^{1 2} ఉంది దియ యేసు తన్వుర్ బార (12) జన్క్ సిస్యలిర్‌కున్ కేయ్సి, సమ్దొ తీర్క్‌నంగ్ బూత్కున్ తెండ్సి పూడ్లె అని హరియేక్ బేమరిన్ చొకొట్ కియ్లె సక్తి అని అదికార్ సీతొర్. 2 అని వూర్కున్ సారి కీసెర్, “బగవంతన రాజున్ బారెతె వెహట్ అని బేమరినె మన్వలిర్‌కున్ చొకొట్ కీమ్ట్. ^{3 4} 3 మీవ యాత్రతున్ సాటి, బెడ్డెయ్ ఆయి, తెయ్లయ్ ఆయి, చందియ్ ఆయి, కొతంగ్ ఆయి, ఉండె ఉంది ఆంగ్డెయ్ ఆయి వోయ్మట్. 4 ఉంది నాటె సొత్త పెజె, అద్ నాట్నల్ పెసినల్ వేరి, మీకున్ కరుమ్ కీతుర రోనె మంట్. ^{5 6} 5 బదె ఉంది నాటె సొత్త పెజె, బోరె మీకున్ కరుమ్ కియ్వెకె దానిర్తె, వూర్ అహన్ కీతత నిసనిత్ సాటి, అద్ నాట్నల్ పెసినెకె, మీవంగ్ కాల్కున్ తుండ్త దుబ జడి కీసి* వరట్” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ యేసు వెహ్తొర్. 6 అస్కె వూర్ అగటల్ పెసిసి, నార్-నాటె తిరిసెర్, బగవంతన్ బారెత చొకొట్న కబుర్ పచర్ కీసెర్, బేమరినె మన్వలిర్‌కున్ చొకొట్ కీతెర్. హేరొద్ అంతిపస్ పరెసన్ ఆయ్వల్ (మత్తయి 14:1-12; మార్క్ 6:14-29) ^{7 8 9} 7 అద్ గట్కతె, అవ్ సమ్దొ కామ్కున్ బారెతె గలిలయ యేరియతొర్ రాజల్ హేరొద్ అంతిపస్* కేంచి, పరెసన్ ఆతొర్. బారితెకె, ‘బాప్తిస్‌మ సియ్వల్ యోహన్ సాసి-నేండ్తొర్’ ఇంజెర్ కహితుర్ ఇత్తెర్. 8 ఉండె కహితుర్, ‘యేలియ పర్‌వక్తల్ దిస్తొర్’ ఇత్తెర్ అని ఉండె కహితుర్, ‘తొత్తుర్ పర్‌వక్తలిర్‌గటల్ వొరొర్ నేండ్సి వాతొర్’ ఇంజెర్ ఇత్తెర్. 9 బతి హేరొద్ మాత్రమ్, “నన సిపాయిర కెయ్దె యోహన్త తల నట్కుసీతొన్. బతి ఉండె గిర్ వోన్ బారెతె, ఇవ్ గొస్టింగ్ కేంజ వాసెరెన్ మంతంగ్. వోర్ బోర్ మందర్ బెహె?” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. అని వోన్ బేటె మాయన ఇంజెర్ కోసిద్ కీతొర్. సియుంగ్ హజర్క్ మాందితున్ యేసు జేవున్ సియ్వల్ (మత్తయి 14:13-21; మార్క్ 6:30-44; యోహన్ 6:1-14) ^{10 11} 10 అపొస్‌తుల్క్ యేసునగ మల్సి వాసి, తమ కీతంగ్ సమ్దొ కామ్కున్ బారెతె వెహ్తెర్. అస్కె యేసు, వూర్కున్ తన్వ సంగ బెత్సయిద ఇన్వల్ చహర్తున్ కరుమ్న బోరె మనుర్ అద్ జాగతగ వోతొర్. 11 బతి అదెన్ బారెతె, గెండెంగ్ గెండెంగ్ మాంది కరి కీసి, వోన్ పెజెయ్ అగ గిర్ సొత్తెర్. తె వూర్కున్ కరుమ్ కీసి, బగవంతన రాజున్ బారెతె వెహ్తొర్. అని బేమరితె మన్వలిర్‌కున్ చొకొట్ కీతొర్. మాందితున్ యేసు జేవున్ దొస్వల్ ¹² 12 పోడ్ద్ సొంజెర్ మనెకె, బార జన్క్ సిస్యలిర్ యేసునగ వాసి, “మరట్ ఇంకె బోరె మనుర్ అద్ జాగతగ మంతట్. అదెన్ సాటి వీర్ మాందితున్ ఆజు-బాజుతంగ్ నహ్క్‌నగ అని గూడనగ సారి కీమ్. అస్కె వూర్ తమ్వ చందిత అని మన్వడ సవ్లత్ సూడంతెర్” ఇంజెర్ వెహ్తెర్. ¹³ బతి యేసు వూర్ సంగ, “మిరటె వూర చందిత ఇంతజమ్ కీమ్ట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. అగ లగ్-బగ్ సియుంగ్ హజర్క్ (5,000) మాయ్నలిర్* మత్తెర్. తె వూర్ సిస్యలిర్, “మహ్గ సిరిప్ సియుంగ్ సారింగ్, రండ్ మీన్కె మంతంగ్. ¹⁴ మమొట్ వీర్ సమ్దిర్ సాటి, చంది యేచ్చి, తరన ఇంతి కి బతల్?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. అస్కె యేసు సిస్యలిర్ సంగ, “ఉంది ఉంది గురుప్నగ పనస్ (50) జన్కున్ ఉపుసట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్ ^{15 16 17} 15 అహన్ వెహ్త తీర్ పర్జతున్ ఉపుస్తెర్.16 ఉపుస్త పెజె యేసు, అవ్ సియుంగ్ సారింగ్ అని రండ్ మీన్క్ పియ్సి, పొరొ హాబడెకె సూడ్సెర్ బగవంతన్ దనెవాద్ వెహ్తొర్. అని అవెన్ టుక్డెంగ్ కీసి, “పర్జతున్ వహ్డి కీమ్ట్” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌గ సీతొర్.17 సమ్దిర్ గిరె పెటిమెన్ తిత పెజె, మెయ్తంగ్ టుక్డెంగ్ మీరి కీతెర్. తె అవ్ బార డాలంగ్ నింతంగ్. సియుంగ్ హజర్క్ మాందితున్ యేసు జేవున్ సియ్వల్ (9:10-17) యేసు అసల్ బోర్ ఇన్వల్ గొస్టితున్ పేతురు వెహ్వల్ (మత్తయి 16:13-19; మార్క్ 8:27-29) ^{18 19} 18 ఉంది దియ యేసు అని వోనుర్ సిస్యలిర్ మాందితల్ లక్ సొత్తెర్. అగ యెవ్త పెజె వోనుర్ సిస్యలిర్ వోన్ కరుమ్ మత్తెర్. బతి యేసు వొరొరె పార్తన కీసెర్ మత్తొర్. తె పార్తన కియ్వల్ ఆత పెజె సిస్యలిర్‌కున్, “పర్జ నాకున్ బోర్ ఆందుర్ ఇంజెర్ మంతెర్?” ఇంజి పూసి కీతొర్. 19 తె సిస్యలిర్, “కహితుర్ బాప్తిస్‌మ సియ్వల్ యోహన్ ఇంజెర్ మంతెర్. కహితుర్ యేలియ పర్‌వక్తల్ ఇంజెర్ మంతెర్. ఉండె కహితుర్ తొత్తుర్ పర్‌వక్తలిర్‌గటల్ వొరొర్ నేండ్సి వాతొర్ ఇంజెర్ మంతెర్” ఇంజి వెహ్తెర్. ^{20 21 22} 20 అస్కె యేసు, “మిరట్ నాకున్ బోర్ ఆందుర్ ఇంతిట్?” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ పూసి కీతొర్. తె పేతురు, “బగవంతల్ రొహ్తొర్ వోర్ బచి కియ్వల్ కిరిస్తుని ఆంది” ఇంజెర్ జవబ్ సీతొర్. 21 “ఇద్ గొస్టితున్ బోనె వెహ్మట్” ఇంజెర్ వూర్కున్ దమ్కి సీసి, ఆగె సీతొర్. 22 అని వూర్ సంగ, “స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నల్ వెలె దుక్సంగ్ బోగె మాయ లాగర్. పెదొల్క్, డగుక్ కటొడలిర్ అని సాస్తిరిర్ వోన్ వొప్వక్‌నె ఉల్ట తిరియంతెర్. వోన జీవ యేతంతెర్. బతి బగవంతల్ మూంద్ రోజ్క్‌నె వోన్ నేండుసంతొర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. యేసు అసల్ బోర్ ఇన్వల్ గొస్టితున్ పేతురు వెహ్వల్ (9:18-22) దునియ కమయ్ కీసి జీవ సుటి కియ్వన్ బతల్ పాయ్ద? (మత్తయి 16:21-28; మార్క్ 8:30–9:1) ^{23 24 25} 23 అని, “నా సంగ బోర్తె వాక ఇంతొరొ, వోర్ తన్వ తన పటి కియ్వక్‌నె, హర్ రోజ్ తన్వ తక్‌లిబున్ తన బోగె మాసెర్* వాయ లాగర్. 24 బోర్తె తన్వ జీవతున్ బచి కీక ఇంతొరొ, వోర్ తన్వ జీవ సుటి కియ లాగర్. బతి బోర్తె నా సాటి తన్వ జీవతున్ సుటి కీంతొరొ, వోర్ అద్ జీవతున్ దకుసంతొర్. 25 పరిపంచమ్ సమ్దొతున్ వొరొర్ మాయ్నల్ కమయ్ కీసి గిర్ బగవంతల్ సియ్వల్ అసల్ జిన్గనితున్ సొడుస్తెకె, సెలెకె వోర్ మాయ్నల్ నాసెడమ్ ఆతెకె, వోన్ బతల్ పాయ్ద పుటంత? ^{26 27} 26 బోరె మని నా బారెతెన్ ఆయి, నావంగ్ గొస్టిన్ బారెతెన్ ఆయి, లజె మానుర్తె, స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నల్ మయ్మత వేడ్చితె తన్వొర్ బాబొన్ సంగ అని పవిత్ర దూతలిర్ సంగ మల్సి వానెకె, వోర్ ఆతొన్ బారెతె గిర్ లజె మాంతొర్. 27 బతి ఇగె నిల్సి మన్వలిర్ మిహ్గటల్ కహితుర్ మరన్ ఆయ్వక్ మునె, దర్తురిత్ పొరొ బగవంతల్ రాజ్ తాకుస్వల్ సూడంతిట్.+ ఇద్ సతెమ్ ఆంద్” ఇంజెర్ సిస్యలిర్‌కున్ వెహ్తొర్. యేసున రూప్ మారివల్ (మత్తయి 17:1-8; మార్క్ 9:2-8) ^{28 29} 28 ఇవ్ గొస్టింగ్ వెహ్త నేటితల్ తె లగ్-బగ్ ఆట్ రోజ్క్ ఆత పెజె, డంగల్ గుటత్ పొరొ పార్తన కియ్లె యేసు తన్వ సంగ, పేతుర్తున్, యోహన్తున్ అని యాకొబున్ వోతొర్. 29 యేసు పార్తన కీసెర్ మనెకె, వోన మొకొమ్న రూప్ మారిత. అని వోనంగ్ పాంగుక్ గిర్ బెయ్ చక్ దవ్రలిక్ ఆసి, జగ జగ మిడ్చెర్ మత్తంగ్. తొత్తుర్ పర్‌వక్తలిర్ యేసునగ పావె మాయ్వల్ ³⁰ అస్కెనె ఇవిర్ మాయ్నలిర్ మయ్మతె పావె మాతెర్. వూర్ మోసె అని యేలియ ఇన్వలిర్ తొత్తుర్ పర్‌వక్తలిర్ ఆందిర్. ³¹ యెరుసలెమ్నగ జర్గ్‌వల్ యేసున మరన్తున్ బారెతె, వోన్ సంగ వడ్క్‌సెర్ మత్తెర్ ^{32 33} 32 పేతురు అని వోన్ సంగ మన్వలిర్ బెయ్ జప్నె మత్తెర్. బతి వూర్కున్ చేవ్ వాత అస్కె, యేసున మయ్మత వేడ్చితున్ అని వోన్ సంగ మన్వలిర్ ఇవిర్కున్ సూడ్తెర్.33 వూర్ ఇవిర్ యేసున్ సుటి కీసి సొంజెర్ మనెకె, అగ బతల్ జర్గ్‌సెర్ మంతయొ కరె మాయ్వక్‌నెనె పేతురు, “గురుజి! మరట్ ఇగెన్ మన్వల్ చొకొట్ దిసంత. నీ సాటి, యేలియన్ అని మోసెన్ సాటి మమొట్ మూంద్ గుడ్సెంగ్ వాటంతొమ్” ఇంజెర్ యేసున్ ఇత్తొర్. ^{34 35 36} 34 అహన్ ఇనెకెన్ యేసున్ అని వోన్ సంగ వడ్క్‌వలిర్ ఇవిర్కున్ ఉంది టెప వాసి, కప్త. అద్ సూడ్సి, వూర్ సిస్యలిర్ వెరితెర్.35 అద్ టెపతల్, “వేర్ నన నేమి కీతొర్ వోర్, నావొర్ లాడ్నొర్ మరి ఆందుర్. వేర్ వెహ్వడున్ మిరట్ కేంజట్” ఇన్వలిక్ గొస్టింగ్ కేంజ వాతంగ్.36 అద్ టెపతల్ గొస్టింగ్ వాయ్వల్ ఆగ్త పెజె, సిరిప్ యేసుయ్ దిస్తొర్. వూర్ సిస్యలిర్ అగ సూడ్తంగ్ గట్నన్ బారెతె దబ్ మత్తెర్ అని వెలె రోజ్క్ ఆనల్ వేరి, అవెన్ బారెతె బోనె వెహ్మకి. యేసున రూప్ మారివల్ (9:28-36) బూత్ సోప్రె మాతొర్ కాండిన్ చొకొట్ కియ్వల్ (మత్తయి 17:14-18; మార్క్ 9:14-27) ^{37 38 39 40} 37 దుస్రొ నేటి వూర్ అద్ గుటతల్ బూడ్ రెయ్సి వానెకె, బెయ్ వెలె మాంది యేసున్ మునెత్క్ వాతెర్. 38 అస్కెనె, అద్ మాందితల్ వొరొర్ జోర్తె, “గురుజి! నాకున్ వొరొరె మరి మంతొర్. వోన్ పొరొ దయ తొహ. 39 ఇచుల! వోన్గ ఉంది బూత్ సోప్రె మాంత. అస్కె వోర్ బెయ్ జోర్తె కిలియంతొర్. వోన తొడ్దల్ పేస్క్ పెసియంతంగ్. వోన మేందొడున్ గజ గజ హాలి కీంత. వోన్ సుటి కియ్వక్‌నె బెయ్ నోముర్ కీసెర్ మంత. 40 తాన్ తెండ్సి పూడట్ ఇంజెర్ నీవుర్ సిస్యలిర్‌కున్ కోర్తొన్. బతి వూర్ తాన్ తెండ్సి పూడ పర్మకి” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ^{41 42} 41 అస్కె యేసు, “నా పొరొ బరొస సెలుర్ వూర్ మూజొర్క్‌నిట్! నన ఉండె బచెజెల్ మీ సంగ మంజి, మీకున్ సోసి కీక?” ఇంజెర్ వూర్కున్ ఇత్తొర్. అని వోర్ మాయ్నన్, “నీవొర్ మరిన్ నా మునె పియ్సి వర” ఇంజెర్ యేసు వెహ్తొర్. 42 వోర్ కాండి యేసునగ వాసెర్ మనెకె, అద్ బూత్ వోన్ బూడ్ అరుసి, మేందొడున్ గజ గజ హాలి కియుస్త. తె యేసు అద్ బూతున్ దమ్కి సీసి, తెండ్సి పూడ్తొర్. అని వోర్ కాండిన్ చొకొట్ కీసి, వోనొర్ బాబొనగ హవ్లి కీతొర్. ^{43 44 45} 43 అద్ మయ్మతగ బగవంతన సక్తితున్ సూడ్సి, సమ్దిర్ బెయ్ గుల్ ఆతెర్. బూత్ సోప్రె మాతొర్ కాండిన్ చొకొట్ కియ్వల్ (9:37-43) యేసు తన్వ మరన్తున్ బారెతె వెహ్వల్ (మత్తయి 17:22-23; మార్క్ 9:30-32) అహన్ వూర్ సిస్యలిర్ గుల్ ఆసెర్ మత్తెర్. 44 తె యేసు వూర్ సంగ, “నన వెహ్వల్ చొకొట్ దిహన్తె కేంజట్. స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నన్ దుస్రుర కెయ్దె హవ్లి కీంతెర్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. 45 బతి వూర్ సిస్యలిర్‌కున్ అద్ గొస్టి అర్తమ్ ఆయ్మకి. బారితెకె, అద్ వూర్కున్ అర్తమ్ ఆయ్వక్‌నె మక్డితె మత్త. అద్ గొస్టితున్ బారెతె, యేసున్ పూసి కియ్లె, వూర్కున్ దర్యమ్ గిర్ ఆయ్మకి. సమ్దిర్‌కున్ డగుర్ బోర్? (మత్తయి 18:1-5; మార్క్ 9:33-37) ^{46 47 48} 46 వూర్ సిస్యలిర్, ‘మా బార జన్క్‌నగటల్ బోర్ డగుర్?’ ఇన్వల్ గొస్టితున్ బారెతె జట్-పట్ లాగ్తెర్. 47 వూరంగ్ దిల్క్‌నగ మన్వల్ అద్ విచర్తున్ కరి కీసి, యేసు వొరొర్ చుడుర్-కాండిన్ కరుమ్ కేయ్సి, తన్వ కరుమ్ నిపుస్తొర్. 48 అని వూర్ సంగ, “ఈతొర్ చుడుర్-కాండిన్ నా హిందల్ బోరె కరుమ్ కీనుర్తె, నాకున్ గిర్ కరుమ్ కీత లెకతెన్ వాంతొర్. నాకున్ కరుమ్ కియ్వల్ నాకున్ రొహ్తొర్ వోర్ బాబొన్ గిర్, కరుమ్ కీత లెకతెన్ వాంతొర్. మీ సమ్దిర్‌గటల్ బోర్తె చుడుర్-పాన్ కీసి తాకంతొరొ, వోరె సమ్దిర్‌గటల్ డగుర్ ఆందుర్” ఇంజెర్ యేసు వెహ్తొర్. మీకున్ ఉల్ట ఆయొర్ వోర్ మీవొరె ఆందుర్ (మార్క్ 9:38-40) ^{49 50} 49 అద్ కేంచి యోహన్, “గురుజి! నీవ పొరొల్ ముట్సి, బూత్కున్ తెండ్సి పూడ్సెర్ వొరొర్ దిస్తొర్. బతి వోర్ మావొర్ ఆయొర్ ఇంజి, వోన్ మమొట్ రోకి కీతొమ్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. 50 అస్కె యేసు, “వోన్ రోకి కియ్మట్! బారితెకె మాకున్ ఉల్ట తాకొర్ వోర్ మా బాజున్ మత్త లెకతెన్ వాంతొర్” ఇంజెర్ యోహన్తున్ వెహ్తొర్. సమరయత ఉంది నాట్నుర్ యేసున్ నమ్‌మకి ⁵¹ 51 యేసు స్వర్గ్‌నెకె మల్సి సొన్వల్ వకత్ కరుమ్ యెవ్త. అస్కె వోర్ యెరుసలెమ్ సొన్లె గట్ నిర్నయ్ యేచ్చి, తనకున్ మునె తన్వుర్ కబ్రియలిర్‌కున్ సారి కీతొర్. ⁵² తె వూర్ యేసున్ లాసి సమ్దొ తయరి కీకట్ ఇంజెర్, సమరయ యేరియత ఉంది నాటె సొత్తెర్. ⁵³ బతి అద్ నాట్నుర్ యేసున్ వొప్మకి.* బారితెకె యేసు యెరుసలెమ్ సొందన ఇన్వల్ నిర్నయ్‌తె మత్తొర్. ^{54 55 56} 54 తె యాకొబ్ అని యోహన్ ఇన్వలిర్ సిస్యలిర్ అద్ సూడ్సి, “పర్బు! వీర్కున్ నాసెడమ్ కియ్లె, హాబడల్ తడ్మి వాయుసట్ ఇంతియ్?” ఇంజెర్ పూసి కీతెర్. 55 బతి యేసు వూర్ బాజున్ మల్సి, వూర్కున్ రాంగి సీతొర్. 56 రాంగి సీత పెజె, వూర్ అగటల్ పెసిసి, దుస్రొ నాటె సొన్లె పెసితెర్. యేసున బక్తి కీకొమ్ ఇన్వలిర్ మువిర్ జన్క్ (మత్తయి 8:19-22) ^{57 58} 57 అహన్ సొంజెర్ మనెకె, వొరొర్ మాయ్నల్ యేసున్ సంగ, “నిమె బగ దాకి అగ నన గిర్ వాంతొన్” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. 58 తె యేసు, “కోయ్లలిక్ మన్లె డోబ్రంగ్ మంతంగ్ అని పిటెన్ మన్లె గూడంగ్ మంతంగ్. బతి స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నన్ మాత్రమ్ నరుమ్లె జాగ గిర్ సెలె” ఇంజెర్ వోన్ వెహ్తొర్. ^{59 60} 59 అని ఉండె వొరొన్ సంగ, “నా పెజెయ్ వర” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. బతి వోర్, “పర్బు! నా బాబొన జీవ సొన్వల్ గట్క కరుమ్ వాసెర్ మంత. తె వోర్ మార్త పెజె మాతి కీసి వాయ్లె, మొదొల్ నాకున్ సొంద సీమ్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. 60 తె యేసు, “సాతపినయ్ మన్వలిరె తమ్వుర్ సాతుర్కున్ మాతి కియ సీమ్. బతి నిమ్ సొంజి బగవంతన రాజున్ బారెతె పచర్ కీమ్”* ఇంజెర్ వెహ్తొర్. ^{61 62} 61 ఉండె వొరొర్, “పర్బు! నన నీ పెజెయ్ వాంతొన్. బతి మొదొల్ నా కుటుంబతుర్కున్ వెహ్చి వాయ సీమ్” ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. 62 తె యేసు వోన్ సంగ, “బోరె ఆయి బొమి ఊడ్నెకె పెజె సూడ్సెర్ మందనుర్తె, ఆతొర్ మాయ్నన కామ్ బతతునె కామి సియొ. అహ్నె బగవంతన రాజ్నగ కామ్ కియ్వల్ తన సుటి కీసి వాతొర్ అదెన్ సూడ్సెర్ మందనుర్తె, ఆతొన కామ్ బగవంతన రాజ్నగ బతతునె కామి సియొ” ఇంజెర్ వెహ్తొర్.