¹ అద్ వకత్నె హజర్క్ కొది మాంది మీరె మాత కాడ్కి, వొరొన్ వొరొర్ వొర్తొ-పొర్తొ దుర్సెర్ మత్తెర్. అస్కె యేసు మొదొల్ తన్వుర్ సిస్యలిర్ సంగ, “సొవుస్వల్ చీజ్ బహన్తె పూరొ పిండితున్ సొవుసంతయొ, అహ్నె కపట్నె మన్వలిర్ పరిసయుల్క్, సమ్దిర్‌కున్ పసి కీంతెర్. వూర్ బారెతె దిహన్తె మంట్. ^{2 3} 2 వూర్ కియ్వలిక్ కామ్క్ అని దిల్క్‌నగ మన్వలిక్ బవె గిర్ బహ్రి అర్వక్‌నె మక్డితె మనొంగ్. బారితెకె ముచ్‌చి ఇర్తంగ్ అవ్ అని మకుసి ఇర్తంగ్ అవ్ సమ్దొ గిర్ తాత్కర్ దిస్నల్ ఉంది వకత్ వాసెర్ మంత. 3 అదెన్ సాటి మిరట్ సికటితగ వెహ్త హర్ ఉంది వేడ్చితగ కేంజ వాంత. రొపొడ కమ్రనగ కుసయె వెహ్తంగ్ అవ్ గొస్టింగ్ రొహ్క్‌నంగ్ చత్కున్ పొరొడల్ పచర్ ఆంతంగ్. మాయ్నలిర్‌కున్ ఆయొ సిరిప్ బగవంతనె వెరియట్ (మత్తయి 10:28-31) ^{4 5} 4 “నా సోప్తలిర్‌నిట్! మీకున్ వెహ్వల్ బతల్ ఇత్తెకె, మేందొడున్ జక్వలిర్‌కున్ మిరట్ వెరిమట్. సాత పెజె, వూర్ బతయ్ కియ పరుర్. 5 బతి సాత పెజె గిర్, మీకున్ పాతడ్తగ వాట్వల్ అదికార్ వాలె బగవంతన్ వెరియట్. సిరిప్ వోనె వెరియన ఇంజెర్ మీకున్ వెహ్చెర్ మంతొన్. ^{6 7} 6 “సియుంగ్ కొట్క పిటెన్ రండ్ కొతన్ యేతురియ్? తప్వక్ యేతంతెర్! బతి అవెనల్ ఉందితున్ గిర్ బగవంతల్ మర్న్‌గొర్. 7 బెయ్ వెలె కొట్క పిటెన్ తెర్ మిరట్ అదిక్ విలువతుర్ ఆందిట్. మీవ తలతగ మన్వలిక్ సమ్దొ కెల్క్ గిర్ కహ్చి మంతంగ్. అదెన్ సాటి వెరివక్నె మంట్. నహ్గ ఇర్త బరొసతున్ బారెతె లజె మాయ్మట్ (మత్తయి 10:32-33; 12:32; 10:19-20) ^{8 9 10} 8 “నన వెహ్వల్ బతల్ ఇత్తెకె, పర్జత్ మునె నా బారెతె వొప్వన్, స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నల్ గిర్ వోర్ టావ ఇంజెర్ బగవంతనుర్ దూతలిర్ మునె వొపంతొర్. 9 బతి పర్జత్ మునె, నా బారెతె వొపొర్ వోన్, నన గిర్ బగవంతనుర్ దూతలిర్ మునె, వోన్ వొపొన్ ఇంజి వెహ్చెర్ మంతొన్. 10 స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నన్ బోరె ఉల్ట వడ్కనుర్‌తె, వోన్ మాపి పుటంత. బతి పవిత్ర ఆత్మతున్ బోరె రెహ్చి వడ్కనుర్‌తె వోన్ అసలె మాపి పుటొ. ¹¹ మాయ్నలిర్ మీకున్ పియ్సి సునగోక్నగ, అదికారిర్గ తస్వ కియ్లె వోనెకె, బహన్ వడ్కన అని బతల్ వడ్కన ఇన్వడున్ బారెతె పరెసన్ ఆయ్మట్. ¹² బారితెకె మిరట్ బతల్ వడ్కన ఇన్వల్ పవిత్ర ఆత్మ అదె గట్కతె మీకున్ కరుసీంత” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. చిక్టల్ మాయ్నన నమున ^{13 14 15} 13 అద్ మాందితల్ వొరొర్, “గురుజి! బాబొ కమయ్ కీత జాయ్జతున్ తూస ఇంజి మా దాదన్ వెహ” ఇంజెర్ ఇత్తొర్. 14 అస్కె యేసు, “దాద! మీవ తస్వ కియ్లె సెలెకె, మీ నడ్డుమ్న గొస్టి తివుస్లె నాకున్ బోర్ నేమి కీతొర్?” ఇంజెర్ వోన్ పూసి కీతొర్. 15 అని యేసు మాందిత్ సంగ, “కేంజట్! నరిమన్కన పిస్వల్ వెలె దన్-దవ్లతున్ పొరొ ఆదర్ ఆసి సెలె. లాల్సలిర్ ఆయ్వక్‌నె దిహన్తె మంట్” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. పిసల్ దనెవంతన నమున ¹⁶ 16 అని వూర్కున్ ఉండె ఉంది నమున ఇహిన్ వెహ్వల్ సురు కీతొర్: “వొరొర్ దనెవంతల్ మత్తొర్. వోన వావ్టె వెలె పంట పండ్త. అస్కె వోర్ ఇద్ పంటత రాసితున్ ఇర్లె జాగ సెలె. ¹⁷ ఇంగె బహన్ కీక? ఇంజెర్ సోంచ్ కీనెకెన్, ఇహిన్ వోన మన్దె వాత. బతల్ ఇత్తెకె, పడనంగ్ వాలెక్ చుడుక్ గోదమ్కున్ ఉల్టి కీసి, ¹⁸ అవె జాగనగ డగుక్ గోదమ్క్ దొహుసి, పంటత రాసితున్ అని నావంగ్ చీజ్కున్ ఇరంతొన్. 19 ¹⁹ అస్కె నా పరన్తున్ సంగ, ‘నా పరన్తి, వెలె సాల్కున్ సాటి ఆస్తి కమయ్ కీసి ఇర్తొన్. సుక్నె మన్, తిన్, ఉన్ అని ఆనంద్ యేత’ ఇంజెర్ వెహంతొన్ ఇత్తొర్. ^{20 21} 20 బతి బగవంతల్ వోన్, ‘యే పిస! ఇద్ రాత్ నీవ పరన్ దాంత. అస్కె నిమె కమయ్ కీత ఆస్తి బోన ఆంత?’ ఇంజెర్ పూసి కీతొర్. 21 బగవంతన బావ్-బక్తితగ బడె మాయ్వక్‌నె, సిరిప్ తన్వ సాటినె ఆస్తి కమయ్ కియ్వన్ ఇదె గతి వాంత” ఇంజెర్ యేసు వెహ్తొర్. బగవంతన మొదొడ రాజ్ (మత్తయి 6:25-34; 6:19-21) ^{22 23} 22 అద్ ఆత పెజె సిస్యలిర్ సంగ, “అదెన్ సాటి నన మీకున్ వెహ్వల్ బతల్ ఇత్తెకె, ‘మమొట్ జీవతె మన్లె బతల్ తింద్కొమ్? మా మేందొడున్ పొరొ బతల్ కెర్కొమ్?’ ఇంజెర్ పరెసన్ ఆయ్మట్. 23 బారితెకె తిండితున్ తెర్ పరన్ మన్వల్ ముకెత ఆంద్ అని కప్డిన్ తెర్ మేందొల్ ముకెత ఆంద్. ^{24 25 26} 24 “అవ్ కాకకున్ సూడట్! అవ్ విజ వీతొంగ్, పంట కొయొంగ్. అవెన్ సిబింగ్ అని గోదమ్క్ సెలెంగ్. తెర్ బతి, బగవంతల్ అవెన్ పోసి కీసెర్ మంతొర్. మిరట్తె అవ్ పిటె-పురడున్ తెర్ వెలె విలువతుర్ ఆందిట్. 25 అవెన్ సాటి రంది కియ్వడున్ హిందల్, మిహ్గటల్ బోర్ పిస్వల్ కాలమున్ ఉంది గంటమెచ బడి కియ పరంతొర్? బోరె బడి కియ పరొర్! 26 అద్ చుడుసి గొస్టితున్ గిర్ కియ పర్వెకె, మెయ్తంగ్ చీజ్కున్ సాటి, ఆగమ్ బారి రంది కీంతిట్? ^{27 28} 27 “ఇవ్ పుంగక్నంగ్ మరక్ బహన్ బెర్సెర్ మంతంగొ సూడట్. ఇవ్ కాయ-కస్టమ్ కియొంగ్ అని పాంగుకున్ సాటి నూల్ గిర్ తయర్ కియొంగ్. తెర్ బతి అవెన్ మంత అద్ సోబ, అచొర్ డగుర్ సొలొమొన్ రాజల్ కెర్తంగ్ పాంగుక్నగ గిర్ సెలె ఇంజెర్ మీకున్ వెహ్చెర్ మంతొన్. 28 నేండ్ పోయ్సి, నాడి వచ్చి, తడ్మితగ వేయ్వల్ జాడితునె బగవంతల్ ఇచొర్ సోబతె నివ్డి కీంతొర్. తె బరొస కమి వాలిర్నిట్! మీకున్‌తె పంచ-పాంగుడ్ తప్వక్ సీంతొర్. ^{29 30} 29 అదెన్ సాటి, ‘బతల్ తిన్కొమ్? బతల్ ఉన్కొమ్?’ ఇంజెర్ మహ్క్‌సెర్ మన్మట్. అవెన్ బారెతె బస్కెట్ రంది కీసెర్ అనుమానమ్నె మన్మట్. 30 మీకున్ ఇవ్ సమ్దొన జురత్ మంత ఇన్వల్ మీ బాబొ బగవంతన్ టావయె. దునియత పర్జ ఇవ్ సమ్దిన్ సాటి పర్పెడె మాంతెర్. ^{31 32} 31 బతి మిరట్ బగవంతన రాజున్ మహ్కట్. అస్కె తాన్ బరొబర్ ఇవ్ సమ్దొన్ గిర్ మీకున్ సీంతొర్. విస్వాస్ అని పార్తనతున్ బారెతె బోద వెహ్వల్ (11:5-13; 12:22-31; 1) స్వర్గ్‌నగ మన్వల్ జాయ్జత్ 32 “చుడుర్ మందతున్ దాత్నుర్‌నిట్ వెరిమట్. మీకున్ తన్వ రాజ్ సియ్వల్ బాబొన్ వెలె పసంద్ మంత. ^{33 34} 33 మిహ్గ మన్వడున్ వొమ్సి, అవ్ కొతన్ గరిబున్ సీమ్ట్. అని పడనంగ్ ఆయ్వక్‌నె మన్వలిక్ చంచింగ్ స్వర్గ్‌నగ తయర్ కీమ్ట్. అగ బస్కెన్ మారొ అద్ దన్తున్ కమయ్ కీమ్ట్. అగ కలిర్ అరుర్ అని వెలుమ్ గిర్ పియొ. 34 బారితెకె మీవ దన్-దవ్లత్ బగతె మందంతయొ, అగనె మీవ దిల్ గిర్ మందంత” ఇంజెర్ యేసు వెహ్తొర్. మాల్కల్ వానెకె బరొసతొర్ సేవ్కల్ ఆసి మన్ (మత్తయి 24:42-44) ^{35 36} 35 అని యేసు, “బగవంతన సేవ కియ్లె నర్క, పియల్ తయర్ మంట్.* 36 తమ్వొర్ మాల్కల్ మర్మిన జేవున్తల్ వాసి, కావడ్ తాపి కీనెకెన్ కావడ్ తెరిలె సూడ్సెర్ మన్వలిర్ సేవ్కలిర్ దాత్ మిరట్ మంట్. ^{37 38} 37 వోర్ మాల్కల్ మల్సి వానెకె, చేతొ మన్వలిర్ ఆసిర్‌వాద్ యేతంతెర్. ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. వోర్ మాల్కల్ వాసి, నడితగ సేల దొహంతొర్ అని తన్వుర్ సేవ్కలిర్‌కున్ వహ్డి కీంతొర్. 38 మాల్కల్ బెయ్ రాత్నెన్ ఆయి, బెయ్ సక్రెన్ ఆయి బస్కె వాతెకె గిర్, బూర్తె సేవ్కలిర్ చేతొ దిసంతెరొ, వూర్ వెలె ఆసిర్‌వాద్ యేతంతెర్. ^{39 40} 39 ఇద్ గొస్టి కరి కీమ్ట్. బద్ గట్కతె కలె వాంతొర్ ఇన్వల్ రోతొర్ మాల్కన్ కరె మాసి మత్తెకె, వోర్ కలె తన్వ రోన్ వాసి, కల సియ్వక్‌నె సూడంతొర్. 40 అదెన్ సాటి, సోంచ్ కియ్విట్ ఆతల్ గట్కతె వోర్ స్వర్గ్‌నొర్ మాయ్నల్ వాయ్వల్ మత్త కాడ్కి, మిరట్ గిర్ అద్ తీర్దె తయర్ మందన” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. బరొసతుర్ సేవ్కలిర్ (మత్తయి 24:45-51) ^{41 42 43 44} 41 అస్కె పేతురు, “పర్బు! ఇద్ నమున మా సాటినె వెహ్తి కి, సమ్దిర్ సాటి వెహ్తి?” ఇంజెర్ యేసున్ పూసి కీతొర్. 42 తె యేసు పర్బు, “తన్వుర్ సేవ్కలిర్‌కున్ బరొబర్ యేలతె తిండి దొస్లె, మాల్కల్ నేమి కియ్వల్ బరొసతొర్ గియన్ వాలె కారొబారి బోర్ ఆందుర్? 43 మాల్కల్ మల్సి వాత పెజె, అద్ కామ్ కీసెర్ దిస్వల్ సేవ్కల్ వెలె ఆసిర్‌వాద్ యేతంతొర్. 44 ఇద్ సతెమ్ ఆంద్. మాల్కల్ తన్వ జాయ్జత్ సమ్దొత్ పొరొ వోర్ సేవ్కన్ నేమి కీంతొర్. ^{45 46} 45 బతి ఉంది మోక వోర్ సేవ్కల్, ‘నావొర్ మాల్కల్ వాయ్లె కోరుమ్ ఆంత’ ఇంజి, తన్వ బరొబర్ మన్వలిర్ దాసిర్కున్ పాయ్వల్ సురు కీతొర్. అచొరె ఆయ్వ కల్-పిదెడలిర్ సంగ తింజెర్-ఉంజెర్ నిసతె మన్వల్ సురు కీతొర్ ఇంట్. 46 వోర్ సేవ్కల్ సోంచ్ కియొర్ అద్ దివొస్నె, అద్ గట్కతె మాల్కల్ వాంతొర్. అని వోన్ నట్క్‌సి రండ్ టుక్డెంగ్ కియుసి, బరొస కియుర్ వూర్ బరొబర్ సిక్స వాటంతొర్. ^{47 48} 47 తన్వొర్ మాల్కన ఇచతున్ కరి కీసి గిర్, తయర్ మన్వక్‌నె, అద్ ఇచ తీర్ తాకొర్ వోర్ సేవ్కల్ వెలె దన్కంగ్ తింద లాగర్. 48 బతి కరె మాయ్వ సొంజి, తప్ కామ్ కీతొన్, కమి దన్కంగ్ అరంతంగ్. బోన్తె వెలె సీంతలెయొ, వోన్గటల్ వెలెనె కోరంతొర్. అని బోన్తె వెలె హవ్లి కీంతొరెయొ, వోన్గటల్ ఉండె అదిక్ తల్కంతొర్. పర్జత్ నడ్డుమ్ బేద్-బావ్ పుటంత ఇంజెర్ యేసు వెహ్వల్ (మత్తయి 10:34-36) ^{49 50} 49 “నన బొమిత్ పొరొ తడ్మి వాట్లె వాతొన్.* అద్ ఇంకె నిరుసి పొచ్చెర్ మందన ఇంజెర్ కోర్సెర్ మంతొన్. 50 నన వెలె దుక్సంగ్ బోగె మాసి,* పరన్ సియ్వల్ మంతొన్. అద్ జర్గ్‌నల్ వేరి నన ఇద్ డగుర్ వజన్ తోచ లాగర్. ^{51 52 53} 51 ఇద్ దర్తురిత్ పొరొ సాంతి సియన్ సాటి వాతొన్ ఇంజెర్ సోంచ్ కీంతిటియ్? అహన్ సోంచ్ కియ్మట్. సాంతితున్ బద్లి, పర్జత్ నడ్డుమ్ బేద్-బావ్ పుటుస్లెనె వాతొన్ ఇంజెర్ వెహ్చెర్ మంతొన్. 52 “ఇంగెడల్ ఉంది కుటుంబతగ సియ్విర్ జన్క్ మత్తెకె, వూర్కున్ అర్సి వాయ్వ ఉంది బాజున్ ఇవిర్, ఉండె ఉంది బాజున్ మువిర్ పాకె మాంతెర్. 53 బాబొ మరిన్ ఉల్ట, మరి బాబొన్ ఉల్ట, మియడ్ అవన్ ఉల్ట, అవల్ మియడున్ ఉల్ట, కోర్యడ్ పోరడున్ అని పోరడ్ కోర్యడున్ ఉల్ట తేచ్చి బయ్మన్ ఆంతెర్+” ఇంజెర్ వెహ్తొర్. బగవంతన్ బారెతె బరొబర్ సమ్జె మాసెర్ సెల్విట్ (మత్తయి 16:2-3) ^{54 55 56} 54 అని పర్జత్ సంగ యేసు, “పొరయింగ్నెకె టెపంగ్ ఆయ్వల్ దిసంత. అస్కె యెంటనె మిరట్, ‘పిర్ వాంత’ ఇంజెర్ ఇగె ఇంతిట్. ఇత్త తీర్ గిర్ జర్గంత. 55 అహ్నె కాల్వడ బాజ్నల్ వడి వాయ్వల్ సూడ్సి, ‘జడప్ లాగంత’ ఇంతిట్. ఇత్త తీర్ గిర్ జర్గంత. 56 యే! కపెటలిర్నిట్! దర్తురి అని హాబడున్ సూడ్సి, మునె జర్గ్‌వలికున్ వెహంతిట్. బతి బగవంతల్ ఇంకె కియ్వలికున్ సూడ్సి, బారి బరొబర్ సమ్జె మాసెర్ సెల్విట్?” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్. మీకున్ ఉల్ట తిరివన్ సంగ సాంతితె మంట్ (మత్తయి 5:25-26) ^{59 57 58} ఉండె యేసు, “మీవ మిరట్ బద్ నాయమ్ ఇన్వల్ బారి నిర్నయ్ కీసెర్ సెల్విట్? 58 నీ పగ-దారల్ నీకున్ తస్వ కియ్వల్ అదికారినగ యెరిసెర్ వోనెకె, నడ్డుమ్ సర్దె మనెకెన్ వోన్ సంగ రజు ఆమ్. సెలెతె నీకున్ వోర్ అదికారినగ హవ్లి కీంతొర్. వోర్ అదికారి నీకున్ జేల్దొర్ అదికారిన కెయ్దె హవ్లి కీంతొర్. జేల్దొర్ అదికారి నీకున్ వోసి జేల్తె వాటంతొర్. 59 అస్కె ఆక్రిత కొత బర్పెయ్ కీనల్ వేరి, జేల్దల్ అసలె నిమె పెసివి” ఇంజెర్ వూర్కున్ వెహ్తొర్.