે છે અને જેઓ સુધારાથી શીખે છે તેઓની સાથે સામાન્ય રીતે શું થાય છે.

અને જ્યારે તમે પ્રાર્થના કરો, નકામું પુનરાવર્તન ના કરો જેમ કે વિદેશીઓ કરે છે, કેમકે તેઓ માને છે કે તેઓના વધુ બોલવાથી તેઓને સાંભળવામાં આવશે. (માથ્થી ૬:૭)

• આ સામાન્યીકરણ કહે છે કે વિદેશીઓ શાના માટે જાણીતા હતા. ઘણાં વિદેશીઓએ આવું કર્યું હોઈ શકે છે. જો અમુક વિદેશીઓએ તે કર્યું હોય નહિ તો તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી. અહિ મુદ્દો એ છે કે સાંભળનારાઓએ આ ખૂબ-જાણીતી પ્રથામાં જોડાવાનું નથી.

જો કે આ સામાન્યીકરણમાં એક મજબૂત ઉચ્ચારણ થયેલ છે જેમ કે “બધા,” “હંમેશા,” “કોઈ નહિ,” અથવા “કદી નહિ,” તેનો અર્થ સામાન્ય રીતે એવો નથી. ખરેખર “બધા,” “હંમેશા,” “કોઈ નહિ,” અથવા “કદી નહિ.” તેનો સામાન્ય અર્થ છે “મોટા ભાગના, મોટા ભાગના સમયે,” “ભાગ્યે જ કોઈ” અઠવા “ભાગ્યે જ.”

અનુવાદની સમસ્યા છે તેનું કારણ

૧. વાચકોએ આ સમજવાની જરૂર છે કે તેઓ માને કે નહિ પરંતુ આ નિવેદન સંપૂર્ણ રીતે સાચું છે. ૨. જો વાચકોને ખ્યાલ આવે કે આ નિવેદન સંપૂર્ણ રીતે સાચું નથી તો, તેઓએ તે સમજવાની જરૂર છે કે તે અતિશયોક્તિ છે, અથવા સામાન્યીકરણ, અથવા જુઠાણું છે. (જો કે બાઈબલ તો સંપૂર્ણ રીતે સાચું છે પરંતુ બાઈબલ એ લોકો વિષે પણ કહે છે કે જેઓએ હંમેશા સત્ય કહ્યું નથી.)

બાઈબલમાંથી ઉદાહરણો

અતિશયોક્તિવાળા ઉદાહરણો

જો તમારો હાથ તમને ઠોકર ખવડાવે, તેને કાપી નાંખો. તમારા માટે લુલા થઈને જીવનમાં પેસવું સારું છે…. (માર્ક ૯:43અ યુ.એલ.ટી.)

જ્યારે ઈસુએ તમને હાથ કાપવાનું કહ્યું, તેમનો અર્થ એ હતો કે આપણે ગમે તેવું અંતિમ કાર્ય કરવું પડે તે કરીએ પરંતુ પાપ કરવું નહિ. તેમણે આ અતિશયોક્તિનો ઉપયોગ કર્યો તે બતાવવા માટે કે પાપ કરતાં અટકવું/થોભવું કેટલું જરૂરી છે.

પલિસ્તીઓ ઇઝરાયલ સામે યુદ્ધ કરવાને એકઠા થયા; ત્રીસ હજાર રથો, છ હજાર સવારો, અને સૈનિકો સમુદ્ર કિનારાની રેતી સમાન સંખ્યાબંધ. (૧શમૂએલ ૧૩:૫અ યુ.એલ.ટી.)

પલિસ્તી સૈન્ય સંખ્યામાં જબરદસ્ત હતું તે ભાવનાને વ્યક્ત કરવા માટે ઘાટો કરવામાં આવેલ શબ્દસમૂહ એક અત્યુક્તિ છે તેનો અર્થ એ છે કે પલિસ્તી સેનામાં ઘણાં, ઘણાં સૈનિકો હતાં.

પરંતુ તેમનું અભિષિક્તપણું તમને શીખવે છે સર્વ બાબતો અને તે સત્ય છે અને તે જુઠ્ઠું નથી, અને તમને જે પણ શીખવવામાં આવ્યું, તેનામાં રહો. (૧ યોહાન ૨:૨૭બ યુ.એલ.ટી.)

આ એક પ્રભાવ પાડવા માટે કરેલી અત્યુક્તિ છે. તે એ ખાતરીને વ્યક્ત કરે છે કે ઈશ્વરનો આત્મા આપણને સર્વ બાબતો જે આપણે જાણવાની જરૂર છે તે વિષે શીખવે છે. ઈશ્વરના આત્મા આપણને જાણવા માટે સંભાવિત શક્ય દરેક બાબતો શીખવતા નથી.

તેઓએ તેને શોધ્યો, અને તેઓએ તેમને કહ્યું કે, “દરેક જણ તમને શોધી રહ્યા છે.” (માર્ક ૧:૩૭ યુ.એલ.ટી.)

શિષ્યોનો સંભવિત અર્થ એ નહોતો કે શહેરમાંના દરેક જણ ઈસુને શોધી રહ્યા હતા પરંતુ તેમનો અર્થ હતો કે ઘણાં લોકો તેમને શોધી રહ્યા હતા અથવા ઈસુના સઘળાં નજદીકી મિત્રો તેમને શોધી રહ્યા હતા. તેઓ અને બીજા ઘણાં બધા તેમના વિષે ચિંતિત હતા તે ભાવનાને વ્યક્ત કરવાના હેતુ માટેની આ એક અત્યુક્તિ છે

સામાન્યીકરણના ઉદાહરણો

શું નાઝરેથમાંથી કાંઈ સારું નીકળી શકે શું? (યોહાન ૧:૪૬બ યુ.એલ.ટી.)

આ અલંકારિક પ્રશ્નનો હેતુ એ સામાન્યીકરણ દર્શાવવાનો છે કે નાઝરેથમાં કાંઈપણ સારું નથી. ત્યાંના લોકોની શાખ અભણ અને ચુસ્ત ધાર્મિક હોવાની હતી નહિ. અલબત્ત, ત્યાં અપવાદ હતા.

તેઓના પોતાના પ્રબોધકોમાંના, તેઓમાંના એકે, કહ્યું છે કે, "ક્રિતિઓ હમેશાં જુઠ્ઠા, જંગલી જાનવરો, આળસુ ખાઉધરાઓ હોય છે."

આ અત્યુક્તિ છે જેનો અર્થ છે કે આવા હોવાની શાખ ક્રિતિઓની હતી કારણ કે સામાન્યપણે આ જ રીતે ક્રિતિઓ વર્તતા હતા. એ શક્ય છે કે ત્યાં અપવાદો હતા.

આળસુ હાથ વ્યક્તિને ગરીબ બનાવે છે, પરંતુ ઉદ્યમી વ્યક્તિનો હાથ સમૃદ્ધિ મેળવે છે. (નીતિવચન ૧૦:૪ યુ.એલ.ટી.)

આ સામાન્યપણે સત્ય છે અને તે ઘણાં લોકોના અનુભવને પ્રતિબિંબિત કરે છે. એ શક્ય છે કે કેટલાક સંજોગોમાં અપવાદો હોઈ શકે છે.

ચેતવણી

કંઈક જે અશક્ય લાગે છે તે અતિશયોક્તિ છે એવું ના ધારી લો. ઈશ્વર ચમત્કારિક કૃત્યો કરે છે.

…તેઓએ ઈસુને જોયા સમુદ્ર પર ચાલતા અને નાવની નજીક આવતા… (યોહાન ૬:૧૯બ યુ.એલ.ટી.)

આ અતિશયોક્તિ નથી. ઈસુ ખરેખર પાણી પર ચાલ્યા હતાં. તે શાબ્દિક નિવેદન છે.

એવું ના ધારી લો કે “સર્વ” શબ્દનું હંમેશા સામાન્યીકરણ કરેલ છે જેનો અર્થ “મોટા ભાગે” થાય છે.

યહોવાહ તેમના સર્વ માર્ગોમાં ન્યાયી છે. અને જે કંઈ તે કરે છે તે સર્વમાં દયાળુ છે. (ગીતશાસ્ત્ર ૧૪૫:૧૭ યુ.એલ.ટી.)

યહોવાહ હંમેશા ન્યાયી છે. આ સંપૂર્ણ રીતે સાચું નિવેદન છે.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓ

જો અતિશયોક્તિ અથવા સામાન્યીકરણ, કુદરતી હશે અને લોકો તેને સમજી શકે છે અને માને છે કે તે જુઠું નથી, તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું ધ્યાનમાં લો. અને એમ નહીં તો અહીં અન્ય વિકલ્પો છે.

૧. અતિશયોક્તિ સિવાય અર્થને વ્યક્ત કરો.                                                                            ૨. સામાન્યીકરણને માટે, “સામાન્ય રીતે” અથવા "મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં” જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને બતાવો કે તેનું સામાન્યીકરણ કરેલું છે.                                                           ૩. અત્યુક્તિ અથવા સામાન્યીકરણ માટે, સામાન્યીકરણ તે ચોક્કસ નથી તે બતાવવા માટે “મોટા ભાગે” અથવા “લગભગ” શબ્દોને ઉમેરો.                                                                                 ૪. સામાન્યીકરણ માટે કે જેમાં “બધા,” “હંમેશા,” “કોઈ નહિ,” અથવા “કદી નહિ.” શબ્દો હોય તેને કાઢી નાખવાનું ધ્યાનમાં રાખો.

અનુવાદની વ્યૂહરચનાઓના ઉદાહરણોનું લાગુકરણ

(૧). અતિશયોક્તિ વિના અર્થ વ્યક્ત કરો.

• પલિસ્તીઓ ઇઝરાયલ સામે યુદ્ધ કરવાને એકઠા થયા; ત્રીસ હજાર રથો, છ હજાર સવારો, અને સૈનિકો સમુદ્ર કિનારાની રેતી સમાન સંખ્યાબંધ. (૧ શમૂએલ ૧૩:૫અ યુ.એલ.ટી.)
• પલિસ્તીઓ ઇઝરાયલ સામે ત્રીસ હજાર રથો, છ હજાર સવારો, અને મોટી સંખ્યામાં સૈનિકો સાથે યુદ્ધ કરવાને એકઠા થયા.

(૨). સામાન્યીકરણને માટે, “સામાન્ય રીતે” અથવા મોટા ભાગની બાબતોમાં” જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને બતાવો કે તેનું સામાન્યીકરણ કરેલું છે.

• એક જે સૂચનાઓની અવગણના કરે છે તેમને ગરીબાઈ અને શરમ મળશે… (નીતિવચનો ૧૩:૧૮ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                                                                                                                                                        સામન્ય રીતે, જે સૂચનાઓની અવગણના કરે છે તેમને ગરીબાઈ અને શરમ મળશે.
• અને જ્યારે તમે પ્રાર્થના કરો, નકામું પુનરાવર્તન ના કરો જેમ વિદેશીઓ કરે છે, કેમકે તેઓ માને છે કે તેઓના વધુ બોલવાથી તેઓને સાંભળવામાં આવશે. (માથ્થી ૬:૭ યુ.એલ.ટી.)                                                                                                                                      “અને જ્યારે તમે પ્રાર્થના કરો, નકામું પુનરાવર્તન ના કરો જેમ વિદેશીઓ સામાન્ય રીતે કરે છે, કેમકે તેઓ માને છે કે તેઓના વધુ બોલવાથી તેઓને સાંભળવામાં આવશે.”

(૩). અત્યુક્તિ અથવા સામાન્યીકરણ માટે, સામાન્યીકરણ તે ચોક્કસ નથી તે બતાવવા માટે “મોટા ભાગે” અથવા “લગભગ” શબ્દોને ઉમેરો.

• સંપૂર્ણ યહૂદીયા દેશ અને સર્વ યરૂશાલેમના લોકો તેને મળવાને બહાર ગયા. (માર્ક ૧:૫અ યુ.એલ.ટી.)
• લગભગ યહૂદીયા દેશના દરેક લોકો અને લગભગ યરૂશાલેમના દરેક લોકો તેને મળવાને બહાર ગયા.” અથવા
• મોટા ભાગના યહૂદીયા દેશના લોકો અને મોટાભાગના યરૂશાલેમના લોકો તેને મળવાને બહાર ગયા.”

(૪). સામાન્યીકરણ માટે કે જેમાં “બધા,” “હંમેશા,” “કોઈ નહિ,” અથવા “કદી નહિ.” શબ્દો હોય તેને કાઢી નાખવાનું ધ્યાનમાં રાખો.

• સંપૂર્ણ યહૂદીયા દેશ અને સર્વ યરૂશાલેમના લોકો તેને મળવાને બહાર ગયા. માર્ક ૧:૫અ યુ.એલ.ટી.
• યહૂદીયા દેશ અને યરૂશાલેમના લોકો તેને મળવાને બહાર ગયા.

રૂઢિપ્રયોગ

રૂઢીપ્રયોગ કે જે કહેવત છે જે શબ્દોના સમૂહનો બનેલ છે, જે સંપૂર્ણ છે અને તેનો અર્થ છે અને તે અર્થ વ્યક્તિગત શબ્દોમાંથી જે સમજણ સમજાય તે કરતાં અલગ છે. સંસ્કૃતિની બહારના કોઈ વ્યક્તિ સામાન્ય રીતે કહેવત / રૂઢીપ્રયોગને સમજી શકે નહિ જ્યાં સુધી સંસ્કૃતિની અંદરની કોઈ વ્યક્તિ તેનો સાચો અર્થ ન સમજાવે. દરેક ભાષા રૂઢીપ્રયોગોનો ઉપયોગ કરે છે. કેટલાક અંગ્રેજી ઉદાહરણો છે જેમ કે:

• તમે મારા પગ ખેંચી રહ્યા છો (એનો મતલબ કે, “તમે મારી મજાક ઉડાવી રહ્યા છો એવું કાંઇક કહીને જે સાચું નથી.”)
• પરબિડીયું દબાવશો નહિ (એનો મતલબ કે, “આ બાબતને અતિશય ખેંચશો નહિ”)
• આ ઘર પાણીની નીચે છે (એનો મતલબ કે, આ ઘર માટે લેવામાં આવેલ દેવું એ તેના વાસ્તવિક મૂલ્ય કરતાં અધિક છે”)
• અમે નગરને લાલ કલરથી રંગી રહ્યાં છીએ (એનો મતલબ કે, અમે આજે રાત્રે નગરમાં આમ-તેમ ફરવાના અને ખૂબ જ ઉજવણી કરવાના છીએ”)

વર્ણન

રૂઢીપ્રયોગ એ શબ્દસમૂહ છે જેનો ઉપયોગ ભાષા અથવા સંસ્કૃતિના લોકો માટે વીશેષ અર્થ ધરાવે છે. વ્યક્તિ તેના વ્યક્તિગત શબ્દો અથવા વાક્યના કોઈ ભાગથી જે અર્થ સમજે છે તેના કરતાં રૂઢીપ્રયોગનો અર્થ કંઈક અલગ છે.

તે નિશ્ચિતપણે તેનો ચહેરો બેસાડો યરુશાલેમ જવા માટે. (લુક ૯:૫૧બ યુ.એલ.ટી.)

“તેનો ચહેરો બેસાડો” તે શબ્દો રૂઢીપ્રયોગ છે જેનો મતલબ “નક્કી કરેલ” થાય છે.

ક્યારેક લોકો બીજી સંસ્કૃતિની રૂઢીપ્રયોગ સમજી શકવા માટે સક્ષમ હોય છે, પરંતુ તેનો અર્થ કરી બતાવવો ખૂબ જ વિચિત્ર જેવો લાગે.

હું લાયક નથી કે તમે મારા છાપરા નીચે પ્રવેશ કરો. (લુક ૭:૬બ યુ.એલ.ટી.)

“છાપરા નીચે પ્રવેશ કરો” તે ભાગ રૂઢીપ્રયોગ છે જેનો મતલબ “મારા ઘરમાં પ્રવેશ” થાય છે.

ચાલો આ શબ્દો તમારા કાનના ઊંડાણમાં જાય. (લુક ૯:૪૪અ યુ.એલ.ટી.)

આ રૂઢીપ્રયોગનો મતલબ છે કે “ધ્યાનથી સાંભળો અને હું જે કહું છું તે યાદ રાખો.”

હેતુ: રૂઢીપ્રયોગની રચના જે તે સંસ્કૃતિમાં અકસ્માતે થઈ હશે જ્યારે કોઈએ કંઈ અસામાન્ય રીતે વર્ણવ્યું હશે. પરંતુ, જ્યારે તે અસામાન્ય માર્ગ સામર્થી રીતે સંદેશો આપે અને લોકો તે સ્પષ્ટ સમજે, ત્યારે અન્ય લોકો પણ તેનો ઉપયોગ કરવો શરૂ કરે છે. થોડા સમય પછી, તે ભાષામાં વાત કરવા માટે રૂઢીપ્રયોગ એ સામાન્ય રીત બની રહે છે.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે તેના કારણો

• લોકો બાઈબલની મૂળ ભાષાઓના રૂઢીપ્રયોગોને સહેલાઈથી ગેરસમજ કરી શકે છે, જો તેઓ બાઈબલ જે સંસ્કૃતિમાં રચાયેલું છે તે જાણતા ન હોય તો.
• લોકો બાઈબલની સ્રોત ભાષાઓમાં રહેલ રૂઢીપ્રયોગોને સહેલાઈથી ગેરસમજ કરી શકે છે, જો તેઓ તે સંસ્કૃતિને જાણતા ના હોય જેમાં તેનું અનુવાદ થયેલ છે.
• રૂઢીપ્રયોગોને શાબ્દિક રીતે અનુવાદ કરવું તે નકામું છે (દરેક શબ્દના અર્થ અનુસાર) જ્યારે લક્ષ્ય ભાષાના (જે ભાષામાં ભાષાંતર કે ઉપયોગ થવાનો છે તે ભાષા) પ્રેક્ષકો સમજી નહિ શકે કે તેનો અર્થ શું છે.

બાઈબલમાંના ઉદાહરણો

ત્યારે સર્વ ઇઝરાયલના લોકો હેબ્રોનમાં દાઉદની પાસે આવ્યા અને કહ્યું, “જુઓ, અમે તમારા માંસ અને હાડકા.” (૧ કાળવૃતાંત ૧૧:૧ યુ.એલ.ટી.)

તેનો મતલબ, “અમે અને તમે સમાન જાતિના, સમાન પરિવારના છીએ.”

ઇઝરાયલના બાળકો બહાર ગયા ઊંચા હાથ સાથે. (નિર્ગમન ૧૪:૮બ એ.એસ.વી.)

તેનો મતલબ, “ઇઝરાયલીઓ ઉદ્ધત રીતે બહાર ગયા હતા.”

તે એક જે મારું માથું ઊંચું કરે (ગીતશાસ્ત્ર ૩:૩બ યુ.એલ.ટી.)

તેનો મતલબ, “તે એક જે મને મદદ કરે છે.”

અનુવાદની વ્યહરચનાઓ

જો રૂઢીપ્રયોગ તમારી ભાષામાં સ્પષ્ટ રીતે સમજી શકાતો હોય, તો તેનો ઉપયોગ કરવાનું ધ્યાનમાં લો. જો નહિ તો, અહીં બીજા અન્ય વિકલ્પો છે.

૧. રૂઢીપ્રયોગનો ઉપયોગ કર્યા વગર સરળ રીતે તેના અર્થનો અનુવાદ કરો. ૨. તમારી પોતાની ભાષામાં જેનો અર્થ પણ સમાન જ થતો હોય તેવા જુદાં રૂઢીપ્રયોગનો ઉપયોગ કરો.

અનુવાદ વ્યૂહરચનાના ઉદાહરણો લાગુ

૧. રૂઢીપ્રયોગનો ઉપયોગ કર્યા વિના સરળ રીતે તેના અર્થનો અનુવાદ કરો.

• ત્યારે સર્વ ઇઝરાયલના લોકો હેબ્રોનમાં દાઉદની પાસે આવ્યા અને કહ્યું, “જુઓ, અમે તમારા માંસ અને હાડકા.” (૧ કાળવૃતાંત ૧૧:૧ યુ.એલ.ટી.) *……જુઓ, આપણે સર્વ સમાન દેશના રહેવાસીઓ છીએ.
• તે <તમેં> નિશ્ચિતપણે તેનો ચહેરો બેસાડો યરુશાલેમ જવા માટે. (લૂક ૯:૫૧બ યુ.એલ.ટી.)
  • તેણે યરુશાલેમ જવાની શરૂઆત કરી, પહોંચવા માટે પ્રતિબદ્ધ.
• હું લાયક નથી કે તમે મારા છાપરા નીચે પ્રવેશ કરો. (લુક ૭:૬બ યુ.એલ.ટી.)
  • હું લાયક નથી કે તમે પ્રવેશ કરો મારા ઘરમાં.

૨. તમારી પોતાની ભાષામાં સમાન અર્થ હોય તે રૂઢીપ્રયોગનો ઉપયોગ કરો.

• ચાલો આ શબ્દો તમારા કાનના ઊંડાણમાં જાય (લુક ૯:૪૪અ યુ.એલ.ટી.)
  • કાન ધરીને સાંભળો જ્યારે હું તમને આ શબ્દો કહું છું.
• મારી આંખો ઝાંખી પડી ગઈ છે દુઃખથી (ગીતશાસ્ત્ર ૬:૭અ યુ.એલ.ટી.)
  • હું રડી રહ્યો છું મારી આંખો જાણે બહાર આવી ગઈ એટલું

વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચન

સમજૂતિ

વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચન શબ્દ અલંકાર છે છે જેમાં વક્તા જે અર્થમાં વાતચીત કરવા માગે છે તે વાસ્તવમાં શબ્દોના અક્ષરશ અર્થ થી ઉલટો હોય છે. કેટલીકવાર કોઈ વ્યક્તિ કોઈ બીજાના શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને આમ કરે છે, અને આ રીતે તે તેમની સાથે સંમત નથી તે દર્શાવે છે. કોઈ વસ્તુ જે હોવી જોઈએ તેનાથી તે જુદી છે અથવા કોઈ અન્ય વ્યક્તિની કોઈ વસ્તુ વિશેની માન્યતા કેવી રીતે ખોટી અથવા અર્થવિહીન છે તે ભારપૂર્વક દર્શાવવા લોકો આવું કરે છે. તે ઘણીવાર રમૂજી હોય છે.

ત્યારે ઈસુએ જવાબ આપ્યો અને તેઓને કહ્યું, “જે લોકો સાજા છે તેઓને વૈદની જરૂર નથી, પણ જેઓ માંદા છે તેઓને છે. હું ન્યાયીઓને નહીં, પણ પાપીઓને પસ્તાવાને સારું બોલાવવા આવ્યો છું.” (લુક 5:31-32 ULT)

જ્યારે ઈસુએ “ન્યાયી લોકો” વિશે વાત કરી ત્યારે તે એવા લોકોનો ઉલ્લેખ કરતા ન હતા જેઓ સાચે જ ન્યાયી હતા, પણ જેઓ ખોટી રીતે માનતા હતા કે તેઓ ન્યાયી છે. વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચનનો ઉપયોગ કરીને, ઈસુએ જણાવ્યું કે તેઓ અન્ય કરતાં વધુ સારા છે અને પસ્તાવો કરવાની જરૂર નથી એવી ખોટી સમજણ ધરાવતા હતા.

આ અનુવાદની સમસ્યા છે કારણ કે,

જો કોઈને સમજણ ન પડે કે વક્તા વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચનનો ઉપયોગ કરી રહ્યો છે, તો તે વિચારશે કે વક્તા ખરેખર જે કહે છે તે માને છે. અને આ ફકરાનો જે કહેવાનો હેતુ હતો તેથી ઉલટો અર્થ તે સમજશે.

બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

તમે તમારા સંપ્રદાયને પાળી શકો માટે તમે ઈશ્વરની આજ્ઞાને કેટલી સારી રીતે નકારી કાઢો છો (માર્ક 7:9b ULT)

અહીં ઇસુ જે દેખીતી રીતે ખોટું છે તે માટે ફરોશીઓની પ્રશંસા કરે છે. આ રીતે વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચન મારફતે, તે પ્રશંસાથી ઉલ્ટી બાબત પ્રદર્શિત કરે છે: તે પ્રદર્શિત કરે છે કે ફરોશીઓ, જેઓ આજ્ઞાઓનું પાલન કરવામાં ખૂબ ગર્વ અનુભવે છે, તેઓ ઈશ્વરથી એટલા દૂર છે કે તેમની પરંપરાઓ ઈશ્વરની આજ્ઞાઓ તોડી રહી છે તે સ્વીરકારતા નથી. વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચનનો ઉપયોગ ફરોશીના પાપને વધુ સ્પષ્ટ અને ચોંકાવનારું બનાવે છે.

યહોવા કહે છે "તમારો દાવો રજૂ કરો,"; યાકુબનો રાજા કહે છે, “તમારી મૂર્તિઓ માટે તમારી શ્રેષ્ઠ દલીલો રજૂ કરો. "તેમને તેમની પોતાની દલીલો લાવવા દો; તેઓ આગળ આવે અને અમને જાહેર કરે કે શું થનાર છે, જેથી અમે આ બાબતો સારી રીતે જાણી શકીએ. તેમને અગાઉની આગાહીયુક્ત ઘોષણાઓ વિશે અમને જણાવવા દો, જેથી અમે તેમના પર વિચાર કરી શકીએ અને જાણીએ કે તેઓ કઈ રીતે પૂર્ણ થઇ." (યશાયા 41:21-22 ULT)

લોકો જાણે કે તેમની મૂર્તિઓમાં જ્ઞાન અથવા શક્તિ હોય, એવી રીતે તેમની પૂજા કરતા હતા અને આમ કરવાથી યહોવા તેમના પર ગુસ્સે થયા. તેથી તેણે વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચનનો ઉપયોગ કર્યો અને ભવિષ્યમાં શું થશે તે જણાવવા તેમની મૂર્તિઓને પડકાર ફેંક્યો. તે જાણતો હતો કે મૂર્તિઓ આ કરી શકતી નથી, પરંતુ જો તેઓ કરી શકે તેમ બોલીને, તેણે મૂર્તિઓની મજાક ઉડાવી, તેમની અસમર્થતા વધુ સ્પષ્ટ કરી, અને લોકોને તેમની પૂજા કરવા માટે ઠપકો આપ્યો.

શું તમે અજવાળાને અને અંધારા ને તેમના કાર્યસ્થળો તરફ દોરી શકો છો? શું તમે તેમના માટે તેમના ઘરે પાછા જવાનો રસ્તો શોધી શકશો? નિશ્ચે તું જાણે છે, કારણ કે તું તો ત્યારે જન્મ્યો હતો; "તારું આયુષ્ય લાંબુ છે!" (અયુબ 38:20-21 ULT)

અયૂબને લાગ્યું કે તે જ્ઞાની છે. યહોવાએ અયૂબને જણાવવા માટે વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચનનો ઉપયોગ કર્યો કે તે એટલો જ્ઞાની નથી. ઉપર ગાઢા અક્ષરોમાં બે વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચન છે. જે તેઓ કહે છે તેની વિરુદ્ધ બાબત પર તેઓ ભાર મૂકે છે, કારણ કે તે સ્પષ્ટપણે ખોટું છે. તેઓ ભારપૂર્વક જણાવે છે કે અયૂબ અજવાળાની ઉત્પતી વિશેના ઈશ્વરના પ્રશ્નોના જવાબો આપી શક્યો નહીં કારણ કે અયૂબનો જન્મ ઘણા વર્ષો પછી થયો હતો.

તમે અગાઉથી જ તૃપ્ત છો! તમે અગાઉથી જ શ્રીમંત બની ગયા છો! અમારા વિના તમે રાજ કરવા લાગ્યા છો, અને હું ઈચ્છું છું કે તમે ખરેખર રાજ કરો, જેથી અમે પણ તમારી સાથે રાજ કરી શકીએ. (1 કોરીંથી 4:8 ULT)

કરીન્થવાસીઓ પોતાને ખૂબ જ જ્ઞાની, આત્મનિર્ભર ધારતા હતા અને પાઊલ પ્રેરિત તરફથી કોઈ સૂચનાની જરૂર ન હોવાનું માનતા હતા. પાઊલ જાણે કે તેઓ તેમની સાથે સંમત હોય તેમ બોલતા, તેઓ કેટલા ગર્વથી વર્તે છે અને તેઓ ખરેખર જ્ઞાની હોવાથી કેટલા દૂર હતા તે બતાવવા માટે વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચન નો ઉપયોગ કર્યો.

અનુવાદ માટેની વ્યૂહરચના

જો વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચન તમારી ભાષામાં યોગ્ય રીતે સમજાય છે, તો તેનો અનુવાદ કરો. જો નહિં, તો અહીં કેટલીક અન્ય વ્યૂહરચનાઓ છે.

(1) તેને એવી રીતે ભાષાંતર કરો કે જે બતાવે કે જે કોઈ અન્ય માને છે તે બાબત વક્તા કહે છે.
(2) વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચન વક્તાના શબ્દોમાં અક્ષરઃશ જોવા મળતી નથી, પરંતુ તેના બદલે સાચો અર્થ વક્તાના શબ્દોના અક્ષરઃશ અર્થની ઉલટો જોવા મળે છે.

લાગુ કરેલ અનુવાદ વ્યૂહરચનાનાં ઉદાહરણો

(1) તેને એવી રીતે ભાષાંતર કરો કે જે બતાવે કે જે કોઈ અન્ય માને છે તે બાબત વક્તા કહે છે.

તમે તમારા સંપ્રદાયને પાળી શકો માટે તમે ઈશ્વરની આજ્ઞાને કેટલી સારી રીતે નકારી કાઢો છો (માર્ક 7:9b ULT)

એવું માનો છો કે જ્યારે તમે ઈશ્વરની આજ્ઞાને નકારી કાઢો છો ત્યારે તમે સારું કરી રહ્યા છો જેથી તમે તમારા સંપ્રદાયને પાળી શકો! તમે ઈશ્વરની આજ્ઞાને નકારવી એ સારું છે તેવું વર્તન કરો છો જેથી તમે તમારા સંપ્રદાયને પાળી શકો!

હું ન્યાયીને નહીં, પરંતુ પાપીઓને પસ્તાવો કરવા બોલાવવા આવ્યો છું. (લુક 5:32 ULT)

જેઓ માને છે કે તેઓ ન્યાયી છે એવા લોકોને હું પસ્તાવો કરવા બોલાવવા માટે નથી આવ્યો, પરંતુ પાપીઓને પસ્તાવો કરવા માટે બોલાવવા આવ્યો છું.

(2) વક્રોક્તિ /કટાક્ષવચનના વિધાનના ખરેખરા, હેતુપૂર્વક અર્થનો અનુવાદ કરો.

તમે તમારા સંપ્રદાયને પાળી શકો માટે તમે ઈશ્વરની આજ્ઞાને કેટલી સારી રીતે નકારી કાઢો છો (માર્ક 7:9b ULT)

તમે ઈશ્વરની આજ્ઞાને નકારી કાઢો છો ત્યારે તમે ભયંકર કામ કરો છો કે જેથી તમે તમારી પરંપરા જાળવી શકો!

યહોવા કહે છે "તમારો દાવો રજૂ કરો,"; યાકુબનો રાજા કહે છે, “તમારી મૂર્તિઓ માટે તમારી શ્રેષ્ઠ દલીલો રજૂ કરો. "તેમને તેમની પોતાની દલીલો લાવવા દો; તેઓ આગળ આવે અને અમને જાહેર કરે કે શું થનાર છે, જેથી અમે આ બાબતો સારી રીતે જાણી શકીએ. તેમને અગાઉની આગાહીયુક્ત ઘોષણાઓ વિશે અમને જણાવવા દો, જેથી અમે તેમના પર વિચાર કરી શકીએ અને જાણીએ કે તેઓ કઈ રીતે પૂર્ણ થઇ." (યશાયા 41:21-22 ULT)

યહોવા કહે છે "તમારો દાવો રજૂ કરો,"; યાકુબનો રાજા કહે છે, “તમારી મૂર્તિઓ માટે તમારી શ્રેષ્ઠ દલીલો રજૂ કરો. તમારી મૂર્તિઓ અમારી પાસે તેમની પોતાની દલીલો લાવી શકતી નથી અથવા શું થશે તે અમને જાહેર કરવા આગળ આવી શકતી નથી જેથી અમે આ બાબતો સારી રીતે જાણી શકીએ. અમે તેમને સાંભળી શકતી નથી કારણ કે તેઓ બોલી શકતી નથી અમને તેમની અગાઉની આગાહીયુક્ત ઘોષણાઓ જણાવવા માટે, તેથી અમે તેમના પર વિચાર કરી શકતા નથી અને જાણી શકતા નથી કે તેઓ કેવી રીતે પૂર્ણ થઇ.

શું તું અજવાળાને અને અંધારા ને તેમના કાર્યસ્થળો તરફ દોરી શકે છે? શું તું તેમના માટે તેમના ઘરે પાછા જવાનો રસ્તો શોધી શકે છે? નિશ્ચે તું જાણે છે, કારણ કે તું તો ત્યારે જન્મ્યો હતો; "તારું આયુષ્ય લાંબુ છે!" (અયુબ 38:20-21 ULT)

શું તું અજવાળાને અને અંધારાને તેમના કાર્યસ્થળો તરફ દોરી શકે છે? શું તું તેમના માટે તેમના ઘરે પાછા જવાનો રસ્તો શોધી શકે છે? તું એવી રીતે વર્તે છે કે તને ખબર છે કે અજવાળાને અને અંધારાને કેવી રીતે ઉત્પન કરવામાં આવ્યા હતા., જાણે તું ત્યાં હતો; જાણે કે તારી વય ઉત્તપત્તિ ના વર્ષો જેટલી છે પણ તું નથી.!

લીટાની (ભક્તિસભામાં કરવામાં આવતી પ્રાર્થના શ્રેણી)

વર્ણન

લિટની (વિનંતીઓની શ્રેણી, સમાન વાતનું પુનરાવર્તન) એ ભાષણની એક આકૃતિ છે જેમાં વસ્તુના વિવિધ ઘટકો ખૂબ સમાન નિવેદનોની શ્રેણીમાં સૂચિબદ્ધ છે. વક્તા આમ કરે છે એ સૂચવવા માટે કે તે જે કહે છે તેને વ્યાપક અને અપવાદો વિના સમજવું જોઈએ.

કારણ આ ભાષાંતરનો પ્રશ્ન છે

ઘણી ભાષાઓમાં લીટનીસનો ઉપયોગ થતો નથી, અને તેના દ્વારા વાંચકો ગૂંચવણમાં મૂકાઈ શકે છે. તેઓ અચરજ અનુભવે કે શા માટે વક્તા એક સમાન બાબતને ફરી અને ફરી કહેતા હોય તેમ લાગે છે.

બાઇબલમાંથી ઉદાહરણો

જો તેઓ ખોદીને શેઓલમાં ઊતરી જાય, તોપણ ત્યાંથી મારો હાથ તેમને પકડી લાવશે. અને જો તેઓ આકાશમાં ચઢી જાય, તોપણ ત્યાંથી હું તેઓને નીચે ઉતારીશ. જો તેઓ કાર્મેલના શિખર પર સંતાઈ જાય, તોપણ હું તેઓને ત્યાંથી શોધી કાઢીશ. અને મારી નજર આગળથી તેઓ સમુદ્રને તળિયે સંતાઈ જાય, તોપણ ત્યાં હું સર્પને આજ્ઞા કરીશ, એટલે તે તેઓને કરડશે. વળી જો તેઓ પોતાના શત્રુઓની આગળ ગુલામગીરીમાં જાય તોપણ ત્યાં હું તરવારને આજ્ઞા કરીશ, ને તે તેઓનો સંહાર કરશે. હું હિતને માટે તો નહિ, પણ આપત્તિને માટે મારી ર્દષ્ટિ તેઓ પર રાખી રહીશ.”

(આમોસ ૯:૨-૪ યુ.એલ.ટી.)

આ ફકરામાં યહોવા ઇઝરાયેલના લોકોને કહી રહ્યા છે કે જ્યારે તે તેમને શિક્ષા કરશે, તેઓમાંથી કોઈ બચી શકશે નહિ.

પણ તારા ભાઈના સંકટ સમયેતેના હાલ તું જોઈ ન રહે, ને યહૂદાના વંશજોના વિનાશને સમયે તું તેમને જોઈને ખુશી ન થા; અને સંકટને સમયે અભિમાનથી ન બોલ.મારા લોકોની આપત્તિને દિવસે તેઓના દરવાજામાં ન પેસ; હા, તેઓની આપત્તિને દિવસે તેઓની વિપત્તિ ન નિહાળ, ને તેમની આપત્તિને દિવસે તેમની સંપત્તિ પર [હાથ] ન નાખ. તેના લોકોમાંથી નાસી છૂટતા હોય તેમને કાપી નાખવાને તું માર્ગમાં આડો ઊભો ન રહે. અને તેના લોકોમાંના જેઓ બચી રહેલા હોય તમને સંકટ સમયે [શત્રુઓના હાથમાં] સોંપી ન દે. (ઓબાધ્યા ૧:૧૨–૧૪)

આ ફકરામાં યહોવા અદોમના લોકોને કહી રહ્યા છે કે જ્યારે યહૂદિયા બાબીલોનીયો દ્વારા જીતાઈ રહ્યું હતું ત્યારે તેઓએ યહૂદિયાના લોકોને મદદ કરવી જોઈતી હતી.

ભાષાંતર વ્યૂહરચના

જેમ યુ.એલ.ટી. માં છે તેમ જો લીટનીને સમજવામાં આવે, તો જેમ લીટની છે તેમ જ તેનું ભાષાંતર કરો. જો તે સમજાઈ હોય નહિ , તો નીચે મુજબની એક અથવા વધારે વ્યૂહરચનાનો ઉપયોગ કરો.

(૧) ઘણીવાર બાઇબલમાં લિટનીની શરૂઆતમાં અથવા અંતમાં એક સામાન્ય નિવેદન હશે જે તેના એકંદર અર્થનો નીચોડ તારવે છે. તમે તે નિવેદનની ગોઠવણ એવી રીતે કરી શકો છો જે બતાવશે કે તે એક સારાંશ નિવેદન છે જે લિટનીનો અર્થ આપે છે.

(૨) તમે લિટનીના દરેક વાક્યને એક અલગ લાઇન પર મૂકી શકો છો. ઉપરાંત, જો લિટનીમાં દરેક વાક્યમાં બે ભાગ હોય, તમે લિટનીની ગોઠવણ કરી શકો છો જેથી કરીને દરેક વાક્યના સમાન ભાગો એક સમાનતામાં આવે. આ અથવા અન્ય કોઈપણ પ્રકારની ગોઠવણનો ઉપયોગ કરો જે બતાવશે કે દરેક વાક્ય સમાન અર્થને મજબૂત કરી રહ્યું છે.

(૩) તમે વાક્યોની શરૂઆતમાં “અને,” “પરંતુ,” અને “અથવા” જેવા શબ્દોને દૂર કરી શકો છો જેથી તે સ્પષ્ટ થશે કે લિટનીના બધા ઘટક ભાગોને એક પંક્તિમાં સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યા છે.

ભાષાંતર વ્યૂહરચનાના ઉદાહરણોનું લાગુકરણ

(૧) (૩) સાથે જોડાઈને:

ઘણીવાર બાઇબલમાં લિટનીની શરૂઆતમાં અથવા અંતમાં એક સામાન્ય નિવેદન હશે જે તેના એકંદર અર્થનો નીચોડ તારવે છે. તમે તે નિવેદનની ગોઠવણ એવી રીતે કરી શકો છો જે બતાવશે કે તે એક સારાંશ નિવેદન છે જે લિટનીનો અર્થ આપે છે;

તમે વાક્યોની શરૂઆતમાં “અને,” “પરંતુ,” અને “અથવા” જેવા શબ્દોને દૂર કરી શકો છો જેથી તે સ્પષ્ટ થશે કે લિટનીના બધા ઘટક ભાગોને એક પંક્તિમાં સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યા છે.

જ્યારે અજાણ્યાઓ તેમની સંપત્તિ લઈ ગયા ત્યારે તમે ઇઝરાયેલીઓને મદદ કરવા કંઈ કર્યું નથી. તેઓએ યહુદિયાનાં બધાં શહેરો જીતી લીધાં અને યરૂશાલેમને પણ લૂંટી લીધું. અને તમે એ વિદેશીઓ જેટલા જ ખરાબ હતા, કારણ કે તમે મદદ કરવા માટે કંઈ કર્યું નથી:

જે દિવસે પરદેશીઓ તેની સંપત લઈ ગયા, ને બીજા દેશના લોકો તેના

દરવાજાઓની અંદર પેસી ગયા, ને યરુશાલેમ પર ચિઠ્ઠીઓ નાખી, તે દિવસે તું આઘો

ઊભો રહ્યો, હા, તું જાણે તેઓમાંનો જ એક હોય તેમ [તેં કર્યું.]પણ તારા ભાઈના સંકટ

સમયેતેના હાલ તું જોઈ ન રહે, ને યહૂદાના વંશજોના વિનાશને સમયે તું તેમને

જોઈને ખુશી ન થા; અને સંકટને સમયે અભિમાનથી ન બોલ.મારા લોકોની આપત્તિને

દિવસે તેઓના દરવાજામાં ન પેસ; હા, તેઓની આપત્તિને દિવસે તેઓની વિપત્તિ ન

નિહાળ, ને તેમની આપત્તિને દિવસે તેમની સંપત્તિ પર [હાથ] ન નાખ. તેના

લોકોમાંથી નાસી છૂટતા હોય તેમને કાપી નાખવાને તું માર્ગમાં આડો ઊભો ન

રહે. અને તેના લોકોમાંના જેઓ બચી રહેલા હોય તમને સંકટ સમયે શત્રુઓના

હાથમાં સોંપી ન દે. (ઓબાધ્યા ૧:૧૨–૧૪)

ઉપરોક્ત ઉદાહરણમાં, કલમ ૧૧ લિટનીનો સારાંશ અને અર્થ પૂરો પાડે છે જે કલમો ૧૨-૧૪માં આવે છે.

(૧) (૨) સાથે જોડાઈને::

ઘણીવાર બાઇબલમાં લિટનીની શરૂઆતમાં અથવા અંતમાં એક સામાન્ય નિવેદન હશે જે તેના એકંદર અર્થનો નીચોડ તારવે છે. તમે તે નિવેદનની ગોઠવણ એવી રીતે કરી શકો છો જે બતાવશે કે તે એક સારાંશ નિવેદન છે જે લિટનીનો અર્થ આપે છે;

તમે લિટનીના દરેક વાક્યને એક અલગ લાઇન પર મૂકી શકો છો. ઉપરાંત, જો લિટનીમાં દરેક વાક્યમાં બે ભાગ હોય, તમે લિટનીની ગોઠવણ કરી શકો છો જેથી કરીને દરેક વાક્યના સમાન ભાગો એક સમાનતામાં આવે. આ અથવા અન્ય કોઈપણ પ્રકારની ગોઠવણનો ઉપયોગ કરો જે બતાવશે કે દરેક વાક્ય સમાન અર્થને મજબૂત કરી રહ્યું છે.

તેઓમાંનો એક પણ નાસી જવા પામશે નહિ. જો તેઓ ખોદીને શેઓલમાં ઊતરી જાય, તોપણ ત્યાંથી મારો હાથ તેમને પકડી લાવશે. અને જો તેઓ આકાશમાં ચઢી જાય, તોપણ ત્યાંથી હું તેઓને નીચે ઉતારીશ. જો તેઓ કાર્મેલના શિખર પર સંતાઈ જાય, તોપણ હું તેઓને ત્યાંથી શોધી કાઢીશ. અને મારી નજર આગળથી તેઓ સમુદ્રને તળિયે સંતાઈ જાય, તોપણ ત્યાં હું સર્પને આજ્ઞા કરીશ, એટલે તે તેઓને કરડશે. વળી જો તેઓ પોતાના શત્રુઓની આગળ ગુલામગીરીમાં જાય તોપણ ત્યાં હું તરવારને આજ્ઞા કરીશ, ને તે તેઓનો સંહાર કરશે. હું હિતને માટે તો નહિ, પણ આપત્તિને માટે મારી ર્દષ્ટિ તેઓ પર રાખી રહીશ.”

(આમોસ ૯:૧બી-૪ યુ.એલ.ટી.)

ઉપરોક્ત ઉદાહરણમાં, લિટની પહેલાંનું વાક્ય તેનો સમગ્ર અર્થનું સ્પસ્ટીકરણ કરે છે. તે વાક્યને પ્રસ્તાવના તરીકે મૂકી શકાય છે. દરેક વાક્યનો બીજો ભાગ ઉપરની જેમ ઉતરતા દાદર સ્વરૂપમાં ગોઠવી શકાય છે, અથવા દરેક વાક્યના પહેલા અર્ધની જેમ સમાનરૂપે રેખાંકિત કરી શકાય છે, અથવા બીજી રીતે. ગમે તે ગોઠવણનો ઉપયોગ કરો જે શ્રેષ્ઠ બતાવે છે કે આ વાક્યો બધા એક જ સત્યનો સંચાર કરે છે, કે ઈશ્વરથી છટકી જવું શક્ય નથી.

વક્રોક્તિ

વર્ણન

વક્રોક્તિ એક અલંકારિક ભાષાપ્રયોગ છે જેમાં વક્તા પોતે જે ભાવાર્થનો ઈરાદો રાખે છે તેનાથી વિપરીત અર્થ થાય એવા એક શબ્દની સાથે બે નકારાત્મક શબ્દો અથવા કોઈ એક નકારાત્મક શબ્દનો ઉપયોગ કરીને એક મજબૂત સકારાત્મક ભાવાર્થને પ્રગટ કરે છે. નકારાત્મક શબ્દોના કેટલાંક ઉદાહરણો “ના,” “નથી,” “કોઈ નહિ,” અને “કદાપી નહિ” છે. “સારાં”નો વિરુધ્ધાર્થી શબ્દ “ખરાબ” થાય છે. કોઈ વ્યક્તિ આ રીતે પણ બોલી શકે કે કશું “ખરાબ નથી” પણ તેનો ભાવાર્થ પુષ્કળતાથી સારું છે એવો થશે.

અનુવાદમાં આ સમસ્યારૂપ થઇ શકે તેનું કારણ

અમુક ભાષાઓમાં વક્રોક્તિનો ઉપયોગ થતો નથી. એવા લોકો કે જેઓ આ પ્રકારના ભાષાપ્રયોગનો ઉપયોગ કરે છે તેઓને કદાચ સભાનતા ના હોય કે વક્રોક્તિનો ઉપયોગવાળું વાક્ય સકારાત્મક ભાવાર્થને હજુ વધારે મજબૂતી આપે છે. તેને બદલે, કદાચ તેઓ એવું પણ વિચારે કે તે સકારાત્મક ભાવાર્થને નબળાઈ આપે છે અથવા તેને રદબાતલ કરે છે.