2

1 Inatxina wyramy bede Nabuodonosoru Babilonia iòlòmy ratximyhỹ, tii rarasinyre kia tahe inihikỹmy ritõhõtiyrenyre, kia rõrõõhyyre. 2 Taita rarariowyre bedeery mahãdu deereny, urerarudu mahãdu deereny, hàri mahãdu deereny kia biu bede-di erydỹỹdu mahãdu deereny, kia tii boho riòbitinyrenykremy irasi. Ritehemynyrenyreu kia iòlò dee rexideòsinyreny. 3 Kia tii tamyreny rarybere: — Rarasinyre kia sõemy riwanohõtiyrenyre kiata tiu ywimy aratxiõtyhy kia arierykõmy aõmybo rarybereri. 4 Tii boho raryberenyre iòlò dee aramaico rybemy: — Kia iòlò ikiehyymy ratximyhỹre! Rexitòenyrenyreri adee wakoreny belyykremy arasimy irahudi tahe diarỹ boho arelyyrenykre ako aõmybo tarasinytemy. 5 Ka iòlòta rirawyònyre: — Diarỹ tuu reywinyra kai boho wako belyybenykremy kia tule biòbitinybenykre aõmybo rarybereri. Txibo tuu wako belyybenyõbenykre-wana, kai boho mayreyremy makròkròbenykre, kia ahetoreny rexihurenykre. 6 Ka txibo wako beleyybenykeki warasimy kia biòbitinybenyke aõmybo rarybereri, diarỹ ariwahinyke aõnaõna wiwihikỹ sõemy. Kiaremyta, tuu wadee manarybedenyke aõmybo rarasinyra kia aõmybo warasi rarybereri. 7 Kia ibutumy bedeery mahãdu ixyby raryberenyre: — Bedelyyke arasimy, kia tahe diarỹ boho adee tuu araryberenykre aõmybo arasi rarybererimy. 8 Ka iòlò tahe rõhõtiõre: — Diarỹ araeryrenyreri aõbo tewinytenyterimy. Kia bede raroorehenykemy tesỹnytenyteri kiemy dori bede teerytenyte aõbo ariwinykremy watxireri, 9 kia txibo kai boho wako beleyyõbenykreki warasimy, kia ibutumy adeereny rarytxyna wiwesetyhyle ariwahinykre. Kai boho bede widee teywinytenyta biwabònybenykremy roi bòdỹỹna òtaòta-di, kia bededỹỹnana raixawidỹỹkemy. Wako warasimy bedelyydenyke, taita diarỹ arierykre kia tule ariòbitinykre aõmybo rarybere. 10 Bedeery mahãdu rirawyònyrenyre iòlò myỹ: — Tiu inyõ bede bede-my ratxire ibedeerymy riwinyõtyhy aõmybo teateri. Tiu iòlòõ tuõhyyre, iruruteretyhymy ibedeerytyhymy ratxire, tuu rexitòenyke aõkõre kawese bededỹỹnanamy tabedeeryrenydee, taurerarudurenydee yda biu-di aõmysỹdỹỹdurenydeereny. 11 Aõmybo kai teateri heka isiratyhyre. Kia inyõ ihoõre mobo aixitòedỹỹna riòbitinykemy, aõhebo tahe ỹnyxiwe, urile tahe wawanareny rasỹnyõmyhỹre kaki su-ki. 12 Iòlò sõetyhymy reburere, kia ibutumy bedeery mahãdu Babilonia ludu rirubunyrenykremy rarybere. 13 Rybe tuu ibutumy raritidỹỹmy relere, taita ròirenyre Danieli òrysymy kia iijoireny òrysymy kia tii boho rururenylekremy. 14 Danieli rare Arioque itxesemy, iòlò sodadu wedu, kia rybe rimyre dee bedeery mahãdu Babilonia ludu ibutumy rururenykremy. Rexiòhãrunymy ywimy 15 -Danieli rỹỹraxire Arioque dee: — Aõherekibo iòlò tarybe iutxietyhymy kawesemy riwahinyra? Arioque riòbitinyre aõhebo rutỹỹnyremy. 16 Taita Danieli rare iòlò dee rybemy, kia tahe tamy reobyre riraõkremy, kia Danieli riòbitinykemy irasi. 17 Irahudita Danieli rare taheto-ò kia relyyre ibutumy tabiòwareny-ko Ananias, Misael kia Azarias. 18 Danieli rarybere kia rexitòenyrenykremy Deuxu biu ludu-ò, idireny rawobrurenykremy kia tamyreny ritỹnynynykremy aõmybo kua rasi ieryõnahãkỹ rarybereri, tai Danieli tabiòwareny boho-wana rururenyõrenykremy ibutumy Babilonia bedeery mahãdureny-wana. 19 Kua ruu Danieli rarasinymy retehemyhỹ taita Deuxu tamy riteòsinyre aõmybo rasi raremy. Taita Danieli Deuxumy reàlàre 20 myỹ rarybemy: “Kia Deuxuni-my ikiemy turybewihikỹ rỹimy rarekre, kiemy dori tai bedeeryhykỹ kia ruruterehekỹ ijõdire. 21 Kia tii heka riwiuròwiurònymyhỹre bede aõnaõna; kia tii heka iòlò mahãdu dee ruruterehekỹ ritidimyhỹre kia tii ririòwydỹỹnymyhỹre; kia tii heka aõeryna riwahinymyhỹre aõerydu mahãdureny-ò kia bedeery bedeeryrenydureny-ò. 22 Tii riòbitinymyhỹre aõ iwasimy itỹnyõmy rỹimyhỹre kia rierymyhỹre aõbo iwasimy roimyhỹre bedeluruki, kiemy dori tii-wana bede loosona rasỹnymyhỹre. 23 Wahỹỹnareny Deuxu, diarỹ umy reàlàre kia umy awihikỹmy rarybereri, kiemy dori wadee tewahinyte bedeery kia ruruterehekỹ. Kai terawyònyte waixitòedỹỹnareny, wadeereny teteòsinymy aõbo iòlò rierykemyreri.” 24 Tai Danieli rare Arioque itxesemy, iòlò deòdu rybe rimyre iòlò-ribi Babilonia bedeery mahãdu rururenykremy. Danieli rarybere: — Arioque, uritre bedeery mahãdu rubudỹỹõmykre. Biwadyke iòlò dee ararybekremy, kia diarỹ tamy ariòbitinykre tii rarasinyremy. 25 Arioque wytyhylemy Danieli ridyre tibedekibo iòlò ratximyhỹ-ò kia tamy rarybere: — Kaa wawana ratxireri judeu mahãduõ iny boho brejumy didydenyde, kia tii adee riòbitinykre rasimy tarasinyte. 26 Iòlò rỹỹraxire Danieli dee, kia tule Beltezasar-my raninilere: — Kai aõbo wako belyykre warasimy kia biòbitinykre aõmybo tii rarybereri? 27 Danieli rirawyònyre: — Bedeery mahãdu ihoõre, urerarudu mahãdu, hàri mahãdu kia biu bededỹỹnana-di aõmysỹdỹỹdu ihoõrenyre adee riòbitinyrenyke tuu kai teaterimy. 28 Ka Deuxu biuki ratximyhỹre tahe aõnaõna iwasimy rỹimyhỹre riòbitinymyhỹre. Kia rasi-ribi tii araerynanyre aõhebo bede rutỹỹnykre ijõ wyra wyra bede bedemy. Ka tahe Iòlò, diarỹ ariòbitinykre arasi kia tuu tabitemy tarõmyhỹ wana-wana. 29 –Kai aherinatyreki taimyhỹ kia tahe taraykynymy aõbo ijõ wyra bede bedemy rỹikremy. Kia kua aõwasi wasi riòbitinymyhỹre adee riteòsinyre aõhebo bede rutỹỹnykremy ijõ wyra bedeu. 30 Kia diarỹ reeryre iwasimy rỹimyhỹre ariòbitinykremy, kia diarỹ wabedeerytyhyrerimy aõkõ ibutumy hãbu mahãdureny-ribi, ka kai bierykremy aõmybo tarasinyte kia aõmybo taraykynymy taimyhỹ Iòlò. 31 Kai aõmamy tabite ritxoo nihikỹ làmamy rỹimyhỹmy, kia akoki rỹimyhỹ. Ritxoo rarỹsỹnymy rỹimyhỹ, kiata ilau taberute. 32 Irati heka mana rỹsỹhỹkỹtyhy re, ibreti tera tahe mana rỹsỹ òtaòta rare, iwe irooti tahe iwitxira mana rỹsỹ òtaòtaõle rare, 33 iti tahe womati rare, kia iwa tahe iweeremy womati rare, kia ijõ weere tahe suu rare. 34 Kia kai idi tetehemyhỹ wana-wana, manaõ nariòwymy nade hãwalò rarie-ribi, kia inyõ ritorunyrerimy aõkõ. Mana rariowyre ritxoo làmamy rỹireri watyre kiata riyreyrenyre. 35 Kia aõtamaõkõ womati, suu, mana rỹsỹtyhyhykỹ suỹnysi wesemy relerenyre, kia iwese suỹnysimy tabimyhỹtenyte wesemy maini tehãtemyhỹtenyte wesemy iti-ribi rahitxidỹỹmyhỹre wesemy. Yhy ibutumy ridyrenyre, kia tai aõ rariõhyymy. Ka mana tahe ranihikỹre kia tahe hãwalò nihikỹmy relere, kia ibutumy bede bede ratyremy ròhònyre. 36 Kaa heka arasi rare, ka tahe wiji adee ariòbitinykre. 37 Iòlò kai heka abedeerymy aruruteretyhymy tahònyte iòlò mahãdu ratyre-ribi, kia Deuxu biuludu heka iòlòmy arasỹnyre; tii adee riwahinyre bedeery nihikỹ, wedu nihikỹ tyhydỹỹnamy mabekremy. 38 Tii adee riwahinyre ibutumy bimykremy iny mahãdu, iròdu iròdu, kia nawii nawii. Kai heka arati mana rỹsỹhỹkỹ-di telemy atximyhỹte. 39 Iòlòmy atximyhỹte-ribi ixyby iòlòõ ijõdikre kia iruruteretyhyke tahe aõkõre awesemy; kia ka iòlò hewomy ixyby iòlòõ ijõdikre, iwitxira mana rỹsỹ òtaòta iòlò kia ibutumy bede bede rimykre. 40 Irahudita inaubiòwana iòlò kanakre, kia tii tahe iruruteretyhykre womati wesemy, kia rikròmy ibutumy riyreyrenymy, kaa iòlò heka ibutumy iwitxira iòlò mahãdu bede bedemy rỹimyhỹrenyre rahurenykre. 41 Ritxoomy tabite, iwamy iwajuhumy iweeremy womatimy ijõdire, ijõ weere su-my. Kia heka kaa iòlò boho rawirarearenykre tuu rikeitxenyre, kia tahe ijõdikre womati ruruyreõ; kia tuu tabitemy, womati raurimy roimyhỹ su-wana. 42 Kia iwa juhu weere womati ijõdire, ijõ weribi iruruterekre, ijõ weribi iruru iyjakre. 43 Kai Iòlò tabite, womati raurimy roimyhỹ su-wana, kia heka tuu rikeitxenyre, iòlò mahãdu ributunyrenykemyreri hãwyy-my heri-ribi. Ka womati tahe widee rabutuõmyhỹre su-wana, iwese tahe iòlò mahãdu widee rabuturenyõkre. 44 Ka mahãdu iòlò bedeu Deuxu biuludu kiditỹnynynykre iòlòõ kia tiu rexihuõtyhy kia tiu ijõ iòlò rimyõtyhy. Kia iribiòtumy, kaa iòlò rahukre ibutumy iwitxira mahãdu iòlòreny kiata ikiemy rarekre. 45 Kia heka tuu rikeitxenyre iòlò mana-my tabite hãwalò rarie-ribi nariowyde inyõ ritorunyrerimy aõkõ, kia ribòhòbòhònyre ritxoo womati-di relere, iwitxira mana rỹsỹ òtaòta-di relere su-di relere kia mana rỹsỹhỹkỹ-di relere. Deuxu Nihikỹ adee ritỹnynynyreri aõhebo bede rutỹỹnykre ijõ wyra bedeu. Kamy heka tarasinyte, kaa heka iòbitidỹỹna òbitityhy rare. 46 Taita iòlò Nabuodonosoru tatiòhumy resere Danieli koki kiata taòsỹny su-ò ritidire, irahudita rarybere Danieli dee xiwena relekremy. 47 Kia tii rarybere Danieli dee: — Deuxu-my kai boho terinanymyhỹtenyte inatyhymy ibedeerytyhyre ibutumy ỹnyxiwe mahãdu-ribi, kia tii heka ibutumy iòlò mahãdu tyhydỹỹna rare. Diarỹ reeryre tii riòbitinymyhỹremy aõ iwasimy rỹimyhỹre, kia kai wadee teòbitinyte kaa rasi ieryõnana. 48 Ilemyta iòlò risỹnyre Danieli wedu rarie nihikỹmy kia tule sõemy tamy aõnaõna òwyhykỹ riwahinyre. Tii risỹnyre Danieli Babilonia wedumy kia risỹnyre ibutumy bedeery mahãdu hãwãhãwamy rỹimyhỹrenyre wedurenymy. 49 Danieli ixitòedỹỹna-ki, iòlò risỹnyrenyre Sadrai, Mesai kia Abede-Nego Babilonia aõmysỹdỹỹdu wedurenymy; Danieli tahe iratyrerenyki irariemy runyre iaõmysỹdỹỹna.